Luận văn hệ thống hóa những vấn đề mang tính lý luận về đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp Quận. Thông qua thực trạng đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn trên địa bàn khảo cứu.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ THỊ NHƯ TRANG
ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 4 -
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Trịnh Thị Thủy
Phản biện 1 : PGS.TS Hoàng Mai – Học viện Hành chính Quốc Gia
Phản biện 2 : TS Trần Văn Khánh Học viện Cán bộ Thành phố Hồ
Số: 10 - Đường 3 tháng 2 - Quận 10 - TP Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồi 09 giờ 30, ngày 25 tháng 8 năm 2020
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Ban QLĐT Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Đánh giá công chức là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhân sự khu vực công, là nhiệm vụ thường xuyên của tất cả các cơ quan hành chính nhà nước Đánh giá công chức giúp đo lường
và đưa ra những thông tin phản hồi về quá trình thực thi công vụ của công chức, có ý nghĩa quan trọng trong sử dụng và phát triển đội ngũ công chức trong từng cơ quan nhà nước nói riêng, hệ thống chính trị nói chung Là khâu mở đầu quyết định để tuyển dụng, xây dựng quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh được đánh giá là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước về cải cách hành chính Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ X, nhiệm
kỳ 2015 - 2020 xác định một trong những giải pháp hàng đầu trong
công tác tổ chức xây dựng Đảng đó là “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, nhất là đánh giá cán bộ, công chức”, trong đó, yêu cầu phải
đổi mới nội dung, phương pháp đánh giá, xây dựng tiêu chí đánh giá theo tiêu chuẩn chức danh, nâng cao hơn nữa hiệu quả đánh giá, đảm bảo thực chất, đánh giá đúng đắn, khách quan, công tâm
Thực hiện chủ trương trên, trong những năm qua, Quận 4 không ngừng chú trọng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức; với yêu cầu đặt ra là công tác đánh giá công chức phải đi vào thực chất Hàng năm, Quận 4 xây dựng và triển khai kế hoạch đánh giá cán bộ, công chức để làm căn cứ chung cho hoạt động đánh giá công chức trên địa bàn Quận Tuy nhiên, cũng như hầu hết các địa phươ đánh
Trang 4giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 vẫn còn những hạn chế nhất định
Xuất phát từ yêu cầu trên và bản thân hiện đang công tác tại
Phòng Tư pháp Quận 4, tôi chọn đề tài:"Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài cho luận văn cao học của mình, với mong
muốn được nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ về cơ sở khoa học, thực trạng của hoạt động này của cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, qua đó đề xuất một số giải pháp để tiếp tục góp phần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác này trong thời gian tới
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
- PGS.TS Võ Kim Sơn, TS.Lê Thị Vân Hạnh, Ths.Nguyễn
Thị Hồng Hải (2009), Giáo trình tổ chức nhân sự hành chính nhà nước, Nxb Khoa học kỹ thuật, Hà Nội
- TS.Thang Văn Phúc và TS.Nguyễn Minh Phương (2005),
“Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức”,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- TS Đào Thị Thanh Thủy (2019), “Đánh giá công chức the kết quả thực thi công vụ”, sách chuyên khảo, NXB Chính trị
Quốc gia sự thật
- PGS.TS Nguyễn Trọng Điều (2006), “Nghiên cứu cơ sở khoa học hoàn thiện chế độ công vụ ở Việt Nam”, Đề tài khoa học
độc lập cấp Nhà nước
Trang 5- Nguyễn Thu Hương (2010), “Đánh giá công chức hành chính”,
Luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia
- Nguyễn Thị Lệ Dung (2013), “Hoàn thiện đánh giá công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam”, Luận văn
thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia
- Nguyễn Ngọc Bảo Châu (2017), “Triển khai đánh giá công chức theo kết quả thực thi công vụ tại Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh”, Luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia
- Lê Đức Lãm (2017), “Đánh giá công chức tại các cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh”,
Luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia
- TS.Nguyễn Ngọc Hiến (2002), Hoàn thiện phương pháp đánh giá cán bộ, công chức hàng năm, Đề tài khoa học cấp Bộ, Học
viện hành chính Quốc gia
- Võ Duy Nam (2006), “Xác định tiêu chí và phương pháp đánh giá thực thi công vụ hàng năm của cán bộ, công chức - Lấy thực tiễn từ Thành phố Cần Thơ”, Luận văn thạc sĩ Quản lý hành
chính công, Học viện hành chính Quốc gia
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích
Luận văn hệ thống hóa những vấn đề mang tính lý luận về đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp Quận Thông qua thực trạng đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ quan
chuyên môn trên địa bàn khảo cứu
Trang 6- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Nghiên cứu tại 12 phòng chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
- Về thời gian: Từ năm 2016 – 2019
- Về nội dung: Luận văn nghiên cứu công tác đánh giá công chức hàng năm, trong đó tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản về: nguyên tắc đánh giá công chức; chủ thể đánh giá công chức; tiêu chí đánh giá công chức; phương pháp đánh giá công chức; quy trình đánh giá công chức và kết quả đánh giá công chức
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Trang 7Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở phương luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử và những quan điểm, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về đánh giá công chức
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp đồ thị hóa
Kết quả nghiên cứu đề tài luận văn góp phần:
- Làm rõ thực trạng, phân tích các yếu tố tác động và nguyên nhân của những hạn chế trong công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
- Cung cấp một số giải pháp, kiến nghị có tính khả thi để hoàn thiện công tác đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
- Kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những tổ chức, cá nhân quan tâm tới đề tài
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chương: Chương 1 Cơ sở khoa học về đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Trang 8Chương 2 Thực trạng đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3 Quan điểm và giải pháp hoàn thiện đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 9Theo quan điểm của tác giả khái niệm công chức cơ quan
chuyên môn thuộc UBND Quận được hiểu như sau: Công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận là công dân Việt Nam được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực được giao trên địa bàn Quận
1.1.2 Đặc điểm công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Thứ nhất, đa số công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận chỉ thực hiện nghiệp vụ chuyên môn về một lĩnh vực
mà công chức đó được giao đảm nhận
Thứ hai, công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
chịu sự quản lý trực tiếp của Trưởng phòng
Thứ ba, hoạt động công vụ của công chức chịu sự chỉ đạo trực
tiếp của UBND Quận nhưng đồng thời chịu sự hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của các Sở thuộc UBND Thành phố
Thứ tư, trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, công chức
cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ đối với chính quyền và công chức phường
Trang 10Thứ năm, công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
không nhiều, đa số ở ngạch chuyên viên, cán sự
Thứ sáu, đội ngũ công chức cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Quận tương đối ổn định, mang tính kế thừa, nhưng luôn đòi
hỏi không ngừng nâng cao về chất lượng
1.2 Tổng quan về đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
1.2.1 Khái niệm đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Theo quan điểm của tác giả có thể hiểu khái niệm đánh giá
công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận như sau: Đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận là hoạt động
do cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền bằng các phương pháp nhất định đo lường và phân loại thành tích, tư tưởng chính trị, đạo đức, kiến thức chuyên môn, năng lực làm việc,…của công chức các
cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận theo các tiêu chí nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định
1.2.2 Đặc điểm của đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Một là, đánh giá công chức là đánh giá đối tượng liên quan
đến phẩm chất và năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao
Hai là, đánh giá công chức phải gắn kết với chức năng, nhiệm
vụ của mỗi cơ quan, tổ chức
Ba là, đánh giá công chức là việc rất quan trọng bởi hoạt động
này liên quan đến sinh mệnh chính trị, sự nghiệp của mỗi cá nhân
Bốn là, đánh giá công chức phải căn cứ vào nhiệm vụ, công vụ
của mỗi chức danh, chức vụ được giao
Trang 111.2.3 Vai trò của đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
Thứ nhất, đánh giá công chức có mối quan hệ rất chặt chẽ và
là cơ sở của hầu hết các nội dung trong quản lý công chức
Thứ hai, đánh giá là công cụ phản hồi về quá trình thực thi
công vụ của công chức cung cấp thông tin về kết quả, thời gian, chất lượng hoàn thành công việc của công chức giúp tổ chức điều chỉnh quá trình thực thi công vụ nhằm đạt mục tiêu đề ra
Thứ ba, đánh giá là cơ sở để phân loại công chức; xác định
đúng người không có năng lực, động cơ xấu để loại bỏ khỏi nền công
vụ
Thứ tư, đối với cá nhân công chức, việc đánh giá giúp công
chức cải thiện hiệu quả hoạt động của chính mình thông qua sự tự ý thức về yêu cầu của công việc và giúp họ gắn bó hơn với công việc
1.3 Những vấn đề cơ bản trong đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
1.3.1 Các nguyên tắc đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
- Đánh giá công chức phải tuân theo nguyên tắc bình đẳng, công khai
- Đánh giá công chức phải theo nguyên tắc bảo vệ lợi ích chung, lợi ích công chức
- Đánh giá công chức phải khách quan, khoa học, toàn diện, lịch sử và phát triển
- Đánh giá công chức phải gắn liền với các hình thức xử lý kỷ luật hoặc khen thưởng
Trang 121.3.2 Chủ thể đánh giá công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
- Bản thân công chức tự đánh giá
- Tập thể cơ quan đánh giá
- Cấp trên đánh giá
- Đánh giá của những người ngoài cơ quan
1.3.3 Tiêu chí đánh giá công chức
Tiêu chí đánh giá công chức bao gồm: Nghĩa vụ đạo đức, văn hóa giao tiếp; tiêu chuẩn ngạch công chức; việc thực hiện chương trình công tác hàng năm của cơ quan, đơn vị…
Ở Việt Nam, các tiêu chí đánh giá công chức gồm:
- Chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
- Năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Tinh thần trách nhiệm và phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ
- Thái độ phục vụ nhân dân
1.3.4 Phương pháp đánh giá công chức
- Phương pháp cho điểm, xếp hạng theo tiêu chí
- Phương pháp so sánh với mục tiêu đã xác định
- Phương pháp đánh giá dựa vào những sự kiện đáng chú ý (phương pháp lưu giữ
- Phương pháp đánh giá thông qua báo cáo
- Phương pháp bình bầu
1.3.5 Quy trình đánh giá công chức
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đánh giá công chức
1.4.1 Yếu tố khách quan
Trang 13- Đặc điểm của đối tượng được đánh giá
- Môi trường thực thi công vụ
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ CÔNG CHỨC
CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC UBND QUẬN 4, THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.1 Khái quát về đặc điểm tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của Quận 4 và cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 14Về vị trí địa lý, Quận 4 được tạo bởi ba mặt sông Diện tích Quận 4 gần 4,2 km2, được tổ chức gồm 15 phường Tính đến tháng 4/2019 là 175.000 người với mật độ dân số cao nhất Thành phố Hồ Chí Minh (41.900 người/km2); có 95,43% người Việt, 3,9% người Hoa và còn lại một số rất ít là người dân tộc Khơme, Chăm, Ấn đang sinh sống trên địa bàn
2.1.2 Khái quát về cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận
4, Thành phố Hồ Chí Minh
Hiện nay, có 12 cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 Ngay từ khi thành lập, các cơ quan chuyên môn đã xây dựng quy chế hoạt động cho cơ quan mình, xác định rõ chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan
2.2 Công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4
2.2.1 Số lượng công chức
Tổng số công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 tính đến hết tháng 12/2019 là 171 người; trong đó, công chức giữ vị
trí lãnh đạo là 39 người; công chức chuyên môn là 132 người
2.2.2 Về cơ cấu giới tính
Số lượng công chức nữ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 qua các năm đều đạt tỷ lệ trên 40%, trong đó, tất cả các cơ quan đều có công chức giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt là nữ Như vậy, công chức nữ tham gia vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước tại Quận 4 chiếm tỷ lệ khá cao và tỷ lệ này ngày càng tăng qua các năm
2.2.3 Trình độ của đội ngũ công chức
2.2.3.1 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
Trang 15Đa số công chức đã đạt chuẩn về trình độ chuyên môn theo quy định, số công chức có trình độ trên đại học, đại học (tỷ lệ gần 80%) Tuy nhiên, vẫn còn một số công chức chưa đạt chuẩn về trình
độ chuyên môn, số công chức có trình độ chuyên môn cao đẳng, trung cấp còn nhiều (tỷ lệ hơn 10%), nhưng tỷ lệ này có xu hướng giảm rõ rệt qua các năm
2.2.3.2 Trình độ lý luận chính trị
Tính đến ngày 31/12/2019, trình độ lý luận chính trị của đội ngũ công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 như sau: cử nhân, cao cấp: 39/171 người, chiếm tỷ lệ 22,81 %; trung cấp: 68/171 người, chiếm tỷ lệ 39,77%, sơ cấp: 38 người, chiếm tỷ lệ 22,22%; chưa qua đào tạo: 28 người, chiếm tỷ lệ 15,20 %
2.2.3.3 Trình độ ngoại ngữ, tin học
Đa số công chức trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4 có trình độ ngoại ngữ, tin học đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định; tỷ lệ công chức chưa có chứng chỉ ngoại ngữ, tin học có xu hướng giảm qua các năm
2.3 Thực trạng đánh giá công chức tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh
2.3.1 Cơ sở chính trị, pháp lý làm căn cứ để thực hiện đánh giá công chức
- Quyết định số 286-QĐ/TW của Bộ Chính trị về Quy chế đánh giá cán bộ, công chức
- Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 do Quốc hội ban hành ngày 13 tháng 11 năm 2008, có hiệu lực từ ngày 01/01/2010
- Quyết định số 286-QĐ/TW ngày 08 tháng 02 năm 2010 của
Bộ Chính trị về việc ban hành quy chế đánh giá cán bộ, công chức;