Bài 12. Di truyền liên kết với giới tính

NST giới tính + Chứa gen qui định giới tính + Chứa gen qui định tính trạng thư ờng gọi là di truyền liên kết -> gọi là giới dị giao tử?. tử về 1 cặp gen => tính trạng màu mắt do 1 gen

m«n sinh häc Líp 12

Kiểm tra bài cũ

Xác định tỉ lệ kiểu gen và tỉ lệ kiểu hình ở F1 của các phép lai ?

P: ♀ Aa x ♂ aa P: ♂ Aa x ♀ aa

Biết A: quy định hạt vàng, trội hoàn toàn so với a quy định hạt xanh

Nhận xét về kết quả 2 phép lai ?

TiÕt 15

Néi dung

I NST giíi tÝnh

Giíi tÝnh cña mçi c¸ thÓ cña loµi

phô thuéc vµo cÆp NST giíi

? Vai trß cña c¸c gen trªn NST giíi tÝnh ?

Nội dung

I NST giới tính

+ Chứa gen qui định giới tính

+ Chứa gen qui định tính trạng thư

ờng ( gọi là di truyền liên kết

-> gọi là giới dị giao tử

? Vai trò của các gen trên NST giới tính ?

? Di truyền liên kết với giới tính là gì

? Cặp NST XX khi giảm phân cho mấy loại giao

tử ?

? Cặp NST XY khi giảm phân cho mấy loại giao

tử ?

*KÕt qu¶ thÝ nghiÖm ë ruåi giÊm

tử về 1 cặp gen => tính trạng màu mắt do 1 gen quy định

+ Tính trạng trội: mắt đỏ tính trạng lặn: mắt trắng

- Kết quả lai thuận và lai nghịch khác nhau => Gen quy định tính trạng nằm trên NST giới tính X, không alen tương ứng trên Y

- Kết quả lai thuận và lai

nghịch giống nhau hay khác

nhau?

- Gen qui định tính trạng nằm

trên NST nào : thường hay

giới tính

XA Y XaXa

Gp XA , Y Xa

F1 XAXa , Xa Y (1 ♀ mắt đỏ : 1♂ mắt trắng)F1xF1: ♀ XAXa x ♂ Xa Y

GF1 XA, Xa Xa, YF2

1 XA Y , 1 Xa Y

 Nội dung

cơ sở tế bào học

Sự phân li và tổ hợp của cặp

NST giới tính trong giảm

phân và thụ tinh đã đưa đến

sự phân li và tổ hợp của cặp

alen tương ứng

? Nêu cơ sở tế bào học phép lai

 Lai nghịch  Nội dung

* Đặc điểm di truyền của các gen / NST X:

- Di truyền chéo ( gen

từ mẹ  con trai  cháu gái )

-Kết quả lai thuận và

nghịch khác nhau

* VD: ở người bệnh máu khó đông, mù màu do gen lặn / NST X qui định ( không có alen tương ứng trên Y )

Sơ đồ lai:

P:♀ bình thường x ♂Dính ngón tay 2 và 3

XX X Ya

Gp ? F1 ?

? Đặc điểm di truyền của các gen trên NST Y

* Đặc điểm di truyền của các gen

 Néi dung

IV ý nghÜa cña di truyÒn

liªn kÕt víi giíi tÝnh

? Nªu ý nghÜa cña di truyÒn liªn kÕt víi giíi tÝnh

? Cho vÝ dô minh ho¹

* Tóm lại

Đặc điểm di truyền của gen / NST X

( không alen tương ứng

trên Y)

Đặc điểm di truyền của gen / NST Y

( không alen tương ứng

trên X)

- Di truyền chéo

- Lai thuận nghịch kết quả khác nhau

Tính trạng biểu hiện ở cả hai giới đực và cái ( không đồng đều )

Tính trạng chỉ biểu ở giới dị giao tử ( XY )

Di truyền thẳng

Chọn một đáp án đúng cho mỗi câu sau:

Câu 1: Sự di truyền liên kết với giới tính là ?

a Sự di truyền giới tính đực cái

b Sự di truyền các tính trạng thường do gen trên NST giới tính qui định

c Sự di truyền các tính trạng giới tính do gen trên NST thường qui định

d Sự di truyền các tính trạng chỉ biểu hiện ở một giới

Câu 2: Sự di truyền tính trạng chỉ do gen trên NST Y qui định là ?

a Chỉ di truyền cho giới đực

b Chỉ di truyền cho giới cái

c Chỉ di truyền cho giới dị giao tử

Bài tập về nhà :

- Trả lời các câu hỏi SGK và

- Làm bài tập 4, 5 ( trang 63 ), bài 7 ( trang 73 )

- Phân biệt NST thường với NST giới tính ? ( sự tồn tại của các NST trong tế bào, số cặp NST , vai trò của các gen trên NST )

Phân biệt NST thường với NST giới tính ?

Chỉ chứa các gen qui định các

và các gen qui định các tính trạng thường ( các tính trạng liên kết với giới tính )