Luận văn phân tích đánh giá những mặt tích cực, đồng thời chỉ ra những hạn chế, nguyên nhân dẫn đến những hạn chế để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ …………/………… ……/……
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN CHÍ HÒA
BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ LÀ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÊN
Trang 2Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 201…
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 31
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức nhà nước là một yêu cầu khách quan, một vấn đề quan trọng đối với mỗi quốc gia trong mọi thời đại, và luôn luôn là nhiệm vụ hàng đầu trong mọi cuộc cải cách
Việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức người dân tộc thiểu
số không chỉ vì sự phát triển của bản thân đồng bào dân tộc thiểu số
mà còn phục vụ cho sự nghiệp cách mạng cả nước, vì chiến lược con người trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo đảm bình đẳng
và công bằng xã hội giữa các vùng miền và các dân tộc Do vậy, việc xây dựng cán bộ người dân tộc thiểu số là một nội dung trọng yếu trong thực hiện bình đẳng, đoàn kết dân tộc và phải được tiến hành trước một bước nhằm tạo điều kiện cho mọi dân tộc có cơ hội phát triển toàn diện, khắc phục những khó khăn do điều kiện tự nhiên, xã hội và lịch sử tạo ra Mặt khác, chỉ trên cơ sở đội ngũ cán bộ tại chỗ được xây dựng đủ về số lượng và chất lượng, đồng bộ về cơ cấu, mới tạo động lực đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội, đánh thức tiềm năng, thế mạnh vùng dân tộc thiểu số
Trong nhiều năm qua, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Lâm Đồng đã
dành không ít tâm lực, trí lực, nguồn lực đầu tư cho đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ chính quyền người DTTS cấp cơ sở và nhờ đó đạt được những kết quả quan trọng Tuy vậy, đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS ở tỉnh Lâm Đồng vẫn còn không ít hạn chế về chất lượng, bất cập về cơ cấu, mà nguyên nhân sâu xa vẫn là chưa đặt công tác đào tạo, bồi dưỡng trên nền tảng nhân học - tộc người và khoa học giáo dục
Trang 4Vì những lí do nêu trên, tác giả chọn đề tài “Bồi dưỡng cán
bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng” làm Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý công với
mong muốn xây dựng hoàn thiện đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã
là người dân tộc thiểu số trong bộ máy quản lý nhà nước tại tỉnh Lâm Đồng, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề đào tạo, bồi dưỡng nói chung và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số nói riêng, Song, hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề bồi dưỡng cán bộ chính quyền người dân tộc thiểu số trên
đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay
3.2 Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa lý luận về bồi dưỡng cán bộ và bồi dưỡng cán
bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số; Kinh nghiệm trong bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã của các tỉnh, thành phố có điểm tương đồng như Lâm Đồng trong thời gian qua
- Làm rõ tầm quan trọng của cán bộ chính quyền cấp xã người dân tộc thiểu số trong giai đoạn hiện nay
Trang 5- Phân tích đánh giá thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng để chỉ ra những mặt tích cực; làm rõ những hạn chế trong việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS; tìm ra những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó
- Đề xuất những phương hướng, giải pháp trong việc nâng cao chất lượng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1.Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng cán bộ chính
quyền cấp xã người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2012 - 2016 Tập trung nghiên cứu về công tác bồi dưỡng cán
bộ chính quyền cấp xã là người DTTS trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận
Thực hiện nghiên cứu đề tài này, tác giả sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; nguyên tắc thống nhất lý luận với thực tiễn
5.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể:
Phương pháp thống kê;
Phương pháp khảo cứu tài liệu;
Phương pháp so sánh, phân tích, quy nạp, diễn dịch và phương pháp thực chứng để phân tích làm sáng t vấn đề nghiên cứu
Phương pháp điều tra bằng bảng h i
Trang 66 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần hệ thống hóa những vấn đề phát hiện mới trong việc nâng cao chất lượng bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
- Đánh giá được thực trạng bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp
xã là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Lâm Đồng trong thời gian qua
- Những giải pháp của đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho cơ quan quản lý hành chính nhà nước tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng trong việc đẩy mạnh hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS
- Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho các nhà quản
lý nhà nước tỉnh Lâm Đồng trong việc bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, nội dung chính của Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học về bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Lâm Đồng
Chương 2: Thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Lâm Đồng
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Lâm Đồng
Trang 7Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ LÀ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ
Ở TỈNH LÂM ĐỔNG 1.1 Chính quyền cấp xã và cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số
1.1.1 Chính quyền cấp xã
1.1.1.1 Khái niệm chính quyền cấp xã
Chính quyền cấp xã bao gồm HĐND và UBND, trong đó HĐND “là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đại diện cho ý chí và nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên” Còn UBND do HĐND bầu, “là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp và cơ quan NN cấp trên”
1.1.1.2 Đặc điểm của chính quyền cấp xã
Một là, cấp xã là cấp cơ sở trực tiếp tiếp xúc với nhân dân Hai là, tổ chức bộ máy của chính quyền cấp xã khác với các
đơn vị hành chính cấp trên; ở xã chỉ có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thực hiện việc quản lý địa phương
Ba là, cấp xã là cấp thấp nhất, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ
cụ thể, là cấp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước vào thực tế cuộc sống
1.1.2 Cán bộ cấp xã
1.1.2.1 Khái niệm, chức danh cán bộ cấp xã
Cán bộ cấp xã được quy định tại khoản 1, Điều 4, Luật cán
bộ, công chức năm 2008 quy định: “Cán bộ xã, phường, thị trấn là công dân Việt Nam được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong
Trang 8thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội”
1.1.2.2 Đặc điểm, vai trò của cán bộ cấp xã
- Về đặc điểm cán bộ cấp xã
Cán bộ cấp xã thường là người được tuyển chọn từ nguồn tại chỗ của địa phương, sinh sống và có quan hệ gắn bó với cộng đồng dân cư nơi làm việc
Họ là đội ngũ gần dân nhất, là cầu nối quan trọng giữa chính
quyền với nhân dân Bản thân cán bộ cấp xã là người thường xuyên
tiếp xúc và giải quyết các công việc hằng ngày liên quan đến đời sống của nhân dân Họ là người truyền tải chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của nhà nước đến với nhân dân và ngược lại quá trình tiếp xúc với nhân dân làm cho cán bộ cấp xã hiểu đầy đủ về tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để trình lên cấp trên
- Vai trò của cán bộ cấp xã
Thứ nhất, Là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân
Thứ hai, Có vai trò quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc của chính quyền cơ sở
Thứ ba, cán bộ cấp xã trong mối quan hệ với hoạt động thực thi công vụ
Thứ tư, cán bộ cấp xã trong CCHC nhà nước ở địa phương
1.1.2.3 Tiêu chuẩn của cán bộ chính quyền cấp xã
- Tiêu chuẩn chung:
Tại điều 3 Quyết định 04/2004/NĐ-BNV ngày 16/01/2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc Ban hành quy định tiêu chuẩn cụ thể đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn đó là:
1 Có tinh thần yêu nước sâu sắc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có năng lực tổ chức vận động nhân dân
Trang 9thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước ở địa phương
2 Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, công tâm thạo việc, tận tuỵ với dân Không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng Có ý thức kỷ luật trong công tác Trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm
3 Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lỗi của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; có trình
độ học vấn, chuyên môn, đủ năng lực và sức khoẻ để làm việc có hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao
- Tiêu chuẩn cụ thể:
Đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân:
Tuổi đời: Tuổi của Chủ tịch Hội đồng nhân dân và Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ
Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông
Lý luận chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng
lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
Chuyên môn, nghiệp vụ: Có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên đối với khu vực đồng bằng Với khu vực miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn tương đương trình độ sơ cấp trở lên Ngành chuyên môn phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng loại hình đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn Đã qua lớp bồi dưỡng quản lý hành chính Nhà nước, nghiệp vụ quản lý kinh tế, kiến thức và kỹ năng hoạt động đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã
Đối với Chủ tịch và Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân:
Trang 10Tuổi đời: Tuổi đời của Chủ tịch UBND và Phó chủ tịch UBND do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ
Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông Chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên
Chuyên môn, nghiệp vụ: ở khu vực đồng bằng, có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Với miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn (tương đương trình độ sơ cấp trở lên), nếu giữ chức vụ lần đầu phải có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Ngành chuyên môn phải phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng loại hình đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn Đã được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý hành chính Nhà nước, quản lý kinh tế
1.1.2.4 Cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số
Cán bộ chính cấp xã người DTTS là những người có thành
phần xuất thân từ các dân tộc thiểu số Việt Nam được được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong thường trực HĐND, UBND, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm: Chủ tịch, Phó chủ tịch HĐND và Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND
1.2 Bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số
1.2.1 Khái niệm bồi dưỡng và bồi dưỡng cán bộ cấp xã là người dân tộc thiểu số
1.2.1.1 Bồi dưỡng
Theo tài liệu của UNESCO, bồi dưỡng được hiểu như sau:
Trang 11Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng, thái độ để nâng cao năng lực trình độ, phẩm chất của người lao động
về một lĩnh vực hoạt động mà người lao động đã có một trình độ năng lực chuyên môn nhất định qua một hình thức đào tạo nào đó
Tại Điều 5, Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010
của Chính phủ thì cụm từ “bồi dưỡng” được hiểu: “Đó là hoạt động
trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc”
1.2.1.2 Phân biệt giữa đào tạo và bồi dưỡng
Đào tạo là quá trình tác động đến con người, làm cho người
đó lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, một cách
có hệ thống để họ có thể thích nghi với khả năng tiếp nhận một sự
phân công lao động nhất định, đóng góp phần công sức của mình vào
sự phát triển xã hội nói chung
Bồi dưỡng là quá trình tác động đến con người làm cho người đó “tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất”, là quá trình nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp một cách thường xuyên, là tăng cường năng lực nói chung trên cơ sở kiến thức, kỹ năng đã được đào tạo
1.2.1.3 Bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS
Bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS là toàn bộ hoạt động bồi dưỡng các kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ chính quyền người DTTS nhằm giúp họ nâng cao năng lực, trình độ
để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao
1.2.2 Vai trò của bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số
Việc bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS là rất quan trọng và cần thiết Nó giúp chuẩn bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp cho việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ người DTTS
Trang 12Đồng thời, là yếu tố quyết định đến việc nâng cao năng lực, trình độ của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã DTTS, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, có đủ năng lực để xây dựng nền hành chính tiên tiến hiện đại
1.2.3 Mục đích, yếu cầu của bồi dưỡng cán bộ cấp xã
- Mục đích: Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận
chính trị, ngoại ngữ, tin học, tư duy chiến lược, rèn luyện bản lĩnh, năng lực lãnh đạo, quản lý và điều hành cho đội ngũ cán bộ cấp cơ
sở đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay
1.2.4 Quy trình thực hiện bồi dưỡng cán bộ cấp xã
- Xác định nhu cầu bồi dưỡng
- Lập kế hoạch, xác định chương trình bồi dưỡng
- Tổ chức tiến hành bồi dưỡng
- Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới bồi dưỡng cán bộ cấp xã nói chung và cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS nói riêng
1.3.1 Các quy định của Đảng và nhà nước
Đảng và nhà nước ta rất coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nhằm đảm bảo có một đội ngũ cán bộ kế tiếp nhau,
Trang 13vững vàng về chính trị, tư tưởng, có đủ đức, đủ tài để đảm trách có hiệu quả các công việc của Đảng, nhà nước trong tình hình mới Do
đó đã có rất nhiều các quy định của Đảng và Nhà nước quy định đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã là người dân tộc thiểu số
1.3.2 Nhu cầu bồi dững và xác định nhu cầu bồi dưỡng của cán bộ chính quyền cấp xã là người dân tộc thiểu số
Xác định nhu cầu bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã là người DTTS phải dựa trên tình hình đội ngũ này tại địa phương cũng như yêu cầu công việc chuyên môn của các vị trí công tác của cán bộ nhằm nâng cao chất lượng đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1.3.3 Nội dung bồi dưỡng cán bộ cấp xã
- Lý luận chính trị
- Kiến thức quản lý nhà nước, kiến thức pháp luật
- Kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ
- Khối kiến thức về tin học, ngoại ngữ …
1.3.6 Đội ngũ giảng viên và phương pháp giảng dạy
Do tính chất và đặc điểm của công tác bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã người DTTS thì không những phải xây dựng đội ngũ giảng viên trong cơ sở đào tạo, bồi dưỡng mà còn phải quan tâm đến đội ngũ giảng viên kiêm chức ở ngoài cơ sở đào tạo, bồi dưỡng Họ có thể
là những cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn gi i, có kinh nghiệm và
am hiểu phong tục, tập quán, văn hóa của đồng bào DTTS
Về phương pháp bồi dưỡng: được quy định tại Điều 28 Nghị
định số 101/2017/NĐ-CP của Chính phủ nêu rõ: “Bồi dưỡng bằng phương pháp tích cực, phát huy tính tự giác, chủ động và tư duy sáng tạo của người học, tăng cường trao đổi thông tin, kiến thức và kinh
nghiệm giữa giảng viên với học viên và giữa các học viên”