Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk

Mục đích của luận văn nhằm hệ thống hóa toàn bộ cơ sở lý luận và các nghiên cứu có liên quan về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất; qua đó là nền tảng cho việc phân tích thực trạng tại Krông Păc. Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của huyện Krông Pắc đã được phê duyệt. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại huyện Krông Pắc.

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LỜI CAM ĐOAN

Tôi, học viên Nguyễn Xuân Hƣng xin cam đoan rằng, Luận văn « Lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk » là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các số liệu sử dụng phân tích trong luậnán có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định Các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, phân tíchmột cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn củaViệt Nam Các kết quả này chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác

Học viên

Nguyễn Xuân Hƣng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 0

DANH MỤC BẢNG BIỂU, 6

DANH MỤC SƠ ĐỒ - HÌNH VẼ 7

LỜI NÓI ĐẦU 8

1.1 Tính cấp thiết của đề tài: 8

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 10

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 10

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 11

1.5 Phương pháp nghiên cứu 11

1.5.1 Phương pháp chuyên khảo 11

1.5.2 Phương pháp điều tra, khảo sát 11

1.5.3 Phương pháp thống kê, so sánh và phân tích 12

1.5.4 Phương pháp xử lý số liệu sử dụng phần mềm vi tính 12

1.5.5 Phương pháp bản đồ 12

1.6 Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu 13

1.7 Kết cấu luận văn 13

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP VÀ THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT 14

1.1 Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất 14

1.1.1 Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất 14

1.1.2 Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất 16

1.2 Cơ sở lý luận về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất 19

1.2.1 Cơ sở lý luận về lập quy hoạch sử dụng đất 19

1.2.1.1 Hệ thống lập quy hoạch sử dụng đất 19 1.2.1.2 Các bước chính của lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện 19 1.2.1.3 Đặc điểm của việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện 20 1.2.1.4 Vai trò của lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện 21 1.2.1.5 Những nguyên tắc của việc lập quy hoạch sử dụng đất đai 22 1.2.1.6 Quan điểm xây dựng quy hoạch sử dụng đất 23 1.2.2 Cơ sở lý luận về thực hiện quy hoạch sử dụng đất 24 1.2.2.1 Quy trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất 24 1.2.2.2 Vai trò của quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất 25 1.3 Nội dung quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất 27 1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất của các địa phương ở trong và ngoài nước 29 1.4.1.Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất ở nước ngoài 29 1.4.1.1 Về cấp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 29 1.4.1.2 Về nguyên tắc, căn cứ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 30 1.4.1.3 Về thẩm quyền lập, quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch

sử dụng đất 31 1.4.1.4 Về kỳ quy hoạch 32 1.4.1.5 Về quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 33 1.4.2 Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại Việt Nam 34

1.4.3 Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất tỉnh Đắk

Lắk 35

1.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện 37

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ LẬP VÀ THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KRÔNG PẮC, TỈNH ĐẮK LẮK 38 2.1 Đánh giá khái quát về huyện Krông Pắc 38

2.1.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên 38

2.1.2 Đánh giá về thực trạng môi trường 43

2.1.3 Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế - xã hội 45

2.1.4 Đánh giá hiện trạng sử dụng đất 54

2.2 Thực trạng lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc giai đoạn 2011-2015 60

2.2.1 Công tác tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc giai đoạn 2001-2010 60

2.2.2 Công tác tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc giai đoạn 2011 - 2015 60

2.2.3 Kết quả thực hiện lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất của huyện Krông Pắc giai đoạn 2011-2015 61

2.3 Thực trạng quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện 62

2.3.1 Thực trạng lập đồ án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 62

2.3.2 Thực trạng công tác thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 63 2.3.3 Thực trạng công tác công bố, công khai quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 63

2.3.4 Thực trạng lập các văn bản pháp qui về quy hoạch sử dụng đất 64

2.3.5 Thực trạng quản lí việc sử dụng đất theo quy hoạch: cấp giấy chứng nhận QSD đất, cấp phép xây dựng 65 2.3.6 Thực trạng giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được duyệt 65 2.3.7 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong quá trình triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 66 2.4 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất 67 2.4.1 Những thành tựu đã đạt được trong lập và thực hiện quy hoạch 67 2.4.2 Những hạn chế trong lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất 68 2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong lập và thực hiện quy hoạch

sử dụng đất 68 2.4.4 Bài học kinh nghiệm trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sử dụng đất kỳ tới 69 CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM LẬP VÀ THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN 72 3.1 Định hướng sử dụng đất trong phát triển kinh tế xã hội 72 3.1.1 Định hướng phát triển và mục tiêu phát triển KTXH huyện Krông Pắc đến năm 2020 72 3.1.2 Định hướng sử dụng đất theo khu chức năng 75 3.1.3 Đề xuất phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm

2020 76 3.2 Đề xuất một số giải pháp nhằm đảm lập và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất 80 3.2.1 Giải pháp về chính sách 80 3.2.2 Xác định các giải pháp bảo vệ, cải tạo đất và bảo vệ môi trường 81

3.2.3 Xác định các giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử

dụng đất 82

3.2.4 Giải pháp về nguồn nhân lực và vốn đầu tƣ 84

3.2.5 Giải pháp về tổ chức thực hiện 84

KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ 86

I KẾT LUẬN 86

II KIẾN NGHỊ 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

PHỤ LỤC SỐ LIỆU 93

Phụ lục 1 : Kết quả thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất đƣợc duyệt 93

Phụ lục 2: Kết quả thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất theo quy hoạch đƣợc duyệt 96

Phụ lục 3: Kết quả đƣa đất chƣa sử dụng vào sử dụng theo quy hoạch sử dụng đất đƣợc duyệt 97

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Giá trị sản xuất theo giá hiện hành và cơ cấu kinh tế huyện Krông Pắc giai đoạn 2011-2015 45 Bảng 2.2: Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Krông Pắc 58 Bảng 3.1: Diện tích các loại đất điều chỉnh quy hoạch đến năm 2020 77

DANH MỤC SƠ ĐỒ - HÌNH VẼ

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu sử dụng đất năm 2015 huyện Krông Pắc 55

Sơ đồ 2.2: Kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất được duyệt 61

Sơ đồ 3.1: Cơ cấu sử dụng đất trước và sau điều chỉnh quy hoạch đến năm

2020 80

LỜI NÓI ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài:

Về mặt lý luận,

Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân

bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng

an ninh Công tác lập quy hoạch và kế hoạch hoá việc sử dụng đất là một yêu cầu đặc biệt để sắp xếp quỹ đất đai cho các lĩnh vực và đối tượng sử dụng hợp

lý, có hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, quốc phòng, tránh được sự chồng chéo, gây lãng phí trong sử dụng, hạn chế sự huỷ hoại đất đai, phá vỡ môi trường sinh thái Đây là một nội dung quan trọng của quản lý Nhà nước về đất đai, được thể chế hóa trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013

Luật Đất đai năm 2013 cũng đã quy định: “Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất” là 1 trong những nội dung quản lý Nhà nước về đất đai Quy hoạch sử dụng đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ cho trước mắt mà cả lâu dài, nhưng việc thực hiện quy hoạch đóng vai trò quyết định đến hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng đất Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai phải phù hợp với yêu cầu thực tế phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Khả năng thực tế của phát triển kinh tế, đô thị đến đâu thì tiến hành việc giao đất, sử dụng đất đai đến đó

Trên thực tiễn,

Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội và sự bùng nổ dân số đã gây ra khó khăn cho việc quản lý và sử dụng đất đai ở nước ta Sự gia tăng dân số đã làm gia tăng mọi mặt của đời sống xã hội như: nhu cầu về lương thực, thực phẩm, nhu cầu về việc làm, nơi ăn, ở… Theo đó nó sẽ làm tăng nhu cầu sử dụng đất trong khi quỹ đất tự nhiên lại có hạn Cho nên việc tiến hành

lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai một cách chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, hợp lý, có hiệu quả và đúng pháp luật là một vấn đề hết sức cần thiết và cấp bách đối với nước ta hiện nay.Thế nên việc quy hoạch phân bổ sử dụng đất đai giúp cho việc sắp xếp, bố trí sử dụng hợp lý và có hiệu quả nguồn tài nguyên đất, tạo cho việc sử dụng đất đai ổn định, lâu dài, bảo vệ được tài nguyên đất và bảo vệ môi trường sinh thái, tránh sự đầu tư chồng chéo gây lãng phí Bên cạnh đó việc quy hoạch phân bổ sử dụng đất đai cũng là một phương tiện để Nhà nước hướng dẫn việc sử dụng đất làm tăng lợi ích cho cộng đồng

Huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk có 16 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 1 thị trấn và 15 xã) với tổng diện tích tự nhiên là 62.577 ha (số liệu thống kê đất đai năm 2015), dân số trung bình năm 2015 có 207.226 người, mật độ dân số bình quân 331 người/km2 (NGTK 2015) Trên địa bàn huyện có tuyến giao thông huyết mạch là Quốc lộ 26 chạy qua và có vị trí địa lý thuận lợi giáp thành phố Buôn Ma Thuột đã tạo điều kiện cho huyện tiếp nhận thông tin kinh tế thị trường, chuyển giao nhanh các các tiến bộ khoa học – kỹ thuật, cải thiện môi trường đầu tư để phát triển sản xuất hàng hóa; mở rộng giao lưu kinh tế, thương mại với các tỉnh trong vùng và cả nước, đồng thời hội nhập vào quá trình phát triển năng động của vùng Tây nguyên giàu tiềm năng

Quy hoạch sử dụng đất huyện Krông Pắc đến năm 2020 và KHSD đất 5 năm kỳ đầu (2011-2015) được UBND tỉnh Đắk Lắk phê duyệt tại Quyết định

số 1054/QĐ-UBND, ngày 20 tháng 5 năm 2014 Quy hoạch sử dụng đất đã góp phần quan trọng trong quá trình phát triển KTXH của huyện, giúp tăng cường công tác quản lý về đất đai theo pháp luật, gia tăng hiệu quả sử dụng đất, tăng thu ngân sách địa phương từ đất… Tuy nhiên, trong những năm qua trên địa bàn huyện có nhiều thay đổi về phát triển kinh tế-xã hội liên quan đến

sử dụng đất; nhiều dự án đang và sẽ thực hiện có thay đổi về mục đích sử dụng đất so với quy hoạch được UBND tỉnh phê duyệt nên cần phải tiến hành

đánh giá kết quả thực hiện trong giai đoạn 2011-2015 và đề xuất điều chỉnh quy hoạch đến năm 2020 để việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất đúng theo quy định của Luật Đất đai năm 2013; [9]

Để giúp huyện đánh giá kết quả đã đạt được và những tồn tại trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2015 và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 một cách chính xác; từ đó đề xuất các giải pháp thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thực hiện quy hoạch

sử dụng đất, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Lập và thực hiện quy hoạch sử

dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk"

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Với đề tài “Lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk”, học viên đã xác lập các mục tiêu nghiên cứu như sau:

- Hệ thống hóa toàn bộ cơ sở lý luận và các nghiên cứu có liên quan về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất; qua đó là nền tảng cho việc phân tích thực trạng tại Krông Păc

- Nghiên cứu thực trạng công tác lập và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất của huyện Krông Pắc đã được phê duyệt

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại huyện Krông Pắc

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

Các nội dung nghiên cứu của đề tài tập trung giải đáp các câu hỏi:

1 Quá trình lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc được tổ chức triển khai như thế nào?

2 Phương án Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Krông Pắc đã có đáp ứng được kỳ vọng đã đặt ra? Những kết quả đã đạt được và chưa đạt được? nguyên nhân chưa đạt được?

3 Phương án Quy hoạch sử dụng đất của huyện Krông Pắc có cần phải điều chỉnh bổ sung không? Phương án điều chỉnh thế nào?

4 Có những giải pháp nào được đưa ra để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện quy hoạch?

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu : Công tác lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

- Phạm vi nghiên cứu : Hoạt động lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với toàn bộ diện tích đất tự nhiên huyện Krông Pắc

- Phạm vi thời gian : Đề tài sẽ nghiên cứu các số liệu trong chuỗi thời gian từ 2011-2017 và định hướng đến năm 2020

1.5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện được nội dung của đề tài nghiên cứu học viên đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:

1.5.1 Phương pháp chuyên khảo

Phương pháp được sử dụng trong việc thu thập số liệu, thông tin trong

và ngoài nước có liên quan đến đề tài nghiên cứu Qua đó tiến hành tra cứu, ghi chép lại những kết quả, thông tin, lý luận về quá trình sử dụng đất đai phù hợp với nội dung và phạm vi nghiên cứu Phương pháp này chủ yếu tiến hành trong thư viện và sách báo cùng với những thông tin truy cập được

1.5.2 Phương pháp điều tra, khảo sát

Đây là phương pháp được dùng để điều tra, thu thập số liệu, tài liệu, bản đồ, thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng

đất, kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất

Điều tra, khảo sát thực địa bổ sung xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất, thu thập tình hình thực hiện một số công trình, dự án nằm trong phương

án quy hoạch và phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của huyện đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Phỏng vấn những người sử dụng đất bị chuyển mục đích sử dụng đất nằm trong phương án quy hoạch và phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, những người có trách nhiệm về tổ chức thực hiện, quản lý quy hoạch, giám sát thực hiện quy hoạch của địa phương Qua đó tìm hiểu những mặt được và chưa được cũng như nguyên nhân, giải pháp khắc phục các tồn tại trong công tác triển khai thực hiện quy hoạch

1.5.3 Phương pháp thống kê, so sánh và phân tích

Trên cơ sở các số liệu, tài liệu thu thập được, tiến hành phân nhóm, thống kê diện tích các công trình, dự án đã thực hiện theo quy hoạch hoặc chưa thực hiện theo quy hoạch; tổng hợp, so sánh và phân tích các yếu tố tác động đến việc thực hiện phương án quy hoạch và phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất

1.6 Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu

Về khoa học: Bổ sung lý luận về công tác lập quy hoạch, điều chỉnh

quy hoạch sử dụng đất

Thực tiễn: Đề tài đánh giá được thực trạng công tác lập và thực hiện

quy hoạch sử dụng đất cũng như kết quả thực hiện Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Krông Pắc Đề ra được phương án điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện mới và đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả đối với công tác lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất

1.7 Kết cấu luận văn

Luận văn được kết cấu làm 3 chương, cụ thể như sau

Chương 1: Cơ sở lý luận về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất Chương 2: Thực trạng về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk

Chương 3: Định hướng và giải pháp bảo đảm lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP VÀ THỰC HIỆN

QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT

1.1 Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất

1.1.1 Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất

Đất đai là tiềm năng của quá trình phát triển do đất là tư liệu sản xuất đặc biệt và việc tổ chức sử dụng đất gắn chặt với sự phát triển của nền kinh tế

- xã hội Do vậy, quy hoạch sử dụng đất sẽ là một hiện tượng kinh tế - xã hội Đây là một hoạt động vừa mang tính khoa học, vừa mang tính pháp lý của một hệ thống các biện pháp kỹ thuật, kinh tế và xã hội được xử lý bằng các phương pháp phân tích tổng hợp về sự phân bố địa lý của các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội để tổ chức lại việc sử dụng đất theo pháp luật nhà nước nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đất hiện tại và tương lai của xã hội một cách tiết kiệm khoa học và có hiệu quả cao nhất

Khi nghiên cứu về quy hoạch sử dụng đất có rất nhiều cách nhận thức khác nhau:

- Có quan điểm cho rằng quy hoạch sử dụng đất chỉ đơn thuần là biện pháp kỹ thuật nhằm thực hiện việc đo đạc, vẽ bản đồ đất đai, phân chia diện tích đất, giao đất cho các ngành và thiết kế xây dựng đồng ruộng

- Bên cạnh đó, có quan điểm lại cho rằng quy hoạch sử dụng đất được xây dựng trên các quy phạm của Nhà nước nhằm nhấn mạnh tính pháp chế của quy hoạch sử dụng đất đai

Tuy nhiên, đối với cả hai cách nhận thức trên bản chất của quy hoạch

sử dụng đất không được thể hiện đúng và đầy đủ vì bản thân của quy hoạch

sử dụng đất không nằm trong kỹ thuật đo đạc và cũng không thuộc về hình thức pháp lý mà nó nằm bên trong việc tổ chức sử dụng đất như một tư liệu

sản xuất đặc biệt, coi đất như đối tượng của các mối quan hệ xã hội trong sản xuất

Theo UNCED (1992) và FAO (1995), thì: “Quy hoạch sử dụng đất đai

là sự đánh giá tiềm năng đất nước có hệ thống, có tính thay đổi trong sử dụng đất đai và liên quan đến những điều kiện kinh tế xã hội để chọn lọc và thực hiện các mô hình sử dụng đất đai tốt nhất Đồng thời quy hoạch sử dụng đất đai cũng là chọn lọc và đưa vào thực hành những sử dụng đất đai đó mà nó phải phù hợp với nhu cầu cần thiết của con người về bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong tương lai”

Như vậy, quy hoạch sử dụng đất sẽ là một hoạt động vừa mang tính kỹ thuật, tính kinh tế và tính pháp lý Cụ thể:

- Tính kỹ thuật: Trong quy hoạch sử dụng đất sẽ sử dụng các công tác chuyên môn như điều tra, khảo sát, đo đạc, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử

lý số liệu để tính toán và thống kê diện tích đất đai, thiết kế, phân chia khoảnh thửa Từ đó, tạo điều kiện tổ chức sử dụng đất hợp lý trên cơ sở tiến

bộ của khoa học kỹ thuật

- Tính pháp chế: Biểu hiện của tính pháp chế thể hiện ở chỗ đất đai được nhà nước giao cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào các mục đích cụ thể đã được xác định theo phương án quy hoạch sử dụng đất

- Tính kinh tế: Khi giao đất, thông qua phương án quy hoạch sử dụng đất nhà nước đã xác định rõ mục đích sử dụng của diện tích được giao Đây chính là biện pháp quan trọng nhất nhằm khai thác triệt để và có hiệu quả cao tiềm năng đất đai Ở đây đã thể hiện rõ tính kinh tế của quy hoạch sử dụng đất Song, điều này chỉ đạt được khi tiến hành đồng bộ cùng với biện pháp kỹ thuật và pháp chế

Từ đó có thể rút ra khái niệm quy hoạch sử dụng đất như sau: Quy

hoạch sử dụng đất là một hệ thống các biện pháp kinh tế, kỹ thuật và pháp chế của nhà nước về tổ chức và sử dụng đất đầy đủ, hợp lý, khoa học và có

hiệu quả cao nhất thông qua việc phân phối và tái phân phối quỹ đất cả nước,

tổ chức sử dụng đất như một tư liệu sản xuất cùng với các tư liệu sản xuất khác gắn liền với đất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội, tạo điều kiện bảo vệ đất và bảo vệ môi trường.

Từ những phân tích nêu trên cho thấy, việc lập quy hoạch sử dụng đất

có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ cho trước mắt mà cả lâu dài Căn cứ vào đặc điểm tự nhiên, phương hướng, nhiệm vụ vf mục tiêu phát triển kinh tế

xã hội của mỗi vùng lãnh thổ, quy hoạch sử dụng đất được tiến hành nhằm định hướng cho các cấp, các ngành trên địa bàn lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất chi tiết của mình, từ đó xác lập sự ổn định về mặt pháp lý cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, làm cơ sở để giao đất và đầu tư để phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực và phục vụ các nhu cầu dân sinh, nhu cầu văn hóa xã hội

Mặt khác, quy hoạch sử dụng đất còn là biện pháp hữu hiệu của nhà nước nhằm tổ chức lại việc sử dụng đất đai theo đúng mục đích, hạn chế sự chồng chéo gây lãng phí đất đai, tránh trình trạng chuyển mục đích tùy tiện, làm giảm sút nghiêm trọng quỹ đất nông lâm nghiệp Ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực, tranh chấp, lấn chiếm hủy hoại đất, phá vỡ cân bằng sinh thái, gây ô nhiễm môi trường dẫn đến những tổn thất hoặc kìm hãm sản xuất, phát triển kinh tế xã hội và các hậu quả khó lường về bất ổn chính trị, an ninh quốc phòng ở từng địa phương, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển dần sang nền kinh tế thị trường

1.1.2 Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất thuộc loại quy hoạch có tính lịch sử xã hội, tính khống chế vĩ mô, tính chỉ đạo, tính tổng hợp trung và dài hạn, là bộ phận hợp thành quan trọng của hệ thống kế hoạch phát triển xã hội và kinh tế quốc dân Các đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất được thể hiện như sau:

- Tính lịch sử xã hội

Trong quy hoạch sử dụng đất luôn nảy sinh quan hệ giữa người với đất đai - yếu tố tự nhiên cũng như quan hệ giữa người với người và nó thể hiện đồng thời hai yếu tố: thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển và thúc đẩy sự phát triển của các mối quan hệ sản xuất Do vậy, quy hoạch sử dụng đất luôn

là một bộ phận của phương thức sản xuất xã hội và lịch sử phát triển của xã hội chính là lịch sử phát của quy hoạch sử dụng đất Nói cách khác quy hoạch

sử dụng đất có tính lịch sử xã hội Tính chất lịch sử của quy hoạch sử dụng đất xác nhận vai trò lịch sử của nó trong từng thời kỳ xây dựng và hoàn thiện phương thức sản xuất xã hội, thể hiện ở mục đích, yêu cầu, nội dung và sự hoàn thiện của phương án quy hoạch sử dụng đất

- Tính tổng hợp

Tính tổng hợp của quy hoạch sử dụng đất biểu hiện chủ yếu ở hai mặt: + Mặt thứ nhất: Đối với của quy hoạch sử dụng đất là khai thác, sử dụng, cải tạo, bảo vệ tài nguyên đất đai cho nhu cầu toàn bộ nền kinh tế uốc dân (trong quy hoạch sử dụng đất thường đụng chạm đến việc sử dụng của tất

cả các loại đất chính)

+ Mặt thứ hai: Quy hoạch sử dụng đất đề cập đến nhiều lĩnh vực về khoa học, kinh tế và xã hội như: khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, dân số đất đai, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, môi trường và sinh thái

Với đặc điểm này quy hoạch sử dụng đất lãnh trách nhiệm tổng hợp toàn bộ nhu cầu sử dụng đất, điều hòa các mâu thuẫn về đất đai của các ngành, lĩnh vực; xác định và điều phối phương hướng, phương thức phân phối

sử dụng đất phù hợp với mục tiêu kinh tế xã hội, đảm bảo cho nền kinh tế quốc dân luôn phát triển bền vững, đạt tốc độ và ổn định

- Tính dài hạn

Tính dài hạn của quy hoạch sử dụng đất thể hiện ở chỗ thời hạn của quy hoạch sử dụng đất là 10 năm hoặc lâu hơn Tính dài hạn của quy hoạch sử dụng đất phụ thuộc vào dự báo xu thế biến động dài hạn của các yếu tố kinh

tế xã hội quan trọng như sự thay đổi về nhân khẩu, tiến bộ khoa học kỹ thuật, quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn Quy hoạch dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu đất để phát triển lâu dài kinh tế xã hội Cơ cấu và phương thức sử dụng đất được điều chỉnh từng bước trong thời gian dài (cùng với quá trình phát triển kinh tế xã hội) cho đến khi đạt được mục tiêu dự kiến

- Tính chiến lược và chỉ đạo vĩ mô

Với đặc tính dài hạn quy hoạch sử dụng đất chỉ dự kiến được các xu thế thay đổi phương hướng, mục tiêu, cơ cấu và phân bố sử dụng đất với tính đại thể chứ không dự kiến được các hình thức và nội dung cụ thể, chi tiết của sự thay đổi

Do khoảng thời gian dự báo là tương đối dài nhưng lại phải chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố kinh tế xã hội khó xác định, nên chỉ tiêu quy hoạch thường là không cụ thể và chi tiết như trong kế hoạch ngắn và trung hạn do vậy nó chỉ có thể là một quy hoạch mang tính chiến lước chỉ đạo vĩ mô Các chỉ tiêu quy hoạch càng khái lược hóa quy hoạch càng ổn định

- Tính chính sách:

Quy hoạch sử dụng đất thể hiện rất rõ đặc tính chính trị và chính sách

xã hội Khi xây dựng phương án phải quán triệt các chính sách và quy định có liên quan đến đất đai của Đảng và Nhà nước, đảm bảo thực hiện cụ thể trên mặt bằng đất đai các mục tiêu phát triển nền kinh tế quốc dân, phát triển ổn định kế hoạch kinh tế xã hội, tuân thủ các quy định, các chỉ tiêu khống chế về dân số, đất đai và môi trường sinh thái

- Tính khả biến:

Dưới sự tác động của nhiều nhân tố khó dự đoán trước, theo nhiều phương diện khác nhau, quy hoạch sử dụng đất đai chỉ là một trong những giải pháp biến đổi hiện trạng sử dụng đất sang trạng thái mới thích hợp hơn cho việc phát triển kinh tế xã hội trong một thời kỳ nhất định Khi xã hội phát

triển, khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ, chính sách và tình hình kinh tế thay đổi, các dự kiến của của quy hoạch sử dụng đất không còn phù hợp thì việc chỉnh sửa, bổ sung hoàn thiện quy hoạch và điều chỉnh biện pháp thực hiện là cần thiết Điều này thể hiện tính khả biến của quy hoạch Quy hoạch

sử dụng đất luôn là quy hoạch động, một quá trình lặp lại theo chu kỳ “Quy hoạch - thực hiện - quy hoạch lại hoặc chỉnh lý - Tiếp tục thực hiện ” với chất lượng, mức độ hoàn thiện và tính phù hợp ngày càng cao

1.2 Cơ sở lý luận về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất

1.2.1 Cơ sở lý luận về lập quy hoạch sử dụng đất

1.2.1.1 Hệ thống lập quy hoạch sử dụng đất

Theo Điều 36 Luật Đất đai năm 2013, hệ thống quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại Việt Nam hiện nay như sau :[4]

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất an ninh

1.2.1.2 Các bước chính của lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện

Việc lập quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất năm đầu cấp huyện được thực hiện theo trình tự sau:[6]

Bước 1 Điều tra, thu thập thông tin, tài liệu;

Bước 2 Phân tích, đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường tác động đến việc sử dụng đất;

Bước 3 Phân tích, đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất; kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất kỳ trước và tiềm năng đất đai;

Bước 4 Xây dựng phương án quy hoạch sử dụng đất;

Bước 5 Lập kế hoạch sử dụng đất năm đầu;

Bước 6 Xây dựng báo cáo thuyết minh tổng hợp và các tài liệu có liên quan;

Bước 7 Thẩm định, phê duyệt và công bố công khai

Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất và lập kế hoạch sử dụng đất năm đầu của điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp huyện được thực hiện theo trình tự sau:[6]

Bước 1 Điều tra, thu thập bổ sung thông tin, tài liệu; phân tích, đánh giá bổ sung điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội; tình hình quản lý, sử dụng đất; kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất;

Bước 2 Xây dựng phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất;

Bước 3 Lập kế hoạch sử dụng đất năm đầu của điều chỉnh quy hoạch

sử dụng đất cấp huyện;

Bước 4 Xây dựng báo cáo thuyết minh tổng hợp và các tài liệu có liên quan;

Bước 5 Thẩm định, phê duyệt và công bố công khai

1.2.1.3 Đặc điểm của việc lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện

Lập Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là một công cụ quản lý khoa học của Nhà nước trên địa bàn huyện, do cấp tỉnh quản lý và thực hiện Ở nước ta quy hoạch sử dụng đất nhằm phục vụ nhu cầu của người sử dụng đất đai và quyền lợi xã hội, góp phần giải quyết tốt mối quan hệ trong quản lý và sử dụng đất đai, bảo vệ đất nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội Quy hoạch sử dụng đất trên lãnh thổ nói chung, quy hoạch sử dụng đất cấp huyện nói riêng mang đặc điểm tổng hợp, nó vận dụng kiến thức của nhiều môn khoa học thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học kinh tế, khoa học xã hội Mục tiêu của quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là nhằm khai thác sử dụng, cải tạo, bảo vệ toàn bộ tài nguyên đất trên địa bàn huyện một cách hiệu quả nhất

Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện có tính dài hạn và tính chiến lược, thời hạn của quy hoạch sử dụng đất cấp huyện thường là 10 năm, sau 05 năm

được điều chỉnh, bổ sung Trên cơ sở dự báo xu thế biến động đất đai dài hạn , các yếu tố kinh tế xã hội quan trọng như tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, công nghiệp hóa, nhu cầu và khả năng phát triển các ngành kinh tế; tình hình phát triển đô thị, dân số và cơ cấu lao động Xác định quy hoạch trung hạn và dài hạn về sử dụng đất Việc xây dựng quy hoạch phải phản ánh được những vấn đề có tính chiến lược: phương hướng mục tiêu chiến lược của việc

sử dụng đất đai, cân đối tổng quát nhu cầu sử dụng đất đai của từng ngành, điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất đai và việc phân bố đất đai, phân định ranh giới

và các hình thức quản lý việc sử dụng đất đai, các biện pháp, chính sách lớn quy hoạch sử dụng đất cấp huyện là cơ sở khoa học cho việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện hàng năm và ngắn hạn

Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện mang tính khả biến, do xây dựng trong thời gian tương đối dài dưới tác động của nhiều nhân tố kinh tế, xã hội,

kỹ thuật và công nghệ, nhất là xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đang diễn ra mạnh mẽ (cả ở vùng nông thôn ) nên một số dự kiến ban đầu của quy hoạch không còn phù hợp Do đó việc bổ sung, điều chỉnh và hoàn chỉnh quy hoạch là việc làm hết sức cần thiết.[2]

1.2.1.4 Vai trò của lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện

Quy hoạch sử dụng đất đai cấp huyện góp phần đảm bảo sự thống nhất trong việc quản lý nhà nước về các loại đất đai trên địa bàn huyện Thông qua quy hoạch sử dụng đất ở huyện mà cơ quan quản lý Nhà nước kiểm soát mọi diễn biến tình hình đất đai ở huyện Do đó phát huy tính tự chủ và nâng cao hiệu quả sử dụng đất của những tổ chức, cá nhân được giao quyền sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện tạo ra sự ổn định về mặt pháp lý cho việc quản lý nhà nước đối với đất đai Làm cơ sở cho việc giao quyền sử dụng đất, cho thuê đất, đầu tư và phát triển kinh tế, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và thực hiện công nghiệp hoá đất nước Quy hoạch sử

dụng đất đai tạo điều kiện xác lập cơ chế điều tiết một cách chủ động việc phân bổ quỹ đất cho các mục đích phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, phát triển công nghệ và kết cấu hạ tầng phù hợp trên địa bàn huyện, để phát triển một cách tối đa ưu thế của huyện, và như vậy sẽ khuyến khích được vốn đầu

tư trong huyện, thu hút được vốn đầu tư bên ngoài vào phát triển kinh tế - xã hội của huyện Ngoài ra, quy hoạch đất đai còn tạo điều kiện cho việc tính thuế, xác định giá cả các loại đất hợp lý hơn, sử dụng đất đai có hiệu quả hơn

Như vậy quy hoạch sử dụng đất cấp huyện có vai trò và ý nghĩa to lớn cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện, nâng cao đời sống người dân, thu hút vốn đầu tư Vì thế nó có ý nghĩa quan trọng cả trước mắt

và lâu dài, đòi hỏi sự cần thiết và hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện Chính hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn huyện sẽ góp phần hoàn thiện hơn quy hoạch sử dụngđất cấp tỉnh

1.2.1.5 Những nguyên tắc của việc lập quy hoạch sử dụng đất đai

Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp được thực hiện với các nguyên tắc cơ bản như sau :

- Phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội, quốc phòng, an ninh

- Được lập từ tổng thể đến chi tiết; quy hoạch sử dụng đất của cấp dưới phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của cấp trên; kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt Quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia phải bảo đảm tính đặc thù, liên kết của các vùng kinh tế - xã hội; quy hoạch sử dụng đất cấp huyện phải thể hiện nội dung sử dụng đất của cấp xã

- Sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả

- Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường; thích ứng với biến đổi khí hậu

- Bảo vệ, tôn tạo di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh

- Dân chủ và công khai

- Bảo đảm ưu tiên quỹ đất cho mục đích quốc phòng, an ninh, phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng, an ninh lương thực và bảo vệ môi trường

- Quy hoạch, kế hoạch của ngành, lĩnh vực, địa phương có sử dụng đất phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt

1.2.1.6 Quan điểm xây dựng quy hoạch sử dụng đất

- Thứ nhất, ưu tiên sử dụng đất tốt cho nông nghiệp, hạn chế sử chuyển đổi mục đích sử dụng đất chuyên trồng lúa nước sang đất phi nông nghiệp, dành đất xấu (có khả năng sản xuất thấp) cho các mục đích phi nông nghiệp Điều hòa giữa áp lực gia tăng dân số và tăng trưởng về kinh tế Quản lý hệ thống nông nghiệp nhằm bảo đảm có sản phẩm tối đa về lâu dài, đồng thời duy trì độ phì nhiêu của đất Bảo đảm phát triển tài nguyên rừng nhằm thỏa mãn nhu cầu về thương mại, năng lượng, xây dựng và dân dụng mà không làm mất nguồn nước và thoái hóa đất

- Thứ hai, sử dụng đất trên cơ sở quy hoạch bảo đảm lợi ích trước mắt cũng như lâu dài của người sử dụng đất và cộng đồng Khi phân bố sử dụng đất cho các ngành kinh tế cần sử dụng bản đồ, tài liệu đất và đánh giá phân hạng đất đai mới xây dựng, nâng cao chất lượng quy hoạch và dự báo sử dụng lâu dài

- Thứ ba, sử dụng đất phù hợp với điều kiện sinh thái tự nhiên, theo lợi thế so sánh, không áp đặt thiên nhiên theo ý muốn chủ quan để tránh đầu tư quá tốn kém nhưng không hiệu quả

- Thứ tư, thực hiện chiến lược phát triển đa dạng, khai thác tổng hợp đa mục tiêu: nông - lâm kết hợp, nông - lâm - ngư, nông - lâm và du lịch sinh thái Quản lý lưu vực để bảo vệ đất và nước, phát triển thủy lợi, giữ vững cân bằng sinh thái Phát triển cây lâu năm có giá trị thương mại cao: cà phê,

bơ, sầu riêng Áp dụng quy trình và công nghệ canh tác thích hợp theo từng vùng, đơn vị sinh thái và hệ thống cây trồng

- Thứ năm, tích hợp yếu tố biến đổi khí hậu vào các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất Cụ thể, có các hoạt động chính: sử dụng dữ liệu có liên quan đến khí hậu, đánh giá tiềm năng đất đai và các rủi ro biến đổi khí hậu có thể gây ra, đánh giá về mặt môi trường đối với các phương án quy hoạch nhằm xem xét các tác động của phương án quy hoạch tới khí hậu và ngược lại, đánh giá nhu cầu bố trí đất đai cho các công trình sản xuất năng lượng tái tạo

- Thứ sáu, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách quản lý và bảo tồn tài nguyên đất Đẩy mạnh công tác khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm, chuyển giao công nghệ, khoa học kỹ thuật, giao đất, giao rừng, xóa đói giảm nghèo

- Thứ bảy, việc khai thác sử dụng đất để phát triển kinh tế - xã hội phải đảm bảo vấn đề quốc phòng an ninh, quán triệt phương châm kết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

1.2.2 Cơ sở lý luận về thực hiện quy hoạch sử dụng đất

1.2.2.1 Quy trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất

Thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thực hiện như sau:[4]

1 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện có trách nhiệm rà soát quy hoạch, kế hoạch của ngành, lĩnh vực, địa phương có sử dụng đất bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, phê duyệt

2 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo, kiểm tra Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã xác định cụ thể diện tích, ranh giới đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ ngoài thực địa

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ

về việc bảo vệ đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ đã được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

3 Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm trước Chính phủ về việc kiểm tra thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh và giám sát các địa phương, các Bộ, ngành trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

4 Trường hợp đến thời điểm kết thúc kỳ quy hoạch sử dụng đất mà các chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa thực hiện hết

và phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội cùng cấp đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì được tiếp tục thực hiện đến khi quy hoạch sử dụng đất kỳ tiếp theo được phê duyệt nhưng trong thời hạn không quá 12 tháng kể từ thời điểm kết thúc kỳ quy hoạch sử dụng đất

1.2.2.2 Vai trò của quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất

- Thông qua việc tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp, theo đó:

+ Chính phủ tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia

Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì giúp Chính phủ trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia

+ Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh; Ủy ban nhân dân cấp huyện tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện

Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh, cấp huyện chủ trì giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

+ Bộ Quốc phòng tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng; Bộ Công an tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất an ninh

- Phân công trách nhiệm xác định nhu cầu sử dụng đất trong việc lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp, cụ thể như sau:

+ Các Bộ, ngành xác định nhu cầu sử dụng đất và đề xuất các dự án của ngành, lĩnh vực phụ trách theo từng đơn vị hành chính cấp tỉnh; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định nhu cầu sử dụng đất của địa phương;

+ Các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh gửi nhu cầu sử dụng đất

về Bộ Tài nguyên và Môi trường trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc đề nghị đăng ký nhu cầu sử dụng đất;

+ Bộ Tài nguyên và Môi trường tổng hợp, cân đối nhu cầu sử dụng đất

và dự kiến phân bổ các chỉ tiêu sử dụng đất cấp quốc gia đến từng vùng kinh

tế - xã hội và đơn vị hành chính cấp tỉnh

+ Các sở, ngành xác định nhu cầu sử dụng đất và đề xuất các dự án sử dụng đất thuộc chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh theo từng đơn vị hành chính cấp huyện; Ủy ban nhân dân cấp huyện xác định nhu cầu sử dụng đất của địa phương

+ Các sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện gửi nhu cầu sử dụng đất về Sở Tài nguyên và Môi trường trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của Sở Tài nguyên và Môi trường về việc đề nghị đăng ký nhu cầu sử dụng đất

+ Sở Tài nguyên và Môi trường dự kiến phân bổ các chỉ tiêu sử dụng đất cấp quốc gia và xác định danh mục các dự án trong quy hoạch, kế hoạch

sử dụng đất cấp quốc gia đến từng đơn vị hành chính cấp huyện; tổng hợp, cân đối nhu cầu sử dụng đất và dự kiến phân bổ các chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh đến từng đơn vị hành chính cấp huyện

+ Các phòng, ban cấp huyện xác định nhu cầu sử dụng đất và đề xuất các dự án sử dụng đất thuộc danh mục chỉ tiêu sử dụng đất cấp huyện theo

từng đơn vị hành chính cấp xã; Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi là Ủy ban nhân dân cấp xã) xác định nhu cầu sử dụng đất của địa phương

+ Các phòng, ban cấp huyện và Ủy ban nhân dân cấp xã gửi nhu cầu sử dụng đất về Phòng Tài nguyên và Môi trường trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của Phòng Tài nguyên và Môi trường về việc đề nghị đăng ký nhu cầu sử dụng đất

+ Phòng Tài nguyên và Môi trường xác định các chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh và các dự án trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh đã phân

bổ cho cấp huyện đến từng đơn vị hành chính cấp xã; tổng hợp, cân đối nhu cầu sử dụng đất và dự kiến phân bổ các chỉ tiêu sử dụng đất cấp huyện đến từng đơn vị hành chính cấp xã

+ Trong quá trình tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc phòng, an ninh, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định vị trí, diện tích các loại đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh quy định tại Điều 61 của Luật Đất đai tại địa phương

1.3 Nội dung quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất đai là việc Nhà nước bố trí sắp xếp các loại đất đai cho các đối tượng sử dụng đất đai theo các phạm vi không gian và trong từng khoảng thời gian nhất định, với mục đích phục vụ tốt nhất cho chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước và cho phép sử dụng hợp lý, có hiệu quả các yếu tố đất đai

Quy hoạch sử dụng đất đai là công cụ quản lý quan trọng, là nội dung không thể thiếu được trong công tác quan lý Nhà nước về đất đai Điều này thể hiện ở các vấn đề sau:

– Quy hoạch sử dụng đất đai đảm bảo cho sự lãnh đạo quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước Thông qua quy hoạch, thông qua việc sắp xếp, bố

trí sử dụng các loại đất đã được phê duyệt và được thể hiện tên các bản quy hoạch, Nhà nước kiểm soát mọi diễn biến về tình hình sử dụng đất đai Từ đó, ngăn chặn được tình trạng sử dụng đất đai bừa bãi, lãng phí, sử dụng đất đai không đúng mục đích Mặt khác thông qua quy hoạch, bắt buộc các đối tượng

sử dụng đất đai chỉ được phép sử dụng trong phạm vi ranh giới của mình Điều đó cho phép Nhà nước có cơ sở để quản lý đất đai chắc chăn và trật tự hơn, các vứng mắc, tranh chấp đất đai có cở sở để giải quyết tốt hơn

– Quy hoạch sử dụng đất đai là căn cứ quan trọng cho việc xây dựng kế hoạch sử dụng đất đai Trong tất cả các loại quy hoạch, các mục tiêu, quan điểm và các chỉ tiêu tổng quát của nó đều phải được củ thể hoá để đưa vào thực tiến và việc cụ thể hoá đó thông qua kế hoạch Như vậy việc xây dựng kế hoạch phải dựa vào quy hoạch, phải coi quy hoạch là một trong các căn cữ không thể thiếu được của kế hoạch Quy hoạch cúng có cơ sở khoa học, càng chính xác bao nhiêu thì kế hoạch càng có điều kiện để thực hiện bấy nhiêu

– Quy hoạch sử dụng đất đai tạo điều kiện sử dụng đất đai hợp lý Trên

cơ sở phân hạng đất đai, phân loại, đánh giá đất đai, Nhà nước bố trí sắp xếp các loại đất đai cho các đối tượng sử dụng đất đai hiểu rõ được phạm vi ranh giới và chủ quyền, về loại đất đai trên vùng lãnh thổ để họ yên tâm đầu tư khai thác phần đất đai, do vậy hiệu quả sử dụng đất đai sẽ cao hơn

– Quy hoạch sử dụng đất đai tạo điều kiện cho việc tính thuế, xác định giá cả các loại đất đai hợp lý Việc tính thuế, xác định giá cả các loại đất đai phải dựa vào đánh giá, phân hạng các loại và quy mô đất đai Mà những vãn

đề cơ bản trên đã được thể hiện trong quy hoạch Như vậy quy hoạch sử dụng đất đai càng có cơ sở khoa học thì việc tính thuế, giá cả đất đai càng hợp lý và chính xác hơn

Quản lý nhà nước về đất đai có vai trò vô cùng quan trọng, cấp thiết trong giai đoạn hiện nay Quản lý chặt chẽ không chỉ giảm thiểu những tranh chấp mà còn thuận tiện cho việc quy hoạch cơ sở hạ tầng

Các nội dung quản lý Nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch được thể hiện qua những nội dung sau:

1 Lập và xét duyệt đồ án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

2 Lập các văn bản pháp qui về quy hoạch sử dụng đất

3 Quản lí việc sử dụng đất theo quy hoạch: cấp giấy chứng nhận QSD đất, cấp phép xây dựng

4 Giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được duyệt

5.Công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong quá trình triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất của các địa phương ở trong và ngoài nước

1.4.1.Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất ở nước ngoài

1.4.1.1 Về cấp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Ở Hàn Quốc, việc lập quy hoạch sử dụng đất thực hiện theo các cấp:

quốc gia, cấp tỉnh, vùng thủ đô; cấp huyện, vùng đô thị cơ bản Theo đó, quy hoạch sử dụng đất được thực hiện từ tổng thể tới chi tiết Quy hoạch cấp tỉnh, vùng thủ đô phải căn cứ trên cơ sở quy hoạch cấp quốc gia; quy hoạch cấp huyện, vùng đô thị phải căn cứ vào quy hoạch cấp tỉnh

Ở Canada, là một nước liên bang nên quy hoạch sử dụng đất có những

điểm riêng biệt Theo đó, chính quyền Trung ương không có vai trò trong việc lập quy hoạch sử dụng đất Thẩm quyền này thuộc về các tỉnh (bang) Mỗi bang có quyền tự trị riêng về đất đai và tài nguyên, do đó đều có hệ thống quy hoạch riêng Tại mỗi bang, chính quyền địa phương lập quy hoạch theo 2 cấp:

Kế hoạch phát triển (như quy hoạch tổng thể) và quy hoạch vùng Chính quyền cấp tỉnh xây dựng khuôn khổ pháp lý cho việc lập quy hoạch, kế hoạch

sử dụng đất; quyết định trực tiếp một số vấn đề quan trọng liên quan đến đất

đai (như bảo vệ đất nông nghiệp); hoạch định chính sách, giám sát và kiểm soát trực tiếp việc phân chia đất đai

Ở Trung Quốc, quy hoạch sử dụng đất được lập theo 4 cấp: cấp quốc

gia, cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương, thành phố thuộc tỉnh), cấp huyện và cấp xã.[12]

1.4.1.2 Về nguyên tắc, căn cứ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Ở Trung Quốc, việc lập quy hoạch sử dụng đất phải bảo đảm tuân thủ

triệt để nhiều nguyên tắc, như: sử dụng đất phải tiết kiệm, đem lại hiệu quả sử dụng cao nhất; bảo đảm sự cân bằng giữa nhu cầu và lợi ích sử dụng đất của các ngành kinh tế, xã hội và các địa phương; tăng cường bảo vệ môi trường, phát triển sinh thái tự nhiên nhằm duy trì và nâng cao chất lượng sống cho người dân của cả nước… Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng nhất là bảo vệ nghiêm ngặt 120 triệu ha đất canh tác Điều này được thể hiện rõ và xuyên suốt trong hệ thống pháp luật về đất đai của Trung Quốc Theo đó, trong quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia phải xác định được diện tích đất canh tác cần bảo vệ nghiêm ngặt theo quy định của Nhà nước, trong đó phải chỉ rõ diện tích đất canh tác cơ bản (chiếm 80% tổng diện tích canh tác) có chất lượng tốt nhất cần được duy trì vĩnh cửu và không được phép chuyển đổi mục đích sử dụng dưới bất cứ lý do gì Hàng năm, căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất được duyệt, Chính phủ giao chỉ tiêu chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích khác cho từng tỉnh Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân bổ cụ thể cho từng đơn vị hành chính cấp huyện và Ủy ban nhân dân cấp huyện phân bổ kế hoạch sử dụng đất đến từng đơn vị xã để thực hiện Việc chuyển mục đích sử dụng đất canh tác sang sử dụng vào các mục đích khác phi nông nghiệp phải được phê duyệt tại cấp tỉnh và Chính phủ Trường hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất bị vi phạm thì tùy mức độ vi phạm mà người đứng đầu địa phương sẽ bị xử lý hành chính hoặc sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đất bị vi phạm sẽ bị thu hồi (kể cả trường hợp đã đầu tư)

Ở Hà Lan, việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải trên cơ sở kết

quả khảo sát đánh giá các tham số ở các địa phương: tham số kỹ thuật (chất lượng đất, đặc điểm địa hình, hiện trạng sử dụng, các khả năng cải thiện với bên ngoài ); tham số kinh tế (tiềm năng phát triển kinh tế); tham số văn hoá -

xã hội (công trình văn hoá, nghệ thuật, bảo tồn các truyền thống văn hoá ); các giá trị và tiêu chuẩn xã hội; tham số môi trường (mức độ ô nhiễm nước và đất, không khí) Việc đưa ra quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên cơ sở kết quả khảo sát các tham số này sẽ giúp chính quyền có được cái nhìn tổng quát

và chi tiết nhất về đặc điểm của từng vùng, lãnh thổ; từ đó đưa ra bản quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp, hiệu quả và có tính bền vững.[12]

1.4.1.3 Về thẩm quyền lập, quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch

sử dụng đất

Ở Hàn Quốc, quy hoạch cấp quốc gia do Bộ trưởng Bộ Đất đai, Giao

thông và Hàng hải phê duyệt, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh do tỉnh phê duyệt, quy hoạch đất cấp huyện hoặc quy hoạch đô thị cơ bản do Tỉnh trưởng phê duyệt Quốc hội không can thiệp vào quá trình xét duyệt quy hoạch sử dụng đất

Ở Trung Quốc, Bộ Đất đai và Tài nguyên quốc gia và Cơ quan quản lý

đất đai thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đều có trách nhiệm chung là tổ chức lập và thực hiện quy hoạch đất quốc gia, quy hoạch tổng thể sử dụng đất; tham gia vào việc thẩm tra quy hoạch tổng thể đô thị trình Quốc vụ viện phê chuẩn Nhìn chung, Bộ Đất đai và Tài nguyên quốc gia chỉ đạo và thẩm tra quy hoạch tổng thể sử dụng đất của địa phương; còn Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt, chỉ đạo và thẩm định quy hoạch tổng thể sử dụng đất của thành phố (thuộc tỉnh), huyện Cơ quan quản lý đất đai thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện căn cứ vào quy hoạch tổng thể sử dụng đất của cấp trên, tổ chức lập và thực hiện quy hoạch tổng thể sử dụng đất và các quy hoạch chuyên ngành có liên quan cấp huyện Phòng tài nguyên đất đai cấp xã lập và

thực hiện quy hoạch tổng thể sử dụng đất cấp xã, hợp tác và hỗ trợ làm tốt công tác lấy ý kiến quần chúng đối với quy hoạch

Chính phủ phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các thành phố thuộc tỉnh nhưng có trên 1 triệu dân (như: Nam Ninh, Quảng Châu), các đặc khu kinh tế (như: Thâm Quyến, Chu Hải) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch sử dụng đất của các đơn vị hành chính cấp huyện và quy hoạch sử dụng đất của cấp xã

Ở Hà Lan, quyền quyết định quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia thuộc

về Nghị viện và Chính phủ Giúp việc cho các cơ quan này có Ủy ban Quy hoạch Không gian Nhà nước, Cơ quan Quy hoạch không gian Nhà nước và Hội đồng tư vấn quy hoạch không gian Tại cấp tỉnh, Ủy ban Quy hoạch không gian tỉnh và Cơ quan quy hoạch không gian tỉnh là các cơ quan chuyên môn giúp việc cho Hội đồng tỉnh và Ban chấp hành Hội đồng tỉnh về đất đai Tại địa phương có Phòng Quy hoạch cấp huyện, Hội đồng Huyện và Ban Chấp hành Hội đồng huyện Tuy nhiên, chỉ có các huyện lớn mới có Phòng Quy hoạch cấp huyện Các huyện khác thuê các chuyên gia tư vấn tư nhân thực hiện các công việc quy hoạch như khảo sát, tư vấn và lập kế hoạch Huyện có 2 loại sơ đồ dùng cho chính sách quy hoạch là Sơ đồ bố trí tổ chức

và Sơ đồ quy hoạch sử dụng đất Hội đồng huyện sau khi thông qua Sơ đồ sẽ báo cáo lên Ban chấp hành Hội đồng tỉnh và Cơ quan Quy hoạch không gian nhà nước.[12]

1.4.1.4 Về kỳ quy hoạch

Ở Hàn Quốc, kỳ quy hoạch đối với cấp quốc gia, cấp tỉnh là 20 năm,

quy hoạch sử dụng đất vùng đô thị cơ bản và kế hoạch sử dụng đất là 10 năm Sau 5 năm sẽ tiến hành rà soát để điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu phát triển và thị trường

Ở Trung Quốc, theo quy định của Luật đất đai năm 1999 thì kỳ quy

hoạch sử dụng đất của các cấp là 10 năm

Ở Canada, trước năm 2005 kỳ quy hoạch là 05 năm nhưng thực tế

chứng minh là không hợp lý, nên hiện nay, Luật quy hoạch của Canada không quy định khoảng thời gian này Do đó, kỳ quy hoạch có thể rất linh hoạt, có thể thay đổi nhưng phải thực hiện các thủ tục phê duyệt theo quy định của Luật

1.4.1.5 Về quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Ở Hàn Quốc, việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tổ chức lấy ý

kiến nhân dân Sau khi quy hoạch được phê duyệt sẽ được công khai và phổ biến đến nhân dân Chính quyền các cấp có trách nhiệm tiếp thu, giải trình ý kiến nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch đó Nhà nước có chính sách bảo đảm tính khả thi của quy hoạch, ví dụ: hỗ trợ đối với các khu vực bảo tồn, các khu vực cần bảo vệ như miễn thuế, không phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, được hỗ trợ đời sống…

Ở Thụy Điển, quá trình lập quy hoạch quốc gia bao gồm hai bước

Bước đầu tiên là tiến hành nghiên cứu về nhu cầu sử dụng đất từ các bộ, ngành, khu vực, chính quyền địa phương và chính quyền Trung ương; đồng thời, tham vấn về nhu cầu sử dụng đất ưu tiên đối với mỗi lĩnh vực sử dụng đất (nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất điện, bảo vệ môi trường và văn hóa) Bước thứ hai là tham vấn các thành phố về ưu tiên của họ cho các nhu cầu cạnh tranh về sử dụng đất Chính quyền quận sẽ biên soạn các kết quả này và gửi cho Chính phủ và Quốc hội để quyết định trong các trường hợp có xung đột giữa lợi ích quốc gia với lợi ích khu vực hoặc địa phương

Ở Canada, công tác quy hoạch sử dụng đất được điều chỉnh bởi các

quy định pháp luật của cơ quan lập pháp của tỉnh (bang), với một đạo luật đặc biệt cho thành phố thủ đô và một Luật quy hoạch cho 200 thành phố còn lại Theo Luật quy hoạch chính quyền tỉnh, mỗi thành phố lập kế hoạch phát triển

và bản quy hoạch vùng (bao gồm kế hoạch chi tiết, các quy định về sử dụng

đất và các tiêu chuẩn phát triển) Kế hoạch phát triển phải tuân thủ các quy định, chính sách của tỉnh; các cơ quan khác phải được tham vấn trong quá trình chuẩn bị kế hoạch Nếu họ không đồng ý với một kế hoạch phát triển được đề xuất, họ có thể khiếu nại đến một hội đồng đặc biệt và thường kế hoạch sẽ không được phê duyệt nếu có phản đối này Việc giải quyết xung đột thường được thực hiện thông qua thương lượng, thỏa thuận giữa các bên

1.4.2 Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại Việt Nam

Công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được Việt Nam đặc biệt quan tâm Từ Luật Đất đai 1993 rồi đến Luật Đất đai 2003 và đến nay là Luật Đất đai 2013 đều quy định rất chi tiết và cụ thể về công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Đến nay, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước đã đi vào thời kỳ phát triển cao để bắt đầu vào một thời kỳ hoàn thiện nhằm đưa đất nước ta đến năm 2020 trở thành một nước công nghiệp Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đang gây áp lực ngày càng lớn đối với đất đai

Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai có ý nghĩa quan trọng không chỉ ở giai đoạn trước mắt mà cả ở lâu dài, là định hướng cho việc sử dụng đất đai trên lãnh thổ, tránh được chồng chéo trong quy hoạch, xác lập sự

ổn định về mặt pháp lý cho công tác quản lý Nhà nước về đất đai, là cơ sở tiến hành việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đáp ứng nhu cầu đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an toàn lương thực quốc gia, bảo vệ môi trường sinh thái của cả nước

Thấy được tầm quan trọng to lớn đó, quy hoạch sử dụng đất đai toàn quốc đến năm 2020 đã được Quốc hộiKhoá XIII thông qua tại Nghị quyết số 134/2016/QH13 ngày 09/4/2016

Đến nay, toàn bộ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã hoàn thành công tác lập Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và Kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu (2011-2015) và hiện nay đang triển khai công tác lập Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và Kế hoạch sử dụng đất 05 năm

kỳ cuối (2016-2020)

Về quy hoạch sử dụng đất đai theo ngành, đến nay Bộ quốc phòng và

Bộ Công an đã hoàn thành công tác lập quy hoạch sử dụng đất và đã được Chính phủ phê duyệt

1.4.3 Tình hình quy hoạch và thực hiện quy hoạch sử dụng đất tỉnh Đắk Lắk

- Cấp tỉnh: Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 của tỉnh Đăk Lăk đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1422/QĐ-TTg ngày 06/11/2001 Sau 05 năm thực hiện (2001-2005) đã có nhiều chuyển biến tích cực, nền kinh tế từng buớc chuyển dịch theo hướng tăng tỉ trọng công nghiệp, dịch vụ trong cơ cấu kinh tế, vấn đề nông nghiệp nông thôn vẫn có vị trí quan trọng và được quan tâm

Ngày 26/11/2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 22/2003/QH/11 điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh trong đó có tỉnh Đăk Lăk chia thành 02 tỉnh tỉnh Đăk Lăk và tỉnh Đăk Nông Trên cơ sở quy định của Luật Đất đai năm 2003 và sự thay đổi địa giới hành chính, bổ sung các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và quốc phòng an ninh trong tình hình mới, UBND tỉnh đã tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 và kế hoạch sử dụng đất 2006-2010 đã được Chính phủ xét duyệt tại Nghị Quyết số 35/2006/NQ-CP, ngày 11/12/2006 Đây là căn cứ pháp lý và là cơ sở thực hiện quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh ĐăkLăk mới Do yêu cầu quản lý hành chính: thành lập mới 02 đơn vị hành chính cấp huyện (từ 13 đơn vị lên 15 đơn vị) là huyện Cư Kuin và thị xã Buôn Hồ; thành lập thêm 14 đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn 06 huyện (từ 170

đơn vị lên 184 đơn vị) đã làm phát sinh nhu cầu sử dụng đất cho mục đích phát triển kinh tế xã hội và quốc phòng an ninh; thực hiện chủ trương của Thủ tướng Chính phủ về phát triển cây cao su (Thông báo số 125/TB-VPCP ngày 29/08/2006 và Thông báo số 1420/TB-BNN-VP ngày 29/02/2008 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tỉnh Đăk Lăk đã chỉ đạo lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 và kế hoạch sử dụng đất năm 2009-

2010 trình Chính phủ xét duyệt tại Nghị quyết số 59/NQ-CP, ngày 08/12/2009

- Cấp huyện: ngay từ năm 2000, UBND tỉnh đã chỉ đạo triển khai công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho 12 huyện và thành phố Buôn Ma Thuột, về cơ bản đến năm 2003 đã hoàn thành và được xét duyệt theo quy định của Luật đất đai; Đối với 02 đơn vị hành chính mới thành lập tại thời điểm năm cuối của kỳ quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, được triển khai lập cho giai đoạn 2011-2020

Trong kỳ thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất năm 2006-2010, UBND tỉnh đã chỉ đạo lập và xét duyệt kế hoạch sử dụng đất cho 13 đơn vị cấp huyện; lập điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho huyện Lăk và huyện Krông Ana do có nhiều chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất biến động và không còn phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội

- Cấp xã: đến nay đã có 162/184 xã có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến năm 2010 được phê duyệt theo quy định Số đơn vị hành chính cấp xã chưa đuợc lập quy hoạch sử dụng đất tập trung ở khu vực sử dụng đất đô thị tại thành phố Buôn Ma Thuột và các phường thành lập mới của thị xã Buôn

Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ, chỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch của tỉnh được phân bổ trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia

Thực hiện Luật Đất đai năm 2013 hiện nay UBND Đắk Lắk đang tổ chức thực hiện lập Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và KHSD đất 5 năm kỳ cuối (2016-2020) cho cấp tỉnh và Điều chỉnh Quy hoạch

sử dụng đất đến năm 2020 và Kế hoạch sử dụng đất hàng năm cho cấp huyện

1.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện

Trên cơ sở nghiên cứu các kinh nghiệm trong và ngoài nước, học viên

có thể rút ra được những bài học kinh nghiệm cho việc lập và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện :

Bài học thứ nhất, là vai trò quan trọng của các nhà lãnh đạo ở tầm nhìn

phát triển và định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn

Bài học thứ hai, nâng cao vai trò quản lý nhà nước của cơ quan tài

nguyên và môi trường cấp huyện, đặc biệt trong vấn đề giám sát thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của huyện

Bài học thứ ba, huyện cần tìm kiếm các nguồn lực thúc đẩy thông qua

nhiều dạng khác nhau của sự cộng tác để xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật cũng như các dự án trọng điểm đã bố trí trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được duyệt

Bài học thứ tư:muốn có tính bền vững trong quy hoạch, những rủi ro

phải được chấp nhận khi có sự thay đổi xuất hiện đối với thái độ của cộng đồng, công nghệ, điều hành và các giải pháp quản lý hoạch

Tiểu kết chương 1

Như vậy tại chương 1, học viên đã hệ thống hóa toàn bộ các lý luận về quy hoạch sử dụng đất, lập và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất; các nội dung của quản lý nhà nước về lập và tổ chức thực hiện quy hoạch sử dụng đất Đây sẽ là các nền tảng cho việc ứng dụng vào phân tích thực trạng tại chương 2