ảnh hưởng của ấn tượng nước xuất xứ đối với giá trị hàng Việt Nam tại thị trường Nhật 1

Nhiều nghiên cứu trước đây đã khẳng định rằng ấn tượng của người tiêu dùng về nước xuất xứ của sản phẩm có thể ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định mua của người tiêu dùng,ï đặc b

A O I D A I S U K E

ẢNH HƯỞNG CỦA ẤN TƯỢNG NƯỚC XUẤT XỨ

ĐỐI VỚI GIÁ TRỊ HÀNG VIỆT NAM

TẠI THỊ TRƯỜNG NHẬT

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP

MÃ SỐ NGÀNH: 12.00.00

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TP HỒ CHÍ MINH, tháng 02 năm 2004

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

Cán bộ hướng dẫn khoa học:

ThS.GVC LÊ NGUYỄN HẬU

Cán bộ chấm nhận xét 1:

Cán bộ chấm nhận xét 2:

Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại HỘI ĐỒNG CHẤM BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA, ngày ………… tháng ………… năm 2004

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập – Tự Do – Hạnh Phúc

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ và tên học viên : AOI DAISUKE Phái : Nam

Ngày, tháng, năm sinh : 25-11-1975 Nơi sinh : Gifu, Nhật Bản

Chuyên ngành : Quản Trị Doanh Nghiệp Mã số ngành : 12.00.00

I TÊN ĐỀ TÀI: Ảnh hưởng của ấn tượng nước xuất xứ đối với giá trị hàng Việt Nam tại thị trường

Nhật

II. NHIỆM VỤ VÀ NỘI DUNG:

- Nghiên cứu lý thuyết và tìm kiếm mô hình phù hợp

- Phát triển cụ thể cho trường hợp nghiên cứu về hàng thủy sản Việt Nam tại thị trường Nhật

- Kiểm nghiệm thực tế thông qua dữ liệu thu thập từ một cuộc điều tra người tiêu dùng Nhật trên Internet.

- Rút ra những kết luận và kiến nghị cho các đơn vị Việt Nam.

III NGÀY GIAO NHIỆM VỤ (Ngày bảo vệ đề cương): 13/09/2003

IV NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ (Ngày bảo vệ luận án tốt nghiệp): / /2004

V HỌ VÀ TÊN CÁN BỘ HƯỚNG DẪN (Ghi đầy đủ học hàm học vị): ThS.GVC LÊ NGUYỄN HẬU

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN CHỦ NHIỆM NGÀNH BỘ MÔN QUẢN LÝ NGÀNH

(Ký tên và ghi rõ họ, tên, học hàm và học vị) Nội dung và đề cương luận văn thạc sĩ đã được Hội Đồng Chuyên Ngành thông qua.

Ngày tháng năm 2004 PHÒNG QLKH-SĐH KHOA QUẢN LÝ NGÀNH

(Ghi chú: Học viên phải đóng tờ nhiệm vụ này vào trang đầu tiên của tập thuyết minh luận văn)

Em xin chân thành cảm ơn thầy Lê Nguyễn Hậu

về sự giúp đỡ tận tình của Thầy

trong suối quá trình hướng dẫn em thực hiện

bản luận án này

Tôi còn rất nhớ ngày đầu tiên tôi đi học lớp chuyển đổi tại trường Đại Học Bách Khoa Tôi hoàn toàn không hiểu nội dung trong giờ học đầu tiên.

Để hoàn thành chương trình cao học này, trước hết tôi xin chân thành cảm

ơn các Thầy Cô trong Khoa Quản Lý Công Nghiệp trường Đại học Bách Khoa tp Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy và hỗ trợ trong suốt khóa học và trong quá trình thực hiện luận án cao học này

Xin chân thành cảm ơn các bạn trong lớp cao học khóa 12 đã hỗ trợ và cộng tác tốt trong khóa học vừa qua.

Nếu không có sự tận tình giúp đỡ của các Thầy Cô, các bạn, luận văn này không thể tồn tại ở đây.

Cuối cùng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tất cả người dân Việt Nam, đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu tại Việt Nam Xin chân thành cảm ơn tất cả!

TP Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 02 năm 2004

Người thực hiện luận án

AOI DAISUKE

TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Nhiều nghiên cứu trước đây đã khẳng định rằng ấn tượng của người tiêu dùng về nước xuất xứ của sản phẩm có thể ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định mua của người tiêu dùng,ï đặc biệt với chất lượng cảm nhận của người tiêu dùng Tức là, khi người tiêu dùng không có thông tin rõ ràng về đặc tính hoặc chất lượng sản phẩm cụ thể thì họ có thể sử dụng yếu tố nước xuất xứ để hình thành sự đánh giá về chúng Nhưng các nghiên cứu đến nay lại không xác định được ảnh hưởng của ấn tượng nước xuất xứ (Country-of-origin image: COI) một cách đồng nhất, vì ảnh hưởng này khác nhau tùy thuộc vào loại sản phẩm, văn hoá người tiêu dùng, các điều kiện trong quá trình ra quyết định mua, Ngoài ra, các kết quả nghiên cứu trước đây đã cho ta thấy người tiêu dùng thường có nhận thức tiêu cực hơn về sản phẩm được sản xuất tại các nước đang phát triển

Đối với sự phát triển của kinh tế Việt Nam, xuất khẩu là một yếu tố rất quan trọng Trong đó, thị trường Nhật là một trong những thị trường lớn nhất của các mặt hàng Việt Nam Như vậy, nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng COI của hàng Việt Nam tại thị trường Nhật bằng cách phát triển và ứng dụng một mô hình

nghiên cứu trước đây do Knight et al (1999) đề ra Đây là mô hình linh hoạt mô

tả mối quan hệ giữa nhận thức về COI và thái độ của người tiêu dùng Trường hợp áp dụng là hàng thủy sản Việt Nam, là một trong hàng hoá Việt Nam phổ biến nhất tại thị trường Nhật Dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu được thu thập thông qua một cuộc điều tra người tiêu dùng Nhật bằng phương tiện Internet, là một phương pháp điều tra tiện lợi nhất để thu thập dữ liệu ở thị trường Nhật đối với các đơn vị đang ở Việt Nam

Kết quả nghiên cứu này khẳng định là sự tồn tại của ảnh hưởng COI và sự hợp lý của mô hình linh hoạt đối với hàng thủy sản Việt Nam tại thị trường Nhật Trong kết quả này, chúng ta có thể rút ra một số điều hữu ích về ấn tượng quốc gia Việt Nam ảnh hưởng đến thái độ mua hàng của người tiêu dùng Nhật Tác giả hy vọng rằng những điều này có thể góp phần nhỏ cho các đơn vị Việt Nam nâng cao giá trị hàng hoá của mình tại thị trường Nhật, nhờ đó dẫn tới sự thành công kinh tế Việt Nam

There have been a number of researches suggesting that the image consumers hold about a product’s country of origin can influence their purchase decision, especially on their perceived quality of the product That is, when a consumer does not have the clear information about the quality or characteristic of a concrete product, they can use country of origin cue and can form those evaluations However, in the past research, the influence of the country of origin image (COI) couldn’t be defined uniformly, because it can change with the product’s category, the consumer's culture, and the conditions in purchasing decision process etc In addition, previous studies also concluded that consumers hold negative perceptions of products made in developing countries

For the development of Vietnamese economic, export is one of the most important elements And Japan is one of the largest markets for Vietnamese products This research is aimed at evaluating the COI influence of a Vietnamese product in the Japanese market It applies and tests the research model suggested

by Knight et al (1999), which is a flexible model of consumer country of origin

perception The object of examination is aquatic products of Vietnam, one of the most popular Vietnamese products with Japanese consumers The data used in this study was collected by an internet survey, which is the most useful method to collect data in Japan market for Vietnamese researcher

Results indicate the existence of COI effects and the fitness of a flexible model for Vietnamese aquatic products in Japan market Results also show us

some significant findings about the COI effects of Vietnam with Japanese

consumers The author hopes that the findings in this research can be useful for Vietnamese business in raising the position of Vietnamese products in the Japanese market

MỤC LỤC

1.1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI 1 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

Chương : Ⅱ TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

VÀ ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 7

2.1 SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC XUẤT XỨ 7 2.2 NƯỚC XUẤT XỨ VÀ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM 8 2.3 ẤN TƯỢNG NƯỚC XUẤT XỨ 8 2.4 CÁC KẾT QUẢ KHÔNG ĐỒNG NHẤT TRONG NGHIÊN

CỨU TRƯỚC ĐÂY VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA NƯỚC XUẤT XỨ 9 2.5 MỘT SỐ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 11 2.6 ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT 15

Chương : Ⅲ TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG NHẬT VÀ HÀNH VI

TIÊU DÙNG CỦA NGƯỜI NHẬT ĐỐI VỚI HÀNG

3.1 TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU HÀNG HOÁ VIỆT NAM

VÀ THỦY SẢN VIỆT NAM 18 3.2 TÌNH HÌNH NHẬP KHẨU THỦY SẢN

3.3 GIỚI THIỆU VỀ LUẬT JAS 22 3.4 XU HƯỚNG MUA THỰC PHẨM CỦA

Chương : Ⅳ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 27

4.1 CÁCH TIẾP CẬN NGHIÊN CỨU 27

4.3 PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH THANG ĐO VÀ XÂY DỰNG

4.3.1 THANG ĐO ẤN TƯỢNG NƯỚC XUẤT XỨ 30 4.3.2 THANG ĐO TIN TƯỞNG VÀO SẢN PHẨM 33 4.3.3 THANG ĐO THÁI ĐỘ NGƯỜI TIÊU DÙNG 34 4.3.4 THANG ĐO CÁC YẾU TỐ NGOÀI MÔ HÌNH 36

4.5 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRÊN INTERNET 39 4.6 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH DỮ LIỆU 41

Chương : Ⅴ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÁO CÁO KẾT QUẢ 43

5.1 TỔNG QUAN VỀ DỮ LIỆU ĐƯỢC THU THẬP 43 5.2 KIỂM TRA VỀ TÍNH PHÂN PHỐI CHUẨN CỦA DỮ LIỆU 44 5.3 PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ 45 5.4 PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHẲNG ĐỊNH 49 5.5 ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA ẤN TƯỢNG NƯỚC XUẤT XỨ

CỦA VIỆT NAM ĐỐI VỚI NGƯỜI TIÊU DÙNG NHẬT 56 5.6 PHÂN TÍCH ẤN TƯỢNG NƯỚC XUẤT XỨ CỦA

HÀNG VIỆT NAM ĐỐI VỚI NGƯỜI TIÊU DÙNG NHẬT 58 5.7 ĐÁNH GIÁ SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ THUỘC TÍNH

NHÂN KHẨU HỌC LÊN MÔ HÌNH 62

Chương : Ⅵ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 64

PHỤ LỤC:

PHỤ LỤC A: CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN ĐẾN

PHỤ LỤC B: CÁC KẾT QUẢ ĐIỀU TRA ĐƯỢC THAM KHẢO

PHỤ LỤC C: CÁC KẾT QUẢ CHI TIẾT TRONG QUÁ TRÌNH

PHỤ LỤC D: KẾT QUẢ CHI TIẾT CỦA MÔ HÌNH CUỐI CÙNG 112

TÓM TẮT LÝ LỊCH TRÍCH NGANG 130