Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý Nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

Mục đích nghiên cứu của luận văn nhằm góp phần hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk. Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ ………/……… … /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VĂN PHÚ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN EA SÚP, TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS TRẦN VĂN GIAO

ĐẮK LẮK - 2018

Phản biện 1: TS Nguyễn Đăng Quế

……… Phản biện 2: TS Nguyễn Phú Thái

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Đầu tư xây dựng cơ bản đối với các công trình cơ sở hạ tầng giao thông là hoạt động có ý nghĩa quyết định trong việc tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, là nhân tố quan trọng làm thay đổi, chuyển dịch cơ cấu kinh tế quốc dân của mỗi quốc gia, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế đất nước Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông là nhiệm vụ chiến lược, một giải pháp chủ yếu để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo hướng tăng trưởng cao, ổn định và bền vững cho một đất nước cũng như trong từng địa phương

Hoạt động đầu tư XDCB đối với các công trình cơ sở hạ tầng giao thông từ NSNN của nước ta nói chung và cấp huyện nói riêng đã đạt được một

số thành quả đáng kể như: nguồn vốn đầu tư đã đa dạng hơn, qui mô vốn đầu tư tăng qua các năm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thích hợp, đầu tư xây dựng cơ bản các công trình cơ sở hạ tầng giao thông ở cấp huyện đã tạo ra được

hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế khá vững chắc, tạo ra tiềm lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế trong thời gian tới, tình hình quản lý đầu tư xây dựng cơ bản các công trình cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn NSNN nói chung

và cấp huyện nói riêng đã cho thấy có nhiều tiến bộ, song chưa thực sự phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, còn làm ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả đầu tư Tình trạng thất thoát lãng phí kém hiệu quả trong đầu tư XDCB từ nguồn vốn nhà nước nói chung và vốn NSNN nói riêng đang xảy ra ở mức độ nghiêm trọng và là một vấn đề bức xúc đang được Đảng, Quốc hội, Chính phủ

và xã hội quan tâm

Nghiên cứu tìm giải pháp phù hợp để khắc phục những hạn chế, yếu kém, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

đang là vấn đề bức xúc đặt ra cần phải có những biện pháp căn cơ, cấp bách, đáp ứng nhu cầu của quản lý nhà nước cũng như mong muốn của chính quyền và người dân huyện nhà

Chính vì lý do trên, tôi chọn đề tài “Quản lý Nhà nước về đầu tư xây

dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện

Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk ” làm luận văn Cao học chuyên ngành Quản lý công của

mình với mong muốn góp phần hoàn thiện hơn công tác quản lý nhà nước về đầu

tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả nguồn đầu tư này, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng và quản lý xây dựng hiện nay đã có khá nhiều công trình đề cập đến, trong đó có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như:

- Nguyễn Đăng Toàn Thắng (2012), “Quản lý nhà nước đối với dự án

đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước cấp huyện tại Thành phố

Hà Nội”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính

quốc gia [7]

- Nguyễn Tuấn (2012), “Giám sát đầu tư xây dựng cơ bản tại Tỉnh Lai

Châu”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc

gia [8]

- Võ Duy Khương - Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng (2010),

“Một số vấn đề về đầu tư công tại Đà Nẵng”, Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở [10]

- Vũ Huy Phong (2011): “Quản lý đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng từ

nguồn vốn Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”, Luận án tiến sĩ

kinh tế, Đại học Đà Nẵng [11]

- Hoàng Trọng Hùng (2016), “Quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư

xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước ở cấp huyện trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn Thạc sỹ Quản lý hành chính công, Học viện Hành chính quốc

gia [9]

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Dựa trên cơ sở khoa học về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng

cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước cấp huyện, luận văn đi vào đánh giá được thực trạng và đề xuất được những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên đây, luận văn tập trung thực hiện các nhiệm

vụ chính sau đây:

- Hệ thống hoá những cơ sở khoa học, bổ sung và hoàn thiện những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước

- Làm rõ, Đánh giá, phân tích thực trạng Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước (qua thực tiễn tại huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk); rút ra những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế

- Đề xuất được những định hướng giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Luận văn nghiên cứu những vấn đề đề về lý luận và thực tiễn có liên quan

đến công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ

nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng

giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

- Về thời gian: Luận văn sử dụng nguồn tài liệu, số liệu phục vụ cho

nghiên cứu trong giai đoạn từ năm 2013 - 2017

- Về không gian: Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn huyện Ea Súp,

tỉnh Đắk Lắk

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Đề tài có những ý nghĩa khoa học và thực tiễn sau:

- Góp phần hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

- Đánh giá thực trạng Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế yếu kém đó

- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

6 Kết cấu của luận văn

Luận văn, ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1 Cơ sở khoa học Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở

hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước cấp huyện

Chương 2 Thực trạng Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk Chương 3 Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn

huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới

Chương 1:

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

CẤP HUYỆN 1.1 Tổng quan về đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1 Một số khái niệm, đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nói chung và cấp huyện nói riêng

1.1.1.1 Đầu tư xây dựng cơ bản

Đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) là một bộ phận của hoạt động đầu tư nói chung, nằm trong giai đoạn thực hiện đầu tư Đó là việc bỏ vốn để tiến hành các hoạt động XDCB (Từ khảo sát quy hoạch đầu tư, thiết kế và xây dựng cho đến khi lắp đặt thiết bị để hoàn thiện việc tạo ra cơ sở vật chất) nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân

1.1.1.2 Ngân sách Nhà nước

Theo quy định tại Điều 1, Luật Ngân sách Nhà nước số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về

ngân sách Nhà nước: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”

1.1.1.3 Cơ sở hạ tầng giao thông

Cơ sở hạ tầng giao thông (đường bộ) là bao gồm toàn bộ hệ thống cầu, đường phục vụ cho vận tải hàng hóa, hành khách và sự đi lại của nhân dân một cách an toàn, thuận tiện, nhanh chóng, cũng như đáp ứng nhu cầu giao lưu kinh

tế, văn hóa, xã hội giữa người dân trong cùng một vùng, hay giữa vùng này với vùng khác hoặc giữa nước này với nước khác

1.1.1.4 Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông

Đầu tư xây dựng CSHTGT là việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng

hoặc cải tạo những công trình giao thông nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định

1.1.1.5 Đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông nói chung và cấp huyện nói riêng

Các dự án đầu tư xây dựng CSHTGT nói chung và cấp huyện nói

riêng có thời gian xây dựng kéo dài trong nhiều năm, chất lượng xây dựng và

chất hiện đại của công trình chỉ có thể bảo đảm nếu được tính toán chính xác ngay từ khâu thiết kế, thực hiện thi công bảo đảm chất lượng và quản lý vận hành đúng quy trình

Có mức vốn đầu tư lớn, thời gian khấu hao kéo dài nhiều năm, nên rất khó khăn huy động vốn, do đó nguồn vốn đầu tư chủ yếu là nguồn vốn ngân sách nhà nước; đồng thời phải huy động nhiều nguồn vốn khác nhau thỏa mãn nhu cầu đầu tư;

Công trình trải dài theo tuyến hàng km và chiếm không gian rộng, khi tiến hành đầu tư xây dựng có tác động lớn đến nhiều lĩnh vực khác nhau; mỗi con tuyến đường giao thông được xây dựng sẽ đi qua nhiều khu dân cư, tác động tới cộng động dân cư hai bên tuyến và các công trình khác;

Đầu tư xây dựng CSHTGT xây dựng trên đất và gắn với điều kiện tự nhiên Vì vậy, điều kiện tự nhiên không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng công trình mà quyết định luôn chi phí xây dựng và khi đưa và khai thác sử dụng Do

đó, ngay từ khi khảo sát, thiết kế cho tới xây dựng và đưa vào sử dụng chịu sự tác động của thời tiết khí hậu và nhiều yếu tố khác mà nếu không chú ý sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và tuổi thọ của công trình Với đặc điểm của công trình đường bộ khi đi qua những vùng có địa hình chia cắt bởi sông, suối, vùng trũng, hay sườn dốc sẽ đòi hỏi thiết kế phải khác với công trình ở nơi địa hình bằng phẳng thuận lợi hơn

1.1.2 Nguồn đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ

sở hạ tầng giao thông cấp huyện

1.1.3 Vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng

cơ sở hạ tầng giao thông

1.1.4 Các đối tượng cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản đối với các công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2 Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông

từ nguồn ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.1 Khái niệm

Thứ nhất, về nguyên tắc quản lý

Thứ hai, về nhiệm vụ quản lý đầu tư của Nhà nước

Thứ ba, về công cụ quản lý hoạt động đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông

1.2.2 Sự cần thiết Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.3 Nội dung Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.3.1 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch về đầu tư xây dựng cơ bản theo quy định của pháp luật

1.2.3.2 Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động đầu

tư xây dựng cơ bản

1.2.3.3 Quản lý việc cấp phát và sử dụng nguồn vốn NSNN

1.2.3.4 Quản lý chất lượng công trình

1.2.3.5 Xây dựng tổ chức bộ máy quản lý đầu tư xây dựng cơ bản 1.2.3.6 Tổ chức theo dõi, thanh tra, kiếm tra, giám sát việc thực hiện đầu tư xây dựng công trình cơ sở hạ tầng giao thông từ ngân sách nhà nước

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý nhà nước đối với các công trình cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.4.1 Đặc điểm tự nhiên của địa phương huyện Ea Súp

1.2.4.2 Tình hình phát triển kinh tế -xã hội của huyện Ea Súp

1.2.4.3 Khả năng của bộ máy quản lý và cơ chế quản lý đầu tư huyện

Ea Súp

1.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước ở một số địa phương

1.3.1 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng

1.3.2 Kinh nghiệm của tỉnh Thừa Thiên Huế

1.3.3 Kinh nghiệm của tỉnh Lai Châu

1.3.4 Bài học kinh nghiệm rút ra về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn ngân sách nhà nước cho huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

Qua nghiên cứu QLNN đối với dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn vốn NSNN của một số tỉnh, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cho huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk như sau:

Thứ nhất, xây dựng và điều hành tốt chiến lược, quy hoạch, kế hoạch

chú trọng hoạch định phát triển dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông

từ nguồn vốn NSNN Tổ chức tốt lực lượng tham gia QLNN về dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông Nhà nước khuyến khích huy động mọi thành phần kinh tế bỏ vốn tham gia đầu tư Nhà nước chỉ tham gia vào dự án công trình lớn

và đầu tư vào dịch vụ công cộng, có chính sách ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn, sử dụng đa dạng các hình thức đầu tư: BOT, BTO, BT

Thứ hai, hoàn thiện thể chế phải đảm bảo tính đồng bộ và có tầm chiến

lược lâu dài, hạn chế bớt những điều chỉnh mang tính sự vụ, cục bộ và xử lý tình thế trong một thời gian ngắn Đầu tư phải đảm bảo tính đồng bộ, có kế hoạch và

có tầm chiến lược lâu dài, có quy hoạch tổng thể

Thứ ba, tăng cường phân cấp đầu tư gắn với ràng buộc trách nhiệm về

rủi ro đầu tư để hạn chế đầu tư tràn lan hoặc quy mô quá lớn vượt khả năng cân đối vốn đầu tư Hạn chế tình trạng bao cấp vốn đầu tư cho doanh nghiệp

Thứ tư, thị trường hóa cơ sở hình thành chi phí và giá xây dựng Sử

dụng phương pháp quản lý chi phí theo cơ chế thị trường, hòa nhập với thông lệ quốc tế, khuyến khích áp dụng mô hình tổng thầu trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông

Thứ năm, sử dụng mô hình hợp tác giữa nhà nước và tư nhân trong quản

lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn vốn NSNN

Thứ sáu, xây dựng đơn giá đền bù giải phóng mặt bằng ở các địa

phương phải giải quyết mối quan hệ lợi ích giữa Nhà nước và nhân dân theo quan điểm "Nhà nước và nhân dân cùng làm”

Thứ bảy, thực hiện cơ chế dân chủ cơ sở, tăng cường quyền giám sát của

nhân dân về vốn đầu tư Công khai hóa các quy trình thủ tục cấp phát thanh toán vốn đầu tư, cải cách hành chính nâng cao năng lực quản lý của bộ máy chính quyền địa phương

Thứ tám, minh bạch hóa tài sản, thu nhập, kiểm soát gắn liền với cơ chế

thanh tra, kiểm tra thường xuyên hoặc đột xuất tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, người có chức vụ, quyền hạn; nâng cao vai trò tiên phong của cán bộ chủ chốt với tinh thần “Dám nghĩ, giám làm, dám chịu trách nhiệm” và sẵn sàng đối thoại trực tiếp với dân

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Chương 2:

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ SỞ HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN EA SÚP, TỈNH ĐẮK LẮK

2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội và xây dựng cơ bản của huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

2.1.1 Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế- xã hội

2.1.2 Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

Bảng 2.1: Bảng tổng hợp các dự án đầu tư giai đoạn 2013 – 2017 trên địa bàn

huyện Ea Súp (Nguồn ngân sách huyện)

Tổng

cộng 19.688 8.675 13.014 11.950 12.577 65.904

Nguồn: Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

2.2 Thực trạng Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản đối với công trình xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông từ nguồn vốn từ ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk

2.2.1 Xây dựng quy hoạch, kế hoạch

Bảng 2.2 Bảng tổng hợp công tác lập quy hoạch xây dựng và quản lý

xây dựng theo quy hoạch giai đoạn 2013 – 2017 trên địa bàn tỉnh

Đơn vị tính: Tỷ đồng