Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa trên địa bàn phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Mục đích cơ bản của luận văn này là trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về dịch vụ văn hóa đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa trên địa bàn phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội nhằm đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VINH HỒNG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DỊCH VỤ VĂN HÓA TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG CỬA NAM,

QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS Thiều Huy Thuật

Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Thời gian: vào hồi 17 giờ 00 tháng 8 năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Ban quản lý đào tạo sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Dịch vụ văn hóa là hoạt động phổ biến và trao truyền các giá trị văn hóa đến đông đảo người dân, góp phần tích cực vào việc tuyền truyền, phổ biến các giá trị tinh hoa văn hóa của Việt Nam đến khắp bạn bè trên thế giới Các sản phẩm sách báo, băng đĩa và văn hóa phẩm với chủng loại phong phú, đa dạng đã và đang len lỏi đến từng khu phố, cụm dân cư, thôn xóm và bản làng nhằm thỏa mãn nhu cầu

đa dạng của nhân dân Loại hình văn hóa này ngày càng phát triển đã kéo theo nhiều nhà cung cấp dịch vụ ở mọi thành phần kinh tế khác nhau tham gia với quy mô hoạt động ngày càng rộng nhằm thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ các giá trị văn hóa của nhân dân và mang lại lợi ích cho nhà cung cấp Các sản phẩm văn hóa thuộc lĩnh vực tinh thần khi được phổ biến sẽ tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm của con người và làm hình thành nhân cách con người Vì thế hoạt động văn hóa có giá trị giáo dục đặc biệt đối với xã hội

Phường Cửa Nam, Quận Hoàn Kiếm nằm ở vị trí trung tâm Thủ đô, nơi hội tụ và kết tinh những tinh hoa văn hóa, truyền thống lịch sử của Thăng Long - Hà Nội Có diện tích nhỏ nhất Thành phố, nhưng quận Hoàn Kiếm là trung tâm chính trị - hành chính, trung tâm thương mại - dịch vụ - du lịch của thành phố Hà Nội, nơi thường

xuyên diễn ra các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng của Thủ đô

Chính vì vậy, vấn đề quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa ở quận Hoàn Kiếm được các cấp chính quyền thành phố Hà Nội hết sức quan tâm chú ý Việc kinh doanh các dịch vụ văn hóa luôn đem lại hiệu quả kinh tế cao, song tại đây cũng xảy ra nhiều vấn đề như: chèn

ép khách du lịch về giá cả, buôn bán mại dâm, ma túy, các quán karaoke trá hình, chèo kéo khách làm mất mỹ quan, chất lượng phục

vụ du lịch kém, vệ sinh an toàn thực phẩm… còn diễn ra tại đây

hóa tại phường Cửa Nam đáp ứng được nhu cầu của người dân và định hướng kinh doanh các dịch vụ văn hóa đi đúng theo quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng Thủ đô là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học của cả nước thì vai trò công tác quản lý nhà nước về dịch

vụ văn hóa từ phường đến quận là hết sức quan trọng và cần thiết

Từ những điểm phân tích trên, học viên mạnh dạn lựa chọn

đề tài “Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa trên địa bàn phường

Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội” làm luận văn tốt

nghiệp

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Làm thế nào để nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động dịch vụ hóa đã và đang là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, nhà quản lý quan tâm nhằm tìm ra những giải pháp tích cực Đến nay đã có một số công trình nghiên cứu ở những cấp độ khác nhau được công bố thể hiện qua sách chuyên khảo, luận văn, bài báo Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

- Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật của GS.TS

Đinh Văn Mậu (2011), Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật

- Giáo trình Quản lý nhà nước về văn hóa của PGS.TS Nguyễn

Văn Tiến (2009), Nhà xuất bản văn hóa

- Luận văn “Quản lý nhà nước về văn hóa trên địa bàn quận

Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội” của học viên Nguyễn Thị Xuân

Thư, chuyên ngành Quản lý văn hóa, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương (2013-2015)

- Luận văn “Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa tại khu du

lịch Cửa Lò, Nghệ An” của học viên Nguyễn Thị Phương Quỳnh,

chuyên ngành Quản lý văn hóa, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội (2013-2015)

Bên cạnh những ấn phẩm, tài liệu khoa học và các nghiên cứu

của luận văn cao học chuyên ngành văn hóa, quản lý công, luật thì các bài báo cũng đã đề cập đến vấn đề này như:

- Bài báo trên báo điện tử Vĩnh Phúc về “Tăng cường quản lý

hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng” của tác

giả Lê Duyên

Dưới góc độ khoa học, các công trình nói trên là hết sức có giá trị đối với những người đã và đang nghiên cứu về công tác quản

lý nhà nước về hoạt động dịch vụ văn hóa Tuy nhiên, đến nay chưa

có công trình nào nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động dịch vụ văn

hóa ở phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội Vì vậy, luận văn là công trình đầu tiên thực hiện đề tài này trong phạm

vi một địa phương Tuy vậy, các công trình nghiên cứu nêu trên là nguồn tài liệu quý giá để học viên tham khảo trong việc thực hiện

3.2.1 Nghiên cứu hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề

lý luận về dịch vụ văn hóa và quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa góp phần phòng ngừa, hạn chế các vi phạm pháp luật về dịch vụ văn hóa ở phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

3.2.2 Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa ở phường Cửa Nam, từ đó đánh giá những mặt đạt được, những hạn chế tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại

3.2.3 Qua phân tích thực trạng quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa ở phường Cửa Nam, từ những hạn chế tồn tại, luận văn đề

xuất giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa ở phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi nghiên cứu: Phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

- Thời gian: Từ năm 2017-2019

5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận: Luận văn nghiên cứu trên cơ sở các quan

điểm chỉ đạo của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, những chính sách, pháp luật của Nhà nước về hoạt động dịch vụ văn hóa

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Đề tài sử dụng phối hợp hệ thống các phương pháp nghiên cứu cơ bản như sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Hệ thống các khái niệm và luận điểm làm cơ sở cho việc nghiên cứu trong thực tiễn được hình thành thông qua quá trình thu thập kiến thức từ các công trình nghiên cứu, các tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Thông qua việc làm rõ thực trạng của vấn đề quản lý nhà nước về hoạt động dịch vụ văn hóa ở phường Cửa Nam, quận Hoàn

Kiếm, thành phố Hà Nội, trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng, đánh giá những kết quả đã đạt được và những hạn chế, bất cập, luận văn góp phần đưa ra những giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

- Kết quả nghiên của luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề về lý luận quản lý nhà nước dịch vụ văn hóa

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục Nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chương cụ thể như sau:

Chương 1: Cơ sở Khoa học quản lý nhà nước về dịch vụ văn

hóa

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

trên địa bàn phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hiệu quả

quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa trên địa bàn phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Với cách hiểu này cùng với những định nghĩa đã nêu thì văn

hóa chính là nấc thang đưa con người vượt lên trên những loài động vật khác; và văn hóa là sản phẩm do con người tạo ra trong quá trình lao động nhằm mục đích sinh tồn

1.1.2 Dịch vụ văn hóa

Dịch vụ văn hóa là những hoạt động trên lĩnh vực văn hóa có tổ chức và được trả công, nhằm phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu nhất định của công chúng

Dịch vụ văn hóa tồn tại ở nhiều dạng: văn hóa phi vật thể, văn hóa tâm linh, văn hóa du lịch, văn hóa giải trí, văn hóa sinh hoạt

xã hội…Những nhân tố ảnh hưởng đến dịch vụ văn hóa bao gồm: nhân tố thời đại, nhân tố truyền thống, nhân tố lịch sử

Cơ bản có chín dạng dịch vụ văn hóa như sau:

a) Hoạt động nghệ thuật biểu diễn

b) Hoạt động điện ảnh và kinh doanh băng đĩa hình

c) Hoạt động mỹ thuật

d) Hoạt động đào tạo cán bộ văn hoá nghệ thuật

e) Hoạt động bảo tồn, bảo tàng

f) Hoạt động lễ hội truyền thống

g) Hoạt động nhà văn hoá, Trung tâm VHTT

h) Hoạt động bảo hộ bản quyền tác giả

i) Hoạt động xuất bản

1.1.3 Đặc điểm của dịch vụ văn hóa

Thứ nhất, dịch vụ văn hóa là nguồn lực của phát triển

Thứ hai, dịch vụ văn hóa là nguồn lực vật thể của tài sản văn hóa dân tộc

Thứ ba, dịch vụ văn hóa là nguồn lực phi vật thể của tài sản văn hóa dân tộc

1.2 Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

1.2.1 Quản lý nhà nước

QLNN là một nội dung trong quản lý XH, là quản lý XH mang quyền lực nhà nước, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện Theo nghĩa rộng, QLNN là hoạt động của các cơ quan nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của nhà nước Theo nghĩa hẹp, QLNN là hoạt động được thực hiện chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước nhằm bảo đảm chấp hành pháp luật và các nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước để tổ chức, quản lý mọi mặt đời sống xã hội, nói cách khác, QLNN là hoạt động chấp hành - điều hành của nhà nước

Từ những nội dung nêu trên, có thể hiểu QLNN là sự tác động có mục đích, của các tổ chức, cá nhân mang quyền lực nhà

nước lên đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước

1.2.2 Quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

QLNN về dịch vụ văn hóa cũng có thể hiểu là quá trình nhà nước sử dụng quyền lực của mình tác động có tổ chức và điều chỉnh các quan hệ nảy sinh trong hoạt động này nhằm đảm bảo cho hoạt động dịch vụ văn hóa diễn ra theo đúng quy định của pháp luật, và thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của nó

1.2.3 Chủ thể quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

1.2.3.1 Các cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa

Chính phủ: Bộ Văn hóa -Thể thao và Du lịch

UBND cấp Tỉnh: Sở Văn hóa - thể thao và du lịch

UBND cấp quận, huyện: Các Phòng Văn hóa Thông tin Thể thao UBND cấp xã phường: Có 01 biên chế công chức văn hóa xã hội

1.2.3.2 Các tổ chức, cá nhân tham gia dịch vụ văn hóa

Là các cá nhân, tổ chức tham gia vào hoạt động dịch vụ như sản xuất, kinh doanh phim nhựa, băng đĩa ca nhạc, tổ chức biểu diễn nghệ thuật, triển lãm văn hóa nghệ thuật, tổ chức lễ hội, hoạt động vũ trường, karaoke, quảng cáo…

1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

Nội dung của quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa bao gồm:

1.2.4.1 Quy hoạch dịch vụ văn hóa

1.2.4.2 Chính sách, pháp luật đối với dịch vụ văn hóa

1.2.4.3 Xây dựng bộ máy tổ chức quản lý dịch vụ văn hóa

1.2.4.4 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ và trang bị phương tiện phục vụ cho công tác quản lý dịch vụ văn hóa

1.2.4.5 Tổ chức kiểm tra, giám sát dịch vụ văn hóa

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

1.3.1 Yếu tố bên trong

* Tổ chức bộ máy các cơ quan hành chính nhà nước

* Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức

* Tài chính và cơ sở vật chất, kỹ thuật

1.3.2 Yếu tố bên ngoài

* Sự tham gia và ủng hộ của người dân

* Các yếu tố văn hóa, lịch sử, tập quán, truyền thống…

* Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và quá trình hội nhập quốc tế

1.4 Vai trò của quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

Thứ nhất, trên phương diện vĩ mô, QLNN về dịch vụ văn hóa sẽ góp

phần định hướng, điều chỉnh sự phát triển của văn hóa quốc gia, giúp hiện thực hóa các chủ trương, đường lối văn hóa của Đảng cầm quyền, từ đó tác động đến mục tiêu, bản chất của văn hóa dân tộc

Thứ hai, trên phương diện vi mô, QLNN về dịch vụ văn hóa

giúp tạo ra sự ổn định và đồng thuận trong xã hội thông qua hoạt động quản lý văn hóa trong các lĩnh vực, địa bàn, nhóm dân cư cụ thể

sẽ giúp kiểm soát sự tùy tiện, sai lệch trong khi thực thi các cơ chế, chính sách của Nhà nước về dịch vụ văn hóa

Thứ ba, QLNN về dịch vụ văn hóa hình thành nên các chuẩn

giá trị xã hội, lành mạnh hóa các quan hệ xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân

Thứ tư, QLNN về dịch vụ văn hóa cũng làm cho văn hóa trở

thành một tác nhân kích thích sự phát triển kinh tế - xã hội của nhiều địa phương

1.5 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa ở một số địa phương và bài học kinh nghiệm rút ra cho cho phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

1.5.1 Kinh nghiệm của các địa phương

1.5.1.1 Kinh nghiệm của tỉnh Ninh Bình

1.5.1.2 Kinh nghiệm của tỉnh Thanh Hóa

1.5.2 Bài học kinh nghiệm đối với phường Cửa Nam, Quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

Tiểu kết chương 1

Chương 2:

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DỊCH VỤ VĂN HÓA TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG CỬA NAM, QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa tại phường Cửa Nam

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế- xã hội

2.1.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Phường Cửa Nam là một trong 18 phường, nằm ở phía Nam của quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội tiếp giáp với 05 phường (gồm 02 phường thuộc quận Hoàn Kiếm, 01 phường thuộc quận Đống Đa) với diện tích 0,252 km2, địa bàn có 13 tuyến phố và 04 ngõ, được chia thành 10 địa bàn dân cư, 45 tổ dân phố với số dân là

6264 nhân khẩu

2.1.1.2 Tình hình kinh tế xã hội

Năm 2017 tổng thu ngân sách đạt 15,8 tỷ đồng đạt 109,4% so với kế hoạch giao; Năm 2018 tổng thu ngân sách đạt 17,9 tỷ đồng đạt 101.7% so với kế hoạch giao; năm 2019 tổng thu ngân sách ước đạt 14,9 tỷ đồng, đạt 105,8% so với kế hoạch giao

2.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng

2.1.2.1 Mức độ hoàn thiện pháp luật về quản lý văn hóa

2.1.2.2 Bộ máy quản lý nhà nước về dịch vụ văn hóa

2.1.2.3 Tính pháp quyền trong quản lý về dịch vụ văn hóa

2.1.2.4 Sự tham gia các bên trong QLNN về dịch vụ văn hóa

2.1.2.5 Việc thực hiện các chính sách của nhà nước về dịch vụ văn hóa

2.1.2.6 Sự phát triển của hệ thống công nghệ - thông tin

2.2 Thực trạng hoạt động dịch vụ văn hóa của phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội

2.2.1 Hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử, karaoke, vũ

trường, khách sạn nhà hàng sử dụng nhạc

Hiện nay, các hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử,

karaoke, vũ trường, nhà hàng có sử dụng nhạc đang chiếm một thị

phần đáng kể trong thị trường văn hoá phẩm đã gây ra không ít

những tiêu cực xã hội, ảnh hưởng không nhỏ đến công tác xây dựng

đời sống văn hoá cơ sở trên địa bàn

Qua số liệu thống kê tại Bảng 2.1 về các loại hình kinh doanh

dịch vụ văn hóa tại Quận Hoàn Kiếm cho thấy: các loại hình kinh

doanh vụ tại phường Cửa Nam đều có trên địa bàn, mặc dù số lượng

tuy không lớn, chỉ có loại hình nhà hàng, quán bar có biểu diễn nghệ

thuật là chiếm số lượng lớn

Biểu 2.1: Bảng tổng hợp dịch vụ văn hoá của Quận Hoàn Kiếm

vụ Karaoke

Kinh doanh nhà hàng ăn uống có tổ chức biểu diễn nghệ thuật

Kinh doanh dịch

vụ Internet

Kinh doanh dịch vụ trò chơi điện

tử công cộng