Quan điểm của HCM về vai trò của của con người và chiến lược trồng Người. Vận dụng quan điểm đó trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta.

Quan điểm của HCM về vai trò của của con người và chiến lược trồng Người. Vận dụng quan điểm đó trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta. Quan điểm của HCM về vai trò của của con người và chiến lược trồng Người. Vận dụng quan điểm đó trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta. Quan điểm của HCM về vai trò của của con người và chiến lược trồng Người. Vận dụng quan điểm đó trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta.

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

I Quan điểm của HCM về vai trò của con người và chiến lược “trồng người” 2 1 Quan điểm Hồ Chí Minh về con người 2

1.1 Con người được nhìn nhận như một chỉnh thể 2

1.2 Con người cụ thể, lịch sử 2

1.3 Bản chất con người mang tính xã hội 2

2 Quan điểm của HCM về vai trò của con người 3

2.1 Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng 3

2.2 Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của cách mạng; phải coi trọng, chăm sóc, phát huy nhân tố con người 3

3 Quan điểm của HCM về chiến lược trồng người 5

3.1 “ Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa cấp bách, vừa lâu dài của cách mạng 5

3.2 Muốn xây dựng CNXH trước hết cần có những con người XHCN 5

3.3 Chiến lược “ trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành của chiến lược phát triển KT-XH 6

II Vận dụng quan điểm chiến lược “trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành của chiến lược phát triển KT-XH vào trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta 7

1 Tình hình giáo dục nước ta hiện nay 7

2 Một số quan điểm của Đảng về chiến lược “trồng người” phát triển Kinh tế -Xã hội trong giáo dục đào tạo 8

3 Thực trạng phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện nay 9

3.1 Thành tựu 9

3.2 Hạn chế 11

3.3 Nguyên nhân 12

4 Giải pháp khắc phục trong vận dụng quan điểm chiến lược “trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trong việc phát triển giáo dục - đào tạo ở nước ta hiện nay 13

KẾT LUẬN 16

Đề 2:

Quan điểm của HCM về vai trò của của con người và chiến lược trồng Người Vận dụng quan điểm đó trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta

MỞ ĐẦU

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống những luận điếm khoa học rộng lớn, sâu sắc

và phong phú trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, tư tưởng của Người là một kho tàng những giá trị nhân văn cao cả Một trong những giá trị đó là tư tưởng về con người và chiến lược “trồng người” Tư tưởng Hồ Chí Minh là một bước phát triến mới của chủ nghĩa Mác - Lênin, được vận dụng một cách sảng tạo vào thực tiên giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Điều cốt lõi của tư tưởng Hồ Chỉ Minh là độc lập dân tộc gắn liền với giải quyết

xã hội vù giải phỏng con người Trong đó, vấn đề con người là vấn đề lớn, được đặt lên hàng đầu và là vấn đề trung tâm, xuyên suốt trong toàn bộ nội dung tư tưởng của Người

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, trồng người là một sự nghiệp có tính chiến lược Người mong muốn biến khát vọng vì chủ trương của các thế hệ cha ông về “khai dân trí” thành hiện thực Do đó từ khi có chính quyền, Hồ Chí Minh đã thực hiện một sự nghiệp “khai dân trí” rộng lớn chưa từng có trong lịch sử nước ta và thu được những thành công hết sức to lớn Người đã xác định “chống giặc dốt” là nhiệm vụ thứ tư trong sáu nhiệm vụ cấp bách nhất của đất nước lúc bấy giờ, là bước khởi đầu và cũng

là nhiệm vụ thường xuyên của sự nghiệp mở mang dân trí Người chỉ rõ: “Dốt nát cũng là kẻ địch Địch thực dân dựa vào địch dốt nát để thi hành chiến lược ngu dân Địch dốt nát dựa vào địch thực dân để đưa dân ta vào nơi mù quáng Một dân tộc dốt

là một dân tộc yếu” Từ đó, sự nghiệp GD trở thành sự nghiệp của toàn thể dân tộc, và đối tượng của GD cũng là toàn thể dân tộc Người chắt chiu, rèn luyện từng con người,

mở những lớp huấn luyện cho từng tốp nhỏ học trò với cả tấm lòng nhiệt thành, kiên trì, nhẫn nại Người thường xuyên tổng kết kinh nghiệm của các phong trào quần chúng, kiên trì lắng nghe và tìm đọc, suy ngẫm về những gương tốt, những ý hay của nhân dân Người viết “Dân rất thông minh, quần chúng kinh nghiệm, sáng kiến rất nhiều, chỉ cần mình có biết học hay biết lợi dụng mà thôi” Người căn dặn: Phải học, học ở nhà trường, học trong sách vở, học ở quần chúng nhân dân, không học quần chúng là một sai lầm lớn Theo Hồ Chí Minh, "trong bầu trời không quý bằng nhân dân trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân" Vì vậy, Vô luận việc gì, đều do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả" Người cho rằng "việc dễ mấy không có nhân dân cũng chịu, việc khó mẩy có dân liệu cũng xong"

I Quan điểm của HCM về vai trò của con người và chiến lược “trồng

người”

1 Quan điểm Hồ Chí Minh về con người

Hồ Chí Minh có cách nhìn nhận, xem xét con người trong tính đa dạng của nó:

đa dạng trong quan hệ xã hội (quan hệ dân tộc, giai cấp, tầng lớp, đồng chí, đồng bào ): đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng cũng như năm ngón tay dài, ngắn khác nhau, nhưng đều hợp nhau lại nơi bàn tay: mấy mươi triệu người Việt Nam

I.1 Con người được nhìn nhận như một chỉnh thể

- Hồ Chí Minh xem xét con người như một chỉnh thể thống nhất về tâm lực, thế lực

và các hoạt động của nó Con người luôn có xu hướng vươn lên cái Chân - Thiện - Mỹ mặc dù "có thế này, thế khác"

Hồ Chí Minh có cách nhìn nhận, xem xét con người trong tính đa dạng của nó: đa dạng trong quan hệ xã hội (quan hệ dân tộc, giai cấp, tầng lớp, đồng chí, đồng bào ):

đa dạng trong tính cách, khát vọng, phẩm chất, khả năng cũng như năm ngón tay dài, ngắn khác nhau, nhưng đều hợp nhau lại nơi bàn tay: mấy mươi triệu người Việt Nam,

có người thế này, thế khác, nhưng đều cùng là nòi giống Lạc Hồng: đa dạng trong hoàn cảnh xuất thân, điều kiện sống, làm việc

- Hồ Chí Minh xem xét con người trong sự thống nhất của hai mặt đối lập: thiện và

ác hay và dở, tốt và xấu, hiền và dữ, bao gồm cả tính người - mặt xã hội và tính bản năng - mặt sinh học của con người Theo Hồ Chí Minh, con người có tốt có xấu, nhưng "dù là xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình"1

I.2 Con người cụ thể, lịch sử

Hồ Chí Minh cũng dùng khái niệm "con người" theo nghĩa rộng trong một số trường hợp ("phẩm giá con người", "giải phóng con người", "người ta", "con người",

"ai" ), nhưng đặt trong một bối cảnh cụ thể và một tư duy chung, còn phần lớn Người xem xét con người trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ giai cấp, theo giới tính (thanh niên, phụ nữ), theo lứa tuổi (phụ lão, nhi đồng), nghề nghiệp (công nhân, nông dân, trí thức ), trong khối thống nhất của cộng đồng dân tộc (sĩ, nông, công, thương) và quan hệ quốc tế (bầu bạn năm châu, các dân tộc bị áp bức, bốn phương vô sản) Đó là con người hiện thực, cụ thể, khách quan

1.3 Bản chất con người mang tính xã hội

- Để sinh tồn, con người phải lao động sản xuất Trong quá trình lao động, sản xuất, con người dần nhận thức được các hiện tượng, quy luật của tự nhiên, của xã hội: hiểu

về mình và hiểu biết lẫn nhau , xác lập các mối quan hệ giữa người với người

- Con người là sản phẩm của xã hội Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, con người là

sự tổng hợp các quan hệ xã hội từ hẹp đến rộng, chủ yếu bao gồm các quan hệ: anh, em: họ hàng: bầu bạn: đồng bào, loài người

2 Quan điểm của HCM về vai trò của con người

2.1 Con người là vốn quý nhất, nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp

cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, "trong bầu trời không quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân" Vì vậy, 'Vô luận việc gì, đều

do người làm ra, và từ nhỏ đến to, từ gần đến xa, đều thế cả" Người cho rằng "việc dễ mấy không có nhân dân cũng chịu, việc khó mẩy có dân liệu cũng xong" Nhân dân là người sáng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần Hồ Chí Minh tổng kết ngắn gọn: dân ta tổt lắm Người phân tích phẩm chất tốt đẹp của dân từ lòng trung thành và tin tưởng vào cách mạng, vào Đảng, không sợ gian khố, tù đày, hy sinh đến việc dân nhường cơm sẻ áo, chở che, đùm bọc, bảo vệ, nuôi nấng bộ đội và cán bộ cách mạng Dân ta là tài năng, trí tuệ và sáng tạo, họ biết "giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn, nghĩ mãi không ra"' Đặc biệt là lòng sốt sắng, hăng hái của dân để thực hiện con đường cách mạng Hồ Chí Minh có niềm tin vững chắc rằng với tinh thần quật cường và lực lượng vô tận của dân tộc ta, với lòng yêu nước và chí kiên quyết của nhân dân và quân đội ta, chẳng những chúng ta có thể thắng lợi, mà chúng ta nhất định thắng lợi

Nhân dân là yếu tố quyết định thành công của cách mạng "Lòng yêu nước và sự đoàn kết của nhân dân là một lực lượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi”

2.2 Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của cách mạng; phải coi

trọng, chăm sóc, phát huy nhân tố con người

- Vì sống gần dân, với dân, giữa lòng dân, hiểu rõ dân tình, dân tâm, dân ý, Hồ Chí Minh thấy rõ yêu cầu giải phóng dân tộc, giải phóng con người, giải phóng lao động xã hội Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực của cách mạng Năm 1911, giữa lúc đất nước đang bị xâm lược, nhân dân phải chịu cảnh lầm than Người ra đi với ý chí "quyết giải phóng gông ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được cùm nô lệ cho đồng bào” Người xác định rõ trách nhiệm của Người cũng là của Đảng và Chính phủ là "làm sao cho nước học hành"

- Ở Hồ Chí Minh, có sự cảm nhận, thông cảm sâu sắc với thân phận những người cùng khổ và nô lệ lầm than Nhưng không phải là sự cảm thông kiểu tôn giáo; ngược lại, người có niềm tin vững chắc và trí tuệ, bản lĩnh của con người, ở khả năng tự giải phóng của chính bản thân con người Người làm hết sức để xây dựng, rèn luyện con người và quyết tâm đấu tranh để đem lại độc lập, tự do, hạnh phúc cho con người Người xác định con người là mục tiêu trong điều kiện cụ thể của từng giai đoạn cách mạng Khi đất nước còn nô lệ, lầm than thì mục tiêu trước hết trên hết là giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc Sau khi chính quyền đã về tay nhân dân, thì mục tiêu

ăn, mặc, ở, đi lại, học hành, chữa bệnh lại được ưu tiên hơn, bởi vì, "nếu nước độc lập

mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì" Vì vậy chúng ta phải thực hiện ngay: Làm cho dân có ăn Làm cho dân có mặc Làm cho dân

có chỗ ở Làm cho dân có học hành Đến Di chúc, Người viết: "Đầu tiên là công việc đối với con người"

- Con người là mục tiêu của cách mạng nên mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Chính phủ đều vì lợi ích chính đáng của con người Có thể là lợi ích

lâu dài, lợi ích trước mắt: lợi ích cả dân tộc và lợi ích của bộ phận, giai cấp, tầng lớp

và cá nhân Với hoạt động thực tiễn thì việc gì lợi cho dân, dù nhỏ mấy - ta phải hết sức làm Việc gì hại cho dân, dù nhỏ mấy - ta phải hết sức tránh

- Hồ Chí Minh có niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh vĩ đại và năng lực sáng tạo của quần chúng

Trong sự nghiệp xây dựng đất nước, Hồ Chí Minh đã nhận rõ: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa", "có dân thì có tất cả"

Niềm tin vào sức mạnh của dân còn được nhận thức từ mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng và Chính phủ Hồ Chí Minh chỉ rõ: Nếu không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực lượng: nếu không có Chính phủ thì nhân dân không có ai dẫn đường Đảng lãnh đạo nhưng nhân dân là chủ Dân như nước, bộ đội như cá Lực lượng bao nhiêu là nhờ ở dân hết Tin dân, học dân, tôn trọng dân, dựa vào dân theo đúng đường lối quần chúng sẽ tạo nên sức mạnh vô địch Bởi vì, sự nghiệp cách mạng giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ có thể thực hiện được với sự giác ngộ đầy đủ và lao động sáng tạo của hàng chục triệu quần chúng nhân dân

- Hồ Chí Minh tin ở dân còn xuất phát từ niềm tin vào tình người Đã là nguời cộng sản thì phải tin nhân dân và niềm tin quần chúng sẽ tạo nên sức mạnh cho người cộng sản Người nói: dân tộc ta là một dân tộc anh hùng

Trong khi giữ vững niềm tin vào dân thì phải chống các bệnh: xa nhân dân, khinh nhân dân, sợ nhân dân; không tin cậy nhân dân: không hiểu biết nhân dân; không yêu thương nhân dân Không yêu thương và tin tưởng nhân dân là nguyên nhân của căn bệnh nguy hiểm - bệnh quan liêu, mệnh lệnh Bệnh này sẽ dẫn đến kết quả là "hỏng việc"

- Con người là động lực của cách mạng được nhìn nhận trên phạm vi cả nước, toàn thể đồng bào, song trước hết là ở giai cấp công nhân và nông dân Điều này có ý nghĩa to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhà nước mới theo tư tưởng của Hồ Chí Minh lấy công - nông - trí làm nền tảng Từ thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười phải nhìn nhận và đánh giá đúng giai cấp đứng ở trung tâm của thời đại mới, đó là giai cấp công nhân Chỉ có giai cấp công nhân với những đặc điểm chung và riêng mới lãnh đạo được dân tộc đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản Muốn vậy giai cấp công nhân chỉ có liên minh với giai cấp nông dân và gắn bó với dân tộc mới trở thành lực lượng hùng mạnh

Không phải mọi con người đều trở thành động lực mà phải là những con người được giác ngộ và tổ chức Họ phải có trí tuệ và bản lĩnh, văn hóa, đạo đức, được nuôi dưỡng trên nền truyền thống lịch sử và văn hóa hàne ngàn năm của dân tộc Việt Nam Chính trị, văn hóa, tinh thần là động lực cơ bản trong động lực con người Con người là động lực chỉ có thể thực hiện được khi hoạt động có tổ chức, có lãnh đạo Vì vậy, cần có sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Giữa con người - mục tiêu và con người - động lực có mối quan hệ biện chứng với nhau Càng chăm lo cho con người - mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ tạo thành con

người động lực tốt bấy nhiêu Ngược lại, tăng cường được sức mạnh của con người -động lực thì sẽ nhanh chóng đạt được mục tiêu cách mạng

- Phải kiên quyết khắc phục kịp thời các phản động lực trong con người và tổ chức Đó là chủ nghĩa cá nhân Thứ vi trùng rất độc này đẻ ra hàng trăm thứ bệnh: thói quen truyền thống lạc hậu, tàn tích xã hội cũ để lại, bảo thủ, rụt rè không dám nói không dám làm, không dám đề ra ý kiến, tóm lại không dám đổi mới và sáng tạo

3 Quan điểm của HCM về chiến lược trồng người

3.1 “ Trồng người” là yêu cầu khách quan, vừa cấp bách, vừa lâu dài của

cách mạng

Xuất phát từ quan niệm coi con người là vốn quý nhất, là yếu tố quyết định đối với sự thành bại của cách mạng, là mục tiêu và động lực của cách mạng, Hồ Chí Minh hết sức coi trọng chiến lược con người

Con người phải được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển, nhằm phát huy cao nhất mọi tiềm năng của con người

Chiến lược “trồng người” vừa mang tính thường xuyên, cấp bách, vừa mang tính

cơ bản lâu dài, phải làm công phu, tỉ mĩ như người làm vườn vậy

3.2 Muốn xây dựng CNXH trước hết cần có những con người XHCN

+ Chủ nghĩa xã hội sẽ tạo ra những con người xã hội chủ nghĩa, những con người xã hội chủ nghĩa lại là chủ thể của toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

+ Không phải chờ cho kinh tế, văn hoá phát triển cao rồi mới xây dựng con người xã hội chủ nghĩa, cũng không phải xây dựng xong con người xã hội chủ nghĩa rồi mới xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa Việc xây dựng con người phải đặt ra từ đầu và quan tâm suốt quá trình

+ “Trước hết, cần có những con người xã hội chủ nghĩa”, có nghĩa là không phải tất cả mọi người phải và có thể trở thành người xã hội chủ nghĩa thật đầy đủ, thật hoàn chỉnh ngay một lúc, mà chỉ có nghĩa là, trước hết cần có những con người tiên tiến, có được những nét tiêu biểu của người xã hội chủ nghĩa để có thể làm gương và lôi cuốn người khác cũng như toàn xã hội xây dựng con người mới; đồng thời, họ cũng không ngừng được hoàn thiện, được nâng cao

+ Xây dựng con người mới là đào tạo, xây dựng con người phát triển toàn diện: Đức, Trí, Thể, Mỹ

+ Tiêu chuẩn của con người xã hội chủ nghĩa, theo Hồ Chí Minh:

Có tư tưởng xã hội chủ nghĩa: có ý thức làm chủ, có tinh thần tập thể, có tư tưởng mình vì mọi người, mọi người vì mình, có tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám

chịu trách nhiệm, quyết chí vươn lên, có tinh thần tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội

Có đạo đức và lối sống xã hội chủ nghĩa: trung với nước, hiếu với dân, yêu thương con người, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, có tinh thần quốc tế trong sáng, lối sống lành mạnh

Có tác phong xã hội chủ nghĩa: làm việc có kế hoạch, biện pháp, có quyết tâm, tổ chức, kỷ luật, có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, lao động hăng say, không sợ khó, sợ khổ, làm việc vì lưọi ích của xã hội, tập thể và của bản thân

Có năng lực làm chủ: làm chủ bản than, gia đình và công việc mình đảm nhiệm,

đủ sức khoẻ và tư cách tham gia làm chủ nhà nước và xã hội, thực hiện tốt quyền công dân; không ngừng nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, khoa học công nghệ, chuyên môn nghiệp vụ để làm chủ

Ngoài những tiêu chuẩn chung trên, Hồ Chí Minh còn nêu những tiêu chuẩn cụ thể cho từng giới, từng ngành

3.3 Chiến lược “ trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành của

chiến lược phát triển KT-XH

Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo, phát triển quan điểm của Quản Trọng: “Thập niên chi

kế mạc nhi thụ mộc, bách niên chi kế mạc nhi thụ nhân” mà khẳng định: “Vì lợi ích mười năm phải trồng cây/ Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”

+ “Trồng người”, xây dựng con người mới phải được thường xuyên đẩy mạnh trong suốt tiến trình đi lên chủ nghĩa xã hội và phải đạt được kết quả cụ thể qua từng chặng đường của thời kỳ quá độ Bởi vì, nếu sao nhãng việc trồng người, nhất định sẽ dẫn đến những bất cập, hơn nữa còn là những suy thoái về con người có thể gây những hậu quả khôn lường R.Tagore nói: “một ngày mà quên giáo hoá, ta lùi gần về thú tính hơn”

+ “Trồng người”, xây dựng con người mới phải được đặt ra trong suốt cuộc đời mỗi người Đây là quyền lợi, cũng là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi người với sự nghiệp xây dựng đất nước Đồng thời nó cũng thể hiện sự trưởng thành, vươn lên của mỗi cá nhân

+ Những người có trách nhiệm trồng người cũng phải được vun trồng bởi quần chúng nhân dân, bởi tập thể những người đi trồng và được trồng, bởi cuộc sống thực tiễn và

sự tự vun trồng trong suốt cuộc đời của chính họ

Giáo dục và đào tạo là biện pháp quan trọng bậc nhất Bởi vì, giáo dục tốt sẽ tạo ra tính thiện, đem lại giở lại tươi sáng cho thành niên Ngược lại, giáo dục tồi sẽ

ảnh hưởng xấu đến thanh niên Nội dung phương pháp giáo dục phải toàn diện về cả đức, trí, thể, mỹ, phải đặt đạo đức, lý tưởng và tình cảm cách mạng, lối sống xã hội chủ nghĩa lên hàng đầu Phải kết hợp giữa nhận thức và hành động, lời nói với việc làm

Trồng người là công việc “trăm năm”, không thể nóng vội “một sớm một chiều”, không phải làm một lúc là xong, cũng không phải tùy tiện, đến đâu hay đến đó Nhận thức và giải quyết vấn đề này có ý nghĩa thường trực, bền bỉ trong suốt cuộc đời mỗi người, trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Hồ Chí Minh cho rằng:

“Việc học không bao giờ cùng, còn sống còn phải học”

II Vận dụng quan điểm chiến lược “trồng người” là một trọng tâm, một bộ phận hợp thành của chiến lược phát triển KT-XH vào trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện ta.

1 Tình hình giáo dục nước ta hiện nay

– Thứ nhất: Giáo dục đào tạo là điều kiện tiên quyết góp phần phát triển kinh tế

– Thứ hai: Giáo dục đào tạo góp phần ổn định chính trị xă hội

– Thứ ba: Và trên hết giáo dục đào tạo góp phần nâng cao chỉ số phát triển con người Hiểu được điều này, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia rất coi trọng sự phát triển của nền giáo dục, đã và đang củng cố xây dựng nền giáo dục thực sự vững mạnh và có chất lượng Vì vậy mà trong suốt những năm qua Đảng và nhà nước đã luôn quan tâm và tập trung đầu tư rất nhiều cho nền giáo dục Việt Nam

Trong khi thế giới đang bùng nổ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, nước ta

đã và đang chủ động tiếp cận, đón đầu thời cơ do nó mang lại để phát triển đất nước, phát triển GD-ĐT và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước hiện nay đòi hỏi phẩm chất, năng lực con người cũng phải theo những tiêu chí mới Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú ý xây dựng con người xã hội, con người công dân, hướng tới phát huy cao nhất tiềm năng của mỗi cá nhân; phát triển hài hòa con người cá nhân và con người xã hội Với mục tiêu GD-ĐT cần đổi mới, Nhà nước có nhiều chính sách điều chỉnh theo hướng vừa chú ý phát triển hài hòa con người xã hội, con người công dân, vừa hướng tới phát huy tiềm năng của mỗi học sinh, sinh viên; kết hợp hài hòa dạy chữ, dạy nghề và dạy người; chú trọng giáo dục hướng nghiệp, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp Mục tiêu giáo dục phải phù hợp với bối cảnh và chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, trình độ, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, sinh viên Việt Nam

Hiện nay ở Việt Nam có khoảng hơn 376 trường đại học, với khoảng 6600 giáo

sư và phó giáo sư Tuy nhiên theo ông tổng thư ký hội đồng chức danh giáo sư, nếu

đánh giá đúng theo tiêu chuẩn quốc tế, Việt nam chỉ có khoảng từ 15 đến 20% có trình

độ tương ứng với chức danh đó Còn lại không chỉ thấp mà hơn dưới 1/3 rất thấp Việt Nam là quốc gia có tỉ lệ thi trượt đại học nhiều nhất thế giới Hiện nay chỉ

có 1/10 người ở độ tuổi học đại học được tuyển sinh Tuy nhiên, quốc gia này đang được xếp vào những nước có tỷ lệ dân số đạt trình độ đại học trở lên thấp nhất của khu vực và trên thế giới Ngay các nước láng giềng cũng đang phấn đấu để đạt được tỷ lệ tuyển sinh đại học là 60 – 80% hoặc cao hơn nữa, trong khi chúng ta mới chỉ đạt được khoảng 10 – 15% 25% chương trình học ở đại học là dành cho các môn bắt buộc và hầu hết là các môn này nhằm mục đích tuyên truyền chính trị

Nhìn chung giáo dục Việt Nam chưa thực sự sát với thực tế, sinh viên sau khi tốt nghiệp các trường đại học chưa hẳn đã có việc làm, dường như GD chưa đáp ứng được những đòi hỏi của xã hội Sinh viên Việt Nam sau khi tốt nghiệp các trường đại học ra thường phải học thêm một số chương trình mà bên tuyển dụng yêu cầu, vì họ cho rằng cái mà sinh viên học được ở trường lớp chỉ đa phần là lý thuyết suông, chưa thể áp dụng vào thực tế

2 Một số quan điểm của Đảng về chiến lược “trồng người” phát triển Kinh tế -

Xã hội trong giáo dục đào tạo

Ngày nay, nhân loại đang bước vào một nền văn minh trí tuệ, một nền kinh tế tri thức, một xã hội thông tin Thế giới đang trong cuộc chạy đua về tốc độ trong hệ thống kinh tế - xã hội, vì vậy, người ta nói muốn biết tương lai của một dân tộc ra sao hãy nhìn vào hiện tại xem dân tộc đó đang làm giáo dục như thế nào Trong nền kinh tế tri thức, ưu thế không hoàn toàn lệ thuộc vào các nhân tố truyền thống như tài nguyên, đất đai,…mà nhân tố có ý nghĩa quyết định là trí tuệ con người, là đội ngũ lao động chất lượng cao Việt Nam muốn “sánh vai với các cường quốc năm châu”, trước tiên phải làm tốt chiến lược “trồng người” theo tư tưởng Hồ Chí Minh Chỉ có đi bằng con đường phát triển giáo dục, phát triển năng lực sẵn có trong mỗi con người, chúng ta mới có thể đón đầu, phát huy thế mạnh của con người Việt Nam như yêu nước, ham học, thông minh, sáng tạo,…để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của nước ta Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến lược “trồng ngươi” là kim chỉ nam để Đảng và Nhà nước

ta xây dựng đường lối giáo dục và đào tạo trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều nghị quyết về phát triển giáo dục, đào tạo khoa học và công nghệ khẳng định tầm quan trọng, định hướng cũng như xác định mục tiêu, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo đại học:

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng đã xác định: cùng với khoa học công nghệ, “giáo dục là tương lai của dân tộc”, là “quốc sách hàng đầu”, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và là một động lực đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới Giáo dục

là tương lai của dân tộc, tức là tương lai của con người, của mọi người, vì sự phát triển

tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người Trước hết ở đây là đào tạo, rèn luyện, xây dựng con người, là chiến lược “trồng người” Với tầm nhìn chiến lược sắc bén, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ hai khóa VIII của Đảng ta đã khẳng định: “thực sự coi giáo dục – đào tạo là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu sắc giáo dục- đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục- đào tạo là đầu

tư phát triển Thực hiện các chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với giáo dục- đào tạo Có các giải pháp mạnh mẽ để phát triển giáo dục” Giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân, mục tiêu của giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng Cộng sản Việt Nam một lần nữa khẳng định “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển” Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2001,tr.108-109)

3 Thực trạng phát triển giáo dục đào tạo ở nước ta hiện nay

3.1 Thành tựu

Giáo dục gắn liền với xã hội loài người, có con người là có giáo dục vì nhân loại luôn hướng đến mục tiêu ngày một hoàn thiện hơn Việt Nam luôn xác định: Chỉ có giáo dục mới nâng cao được dân trí, bồi dưỡng được nhân tài, mới tạo ra được nhiều của cải vật chất và những giá trị tinh thần tiên tiến

Ngày nay, trong xu hướng phát triển kinh tế tri thức, Việt Nam càng coi trọng giáo dục, khẳng định giáo dục là quốc sách hàng đầu để sáng tạo ra hệ thống giá trị hiện đại, mới mẻ, làm nguồn lực thúc đẩy và phát triển kinh tế-xã hội Việc vận dụng quan điểm chiến lược “Trồng người” là một trọng tâm một bộ phận hợp thành của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội vào trong việc phát triển giáo dục – đào tạo ở nước ta đã thu được nhiều thành tựu to lớn Đảng ta lãnh đạo đổi mới toàn diện sự nghiệp giáo dục và đào tạo nên lĩnh vực này càng được toàn dân quan tâm Hơn nữa, hầu như gia đình nào cũng có người đi học nên giáo dục và đào tạo không còn là chuyện của riêng ngành giáo dục, mà là của cả xã hội, của mỗi cá nhân

Nước ta đã đi qua ba cuộc cải cách, đổi mới giáo dục: Lần 1 (năm 1950) nhằm xây dựng một nền giáo dục của dân, vì dân; lần 2 (năm 1956) nhằm hướng tới đào tạo, bồi dưỡng thế hệ thanh niên trở thành những công dân tốt, có tài đức; lần 3 (năm 1981) tiến hành đồng bộ cả về hệ thống giáo dục, nội dung và phương pháp dạy học Mỗi cuộc đổi mới đều có nội dung, tính chất phù hợp với xu thế phát triển của đất nước và thế giới Đến nay, những kết quả đạt được là rất khả quan trong việc thực hiện