Luận văn tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá những hiệu quả, chỉ rõ những hạn chế, tồn tại của công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên so với tình hình thực tiễn hiện nay nhằm đề xuất một số giải pháp góp phần đảm bảo chất lượng, nâng cao hiệu quả trong quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NGUYỄN THỊ NGỌC THẢO
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG
NÔNG THÔN CỦA UBND HUYỆN TÂN BIÊN, TỈNH TÂY NINH
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số : 68 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
TÂY NINH - NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học : TS Trần Trọng Đức
Phản biện 1 : TS Nguyễn Hoàng Anh, Học viện Hành chính QG
Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Văn Y, Học viện Cán bộ TP Hồ Chí Minh
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 210, Nhà A- Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số:10 - Đường 3/2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh
Thời gian: vào hồi 08 giờ 00 ngày 14 tháng 12 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 32016, đã có trên 5 triệu LĐNT được học nghề Trong đó gần 3,5 triệu LĐNT đào tạo theo Quyết định 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” của Thủ tướng Chính phủ với trên 40% học nghề nông nghiệp, gần 60% học nghề phi nông nghiệp Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra các chỉ tiêu quan trọng và nhiệm vụ trọng tâm trong 5 năm 2016-2020, trong đó chỉ tiêu về xã hội đặt ra đến năm 2020, tỉ lệ lao động nông nghiệp trong tổng lao động xã hội khoảng 40%, tỉ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 65-70%, trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 25%
Trước bối cảnh hội nhập một cách sâu rộng với thách thức nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh luôn nỗ lực trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn Trong những năm qua, công tác đào tạo nghề đã thu hút được sự quan tâm, tham gia thực hiện, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các lực lượng, nguồn lực của địa phương Đa dạng hóa các hình thức tổ chức đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của người học và đặc điểm tình hình của địa phương, trang bị cho lao động nông thôn có tay nghề, am hiểu khoa học kỹ thuật, có thể tự tạo việc làm hoặc tìm việc làm cho bản thân giúp tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, góp phần nâng cao tỷ lệ lao động đã qua đào tạo, lao động trong độ tuổi có việc làm ổn định, tăng tỷ lệ sử dụng thời
Trang 42
gian lao động ở nông thôn, từng bước chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hóa; thực hiện có hiệu quả chương trình mục tiêu xóa đói giảm nghèo và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn tại địa phương
Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy, trong công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên còn nhiều hạn chế, chính điều này đã làm ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong thời gian vừa qua, việc xác định được nơi làm việc và mức thu nhập với việc làm
có được sau khi học nghề của lao động nông thôn chưa đạt kết quả
cao
Với mong muốn nghiên cứu thực trạng, tổng hợp những kết quả đạt được, tìm ra hạn chế và nguyên nhân để tiếp tục phát huy hiệu quả, đồng thời đề xuất những giải pháp khắc phục những hạn chế của công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động
nông thôn, tác giả chọn đề tài “Quản lý nhà nước về công tác đào
tạo nghề cho lao động nông thôn của Uỷ ban nhân dân huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh”
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong thời gian qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo hướng tìm kiếm các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn:
- Luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Văn Đại: Đào tạo nghề cho lao động nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Viết Sự: Giáo dục nghề nghiệp - những vấn đề và giải pháp, NXB Giáo dục Hà Nội; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Ngọc Ánh: Quản
Trang 53
lý nhà nước về dạy nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh ; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Nguyễn Hữu Trí: Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Kiên Giang; Luận văn Thạc sĩ của tác giả Lê Thị Mỹ Hằng: Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh Đăk Nông
Xét trên địa bàn huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh hiện nay vẫn chưa có các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước đối với công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nhất là trong giai đoạn khi Luật giáo dục nghề nghiệp và Quyết định số 971/QĐ-TTG về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” có hiệu lực, gắn đào tạo nghề với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng nông thôn mới, đáp ứng nhiệm vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp và giảm nghèo bền vững Mặt khác, trong giai đoạn 2015-2017, công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến công tác giải quyết việc làm sau đào tạo nghề chưa đạt hiệu quả cao Từ đó, tác giả của bản luận văn này muốn nghiên cứu, tìm hiểu một cách kỹ lư ng về công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh nhằm làm rõ những hạn chế, nguyên nhân và có những đề xuất góp phần hoàn thiện cho công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1 Mục đích: Trên cơ sở lý luận về đào tạo nghề cho lao
động nông thôn và từ thực tiễn đánh giá công tác quản lý nhà nước về
Trang 64
đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên, luận văn tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá những hiệu quả, chỉ rõ những hạn chế, tồn tại của công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên so với tình hình thực tiễn hiện nay nhằm đề xuất một số giải pháp góp phần đảm bảo chất lượng, nâng cao hiệu quả trong quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên
3.2 Nhiệm vụ
Để thực hiện được mục đích nghiên cứu, luận văn có nhiệm
vụ sau:
t hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về đào tạo nghề
cho lao động nông thôn và công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn
i phân tích, đánh giá thực trạng triển khai thực hiện
công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên, qua đó chỉ ra những mặt mạnh và hạn chế cần khắc phục để đáp ứng yêu cầu hiện nay
đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác
quản lý nhà nước về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tƣợng nghiên cứu
Công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
+ Về không gian: Địa bàn huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh
Trang 75
+ Về thời gian: Từ năm 2015 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Phương pháp luận: Dựa trên hệ thống quan điểm lý luận của
chủ nghĩa Mác- Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về quản lý nhà nước về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu, luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp trong đó tập trung vào một số phương pháp sau: Phương pháp khảo cứu tài liệu; Phương pháp điều tra; Phương pháp thống kê
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của UBND huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh
Trang 86
thực hành) đến học viên để học viên có thể tiếp thu được những kiến thức, kỹ năng, thái độ đối với nghề nghiệp và học nghề là quá trình người được đào tạo tiếp thu Lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng
để đạt được một trình độ nghề nghiệp nhất định
1.1.2 Lao động nông thôn
Lao động nông thôn là một bộ phận dân số sinh sống ở nông thôn là những người từ đủ 15 tuổi trở lên, bao gồm người trong độ tuổi lao động theo quy định của pháp luật và những người ngoài độ tuổi lao động đang tham gia hoạt động kinh tế, những người có khả năng lao động nhưng chưa tham gia hoạt động kinh tế
Những đặc điểm về lao động nông thôn tại Việt Nam hiện nay:
Lao động nông thôn rất đa dạng, có số lượng lớn, tuy nhiên do tính chất công việc mùa vụ tại khu vực nông thôn và thói quen tác phong nông nghiệp nên việc sử dụng hiệu quả kết quả đào tạo nghề là
một vấn đề thách thức
1.1.3 Mục tiêu đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Căn cứ Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” và Quyết định số 971/QĐ-TTg ngày 01/7/2015 sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” mục tiêu của công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn bao gồm:
Mục tiêu tổng quát
Mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn:
- Giai đoạn 2009 – 2010
- Giai đoạn 2011 - 2015
Trang 91956/QĐ-1.1.5 Hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Các tiêu chí đánh giá hiệu quả đ o tạo nghề cho o đ ng nông thôn:
Căn cứ Quyết định số 1582/QĐ-LĐTBXH ngày 02/12/2011 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành một số chỉ tiêu giám sát, đánh giá thực hiện Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ, hiệu quả hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn được đánh giá thông qua các chỉ tiêu:
- Số LĐNT sau khi học nghề làm đúng với nghề được đào tạo, phân theo:
+ Số LĐNT (sau học nghề 1 năm) được thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp…
+ Số LĐNT tự tạo việc làm
+ Số LĐNT được doanh nghiệp tuyển dụng
- Tỷ lệ LĐNT làm đúng với nghề được đào tạo, phân theo 3 nhóm ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ
Trang 10- Tỷ lệ lao động trong xã chuyển từ lao động nông nghiệp sang phi nông nghiệp sau học nghề
1.1.6 Đánh giá chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Chất lượng chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn được đánh giá căn cứ vào:
Thứ nhất, đầu vào của lao động nông thôn tham gia học nghề;
Thứ hai, chất lượng chương trình đào tạo;
Thứ ba, đầu ra của lao động nông thôn tham gia học nghề
1.2 Quản lý nhà nước về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn là
sự tác động, điều chỉnh có mục đích, kế hoạch, phù hợp với tình hình, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước đối với hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm phát triển sự nghiệp đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực của đất nước
Trang 112 Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo nghề
3 Quy định mục tiêu, nội dung và phương pháp đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo; danh mục nghề đào tạo ở các trình độ; tiêu chuẩn cơ
sở vật chất và thiết bị đào tạo; ban hành quy chế tuyển sinh, kiểm tra, thi, xét công nhận tốt nghiệp và cấp văn bằng, chứng chỉ đào tạo trong đào tạo nghề
4 Quy định việc đăng ký và cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động đào tạo nghề
5 Quản lý và tổ chức thực hiện việc kiểm định chất lượng đào tạo nghề
6 Thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động đào tạo nghề
7 Tổ chức bộ máy quản lý đào tạo nghề
8 Quản lý và tổ chức việc đào tạo, bồi dư ng nhà giáo và cán bộ quản lý đào tạo nghề, người dạy các chương trình đào tạo thường xuyên
9 Huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực để phát triển đào tạo nghề
10 Quản lý, tổ chức công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ; sản xuất, kinh doanh, dịch vụ về đào tạo nghề nghiệp
Trang 12Liên quan đến các nội quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tác giả lựa chọn những nội dung cơ bản sau để nghiên cứu, phân tích tại luận văn vì tính chất quản lý nhà nước thuộc cấp huyện của UBND huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh và thực tiễn công tác quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Tân Biên còn tồn tại những hạn chế tại các nội dung quản lý nhà nước này:
Thứ nhất xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc
ban hành theo thẩm quyền và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển đào tạo nghề;
Thứ h i, thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và
hoạt động đào tạo nghề;
Thứ b tổ chức bộ máy quản lý đào tạo nghề;
Thứ tư, huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực để phát
triển đào tạo nghề;
Thứ năm thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đào
tạo nghề; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về đào tạo nghề
1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Thứ nhất, đặc điểm tự nhiên, môi trường kinh tế - xã hội; Thứ hai, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;
Trang 1311
Thứ ba, hệ thống quản lý công tác đào tạo nghề;
Thứ tư, hệ thống cơ sở đào tạo nghề tham gia đào tạo nghề
1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương thực hiện hoạt động quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn
1.3.1 Tỉnh Hưng Yên
Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh
ủy, các huyện, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy; các xã, phường, thị trấn đã nghiêm túc quán triệt, học tập và cụ thể hóa thành kế hoạch hoặc chương trình thực hiện Nghị quyết số 06- NQ/TU, đồng thời lồng ghép mục tiêu, nhiệm vụ về đào tạo nghề cho lao động nông thôn vào chương trình phát triển kinh
tế - xã hội hằng năm và 05 năm Tỉnh đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, ưu đãi cho đối tượng lao động nông thôn tham gia học nghề, góp phần thu hút đông đảo lực lượng lao động trẻ Mặt trận Tổ quốc các cấp phối hợp với ngành chức năng, các tổ chức chính trị - xã hội đã làm tốt công tác tuyên truyền, quán triệt tới cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân về vị trí, vai trò của chương trình dạy nghề cho lao đông nông thôn đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của tỉnh
1.3.2 Tỉnh Đắk Lắk
Trong quá trình triển khai đào tạo nghề, tỉnh Đắk
Lắk mạnh dạn thí điểm một số mô hình tiêu biểu dạy nghề cho
lao động nông thôn gồm các nghề: xây dựng dân dụng, sửa chữa xe gắn máy, mây tre đan kỹ nghệ Bên cạnh đó, tỉnh cũng rất chú trọng tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết
bị đối với các cơ sở dạy nghề.