Giả thuyết khoa học Chất lượng giáo dục, dạy học ở trường THCS phụ thuộc một phần vào việc chấp hành quy chế chuyên môn của giáo viên và công tác quản lý việc thực hiện quy chế chuyên m
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LÊ THỊ THÚY
QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ UÔNG BÍ TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2014
Trang 2
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
LÊ THỊ THÚY
QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ UÔNG BÍ TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ TÍNH
THÁI NGUYÊN - 2014
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực chƣa hề đƣợc sử dụng và công bố ở bất kỳ một công trình nào khác
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn văn đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014
Tác giả
Lê Thị Thúy
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu đề tài “Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh”, đến nay đề tài đã được hoàn thành Với tình cảm chân thành, tác giả xin cảm ơn Hội đồng khoa học, quý thầy cô giáo khoa khoa Tâm lý- Giáo dục, Phòng Đào tạo Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu đề tài
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Tính, người đã tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn
Đồng thời, tác giả cũng xin chân thành cảm ơn tập thể sư phạm, các em học sinh của các trường THCS Uông Bí tỉnh Quảng Ninh cùng Phòng Giáo dục
- Đào tạo thành phố Uông Bí đã nhiệt tình giúp đỡ, cung cấp những thông tin quý báu, động viên, ủng hộ và tạo mọi điều kiện cho tác giả trong quá trình nghiên cứu thực tiễn đề tài này
Mặc dù có nhiều cố gắng, song đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót, tác giả mong muốn tiếp tục nhận được lời chỉ dẫn của các thầy cô, các nhà nghiên cứu khoa học, những ý kiến đóng góp của bạn bè đồng nghiệp và những người quan tâm đến lĩnh vực đề tài nghiên cứu để đề tài được hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2014
Tác giả
Lê Thị Thúy
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
8 Cấu trúc luận văn 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 5
1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.2 Các khái niệm công cụ 9
1.2.1 Quy chế chuyên môn 10
1.2.2 Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 10
1.3 Những vấn đề cơ bản về quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS 12
1.3.1 Mục đích của quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS 12
1.3.2 Nội dung quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS 12
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
1.3.3 Nguyên tắc, phương pháp và hình thức quản lý thực hiện quy chế
chuyên môn của giáo viên ở trường THCS 16
1.3.4 Quy trình quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viênở trường THCS 21
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của Hiệu trưởng 24
1.4.1 Các văn bản pháp quy của nhà nước về công tác quản lý của Hiệu trưởng 24
1.4.2 Các yếu tố chủ quan 25
1.4.3 Yếu tố khách quan 26
Kết luận chương 1 28
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ UÔNG BÍ TỈNH QUẢNG NINH 29
2.1 Tổ chức khảo sát 29
2.1.1 Khái quát đặc điểm tình hình giáo dục, kinh tế-xã hội Thành phố Uông Bí 29
2.1.2 Tổ chức khảo sát 33
2.2 Thực trạng quản lí thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh 34
2.2.1 Thực trạng lập kế hoạch quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh 34
2.2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 36
2.2.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện quy chế chuyên môn 39
2.2.4 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện quy chế chuyên môn của GV 55
2.3 Đánh giá chung về quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh 58
2.3.1 Đánh giá chung về thực trạng 58
2.3.2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng 59
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Kết luận chương 2 61
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ UÔNG BÍ TỈNH QUẢNG NINH 63
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 63
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 63
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 63
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững 64
3.2 Các biện pháp cụ thể 64
3.2.1 Thường xuyên hoàn thiện quy chế chuyên môn và tổ chức thực hiện quy chế chuyên môn 64
3.2.2 Tổ chức phân loại, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên 69 3.2.3 Phối hợp các lực lượng phục vụ việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên và giám sát thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 72
3.2.4 Chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên tổ chức hoạt động ngoại khoá môn học, dự giờ, thăm lớp, seminar bài học 75
3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc chấp hành quy chế chuyên môn của giáo viên 77
3.2.6 Khai thác, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, phục vụ việc dạy và học 80
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 83
3.4 Khảo nghiệm tính khả thi và tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 84
Kết luận chương 3 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 89
1 Kết luận 89
2 Khuyến nghị 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
PHỤ LỤC
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu iv http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu v http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường, lớp, HS cấp THCS 30Bảng 2.2: Kết quả 2 mặt giáo dục 5 năm qua 32Bảng 2.3: Chất lượng học sinh giỏi THCS 5 năm qua 32Bảng 2.4: Nhận thức của CBQL về tầm quan trọng của việc lập kế hoạch
quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên 34Bảng 2.5: Mức độ thực hiện kế hoạch quản lý thực hiện quy chế chuyên
môn của CBQL và giáo viên 36Bảng 2.6 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý thực hiện quy chế
chuyên môn của giáo viên 37Bảng 2.7: Thực trạng chỉ đạo phân công giảng dạy của Hiệu trưởng 40Bảng 2.8: Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng, mức độ thực hiện biện
pháp chỉ đạo giáo viên soạn bài của Hiệu trưởng 43Bảng 2.9: Biện pháp của Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên soạn bài, chuẩn bị bài 45Bảng 2.10: Thực trạng biện pháp quản lý thực hiện chương trình giảng dạy 48Bảng 2.11: Thực trạng biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên 52Bảng 2.12: Thực trạng chỉ đạo giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học tập
của học sinh 53Bảng 2.13: Thực trạng kiểm tra, đánh giá giáo viên thực hiện quy chế chuyên
môn ở trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh 55Bảng 3.1: Kết quả đánh giá của chuyên gia về các biện pháp quản lý thực
hiện quy chế chuyên môn của giáo viên trường THCS thành phố Uông Bí 85
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu vi http://www.lrc-tnu.edu.vn/
quy chế chuyên môn của giáo viên 87
Trang 11Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 1 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hoạt động dạy học trong trường THCS là hoạt động cơ bản, chủ yếu và quan trọng trong trường THCS, để hoạt động dạy học đạt được chất lượng và hiệu quả cao đòi hỏi việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên phải nghiêm túc và có hiệu lực, hiệu quả Thực hiện đúng quy chế chuyên môn giúp giáo viên giữ được kỷ cương, nề nếp trong dạy học, thực hiện đúng những chuẩn mực, tiêu chuẩn đề ra từ đó nâng cao chất lượng dạy và học Tuy nhiên việc chấp hành quy chế chuyên môn của giáo viên lại phụ thuộc vào nhiều yếu
tố trong đó có yếu tố quản lý của nhà trường, đặc biệt là vai trò quản lý của người Hiệu trưởng trường THCS
Trong hoạt động quản lý của nhà trường thì quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên là nhiệm vụ vô cùng quan trọng và được đặt lên hàng đầu trong công tác quản lý của Hiệu trưởng Biện pháp quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của Hiệu trưởng có vai trò đặc biệt vì nó tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên, yếu tố quyết định chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường Vì thế người Hiệu trưởng phải là hạt nhân chủ yếu trong việc ứng dụng khoa học quản lý Vận dụng linh hoạt sáng tạo các biện pháp quản lý, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu giáo dục
Thực tế ở thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh các trường THCS đã có những đổi mới nhất định về công tác quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn, song kết quả đạt được chưa cao Những biện pháp quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn mà Hiệu trưởng đã áp dụng vào công tác quản lý của mình hầu hết là do kinh nghiệm bản thân và kinh nghiệm của người đi trước truyền lại cho người đi sau đồng thời tự học là chính
Vì vậy nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý của Hiệu trưởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS Thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh nhằm đề ra các biện pháp quản lý đồng
Trang 12Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 2 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
bộ có tính khả thi cao, phù hợp với phát triển giáo dục trong thời kỳ đổi mới của nền kinh tế nước nhà là vấn đề cấp thiết và có ý nghĩa lý luận và thực tiễn hiện nay
Xuất phát từ những lý do nêu trên tôi chọn nghiên cứu đề tài: "Quản lý
thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh”
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý của Hiệu trưởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
- Đề xuất các biện pháp tăng cường quản lý của hiệu trưởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của các nhà trường
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động quản lý nhà trường của Hiệu trưởng trường THCS
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
3.3 Khách thể điều tra
- Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng: 14 đồng chí
- Giáo viên 05 trường THCS thành phố Uông Bí: 200 đồng chí
4 Giả thuyết khoa học
Chất lượng giáo dục, dạy học ở trường THCS phụ thuộc một phần vào việc chấp hành quy chế chuyên môn của giáo viên và công tác quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của hiệu trưởng Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với việc thực hiện quy chế chuyên môn phù
Trang 13Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 3 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
hợp với đối tượng quản lý và điều kiện của nhà trường thì sẽ nâng cao được
chất lượng giáo dục, dạy học của các nhà trường
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của
6.1 Nghiên cứu về các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với việc thực
hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở 05 trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh Đó là các trường: THCS Trưng Vương; THCS Nguyễn Trãi; THCS Nam Khê; THCS Phương Đông và THCS Trần Quốc Toản
Các số liệu nghiên cứu được lấy từ năm học 2010-2011 đến năm 2012-2013
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Để có cơ sở lý luận làm nền tảng cho quá trình nghiên cứu Tôi tiến hành thu thập tài liệu lý luận, nghiên cứu tài liệu, các văn bản pháp quy về giáo dục và đào tạo, các công trình khoa học về quản lý giáo dục, quản lý chuyên môn từ đó phân tích tổng hợp vấn đề từ góc lý luận có liên quan đến luận văn
7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Phương pháp quan sát
Phương pháp quan sát các hình thức thể hiện công tác quản lý của Hiệu trưởng và hoạt động thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên các trường THCS
+ Phương pháp điều tra
Trang 14Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 4 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Điều tra thu thập số liệu bằng các phiếu, biểu mẫu thống kê về thực trạng Hiệu trưởng quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS thành phố Uông Bí trong phạm vi nghiên cứu của đề tài
Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của các bộ phận quản lý nhà trường, nhằm mục đích đánh giá thực trạng quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, các chuyên gia, các chuyên viên để nhằm đánh giá thực trạng một số biện pháp quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
+ Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn các Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn ở các trường THCS làm rõ thực trạng quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: Hồ sơ quản lý, các biên bản về kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu trưởng đặc biệt là quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng
+ Phương pháp xin ý kiến chuyên gia về các biện pháp đề xuất để quản
lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
+ Phương pháp bổ trợ:
Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử lý và phân tích các số liệu từ các phiếu thu thập được
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài các phần: Mở đầu; Kết luận và khuyến nghị; Tài liệu tham khảo; Phụ lục, luận văn được trình bày trong ba chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
Chương 2 Thực trạng quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
Trang 15Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 5 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chương 3 Biện pháp quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở các trường THCS thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Việc nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn trong các nhà trường nói chung và nhà trường THCS nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề được nhiều nhà khoa học trên thế giới, trong đó có Việt Nam quan tâm Các tác giả đã dành nhiều công sức tìm hiểu, nghiên cứu, qua hoạt động thực tiễn tại các cơ sở giáo dục, tìm ra nhiều biện pháp quản lý trong đó có quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên sao cho hiệu quả nhất, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
Các nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Xô Viết trong những công trình
nghiên cứu của mình đã cho rằng "Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên" Với kinh nghiệm thực tiễn 26 năm làm Hiệu trưởng
V.A.Khuđôminki đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình, cùng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng trường phổ thông như sau:
* Phân công hợp lý công việc qua các thành viên trong Ban Giám hiệu: Hiệu trưởng, các Phó hiệu trưởng
Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ sự thống nhất quản lý giữa Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng để đạt mục tiêu đề ra Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Hiệu trưởng Tuy nhiên, trong thực tế cùng tham gia quản lý nhà trường với Hiệu trưởng còn có vai trò của các Phó
Trang 16Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 6 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
hiệu trưởng, đặc biệt là Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn Tất nhiên công việc của Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng đều nhằm tiến tới mục tiêu chung của nhà trường, song làm thế nào để công việc của Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng đạt hiệu quả cao nhất, tránh "dẫm chân" lên nhau, tránh bị
"lấn sân" của nhau, làm thế nào để huy động tốt nhất sức mạnh của tập thể giáo viên Đó là vấn đề các tác giả đặt ra trong những công trình nghiên cứu của mình Vì vậy V.A.Khuđôminki cũng như các tác giả trước đều chú trọng đến,
sự phân công hợp lý giữa Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng ở đây được hiểu theo nghĩa: Hiệu trưởng là người lãnh đạo tập thể sư phạm của nhà trường, chịu trách nhiệm về các vấn đề chung, song không xa rời công tác dạy học Hiệu trưởng có thể trực tiếp quản lý một công tác chuyên môn cụ thể nào đó và am hiểu công tác dạy học môn chuyên ngành thuộc lĩnh vực chuyên môn của mình Các Phó hiệu trưởng cùng với Hiệu trưởng đề ra kế hoạch công tác dạy học tối
ưu nhất trong điều kiện cụ thể và là người tổ chức thực hiện kế hoạch này
* Xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Trong những trang viết của mình V.A.Khuđôminki cũng như các tác giả V.P Xtrezicodin, Gigoocscaia, Zakhanôp đều cho rằng, một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện hơn Muốn xây dựng được đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tâm huyết với nghề, người Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình đó là những người mà nói theo
V.A.Khuđôminki thì "Người giáo viên tốt nhất phải là người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan đến các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học trong thực tiễn công tác của mình, đồng thời phải thành thạo kỹ năng trong lĩnh vực đó"
Trang 17Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 7 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Hiệu trưởng phải biết đề ra yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn của từng giáo viên trong trường, từ đó có nội dung, hình thức bồi dưỡng phù hợp Những biện pháp bồi dưỡng có hiệu quả được các tác giả đề cập đến là tổ chức cho giáo viên học tập có hệ thống về triết học, kinh tế chính trị học, lý luận về Chủ nghĩa cộng sản khoa học, với các hình thức phong phú và hấp dẫn, trao đổi thông tin, triển lãm khoa học, giao lưu với giáo viên dạy giỏi nhằm mục đích, nâng cao nhận thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bộ môn của mình giảng dạy, đồng thời cũng hoàn thiện hơn tay nghề sư phạm của mình
* Tổ chức hội thảo khoa học
Một trong những biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn mà các nhà nghiên cứu quan tâm chính là tổ chức hội thảo khoa học Bởi tổ chức hội thảo khoa học là biện pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng
chuyên môn của giáo viên Vì "Giáo viên càng hiểu biết nhiều anh ta vạch ra trước học sinh những triển vọng của khoa học, thường xuyên hơn, càng làm cho học sinh hiểu kỹ, tính ham hiểu biết của học sinh bộc lộ ra nhiều hơn, ở các em sẽ nảy sinh ra nhiều câu hỏi, nhiều thắc mắc hơn, những câu hỏi các
em đặt ra sẽ thông minh hơn, thú vị hơn và khó hơn"
Qua các buổi hội thảo Hiệu trưởng hiểu thêm được các quan điểm của giáo viên về việc dạy học, bản thân các giáo viên nắm vững hơn, hiểu sâu hơn
về khoa học cơ bản, về các vấn đề còn mơ hồ và họ sẽ mở rộng hơn về tầm nhìn, tầm hiểu biết vận dụng vào trong giảng dạy từ đó để nâng cao chất lượng dạy học
Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu, chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và các phẩm chất cần có của người quản lý, về vai trò của Hiệu trưởng trường phổ thông, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và khoa học khác Cũng có những công trình nghiên cứu riêng về chân dung người Hiệu trưởng trường học, có thể kể đến là các công trình của các tác giả: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Ngọc
Trang 18Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 8 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Quang, Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Lê Tuấn trong các công trình đó các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục
Tác giả Hà Sỹ Hồ cho rằng "Trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo việc quản lý chuyên môn là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường" Đặc biệt với sự tâm huyết
của mình với công tác giáo dục tác giả đã nhấn mạnh: Hiệu trưởng phải là
người "Luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học (theo nghĩa rộng) với sự quản lý các quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và hoạt động khác bổ trợ cho hoạt động dạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh trọn vẹn" [18]
Biện pháp giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để xây dựng tiềm lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên cũng là biện pháp được tác giả Nguyễn Văn Lê, chú trọng trong các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng
Tác giả Nguyễn Thị Ân đánh giá cao công tác thi đua và khen thưởng trong quá trình quản lý Tác giả cho rằng thi đua là động lực cho mọi thành viên phát huy hết khả năng, trí tuệ, động viên lẫn nhau dạy thật tốt, học thật tốt, làm cho chất lượng và hiệu quả giáo dục ngày một nâng cao hơn [1]
Về vai trò công tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, tác giả Lê Ngọc Trà, Nguyễn Ngọc Thanh cũng nhấn mạnh trong tài liệu Giáo dục tiểu học- những vấn đề đặt ra ở các nước trong khu vực Châu Á Thái Bình
Dương như sau: “Các nhà làm công tác quản lý giáo dục phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản lý của mình để qua đó tác động có hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục ở cấp vi mô cũng như vĩ mô" các công trình khoa học này với
tầm vóc quy mô cũng như ý nghĩa, lý luận và thực tiễn nhất định trong quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, tuy nhiên các công trình này chủ yếu chỉ nghiên cứu về mặt lý luận Song vấn đề nghiên cứu các biện pháp quản lý thực hiện quy chế chuyên môn, nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của giáo
Trang 19Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 9 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
viên phổ thông đặc biệt là cấp THCS, chưa được đề cập cụ thể, đầy đủ và chi tiết trong khoa học giáo dục Gần đây một số luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và
hệ thống được một số vấn đề về quản lý cũng như đề xuất một số biện pháp
quản lý trường học như đề tài: "Biện pháp quản lý hoạt động dạy và giao lưu thầy trò nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh THPT tỉnh Gia Lai" của Trần Ngọc Chi (1997); "Một số biện pháp quản lý chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm góp phần nâng cao kết quả học tập cho học sinh THPT thị xã Sơn La" của Nguyễn Khắc Tâm (2000); Quản lý hoạt động dạy học của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS ở huyện Ý Yên tỉnh Nam Định” của
Bùi Anh Đào (2012)…, Có nhiều đề tài luận văn thạc sĩ đã quan tâm đến vai trò của tổ chuyên môn trong quản lý hoạt động chuyên môn đó là các công trình nghiên cứu của các tác giả Nguyễn Thị Thu Hà, Triệu Thị Chính, Nguyễn Thị Oanh đã khai thác vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy học
Nhìn chung các đề tài đã tập trung nghiên cứu các vấn đề về: lý luận quản lý; quản lý giáo dục; quản lý trường học, đã khảo sát được thực trạng công tác quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng và đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng Kết quả nghiên cứu các đề tài trên đã đóng góp vào việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn của giáo viên và phổ biến một số kinh nghiệm quản lý cho đội ngũ cán bộ quản lý ở từng địa phương
Với giáo dục THCS trong thành phố Uông Bí, nói chung còn ít chuyên
đề, bài viết về góc độ quản lý chất lượng, quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS, có rất ít các nhà quản lý quan tâm đó là các vấn đề còn thiếu mà tác giả muốn đề cập trong luận văn này
1.2 Các khái niệm công cụ
Trang 20Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 10 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
1.2.1 Quy chế chuyên môn
1.2.1.1 Chuyên môn
Chuyên môn là tổ hợp các tri thức, kĩ năng, kĩ xảo thực hành mà con người tiếp thu được, qua đó tạo lập để có khả năng thực hiện một loạt công việc trong phạm vi một ngành nghề nhất định theo phân công của xã hội
1.2.1.2 Quy chế chuyên môn
Quy chế chuyên môn là bộ văn bản có tính pháp quy do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành, quy định các hoạt động chuyên môn mà giáo viên phải thực hiện, căn cứ đó để cán bộ quản lý nhà trường và mỗi giáo viên thực hiện đầy đủ
và nghiêm túc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình Đồng thời là cơ sở để đánh giá chuẩn nghề nghiệp, xếp loại công chức hàng năm
Dựa trên hệ thống văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục - Đào tạo, Sở Giáo dục - Đào tạo, Phòng Giáo dục - Đào tạo và các trường THCS xây dựng những quy định về việc thực hiện quy chế chuyên môn trong từng địa phương và nhà trường nhằm tổ chức có hiệu quả hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường
Thực hiện quy chế chuyên môn bao gồm nhiều nội dung: Thực hiện chương trình nội dung giảng dạy, kế hoạch, nhiệm vụ năm học do Bộ Giáo dục
- Đào tạo ban hành, những văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục - Đào tạo và Phòng Giáo dục - Đào tạo về hoạt động chuyên môn, Quy chế hoạt động của
Trường, quy chế thi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh vv…
1.2.2 Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
Quản lý là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng và khách thể quản lý nhằm chỉ huy điều hành mọi hoạt động của
tổ chức, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ tổ chức đã đề ra nâng cao chất lượng hiệu quả công việc
Hiệu trưởng trường THCS là người đứng đầu nhà trường, chịu trách nhiệm trước cấp trên và nhà trường về quản lý trường THCS với việc thực hiện
có hiệu quả những chức năng, nhiệm vụ của nhà trường Hiệu trưởng trường THCS phải thực hiện hàng loạt các hoạt động quản lý như quản lý hoạt động
Trang 21Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 11 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
dạy học, hoạt động giáo dục, quản lý tài chính, cơ sở vật chất trường học, quản
lý giáo viên, học sinh vv… Trong các nội dung quản lý nêu trên có một nội dung quản lý giữ vai trò quan trọng nó ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng dạy học, giáo dục của giáo viên và nhà trường đó là quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên là những tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng đến giáo viên và các hoạt động chuyên môn của giáo viên nhằm giúp giáo viên thực hiện đúng những quy định có tính pháp quy về hoạt động chuyên môn trong trường THCS, thông qua đó tạo ra tính kỷ cương, kỷ luật trong trường học nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động dạy học, giáo dục trong nhà trường
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS có một số đặc điểm sau đây [7]
Có nội dung quản lý gắn với nội dung chuyên môn dạy và học, nó theo sát quá trình dạy học của người giáo viên nên mục tiêu quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên là nâng cao chất lượng dạy học
Nó mang tính hành chính và tính sư phạm: Tính hành chính của quản lý thực hiện quy chế chuyên môn là nó mang những đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước về giáo dục - đào tạo, nó tuân thủ những nguyên tắc, phương pháp của quản lý hành chính nhà nước Tính sư phạm là nó phải phù hợp với những quy luật khách quan của quá trình dạy học đó là những quy luật sau đây: + Quy luật về sự thống nhất giữa dạy và học, giữa thày và trò
+ Quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa dạy học và phát triển
+ Quy luật về sự thống nhất giữa dạy học và giáo dục
+ Quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa mục tiêu nội dung, chương trình dạy học với phương pháp, hình thức tổ chức dạy học vv…
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên mang tính pháp luật và mang tính cưỡng chế buộc giáo viên phải tuân thủ vì nó phải tuân thủ
Trang 22Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 12 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
theo những quy định về hoạt động chuyên môn của Bộ Giáo dục - Đào tạo, của
Sở Giáo dục - Đào tạo, của Phòng Giáo dục - Đào tạo và quy chế hoạt động của nhà trường, quy định của bộ môn trong trường THCS
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên phụ thuộc vào năng lực chuyên môn của hiệu trưởng, năng lực chính trị và năng lực quản lý của hiệu trưởng, phụ thuộc vào hoạt động kiểm tra, giám sát quy chế chuyên môn của nhà trường trong việc thực hiện mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học
1.3 Những vấn đề cơ bản về quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
1.3.1 Mục đích của quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
Mục đích của quản lý thực hiện quy chế chuyên môn ở trường THCS là việc sử dụng các chức năng quản lý để làm cho các hoạt động chuyên môn đi đúng theo quĩ đạo, đảm bảo các yêu cầu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên trong nhà trường
1.3.2 Nội dung quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn là công tác chỉ đạo việc xây dựng
kế hoạch, tổ chức thực hiện chuyên môn của các tổ bộ môn, chỉ đạo hoạt động chuyên môn của giáo viên, gồm những nội dung sau:
1.3.2.1 Quản lý phân công giảng dạy cho giáo viên
- Hiệu trưởng cùng với các Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn bàn bạc thống nhất kế hoạch năm học trên cơ sở bám sát hướng dẫn chỉ đạo của các cấp
- Hiệu trưởng cùng với các Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn đánh giá, đặt ra yêu cầu cụ thể về chuyên môn trong năm học, dự kiến phân công chuyên môn cho các giáo viên đảm bảo hợp lý về khả năng, trình độ, hoàn cảnh cụ thể đáp ứng yêu cầu năm học
Trang 23Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 13 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Công bố trước hội đồng sư phạm về dự thảo này, các giáo viên trong trường được nêu những đề nghị, mong muốn của mình
- Hiệu trưởng là người quyết định về công tác phân công giảng dạy cho giáo viên
1.3.2.2 Quản lý giáo viên thực hiện chương trình dạy học
- Yêu cầu giáo viên xây dựng chương trình dạy học môn học do mình phụ trách trong đó chương trình dạy học phải được thể hiện rõ
- Hiệu trưởng cùng với các Phó hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn phân công kiểm tra theo dõi nắm tình hình, thực hiện tiến độ chương trình hàng tuần, hàng tháng
- Sử dụng các biểu bảng, sổ sách như: Sổ báo giảng, sổ đầu bài, lịch kiểm tra học tập, sổ dự giờ để nắm tình hình có liên quan đến việc thực hiện chương trình hàng ngày
1.3.2.3 Quản lý giáo viên soạn bài trước khi lên lớp
- Chuẩn bị dài hạn: Giáo viên cần xây dựng được kế hoạch dạy học từng môn học cho toàn năm hay từng học kỳ dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ chương trình dạy học, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, tình hình học tập của học sinh trong quá trình xây dựng kế hoạch cần tính đến khả năng của nhà trường trong việc cung ứng những điều kiện vật chất kỹ thuật cho hoạt động dạy học, khả năng tự làm các đồ dùng dạy học của thầy và trò Từ đó lựa chọn phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp
- Chuẩn bị kỹ cho từng tiết lên lớp: Đó là công tác soạn giáo án, đây là việc chuẩn bị quan trọng nhất của giáo viên cho giờ lên lớp Giáo án là bản thiết kế cụ thể về tiết lên lớp, do đó cần phải ghi rõ nội dung khoa học mà học sinh cần nắm, các hoạt động với các cách thức và phương tiện cụ thể Thời gian phân phối trong một tiết học Để quản lý tốt công tác soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên Hiệu trưởng cần thực hiện các biện pháp:
+ Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài
Trang 24Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 14 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
+ Thống nhất cơ bản về nội dung và hình thức thể hiện các loại bài soạn với tính chất chỉ dẫn
+ Hướng dẫn việc sử dụng sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng bài, bài soạn mẫu trong việc soạn bài
+ Quy định về việc dùng các bài soạn đã có
+ Phân lịch hội ý nhóm chuyên môn để thảo luận thống nhất những nội dung phương pháp soạn bài, những thay đổi cần bổ sung, đòi hỏi phương pháp hay cải tiến giờ dạy đi tới giờ dạy tốt
1.3.2.4 Quản lý giờ lên lớp của giáo viên
Hoạt động dạy học ở trường THPT được thực hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học Giờ lên lớp giữ vai trò quyết định chất lượng dạy học, vì vậy cả Hiệu trưởng và Giáo viên phải tập trung mọi cố gắng của mình để nâng cao chất lượng giờ dạy Trực tiếp quyết định kết quả giờ lên lớp là giáo viên, quản lý thế nào để các giờ lên lớp của giáo viên có kết quả tốt là trách nhiệm của Hiệu trưởng
Để quản lý tốt giờ lên lớp của giáo viên Hiệu trưởng cần quán triệt quan điểm chỉ đạo là: Một mặt phải có những biện pháp tạo khả năng điều kiện cho giáo viên lên lớp có chất lượng, hiệu quả, mặt khác Hiệu trưởng cùng với những người giúp việc tìm mọi biện pháp tác động có chủ ý đến giờ lên lớp của giáo viên
1.3.2.5 Xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp để quản lý giờ lên lớp
Hiệu trưởng xây dựng tiêu chuẩn giờ lên lớp để kiểm tra, để hướng đích đối với các loại giờ lên lớp
- Kiểm tra giờ dạy trên lớp của giáo viên bằng hình thức dự giờ là chủ yếu, đồng thời kết hợp với việc trao đổi trực tiếp với giáo viên về trình độ nhận thức của học sinh chất lượng toàn diện giờ lên lớp
Trang 25Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 15 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Từng tháng, từng học kỳ cần tổng kết, phân tích tình hình giờ lên lớp của giáo viên về các mặt Trình độ giảng dạy của giáo viên, trình độ học tập của học sinh, chất lượng, chất lượng toàn diện của giờ lên lớp
Hiệu trưởng phải thường xuyên đánh giá hiệu quả của những biện pháp quản lý giờ lên lớp đã đề ra
1.3.2.6 Quản lý giáo viên kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
Kiểm tra và đánh giá kiến thức, kỹ xảo của học sinh là khâu quan trọng của quá trình dạy học, nó có tác dụng phát hiện và điều chỉnh thực trạng hoạt động học và hoạt động dạy, củng cố và phát triển trí tuệ của học sinh cũng như giáo dục phẩm chất và nhân cách cho học sinh
- Do việc giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh có vai trò quan trọng như vậy nên Hiệu trưởng cần nắm được tình hình giáo viên thực hiện vấn đề này ở các nội dung:
+ Thực hiện đúng chế độ kiểm tra, chế độ cho điểm theo quy định
+ Chấm bài và trả bài đúng thời hạn, có nhận xét chung và lời phê cụ thể cho từng bài để học sinh rút kinh nghiệm cho mình
+ Vận dụng đúng tiêu chuẩn cho điểm
+ Báo cáo tình hình kiểm tra theo quy định của Nhà trường và lưu trữ kết quả kiểm tra trong sổ điểm để sử dụng trong việc tổng kết, phân loại, đánh giá học sinh cuối mỗi học kỳ và cuối năm
- Để nắm vững các nội dung trên Hiệu trưởng cần phân công cho Phó hiệu trưởng, Thư ký hội đồng, Tổ trưởng chuyên môn theo dõi và tổng hợp tình hình hàng tuần, hàng tháng Hiệu trưởng cũng cần lập ra những mẫu báo cáo thống kê thu thập chính xác số liệu về tình hình thực hiện của giáo viên, đồng
thời tự mình xem xét các sổ sách (sổ ghi điểm, sổ đầu bài và một số bài kiểm tra của học sinh) để nắm tình hình cụ thể
Trang 26Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 16 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Từ những số liệu và kết quả thu được Hiệu trưởng cần phân tích tình hình giáo viên thực hiện việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh để
có sự điều chỉnh uốn nắn kịp thời
1.3.2.7 Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên
Hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh khách quan
công tác hoạt động chuyên môn và năng lực sư phạm của giáo viên
Theo Điều 27, Thông tư 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011
có quy định hồ sơ chuyên môn đối với mỗi giáo viên phải có:
- Bài soạn
- Kế hoạch giảng dạy theo tuần,
- Sổ dự giờ thăm lớp
- Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm)
- Các hồ sơ khác theo quy định của phòng giáo dục - đào tạo và nhà trường như: sổ chấm trả, và lưu đề kiểm tra, sổ sáng kiến kinh nghiệm, sổ bồi dưỡng chuyên môn, sổ công tác, sổ điểm cá nhân …
- Tài liệu “Chuẩn kiến thức kỹ năng”, Hướng dẫn giảng dạy môn học, sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy, phân phối chương trình bộ môn, tư liệu giảng dạy
Để quản lý tốt hồ sơ chuyên môn của giáo viên hiệu trưởng cần quy định nội dung, thống nhất mẫu ghi chép các loại sổ sách, kết hợp với các tổ trưởng chuyên môn có kế hoạch thường xuyên kiểm tra đánh giá chất lượng hồ sơ của từng đồng chí giáo viên
1.3.3 Nguyên tắc, phương pháp và hình thức quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
1.3.3.1 Nguyên tắc quản lý
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
Trang 27Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 17 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Mục tiêu là mối quan tâm hàng đầu của mọi tổ chức, đơn vị nên hoạt động quản lý phải coi mục tiêu là nguyên tắc cơ bản để định hướng, chi phối các nguyên tắc khác
Việc tổ chức thực hiện mục tiêu, phải cụ thể hóa mục tiêu chung của tổ chức thành các mục tiêu cụ thể và phân công cho các cá nhân, bộ phận trong tổ chức để thực hiện Chỉ khi tổ chức đạt được mục tiêu thì mới thỏa mãn được lợi ích
- Nguyên tắc thu hút sự tham gia của tập thể (Tập trung dân chủ)
Vừa phải tập trung thống nhất trong hoạt động quản lý vừa phải dân chủ công khai để có thể huy động và khai thác được trí tuệ của tập thể, giúp cho chủ thể quản lý luôn luôn chủ động trong việc tổ chức điều hành cũng như đảm bảo
sự tác động của chủ thể lên đối tượng quản lý trong bất kỳ hoàn cảnh điều kiện nào Mặt khác việc quan tâm thu hút sự tham gia của tập thể yêu cầu không thể coi nhẹ để tạo ra sự thống nhất ý chí của các chủ thể với đối tượng để cùng hướng tới thực hiện mục tiêu của tổ chức
- Nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa các lợi ích
Nguyên tắc này tạo cho mối quan hệ giữa các nhà quản lý với đối tượng quản lý có sự cởi mở và tác động qua lại nhau một cách tích cực Cần phải được kết hợp hài hòa các lợi ích ngay từ khi hoạch định và phát triển tổ chức Thông qua giải quyết tốt mối quan hệ lợi ích sẽ tạo nên tính thống nhất trong tổ chức, đảm bảo cho tổ chức hoạt động đồng bộ thông suốt, ít nảy sinh các mâu thuẫn cục bộ
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Tiết kiệm và hiệu quả là mục đích của mọi hoạt động quản lý Hoạt động quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích Việc đạt được mục tiêu sẽ làm thỏa mãn những lợi ích mà tổ chức mong muốn Tuy nhiên để đạt tới lợi ích một cách tối đa với các chi phí hợp lý nhất thì các nhà quản lý phải quan tâm đến tiết kiệm và hiệu quả cao
- Nguyên tắc thích ứng linh hoạt
Trang 28Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 18 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Nhà quản lý phải có được tư duy mềm dẻo, linh hoạt, nhậy cảm và khách quan trong việc nhìn nhận đánh giá vấn đề, tránh lối tư duy bảo thủ, trì trệ, cứng nhắc, quan liêu, vì những thói quen này sẽ phá hỏng sự tồn tại của tổ chức
- Nguyên tắc phối hợp hoạt động các bên có liên quan
Nhà quản lý phải biết liên kết phối hợp với các tổ chức khác để khai thác hết tiềm năng của họ, tăng cường sức mạnh cho mình và hạn chế những điểm yếu của tổ chức mình Đặc biệt với địa phương, vùng lãnh thổ của tổ chức
1.3.3.2 Phương pháp quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
Phương pháp quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên được hiểu là tổng thể những cách thức tác động bằng những phương tiện khác nhau của chủ thể quản lý đến giáo viên và hoạt động chuyên môn của giáo viên nhằm đạt mục tiêu quản lý Trong quá trình quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của
GV, Hiệu trưởng linh hoạt sử dụng phối hợp các phương pháp quản lý sau:
* Phương pháp hành chính - pháp luật
Phương pháp hành chính - pháp luật là những tác động diễn ra trực tiếp hoặc gián tiếp bằng những quyết định dứt khoát của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý dựa trên cơ sở quan hệ tổ chức và quyền lực hành chính Phương pháp này thể hiện sức mạnh của tổ chức, xác lập trật tự kỷ cương của nhà trường, bắt buộc mọi thành viên phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình Trong quản lý chuyên môn và quản lý thực hiện quy chế
Trang 29Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 19 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
chuyên môn của giáo viên, hiệu trưởng sử dụng hệ thống các văn bản pháp luật của ngành, của địa phương, của nhà trường để điều khiển hoạt động chuyên môn của giáo viên nhằm tạo ra tính kỷ cương, kỷ luật trong trường học
* Phương pháp giáo dục - tâm lý
Phương pháp giáo dục - tâm lý là tổng thể những tác động đến đối tượng thông qua đời sống tâm lý cá nhân như tâm tư, tình cảm, ý thức và nhân cách nguyện vọng con người Mục tiêu của phương pháp này dựa trên cơ sở các mối quan hệ liên nhân cách của con người, người quản lý khơi dậy lòng tự trọng và lương tâm nghề nghiệp, khai thác tiềm năng trí tuệ, ý thức trách nhiệm, kích thích sự say mê, sáng tạo của giáo viên khi thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, chuyển hóa một cách tự giác việc chấp hành những quy định về chuyên môn thành hành vi tự giác thực hiện ở giáo viên và học sinh
Đặc trưng của nó là tính thuyết phục, tác động vào ý thức của đội ngũ giáo viên và học sinh, làm cho họ nhận thức sâu sắc về sự cần thiết phải thực hiện nhiệm vụ dạy và học Từ đó có thái độ đúng đắn và hành động phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ được giao
* Phương pháp kinh tế
Phương pháp kinh tế là sự tác động gián tiếp của nhà quản lý đến đối tượng thông qua các lợi ích kinh tế, tinh thần nhằm phát huy ở họ tiềm năng, trí tuệ, tình cảm, ý chí, trách nhiệm và quyết tâm hành động vì mục tiêu chung của nhà trường
Trong thực tế, không ít Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch giỏi, ra quyết định chuẩn xác, biết tổ chức khoa học, luôn coi trọng sự kiểm tra, đánh giá theo chuẩn mực nhưng họ vẫn thất bại trong hoạt động quản lý của mình, chỉ vì họ không biết quan hệ với mọi người để khuyến khích, động viên, tạo động lực cho mọi thành viên cùng hoạt động Chức năng kích thích, động viên quan tâm đến khía cạnh nhân văn của hoạt động quản lý Mọi hoạt động chỉ có chất
Trang 30Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 20 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
lượng và hiệu quả nếu con người có một động cơ rõ ràng, mạnh mẽ và sâu sắc, khơi dậy khát vọng hoạt động tích cực, sẵn sàng hiến dâng toàn bộ sức lực, vượt qua mọi trở ngại để tiến tới mục đích Động lực chính là động cơ, là nhân
tố thúc đẩy, định hướng và duy trì hoạt động của mỗi người Động cơ bắt nguồn từ nhu cầu Vì vậy, để tạo động lực cho việc thực hiện quy chế dạy học
có hiệu quả, Hiệu trưởng cần kích thích động cơ dạy của thầy và động cơ học của trò
Làm thế nào để việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên có hiệu quả, người HT phải biết sử dụng, phối hợp các phương pháp, vận dụng sáng tạo trong điều kiện cụ thể của nhà trường; vừa tuyên truyền, thuyết phục, giải thích; vừa kết hợp các biện pháp hành chính quy định trách nhiệm của các chủ thể tham gia; vừa sử dụng các phương pháp khuyến khích vật chất và tinh thần nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của mọi thành viên, lực lượng trong và ngoài nhà trường nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đề ra
Ví dụ: Hiệu trưởng lập các phiếu điều tra về giảng dạy của GV, hồ sơ chuyên môn, về việc chấm bài và vào điểm …thông qua phỏng vấn HS, xem xét vở ghi của học sinh …
Trang 31Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 21 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Phối hợp quản lý: Là hình thức quản lý mà nhiều người cùng phối hợp quản lý, kiểm tra một nội dung, hoặc mỗi người kiểm tra một phần nội dung của đối tượng được quản lý
Ví dụ: Hiệu trưởng cùng PHT, TTCM dự giờ của GV, cùng kiểm tra bài soạn của GV, kiểm tra việc ghi sổ đầu bài, cùng chấm lại 1 bài kiểm tra của một lớp
Để đánh giá chính xác và khách quan cần sử dụng nhiều hình thức đánh giá khác nhau: đánh giá quá trình, đánh giá kết quả, đánh giá so sánh Việc sử dụng chỉ một phương pháp hay một hình thức đánh giá sẽ không mang lại những kết quả chính xác và khách quan Đánh giá kết quả thực hiện QCCM của
GV dựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí, đảm bảo tính chính xác, công bằng, có sự trao đổi giữa người quản lý và đối tượng quản lý Kết quả cuối cùng được ghi trong biên bản, có nhận xét rõ ràng những ưu, khuyết điểm chính, những vấn đề cần phải rút kinh nghiệm
1.3.4 Quy trình quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viênở trường THCS
1.3.4.1 Lập kế hoạch quản lý
Trên cơ sở phương hướng nhiệm vụ năm học của ngành, tình hình cụ thể của nhà trường, hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên (GV) biết cách xác định mục tiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra biện pháp rõ ràng, hợp lý Giáo viên xây dựng hoạt động của cá nhân, của tổ chuyên môn, của lớp chủ nhiệm, giúp họ có các điều kiện đạt được mục tiêu, chỉ đạo việc này Hiệu trưởng cần thực hiện:
- Triển khai các văn bản, chỉ thị, yêu cầu của ngành đến giáo viên và giao nhiệm vụ cho từng bộ phận, từng cá nhân
- Hướng dẫn giáo viên, các bộ phận trong trường làm kế hoạch và duyệt
kế hoạch với GV
- Hướng dẫn xây dựng kế hoạch mẫu
Trang 32Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 22 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
- Xác định cách thức thực hiện như: kiểm tra ngày giờ công, kỉ cương nề nếp, kiểm tra thực hiện chương trình thông qua thời gian biểu, thăm lớp, dự giờ
- Kết hợp với các đoàn thể trong trường phát động phong trào thi đua, khuyến khích chủ động sáng tạo của mỗi thành viên
- Xây dựng chuẩn phương pháp đánh giá việc thực hiện kế hoạch
- Phối hợp giữa các bộ phận, tổ, cá nhân, các đoàn thể ngoài nhà trường
nhằm huy động các nguồn lực để hoàn thành nhiệm vụ năm học
- Phân công công tác giảng dạy cho giáo viên
Năng lực chuyên môn chính là căn cứ chủ yếu để phân công giáo viên, nên phân công làm sao để tất cả giáo viên ngoài giờ giảng dạy còn tham gia các hoạt động giáo dục khác, để gắn họ với tập thể sư phạm và có sự tiếp xúc rộng rãi với học sinh Việc phân công đúng với khả năng của mỗi giáo viên sẽ mang lại kết quả thiết thực, ngược lại sẽ phát sinh nhiều vấn đề tư tưởng, tình cảm làm ảnh hưởng không tốt đến các mặt hoạt động của nhà trường Vì vậy, Hiệu trưởng cần hết sức thận trọng cân nhắc các yêu cầu công tác và khả năng của từng giáo viên, lắng nghe ý kiến nguyện vọng của mỗi thành viên trong Hội đồng giáo dục, trong khi phân công giảng dạy Hiệu trưởng là người có trách nhiệm cuối cùng về sự phân công và sử dụng đội ngũ giáo viên
Kết quả của hoạt động giáo dục nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào khả năng của Hiệu trưởng biết bố trí cán bộ, biết phân phối chức năng của họ, tổ chức sự liên hệ, tác động qua lại của họ với nhau được đúng đắn và hợp lý
Trang 33Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 23 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Để thể hiện được vai trò quan trọng này, người hiệu trưởng cần phải xây dựng và duy trì một cơ cấu tổ chức nhất định về những vai trò, nhiệm vụ và vị trí công tác của mỗi GV Đó là làm rõ các mối quan hệ và đảm bảo sự nhận thức đúng của những người được đặt vào các vị trí khác nhau trong cơ cấu tổ chức; phải biết chia sẻ quyền lực, có sự phân quyền, giao quyền cho các cấp tham mưu một cách rõ ràng; phải xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự; cơ chế hoạt động phối hợp giữa chuyên môn với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường cùng đảm bảo thực hiện mục tiêu đã đề ra; phân bổ nguồn lực
và quy định thời gian cho các bộ phận nhằm thực hiện kế hoạch đã định
1.3.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý
Chỉ đạo thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên là quá trình tác động cụ thể của hiệu trưởng tới mọi thành viên trong nhà trường, nhằm biến những nhiệm
vụ chung về dạy và học của nhà trường thành hoạt động thực tiễn của từng người
Chức năng chỉ đạo là cơ sở để phát huy các động lực cho việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên Hiệu trưởng thực hiện chức năng chỉ đạo là thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai việc thực hiện quy chế chuyên môn, thường xuyên liên kết, động viên, khuyến khích, giám sát mọi người và các bộ phận thực hiện tốt kế hoạch theo sự sắp xếp đã được xác định
Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chuyên môn hướng dẫn giáo viên thực hiện tốt các nề nếp chuyên môn:
- Lập kế hoạch dạy học, chuẩn bị bài lên lớp
- Sinh hoạt chuyên môn và sinh hoạt chuyên đề
- Tổ chức bài học trên lớp
- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Đổi mới phương pháp dạy học vv
- Thăm lớp, dự giờ, xeminar bài học của đồng nghiệp vv
1.3.4.4 Kiểm tra, đánh giá thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS
Trang 34Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 24 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Việc kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên trong nhà trường THCS là việc hết sức quan trọng, thông qua việc kiểm tra Hiệu trưởng sẽ nhận định được những mặt mạnh, mặt yếu để phát huy và khắc phục Thông qua quá trình kiểm tra sẽ góp phần hình thành ý thức, năng lực tự kiểm tra của mỗi cá nhân trong tập thể nhà trường Việc kiểm tra bao gồm những nội dung sau:
* Kiểm tra hoạt động của giáo viên
Yêu cầu đi sâu vào các nội dung công việc cụ thể, năng lực sư phạm của từng giáo viên, giúp họ làm tốt công tác chuyên môn của mình Cần kiểm tra:
Kế hoạch giảng dạy; Kế hoạch chủ nhiệm; kế hoạch tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; kế hoạch triển khai thực hiện các nhiệm vụ giáo dục
* Kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn
- Kiểm tra tổ trưởng về nề nếp quản lý của tổ, nhận định của tổ trưởng về từng thành viên trong tổ, uy tín của tổ trưởng
- Kiểm tra thực hiện nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn và của từng giáo viên trong các tổ chuyên môn
- Kiểm tra hồ sơ chuyên môn như kế hoạch tổ, kế hoạch cá nhân, biên bản sinh hoạt tổ, các sáng kiến kinh nghiệm
- Kiểm tra công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của tổ, thực hiện các chuyên đề, hội giảng, hội thi
- Kiểm tra việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học, vào quản lý
- Kiểm tra công tác đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động giáo dục, cơ sở vật chất phòng học, đồ dung và các thiết bị phục vụ giảng dạy
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của Hiệu trưởng
1.4.1 Các văn bản pháp quy của nhà nước về công tác quản lý của Hiệu trưởng
Trang 35Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 25 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Hệ thống chính trị, luật pháp, hệ thống các văn bản quy định các hoạt động của nhà trường
Luật giáo dục năm 2005 và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật giáo dục, ngày 25/11/2009
Điều lệ trường trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, ban hành kèm theo thông tư số: 12/2011/TT-BGD ĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng bộ GD-ĐT
1.4.2 Các yếu tố chủ quan
1) Phẩm chất đạo đức
Người hiệu trưởng muốn quản lý tốt hoạt động dạy học trong trường THCS hiện nay trước hết phải là người có phẩm chất chính trị vững vàng, có đạo đức tác phong mẫu mực Là con chim đầu đàn trong tập thể sư phạm, luôn
đi đầu trong mọi lĩnh vực của nhà trường, biết thuyết phục cán bộ giáo viên công nhân viên trong nhà trường thực hiện thành công kế hoạch năm học Người hiệu trưởng phải là người trung thực và liêm khiết, được nhân dân tin tưởng, đồng nghiệp quý trọng và học sinh tin yêu…
Trang 36Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 26 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
năng định hướng, kỹ năng tổ chức, nắm bắt xử lý thông tin và hợp tác Hiệu trưởng phải có tầm nhìn, nhạy cảm, tư duy biện chứng, mạch lạc, khúc triết, linh hoạt chủ động sáng tạo, tự tin dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn luôn đổi mới, hiệu trưởng phải biết xây dựng mạng lưới các quan hệ giao tiếp tốt, phản hồi nhanh, biết thuyết phục hơn là ra mệnh lệnh Cuối cùng người hiệu trưởng phải mệt tư duy sáng tạo và hành động vì hiệu quả trong quản lý hoạt động dạy học thì mới nâng cao chất lượng dạy học
Vậy người hiệu trưởng phải có tâm, có tầm và có tài
1.4.3 Yếu tố khách quan
1) Điều kiện cơ sở vật chất - phương tiện kỹ thuật phục vụ dạy học
Cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ dạy học lớp học, bàn ghế, bảng đen, phòng chức năng phụ trợ, thư viện, phòng thí nghiệm, phòng dạy chuyên đề Người hiệu trưởng phải biết quan tâm tới điều kiện cơ sở vật chất thường xuyên tăng cường bổ sung đảm bảo đủ điều kiện cho dạy và học thì mới nâng cao chất lượng dạy và học
2) Điều kiện về số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh: Đây là điều kiện quan trọng bậc nhất vì thiếu một trong hai điều kiện thì không tồn tại quá trình dạy học Chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh quyết định chất lượng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng Quản lý tốt quá trình dạy và học để nâng cao chất lượng dạy học giúp hiệu trưởng đạt tới mục tiêu của kế hoạch năm học
3) Sự hợp tác phối hợp của các thành viên và tổ chức trong tập thể nhà trường tạo nên sức mạnh đoàn kết giúp người hiệu trưởng đạt tốt mục tiêu của giáo dục
4) Sự hỗ trợ của cấp trên đối với nhà trường như phòng giáo dục, sở giáo dục thông qua kiểm tra đánh giá của lãnh đạo các cấp và hỗ trợ về cơ sở vật chất, hỗ trợ chỉ đạo giúp hiệu trưởng hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý hoạt động dạy và học
Trang 37Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 27 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
5) Thực hiện tốt xã hội hóa giáo dục: Hiệu trưởng thực hiện tốt xã hội hóa giáo dục nhằm phối hợp tích cực có hiệu quả giáo dục nhà trường, gia đình và
xã hội, huy động mọi lực lượng tham gia và hỗ trợ giáo dục để thực hiện được các mục tiêu giáo dục
6) Điều kiện kinh tế văn hóa xã hội ở địa phương có ảnh hưởng trực tiếp chất lượng dạy và học của nhà trường
Vậy ngoài thực hiện tốt các chức năng nhiệm vụ, người hiệu trưởng phải biết nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy và học, biết vận dụng hợp lý trên cơ sở phối hợp tích cực giữa gia đình nhà trường và xã hội, thực hiện đúng các đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước đưa hoạt động dạy học đạt kết quả cao nhất
Trang 38Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 28 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Kết luận chương 1
Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên ở trường THCS là những biện pháp quản lý của hiệu trưởng tới giáo viên và hoạt động chuyên môn của giáo viên, giúp giáo viên thực hiện đúng nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học, chấp hành đúng quy chế chuyên môn nâng cao chất lượng dạy học Nội dung quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên bao gồm các khâu lập kế hoạch giảng dạy của giáo viên, tổ chức giờ học, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học, nề nếp sinh hoạt chuyên môn của giáo viên Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên đòi hỏi phải tuân thủ các nguyên tắc và phương pháp quản lý chuyên môn
Trong nhà trường phổ thông nói chung, trường THCS nói riêng, người hiệu trưởng giữ vai trò quyết định trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động nhà trường nhất là việc nâng cao chất lượng dạy và học và quản lý thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học nói riêng đòi hỏi người hiệu trưởng phải nắm vững kiến thức lý luận về quản lý, lý luận quản lý dạy học có trình độ chính trị vững vàng, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp quản lý tốt nhất, linh hoạt, phù hợp với thực tế nhà trường, vận dụng sáng tạo trong quản lý giáo dục, quản lý việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên để đạt mục tiêu cấp học
Trang 39Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 29 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chương2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN QUY CHẾ CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ UÔNG BÍ
TỈNH QUẢNG NINH 2.1 Tổ chức khảo sát
2.1.1 Khái quát đặc điểm tình hình giáo dục, kinh tế-xã hội Thành phố Uông Bí
2.1.1.1 Vị trí địa lý, dân số, kinh tế văn hóa xã hội
* Vị trí địa lý: Uông Bí nằm ở phía tây của tỉnh Quảng Ninh, cách Hà
Nội 120 km Nằm dưới chân dãy núi Yên Tử và giáp sông Đá Bạc Uông Bí có 25.313,55 ha diện tích tự nhiên
* Dân số: Thành phố Uông Bí có 174.678 nhân khẩu (khoảng 13,2 %
dân số tỉnh Quảng Ninh) và 11 đơn vị hành chính
* Điều kiện kinh tế: Đến năm 2013, giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ
công nghiệp của Thành phố đã chiếm 54,1%; du lịch - dịch vụ - thương mại chiếm 34,5%; sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp chỉ còn 11,4% Từ 2008-2013, giá trị tổng sản phẩm xã hội trên địa bàn đã tăng bình quân hàng năm xấp xỉ 21%, thu nhập bình quân đầu người tăng 175% (năm 2007: 14.300.000 đ/người/năm; năm 2013: 25.570.000đ/người/ năm) Thành phố không còn hộ đói, số hộ nghèo giảm còn 3,2% Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tăng hơn
3 lần, chi cho đầu tư phát triển tăng 2,55 lần Trong giai đoạn hiện nay, tỉnh Quảng Ninh được Nhà nước chủ trường xây dựng là tỉnh trung tâm của vùng đông bắc đất nước vì thế thành phố Uông Bí sẽ có lợi thế để đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
* Về giáo dục - đào tạo: Toàn thành phố phố có 4 trường THPT, 12
trường THCS, 2 trường trung cấp nghề, 3 trường Cao đẳng, 15 trường Tiểu học
và 18 trường Mầm non Trong những năm qua các cấp học, các trường học trong toàn thành phố với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm đã tập
Trang 40Số hóa bởi Trung tâm Học liệu 30 http://www.lrc-tnu.edu.vn/
trung xây dựng kiên cố hóa trường học, tất cả các cấp học đều có lớp học cao tầng và mái bằng Thực hiện Nghị quyết 03/NQTU của Ban chấp hành Đảng bộ thành phố, các địa phương đã chỉ đạo phong trào xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia, đến nay có 100% phường có trường THCS và Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia (có 5 trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2) Đội ngũ GV đã tương đối
đủ ở tất cả các cấp học Chất lượng GD&ĐT đặc biệt ở cấp THCS phát triển bền vững với kết quả năm sau cao hơn năm trước
2.1.1.2 Một số đặc điểm về GD& ĐT cấp THCS thành phố Uông Bí
Những năm qua sự nghiệp giáo dục của thành phố Uông Bí đã được các cấp uỷ Đảng, chính quyền đặc biệt quan tâm và coi trọng, chất lượng giáo dục ngày càng được củng cố và nâng cao Uông Bí là địa phương đạt phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở năm 2006 Quy
mô trường, lớp ổn định, chất lượng giáo dục ngày một cao hơn Các cấp học được đầu tư ngày càng đầy đủ về cơ sở vật chất phục vụ dạy và học Đội ngũ cán bộ quản lý cơ bản đã đáp ứng được với yêu cầu, đội ngũ giáo viên đã từng bước được chuẩn hoá Công tác xã hội hoá giáo dục được đẩy mạnh
Thành phố Uông Bí có 12 trường trung học cơ sở Mạng lưới các trường trung học cơ sở được phân bố hợp lý trên địa bàn Thành phố đảm bảo cho học sinh không phải đi học quá xa và đáp ứng được với nhu cầu học tập của học sinh
Diễn biến sĩ số 5 năm qua như sau:
Bảng 2.1: Quy mô mạng lưới trường, lớp, HS cấp THCS
Năm học trường Số Số lớp Số HS
Bình quân hs/lớp
Học sinh lưu ban (%)
Học sinh
bỏ học (%)
Tỷ lệ huy động vào lớp 6(%)