Hệ thống khởi động trên xe Mitsubishi Triton

Một thanh niên trẻ tuổi đầy hoài bão tên Yataro Iwasaki thành lập Công ty Mitsubishi đầu tiên, một Công ty vận tải biển, vào năm 1870. Nhật Bản vừa trỗi dậy sau hàng thế kỷ bị cô lập dưới thời phong kiến và đang chạy đua để theo kịp phương Tây. Doanh nghiệp của Yataro phát triển nhanh chóng và đa dạng hóa sang nhiều lĩnh vực sản xuất và thương mại. Thế chiến II khiến Mitsubishi phải ngừng mô hình tổ chức kinh doanh tổng hợp. Nhưng các Công ty độc lập bắt nguồn từ Công ty Mitsubishi trước đây vẫn đang hoạt động ở hầu hết mọi lĩnh vực trong ngành.

Tên đề tài: Nghiên cứu, tìm hiểu hệ thống khởi động

trên xe Mitsubishi Triton

MỤC LỤC

Phần I Giới thiệu tổng quan về hãng xe, dòng xe

1.1 Người sáng lập……… 01

1.2 Nguồn gốc……….……….01

1.3 Ngoại thất………02

1.4 Nội thất……….……… ……05

Phần II Tìm hiểu về hệ thống khởi động trên xe 2.1 Hệ thống khởi động……… ………09

2.1.1 Nhiệm vụ, sơ đồ và yêu cầu của hệ thống khởi động………09

2.1.2 Cấu tạo hệ thống khởi động……….10

2.1.3 Nguyên lý làm việc của hệ thống khởi động……… 14

2.1.4 Sơ đồ hệ thống khởi động của động cơ Mitsubishi Triton……… 15

2.2 Kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống khởi động động cơ lắp trên xe Mitsubishi Triton……… ……… 16

2.2.1 Bảo dưỡng trên xe……….17

2.2.2 Quy trình tháo và lắp máy khởi động……… 17

2.2.3 Kiểm tra, bảo dưỡng……… ………23

I Tìm hiểu tổng quan về hãng xe, dòng xe

1.1 Người sáng lập

Một thanh niên trẻ tuổi đầy hoài bão tên Yataro Iwasaki

thành lập Công ty Mitsubishi đầu tiên, một Công ty vận tải

biển, vào năm 1870 Nhật Bản vừa trỗi dậy sau hàng thế kỷ bị côlập dưới thời phong kiến và đang chạy đua để theo kịp phương

Tây Doanh nghiệp của Yataro phát triển nhanh chóng và đa

dạng hóa sang nhiều lĩnh vực sản xuất và thương mại Thế

chiến II khiến Mitsubishi phải ngừng mô hình tổ chức kinh

doanh tổng hợp Nhưng các Công ty độc lập bắt nguồn từ Công ty Mitsubishi trước đây vẫn đang hoạt động ở hầu hết mọi lĩnh

vực trong ngành

Iwasaki Yataro(1835-1885)

Yataro Iwasaki xuất thân từ thành phố Kochi trên đảo Shikoku, nơi cư ngụ của Gia tộc Tosa quyền lực Ông làm việc cho gia tộc này và chứng tỏ tài năng trong việc quản lý hoạtđộng kinh doanh của họ tại Osaka Năm 1870, ông thành lập Công ty vận tải biển của riêng mình mang tên Tsukumo Shokai, với ba con tàu hơi nước được thuê từ gia tộc này Đây chính là bước khởi đầu của Tập đoàn Mitsubishi

1.2 Nguồn gốc biểu tượng nổi tiếng

Hình dáng cũ của biểu tượng ba viên kim cương trên thùng nước sắt

Tên Công ty mới được đổi thành Mitsukawa Shokai vào năm 1872 và Mitsubishi

Shokai vào năm 1874 Yataro chọn biểu tượng Công ty bằng cách kết hợp gia huy gồm ba

lá sồi của Gia tộc Tosa và gia huy gồm ba hình thoi chồng lên nhau của gia đình ông Biểutượng này là nguồn gốc của tên gọi Mitsubishi, nghĩa là "ba viên kim cương"

1.3 Ngoại thất

Mitsubishi Triton sở hữu kích thước tổng thể ở các chiều Dài x Rộng x Cao là: 5.300 x 1.815 x 1.795 (hoặc 1.780) (mm), với kích thước này Triton tỏ ra kém cạnh về độ “to con” khi đứng cạnh các đối thủ như Ranger hay Colorado Khác biệt đôi chút giữa các phiên bản một cầu và hai cầu nằm ở khoảng sáng gầm có thông số lần lượt ở hai bản 4x2

là 205 (mm) và hai bản 4x4 là 220 (mm)

Phần đầu xe của Mitsubishi Triton nổi bật với cụm ca-lăng sơn màu bạc và có thêm hai thanh mạ chrome Cụm đầu xe tạo hình các thanh nan kéo chụm dưới logo hãng dạng hình chữ X trông mạnh mẽ và cứng cáp hơn Cụm đèn pha ở phiên bản cao cấp nhất 4x4

AT MIVEC là dạng full LED với gương cầu và có thêm hai dải đèn LED chạy ban ngày đẹp mắt Cản trước được sơn bạc nhám ôm trọn phần đầu và được vuốt cao tạo góc thoát trước hơn

Phần hông xe nổi bật với cặp gương chiếu hậu chỉnh/gập điện tích hợp đèn báo rẽ dạng LED, và mặt sau được bọc crome rất tinh tế Tay nắm mạ chrome tích hợp nút khóa bằng nút mở xe thông minh một chạm Ngoài ra, bậc lên xuống kiêm chắn bùn rất rộng rãi được mạ bạc khá sang trọng Bộ mâm kích cỡ 18 inch 6 chấu đơn với hoa văn hình kim cương rất mạnh mẽ và cá tính

Đuôi xe của Triton cứng cáp và vuông vức hơn rất nhiều Cụm đèn hậu nay đã có thêm dải đèn phanh dạng LED mang đến cái nhìn thể thao hơn hản Nắp thùng hàng được dập nổi trông cứng cáp hơn, tay nắm mạ chrome và dãy đèn LED báo phanh phụ được tích hợp ngay trên nắp

Thùng xe Triton 2018 có kích thước khá rộng rãi với thông số dài x rộng x cao đạt 1.520

x 1.470 x 475 (mm), với những con số này Triton nhỉnh hơn 70mm chiều dài và 25mm chiều cao so với Ranger hay 45mm chiều dài so với Navara

1.4 Nội thất

Nội thất của Triton mới được thiết kế hiện đại từ vô lăng, màn hình trung tâm, hệ thống

điều khiển, điều hòa tự động v.v Bên cạnh đó Mitsubishi trang bị thêm 2 cổng sạc điện thoại cùng với ngăn chứa vật dụng giúp gia tăng tiện ích cho hàng ghế thứ 2

Mitsubishi Triton mới tiếp tục mang đến cho khách hàng một không gian nội thất rộng rãi với thiết kế J-line, chiều dài khoang nội thất lớn nhất và độ nghiêng thoải mái của lưng ghế sau tốt nhất phân khúc - lên đến 25 độ

Tổng thể bảng điều khiển được mở rộng sang hai bên tạo cảm giác rộng rãi hơn cho cabin xe, các chi tiết được bố trí không cầu kỳ nhưng tinh tế và hiệu quả Vô lăng và cần

số của Triton được bọc da, thiết kế theo ngôn ngữ “Dynamic Shield" dạng chiếc khiên tạocảm giác vững chãi và chắc chắn, tích hợp nút điều khiển âm thanh trên vô lăng, an toàn hơn cho người lái khi vừa lái xe vừa thưởng thức những bản nhạc yêu thích

Toàn bộ 2 hàng ghế của xe đều được bọc da Hàng ghế trước có ghế lái chỉnh điện đến 8hướng, ghế phụ bên cạnh chỉnh tay 4 hướng Hàng ghế thứ hai với 3 chỗ ngồi rộng rãi kèm 3 tựa đầu cũng rất êm ái Ghế giữa tích hợp khay để ly kiêm bệ tì tay khá tiện lợi Điểm cộng mà tôi dành cho hàng ghế này là có độ nghiêng lưng khá tốt, kết hợp với trần

xe cao và khoảng duỗi chân phía sau cũng rất thoải mái giúp cho hành khách đỡ mỏi khi

đi đường dài

Mitsubishi Triton mới được trang bị hệ thống audio màn hình cảm ứng hiển thị đa thôngtin, tích hợp AUX, USB, Bluetooth và Radio cùng khả năng kết nối Android Auto và Apple CarPlay, mang đến những trải nghiệm thoải mái và thêm tiện ích cho hành khách trên mọi hành trình

Ngoài ra, một số tiện ích khác như nút bấm khởi động đi cùng chìa khóa thông minh tiện lợi, hệ thống điều khiển hành trình Cruise Control hỗ trợ đắc lực khi đi cao tốc giúp tiết kiêm nhiên liệu hơn, cảm biến gạt nước mưa tự động, cửa kính vị trí lái chỉnh điện

II Tìm hiểu về hệ thống khởi động trên xe

2.1 Hệ thống khởi động

2.1.1 Nhiệm vụ, sơ đồ và yêu cầu của hệ thống khởi động

- Nhiệm vụ của hệ thống khởi động:

Động cơ đốt trong cần có một hệ thống khởi động riêng biệt truyền cho trục khuỷuđộng cơ một mômen với một số vòng quay nhất định nào đó để khởi động được động cơ

Cơ cấu khởi động chủ yếu trên ôtô hiện nay là khởi động bằng động cơ điện một chiều.Tốc độ khởi động của động cơ xăng phải trên 50 v/p, đối với động cơ diesel phải trên 100v/p

- Yêu cầu của hệ thống khởi động:

1 Máy khởi động phải quay được trục khuỷu động cơ với tốc độ thấp nhất mà động

cơ có thể nổ được

2 Nhiệt độ làm việc không được quá giới hạn cho phép.

3 Phải bảo đảm khởi động lại được nhiều lần.

4 Tỷ số truyền từ bánh răng của máy khởi động và bánh răng của bánh đà nằm trong

giới hạn (từ 9 đến 18)

5 Chiều dài, điện trở của dây dẫn nối từ accu đến máy khởi động phải nằm trong giới

hạn quy định (< 1m)

6 Moment truyền động phải đủ để khởi động động cơ.

2.1.2 Cấu tạo hệ thống khởi động

Máy khởi động hiện là cơ cấu sinh mômen quay và truyền cho bánh đà của động

cơ Đối với từng loại động cơ mà các máy khởi động điện có thể có kết cấu cũng như cóđặc tính khác nhau, nhưng nói chung chúng thường có 3 bộ phận chính: Động cơ điện,khớp truyền động và cơ cấu điều khiển

Hình 2.2 Cấu tạo hệ thống khởi động

2.1.2.1 Động cơ điện một chiều

Là bộ phận biến điện năng thành cơ năng Trong đó: stato gồm vỏ, các má cực vàcác cuộn dây kích thích; rôto gồm trục, khối thép từ, cuộn dây phần ứng và cổ góp điện,các nắp với các giá đỡ chổi than và chổi than, các ổ trượt …

2.1.2.2 Rơle gài khớp và công tắc từ

Dùng để điều khiển hoạt động của máy khởi động Có hai phương pháp điều khiển:điều khiển trực tiếp và điều khiển gián tiếp Trong điều khiển trực tiếp, ta phải tác độngtrực tiếp vào mạng gài khớp để gài khớp và đóng mạch điện của máy khởi động Phươngpháp này ít thông dụng Điều khiển gián tiếp thông qua các công tắc hoặc rơle là phươngpháp phổ biến trên các mạch khởi động hiện nay

2.1.2.3 Cụm rơle hút

Cụm rơle hút hoạt động như là một công tắc

chính của dòng điện chạy tới động cơ điện và điều

khiển bánh răng khởi động bằng cách đẩy nó vào ăn

khớp với vành răng khi bắt đầu khởi động và kéo nó

ra sau khi khởi động Cuộn hút được quấn bằng dây

có đường kính lớn hơn cuộn giữ và lực điện từ của

nó tạo ra lớn hơn lực điện từ được tạo ra bởi cuộn

giữ

2.1.2.4 Rôto và ổ bi cầu

Lực từ làm cho rôto quay và ổ bi cầu đỡ

cho lõi ( phần ứng ) quay ở tốc độ cao

Hình 2.3: Cấu tạo cụm rơle hút

2.1.2.5 Stato

Stato hay còn gọi là vỏ máy khởi động tạo

ra từ trường cần thiết để cho động cơ điện hoạt

động Nó cũng có chức năng như một vỏ bảo vệ

các cuộn cảm, lõi cực và khép kín các đường sức

từ Cuộn cảm được mắc nối tiếp với phần ứng

2.1.2.6 Chổi than và giá đỡ chổi than

Chổi than được tì vào cổ góp của

rôto bởi các lò xo để cho dòng điện đi từ

cuộn dây tới phần ứng theo một chiều nhất

định Chổi than được làm từ hỗn hợp đồng

– các bon nên nó có tính dẫn điện tốt và

khả năng chịu mài mòn lớn Các lò xo chổi

than nén vào cổ góp rôto và làm cho phần

ứng dừng lại ngay sau khi máy khởi động

bị ngắt

Nếu các lò xo chổi than bị yếu đi

hoặc các chổi than bị mòn có thể làm cho

tiếp điểm điện giữa chổi than và cổ góp

không đủ để dẫn điện Điều này làm cho

điện trở ở chỗ tiếp xúc tăng lên làm giảm

dòng điện cung cấp cho động cơ điện và

2.1.2.7 Bộ truyền giảm tốc

Bộ truyền giảm tốc truyền lực quay

của động cơ điện tới bánh răng khởi động và

làm tăng mômen xoắn bằng cách làm chậm

tốc độ của động cơ điện

Bộ truyền giảm tốc làm giảm tốc độ

quay của động cơ điện với tỉ số là 1/3 -1/4 và

nó có một li hợp khởi động ở bên trong

2.1.2.8 Ly hợp khởi động

Ly hợp khởi động truyền chuyển động quay của động cơ điện tới động cơ thôngqua bánh răng khởi động ( bendix)

Để bảo vệ máy khởi động khỏi bị hỏng bởi số vòng quay cao được tạo ra khi động

cơ đã được khởi động, người ta bố trí ly hợp khởi động này Đó là li hợp khởi động loạimột chiều có các con lăn

Hình 2.7: Cấu tạo bộ truyền giảm tốc

Hình 2.8: Cấu tạo của bộ ly hợp khởi động

2.1.2.9 Bánh răng khởi động chủ động và then xoắn

Bánh răng khởi động (bendix) và

vành răng truyền lực quay từ máy khởi

động tới động cơ nhờ sự ăn khớp an toàn

giữa chúng Bánh răng khởi động được vát

mép để ăn khớp được dễ dàng

Then xoắn chuyển lực quay vòng

của động cơ điện thành lực đẩy bánh răng

khởi động, trợ giúp cho việc ăn khớp và

ngắt sự ăn khớp của bánh răng khởi động

với vành răng

2.1.3 Nguyên lý làm việc của hệ thống khởi động

Cụm rơle hút bao gồm: cuộn hút và cuộn giữ Hai cuộn dây trên có số vòng nhưnhau nhưng tiết diện cuộn hút lớn hơn cuộn giữ và quấn cùng chiều nhau

Hình 2.9: Cấu tạo bánh răng khởi động chủ động và rãnh xoắn

Khi bật công tắc ở vị trí ST thì dòng điện sẽ rẽ thành hai nhánh:

+ Dòng 1 đi từ dương ắc quy Wg  “ mát “

+ Dòng 2 từ dương ắc quy  Wh  Wst  chổi than  Wroto  “ mát “

Dòng qua cuộn giữ và hút sẽ tạo ra lực từ để hút lõi thép đi vào bên trong (tổng lực

từ của hai cuộn) Lực hút sẽ đẩy bánh răng của máy khởi động về phía bánh đà, đồng thờiđẩy lá đồng nối tắt cọc (+) ắc quy xuống máy khởi động Lúc này, hai đầu cuộn hút đẳngthế và sẽ không có dòng đi qua mà chỉ có dòng qua cuộn giữ

Do lõi thép đi vào bên trong mạch từ khiến từ trở giảm nên lực từ tác dụng lên lõithép tăng lên Vì thế, chỉ cần một cuộn Wg vẫn giữ được lõi thép

Khi động cơ đã nổ, người lái trả công tắc về vị trí ON, mạch hở nhưng do quántính, dòng điện vẫn còn Do đó hai bánh răng còn dính và dòng vẫn còn qua lá đồng Nhưvậy dòng sẽ đi từ: cực dương ắc quy Wh Wg  “ mát “

Lúc này, hai cuộn dây mắc nối tiếp nên dòng như nhau, dòng trong cuộn giữ khôngđổi chiều, còn dòng qua cuộn hút ngược với chiều ban đầu Vì vậy, từ trường hai cuộntriệt tiêu nhau Kết quả là, dưới tác dụng của lực lò xo, bánh răng và lá đồng sẽ trở về vịtrí ban đầu

2.1.4 Sơ đồ hệ thống khởi động của động cơ Mitsubishi Triton

Khi công tắc khởi động được bật sang vị trí "START", dòng điện chạy vào cuộn hút

và cuộn giữ cấp vào bên trong công tắc từ, hút trục piston, khi trục piston được hút, cànggạt được nối vào trục piston được dẫn động đến gài vào li hợp khởi động Mặt khác, trụcpiston được hút sẽ bật công tắc từ, cho phép chân “B” và chân “M” dẫn điện Do đó, dòngđiện chạy vào để gài động cơ điện khởi động

Khi công tắc khởi động được bật sang vị trí "ON" sau khi khởi động động cơ, bánhrăng khởi động được nhả ra khỏi vành răng bánh đà Một cơ cấu an toàn được trang bịgiữa bánh răng nhỏ và trục rôto, để tránh hỏng khi bánh răng nhỏ bị kẹt hay không nhả vềkịp vị trí ban đầu.

2.2 Kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống khởi động động cơ lắp trên xe Mitsubishi Triton

Bảng 2.1: Thông số tiêu chuẩn của động cơ điện

Bảng 2.2: Thông số bảo dưỡng của động cơ điện

Hình 2.11: Sơ đồ hệ thống khởi động của động cơ Mitsubishi

Triton

Loại Bộ bánh răng giảm tốc và bộ bánh răng hành

tinhCông suất đầu ra kW/V 1.2/12 2.2/12

Số răng của bánh răng khởi động

Độ đảo của cổ góp mm 0.05 0.1

Đường kính cổ góp mm 29.4 28.8

Chiều sâu rãnh cắt mm 0.5 0.2

2.2.1 Bảo dưỡng trên xe

2.2.1.1 Kiểm tra rơle khởi động

Điện áp ắc

quy

Chân nối dụng cụ kiểm tra

Kết quả kiểm tra thông mạch

Ω )

2.2.1.2 Kiểm tra các dây cáp nối nối vào máy khởi động

Quan sát xem các đầu mối nối có bị han gỉ hay có xu hướng bị tuột không, vệ sinhsạch sẽ và xiết đai ốc lại cho chắc chắn

2.2.2 Quy trình tháo và lắp máy khởi động

2.2.2.1 Quy trình tháo

- Tháo máy khởi động từ động cơ xuống:

Hình 2.12: Kiểm tra rơle khởi động

1 Tháo “ mát “ ắc quy

2 Tháo các dây dẫn đến máy khởi động

3 Tháo các bu lông bắt giữ máy khởi động vào động cơ

4 Lấy máy khởi động ra khỏi động cơ

- Tháo rời các chi tiết của máy khởi động:

Hình 2.14: Một số chi tiết chính tháo rời của động cơ lắp trên xe Mitsubishi Triton

1: Stato; 2: Rôto; 3: Chổi than và giá đỡ chổi than; 4: Nắp chụp; 5: Vỏ phần truyền động; 6:Ly hợp một chiều; 7:Vành răng trong; 8: Trục đỡ bánh răng hành tinh; 9: Bánh răng

3 Tháo chổi than và giá đỡ chổi than gồm: lò xo chổi than gồm đĩa, lò xo, tấm cáchđiện giá đỡ chổi than

4 Tháo cụm rôto

5 Tháo cụm ly hợp khởi động gồm: trục và bánh răng khởi động, ly hợp một chiều,bạc chặn, phanh hãm

- Các điểm lưu ý khi tháo rời:

+ Tháo bánh răng khởi động:

Tháo bánh răng khởi động bằng cách rút dây nối từ động cơ điện rồi cấp điện chocụm rơle hút và bánh răng sẽ được đưa ra ngoài

Lưu ý: Khi cấp điện cho cụm rơle hút,

bánh răng bị đẩy ra và quay Lúc này không

được chạm tay vào bánh răng

Cụm rơle có thể rất nóng sau khi kiểm

tra Tránh chạm tay vào

Không cấp điện cho cuộn dây hút quá

10 giây Không cấp điện cho cuộn giữ quá 30

giây Nếu quá giới hạn thời gian nêu trên, cuộn

dây có thể bị quá nhiệt và cháy, bánh răng phải

được đẩy ra bằng điện bằng cách cấp điện cho

khởi động Không kéo bánh răng ra bằng cách

kéo tay đòn vì tay đòn và vỏ có thể bị hỏng khi

tháo vòng chậm

Khi máy khởi động được cấp điện, sẽ

có dòng hơn 100A đi qua nó Do đó, phải sử

dụng dây điện công suất cao (tương đương

dây nối ắc quy) Đồng thời các mối nối phải

răng khởi động sẽ được đẩy ra ngoài và quay

3 Trong vòng 5 giây từ khi bánh răng

quay, tắt “ OFF” công tắc B để dừng quay

Hình 2.15: Tháo bánh răng khởi động