Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính: Thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ

Mục đích của đề tài nghiên cứu là làm rõ một số vấn đề lý luận về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, nhìn nhận được những hạn chế và tồn tại, vướng mắc trong hệ thống pháp luật cũng như thực tiễn việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề đối với những quyết định, hành vi của các chủ thể có liên quan.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGÔ QUANG PHẢ

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIỆC TẠM GIỮ TANG VẬT, PHƯƠNG TIỆN, GIẤY PHÉP, CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ THEO THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CỦA CHỦ TỊCH ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH,

TP HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 8 3 8 0 1 0 2

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2020

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM QUANG HUY

Phản biện 1: PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh – Học viện Hành chính Quốc gia

Phản biện 2: PGS.TS Vũ Văn Nhiêm – Đại học Luật TP Hồ Chí Minh

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp 208, Nhà A – Phân viện Hành chính Quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh

Số10 Đường 3/2, Phường 12, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian: vào hồi 15 giờ 00 phút ngày 23 tháng 5 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia Hoặc trên trang Web Ban Quản lý đào tạo Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực hiện pháp luật liên quan đến việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý trật tự đô thị hiện nay là công tác phức tạp, trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều cá nhân, tổ chức Chất lượng và hiệu quả của việc thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính phụ thuộc rất lớn vào các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ theo luật định Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, thực thi pháp luật, hoạt động về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý trật tự đô thị của các cơ quan có thẩm quyền theo luật định, trong đó liên quan đến thẩm quyền ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường phải tuân thủ đầy đủ các quy trình, quy định của các luật chuyên ngành khách quan, đúng pháp luật như Luật xử

lý vi phạm hành chính ngày 20 tháng 6 năm 2012, Nghị định số: 46/2016/NĐ-CP ngày 26 tháng 5 năm 2016 Được vậy, thì sẽ hạn chế được rất nhiều trong việc khiếu nại của người dân về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính liên quan Việc phân công, bố trí người làm công tác tham mưu văn bản còn chưa tương xứng, đúng người, tăng cường tập trung giải quyết các quyết định xử phạt vi phạm hành chính tồn đọng, bức xúc và kéo dài, hạn chế phát sinh mới, tập hợp đầy đủ các thông tin diễn biến của vụ việc qua đó căn cứ vào quy định của pháp luật để

ra quyết định giải quyết phù hợp Tất cả những vấn đề nêu trên cho

2

thấy cần phải có một đề tài nghiên cứu một cách toàn diện cả về lý luận và thực tiễn công tác về thực hiện pháp luật về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính trên địa bàn quận Tân Bình nói riêng và thành phố Hồ Chí Minh nói chung là thật sự cần thiết Từ đó, chúng ta thấy được cơ sở

lý luận, thực trạng tình hình thực hiện pháp luật về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính trên địa bàn quận Tân Bình nói riêng và thành phố Hồ Chí Minh nói chung thời gian qua với những bất cập hạn chế từ đó đưa ra những giải pháp để điều chỉnh cho phù hợp Đó chính là lý do mà tôi

chọn làm đề tài: “Thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh” làm luận văn thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

- Bài viết “Hoàn thiện pháp luật về hình thức, thẩm quyền xử

lý vi phạm hành chính” của TS Trần Thị Hiền, tại Hội thảo “Hoàn

thiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính tại Việt Nam” do Viện Nghiên cứu lập pháp, Đại sứ quán Thụy Sĩ, Viện Nghiên cứu chính sách, pháp luật và phát triển và Viện Nhân quyền Đan Mạch phối hợp tổ chức tại Tam Đảo từ ngày 26 - 27/9/2011 có nội dung như sau: Nguyên tắc thẩm quyền xử phạt được xác định căn cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt như hiện nay đã làm vô hiệu hóa thẩm quyền xử phạt của các chức danh công chức không có vị trí lãnh đạo; đồng thời, thẩm quyền xử phạt hành chính bị hạn chế bởi khung tiền phạt giữa mức tối thiểu và mức tối đa giãn cách quá xa, dẫn đến tình trạng việc xử phạt chủ yếu bị đẩy lên cơ quan cấp trên, dẫn đến nhiều

3

vụ việc chậm được xử lý, trong khi đó với tính chất của hành vi vi phạm thực sự chưa cần đến mức phải có sự quyết định của cấp cao hơn

- Bài viết “Về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính” của Th.S

Nguyễn Mạnh Hùng tại Toạ đàm khoa học về Luật xử lý VPHC do

Bộ Tư pháp tổ chức năm 2011 và bài viết “Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính” đăng trên cổng thông tin

điện tử của Bộ Tư pháp năm 2011 đã tập trung phân tích về thẩm quyền xử phạt VPHC

- Luận văn thạc sỹ “Pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính:

Lý luận và thực tiễn” của tác giả Bùi Tiến Đạt (2012): chỉ rõ những

khái niệm, nội dung pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính

- Luận văn thạc sỹ “Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính” của tác giả Đặng Thanh

Sơn, 2013

- Bài viết “Hoàn thiện pháp luật về các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính” được

đăng trên website của TANDTC

- Luận án tiến sĩ của tác giả Đinh Phan Quỳnh (2018), “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ theo pháp luật Việt Nam” có những nội dung về vấn đề tạm giữ tang vật,

phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

Các công trình nghiên cứu đó một phần làm sáng tỏ những vấn

đề lý luận và thực tiễn của tình hình thực hiện pháp luật về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính, nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu

4

một cách toàn diện, đầy đủ, hệ thống những vấn đề lý luận, thực tiễn

về việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh nên việc lựa chọn đề tài này là luận văn thạc sỹ là hoàn toàn cần thiết

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của đề tài nghiên cứu là làm rõ một số vấn đề lý luận

về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, nhìn nhận được những hạn chế và tồn tại, vướng mắc trong hệ thống pháp luật cũng như thực tiễn việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép chứng chỉ hành nghề đối với những quyết định, hành vi của các chủ thể có liên quan Nhiệm vụ của đề tài là nghiên cứu những vấn đề lý luận liên quan về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh trong công tác quản lý trật tự đô thị hiện nay

Các nhiệm vụ được đặt ra khi nghiên cứu đề tài:

Làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường

Đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật

về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Thẩm quyền tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng

chỉ hành nghề của Chủ tịch ban nhân dân phường

- Phạm vi không gian: Các BND phường thuộc quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh

- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu trong thời gian 03 năm gần đây (từ năm 2017 đến năm 2019)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, quan điểm của Đảng, nhà nước và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu như phương pháp phân tích, phương pháp so sánh,

chuyên ngành

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: tác giả sử dụng phương

pháp này để nêu lên cơ sở lý thuyết về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính và đánh giá, khái quát thành những quan điểm, luận điểm làm nền tảng lý luận

cho luận văn

- Phương pháp thống kê: tác giả sử dụng phương pháp này

chủ yếu ở chương 2 của luận văn, các số liệu thu thập, điều tra được tổng hợp, phân tích làm cơ sở đánh giá thực trạng qua đó đánh giá về thành tựu, hạn chế để đưa ra những giải pháp giải quyết vấn đề một cách cụ thể

6 Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn

Đề tài mong muốn làm sáng tỏ các mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn, phát huy tính tích cực của đội ngũ cán bộ công chức làm công tác thực thi pháp luật về các lĩnh vực liên quan đến xử lý vi phạm hành chính, nhằm tăng cường, nâng cao hiệu quả đối với việc thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

Nội dung nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao chất lượng

7

thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính liên quan đến việc ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục thì phần nội dung gồm 03 chương, cụ thể:

Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý việc thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh những năm gần đây

Chương 3: Hoàn thiện pháp luật nhằm đảm bảo thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VIỆC THỰC HIỆN PHẤP LUẬT VỀ TẠM GIỮ TANG VẬT, PHƯƠNG TIỆN, GIẤY PHÉP, CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ

THEO THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1.1 Khái quát chung việc thực hiện pháp luật về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành

1.1.1 Khái niệm

8

Tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề: Là biện pháp ngăn chặn được quy định trong luật xử phạt vi phạm hành chính do cơ quan có thẩm quyền áp dụng đối với những trường hợp vi phạm khẩn cấp hoặc có hành vi vi phạm quả tang

1.1.2 Đặc điểm

1.1.2.1 Về chủ thể của việc tạm giữ: Là cá nhân, cơ quan, tổ

chức, có hành vi vi phạm pháp luật và bị xử lý hành chính theo quy

định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

1.1.2.2 Về khách thể của việc tạm giữ: Vi phạm hành chính là

hành vi do cá nhân, tổ chức về QLNN mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật bị xử lý vi phạm hành chính

1.1.3 Về đối tượng của việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

Đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính bao gồm các đối tượng

bị xử phạt vi phạm hành chính và đối tượng bị áp dụng biện pháp xử lý

vi phạm hành Cơ quan nhà nước thực hiện hành vi vi phạm thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, thì không bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, mà bị xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan

1.1.4 Nguyên tắc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

1 Tang vật, phương tiện bị tạm giữ, tịch thu phải được quản lý, bảo quản chặt chẽ, an toàn, sắp xếp hợp lý, dễ kiểm tra, tránh nhầm lẫn, không để gây ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh

2 Bảo đảm giữ được giá trị, chất lượng, tiêu chuẩn của tang vật, phương tiện bị tạm giữ, tịch thu

9

3 Chỉ tiếp nhận, trả lại, chuyển tang vật, phương tiện bị tạm giữ hoặc tiếp nhận, chuyển tang vật, phương tiện bị tịch thu cho cơ quan,

tổ chức, cá nhân khi có quyết định của người có thẩm quyền

1.2 Thẩm quyền về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

vụ hành động, quyết định của các cơ quan, tổ chức thuộc hệ

thống bộ máy Nhà nước do pháp luật quy định.

1.2.2 Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp phường (xã)

Thứ nhất, về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã

Thứ hai, thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch ủy ban nhân dân xã khi công dân tiếp tục vi phạm quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 10 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012

1.2.3 Thời hạn của trường hợp tạm giữ tang vật, phương tiện giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

Tại khoản 8 Điều 125 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định như sau:

Thời hạn tạm giữ tang vật; phương tiện vi phạm hành chính; giấy phép; chứng chỉ hành nghề là 07 ngày; kể từ ngày tạm giữ Thời hạn tạm giữ có thể được kéo dài đối với những vụ việc có nhiều tình

10

tiết phức tạp, cần tiến hành xác minh nhưng tối đa không quá 30

ngày; kể từ ngày tạm giữ tang vật; giấy phép; chứng chỉ hành nghề

1.3 Trình tự thủ tục về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính

1.3.1 Các bước tiến hành thực hiện pháp luật việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành trong lĩnh vực quản lý trật tự đô thị

1.3.3 Về thu, nộp, quản lý, sử dụng phí lưu giữ, bảo quản tang vật, phương tiện bị tạm giữ

Tang vật, phương tiện bị tạm giữ do vi phạm hành chính nhưng chưa đến mức bị tịch thu được trả lại cho chủ sở hữu, người quản lý, sử dụng thì người nhận lại tang vật, phương tiện phải nộp

Quá trình giải quyết KNTC trong xử phạt vi phạm hành chính được diễn ra theo các bước sau:

Bước 1: Tiếp nhận đơn khiếu nại

Bước 2: Thụ lý giải quyết khiếu nại

Bước 3: Xác minh nội dung khiếu nại

Bước 4: Tổ chức đối thoại

Bước 5: Ra quyết định giải quyết khiếu nại

Tiểu kết chương 1

Chương 1 của đề tài đã phân tích một cách khái quát về khái niệm, đặc điểm, thẩm quyền, trình tự thủ tục về tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính theo quy định của Luật xử phạt vi phạm hành chính ở nước ta hiện nay Trên cơ sở lý luận về vấn đề này ở Chương 1, tác giả đánh giá thực trạng áp dụng tại trong thực tiễn trên địa bàn quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, đánh giá công tác đấu tranh tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo thủ tục hành chính, kết quả đạt được cũng như những hạn chế trong quá trình thi

hành án được trình bày trong Chương 2 của đề tài