Kĩ năng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường Tiểu học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN

KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở MỘT SỐ

TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI THÀNH PHỐ SƠN LA

Thuộc nhóm ngành khoa học: Tâm lý học

Sơn La, tháng 8 năm 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN

KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở MỘT SỐ

TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI THÀNH PHỐ SƠN LA

Thuộc nhóm ngành khoa học: Tâm lý học

Sinh viên thực hiện: Đinh Văn Tuyền Dân tộc: Mường Nam, nữ: Nam Đặng Thanh Nhàn Dân tộc: Kinh Nam, nữ: Nữ

Lò Thị Tiên Dân tộc: Thái Nam, nữ: Nữ

Lớp: K58 ĐHGD Tiểu học B Khoa: Tiểu học – Mầm non

Năm thứ: 3/Số năm đào tạo: 4

Sinh viên chịu trách nhiệm chính: Đinh Văn Tuyền

Người hướng dẫn: T.S Lê Thị Thu Hà

Sơn La, tháng 8 năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thiện đề tài “Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại thành phố Sơn La” chúng em

xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo, cô giáo đã tận tình giúp đỡ chúng em

Đặc biệt là T.S Lê Thị Thu Hà, người trực tiếp hướng dẫn chúng em trong suốt quá

trình thực hiện đề tài

Chúng em xin chân thành gửi lời cảm ơn tới phòng Khoa học - trường Đại họcTây Bắc, Ban chủ nhiệm khoa Tiểu học – Mầm non đã tạo điều kiện giúp đỡ để chúng

em hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu khoa học

Chúng em xin chân thành cảm ơn các thầy cô và các em học sinh trường tiểu họcNgọc Linh, trường tiểu học Hua La, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La đã giúp đỡ chúng

em trong quá trình thực hiện đề tài

Chúng em xin bày tỏ bày tỏ lòng biết ơn các thầy cô và các bạn sinh viên khoaTiểu học – Mầm non đã có những ý kiến đóng góp thiết thực, những tư liệu tham khảoquý báu để chúng giúp em hoàn thành đề tài

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Sơn La, tháng 8 năm 2020

Sinh viên thực hiện

Đinh Văn Tuyền Đặng Thanh Nhàn

Lò Thị Tiên

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

6 Giả thuyết khoa học 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Đóng góp của đề tài 4

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Lý luận về kỹ năng tổ chức trò chơi 7

1.2.1 Kỹ năng 7

1.2.2 Trò chơi 10

1.2.3 Tổ chức trò chơi 13

1.2.4 Kỹ năng tổ chức trò chơi 16

1.3 Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 17

1.3.1 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 17

1.3.2 Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 20

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 21

1.4.1 Yếu tố chủ quan 21

1.4.2 Yếu tố khách quan 22

1.5 Đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học 23

1.6 Đặc điểm lao động sư phạm của nghề giáo viên tiểu học 26

Tiểu kết chương 1 28

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 29

2.1 Giới thiệu về địa bàn và khách thể nghiên cứu 29

2.1.1 Địa bàn nghiên cứu 29

2.1.2 Khách thể nghiên cứu 29

2.2 Nội dung nghiên cứu 31

2.2.1 Nghiên cứu lý luận về kỹ năng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại thành phố Sơn La 31

2.2.2 Nghiên cứu thực trạng mức độ kỹ năng tổ chức trò chơi của giáo viên tiểu học trong các HDGDNGLL 32

2.3 Tiến trình nghiên cứu 32

2.4 Các phương pháp nghiên cứu 33

2.4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu 33

2.4.2 Phương pháp quan sát 33

2.4.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi 34

2.4.4 Phương pháp phỏng vấn 35

2.4.5 Phương pháp thống kê toán học 36

2.5 Tiêu chí và thang đánh giá 36

Tiểu kết chương 2 40

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC TẠI THÀNH PHỐ SƠN LA 41

3.1 Thực trạng kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại Thành phố Sơn La 41

3.1.1 Nhận thức của giáo viên về kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại Thành phố Sơn La 41

3.1.2 Thực trạng kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại Thành phố Sơn La 45

3.1.3 So sánh mức độ kỹ năng của hai trường tiểu học Ngọc Linh và trường tiểu học Hua La 49

3.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại Thành phố Sơn La 52

3.3 Một số biện pháp hình thành và phát triển kĩ năng tổ chức trò chơi cho giáo viên tiểu học 56

3.3.1 Nâng cao nhận thức cho giáo viên về tầm quan trọng của kỹ năng tổ chức trò

chơi cho học sinh trong các HĐGDNGLL 56

3.3.2 Thay đổi cách thức tổ chức các trò chơi trong các tiết sinh hoạt lớp và chào cờ đầu tuần 57

3.3.3 Đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng tăng cường các hoạt động trải nghiệm sáng tạo thông qua các trò chơi 61

3.3.4 Sưu tầm, thiết kế, lựa chọn các trò chơi mang tính hấp dẫn với lứa tuổi HSTH 64

3.3.5 Tăng cường cơ sở vật chất cho các phòng học chức năng để giúp giáo viên có điều kiện tổ chức trò chơi cho học sinh 66

Tiểu kết chương 3 70

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 71

1 Kết luận 71

2 Kiến nghị 72

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Đặc điểm khách thể nghiên cứu tại trường tiểu học Hua La 30 Bảng 2.2: Đặc điểm khách thể nghiên cứu tại trường tiểu học Ngọc Linh 31 Bảng 2.3: Thang đánh giá nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh tiểu học trong hoạt động ngoài giờ lên lớp 39 Bảng 2.4: Thang đánh giá mức độ kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh tiểu học trong hoạt động ngoài giờ lên lớp 39 Bảng 2.5: Thang đánh giá mức độ yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 39 Bảng 3.1 Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 42 Bảng 3.2 Thực trạng mức độ kỹ năng tổ chức trò chơi của giáo viên tiểu học trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 46 Bảng 3.3 Bảng so sánh mức độ kỹ năng giữa trường tiểu học Hua La và trường tiểu học Ngọc Linh 50 Bảng 3.4 Những yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho

HS trong các HĐGDNGLL 52 Bảng 3.5 Những yếu tố khách quan ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho

HS trong các HĐGDNGLL 54

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

Khoa Tiểu học – Mầm non

THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

1 Thông tin chung:

- Tên đề tài: “Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại thành phố Sơn La”

- Sinh viên thực hiện:

1) Đinh Văn Tuyền

2) Đặng Thanh Nhàn

3) Lò Thị Tiên

- Lớp: K58 ĐHGD Tiểu học B Khoa: Tiểu học – Mầm non

Năm thứ: 3 Số năm đào tạo: 4

- Người hướng dẫn: T.S Lê Thị Thu Hà

Các biện pháp đề xuất trong đề tài hướng đến việc hình thành và phát triển kỹnăng tổ chức trò chơi cho giáo viên tiểu học

4 Kết quả nghiên cứu:

Đã hệ thống được lý luận liên quan đến kỹ năng, trò chơi, tổ chức trò chơi, kỹnăng tổ chức trò chơi, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kỹ năng tổ chức trò chơitrong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Đề tài đã tìm hiểu được đặc điểm nghề giáo viên tiểu học, đặc điểm tâm sinh lýHSTH, các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi trong các HDGDNGLL

Đề tài hoàn thành gồm 72 trang Trong đó nhóm đề tài đã tìm hiểu thực trạng mức độ kỹ năng tổ chức trò chơi của giáo viên tiểu học trong các HDGDNGLL, để từ

đó đưa ra một số biện pháp nhằm hình thành và phát triển kỹ năng tổ chức trò chơi cho giáo viên tiểu học, ngoài ra nhóm tác giả đã đưa ra một số kiến nghị giúp giáo viên hình thành được kỹ năng tổ chức trò chơi

5 Đóng góp về mặt kinh tế - xã hội, giáo dục và đào tạo, an ninh quốc phòng và khả năng áp dụng của để tài:

Là công cụ, phương tiện để giáo viên, phụ trách Đội sử dụng trong việc tổ chức các trò chơi trong các HĐNGLL cho HS tiểu học Từ đó giúp cho quá trình tổ chức trò chơi cho HS tiểu học đạt hiệu quả cao hơn

Đề tài còn là tài liệu tham khảo cho sinh viên chuyên ngành giáo dục tiểu học khi học học phần lí luận và phương pháp công tác đội thanh niên tiền phong Hồ Chí Minh

6 Công bố khoa học của sinh viên từ kết quả nghiên cứu của đề tài (ghi rõ tên tạp

chí nếu có) hoặc nhận xét, đánh giá của cơ sở đã áp dụng các kết quả nghiên cứu (nếu có):

………

………

………

……… …

Ngày tháng năm 2020 Sinh viên chịu trách nhiệm chính (Ký và ghi rõ họ, tên) Nhận xét của người hướng dẫn về những đóng góp khoa học của sinh viên thực hiện đề tài (phần này do người hướng dẫn ghi):

Ngày tháng năm 2020 Xác nhận của Khoa Người hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ, tên)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

Khoa: Tiểu học – Mầm non

THÔNG TIN VỀ SINH VIÊN CHỊU TRÁCH NHIỆM CHÍNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I SƠ LƯỢC VỀ SINH VIÊN:

Họ và tên: Đinh Văn Tuyền

Sinh ngày: 09 tháng 10 năm 1999

Nơi sinh: Quy hướng – Mộc Châu – Sơn La

Lớp : K58 ĐHGD Tiểu học B Khóa : 2017 - 2021

Khoa: Tiểu học – Mầm non

Địa chỉ liên hệ: Tổ 2 – Phường Quyết Tâm – Thành phố Sơn La – Tỉnh Sơn La

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong công cuộc hội nhập toàn cầu hóa hiện nay, tri thức, kỹ năng, kỹ xảo lànhững yếu tố rất quan trọng trong sự phát triển của con người Trên thực tế, ở bất cứlĩnh vực nào khi đào tạo ra người lao động không những phải quan tâm tới trang bịkiến thức mà còn phải đào tạo kỹ năng làm việc Mỗi ngành, mỗi việc có kĩ năngriêng Vì vậy kỹ năng có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển con người Trong

hệ thống giáo dục (GD) hiện nay giáo dục tiểu học được coi là nền móng vững chắc đểcác em phát triển cả về thể chất và trí tuệ Đảng đã chỉ rõ vai trò của ngành giáo dục:

“Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai” Trong quá trình giáo dục, ngoài việchình thành cho học sinh thái độ đúng đắn, hành vi thói quen tốt, các kỹ năng hoạt động

và ứng xử còn phải giúp các em hoàn thiện các tri thức Quá trình giáo dục khôngnhững thực hiện thông qua các tiết học trên lớp mà còn thông quá các hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL) Tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp giúp học sinh tiểu học (HSTH) phát triển thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ,giải tỏa căng thẳng sau mỗi giờ học Từ đó hình thành phẩm chất, kỹ năng, năng lựccho học sinh

Thông qua các hoạt động này, học sinh (HS) tiếp thu những kinh nghiệm hoạtđộng xã hội, và dần làm quen với việc tuân thủ các quy tắc, các chuẩn mực xã hội Đó

là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành và phát triển nhân cách Trò chơi làmbộc lộ khả năng tư duy, tư tưởng, tình cảm, tính tích cực, nhu cầu giao tiếp đang đượcphát triển ở học sinh Hoạt động vui chơi chính là con đường hình thành kĩ năng xã hộicủa học sinh

Kỹ năng tổ chức trò chơi là một kỹ năng rất quan trọng trong hệ thống kĩ năngnghề của giáo viên (GV) Khi GV có kỹ năng tốt trong việc tổ chức trò chơi, học sinh

sẽ vui vẻ, hứng thú với hoạt động học tập, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Tuynhiên, vấn còn một số bộ phận giáo viên mặc dù đã nhận thức được, nhưng thiếu thóiquen, kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh

Thành phố Sơn La có 16 trường Tiểu học, trong đó 1 trường tiểu học tư thục và

15 trường tiểu học công lập Trường tiểu học Ngọc Linh và trường tiểu học Hua La là

2 trong số 16 trường tiểu học của địa bàn thành phố Sơn La Qua quan sát chúng tôinhận thấy, GV của hai trường này đã có những kỹ năng nhất định để tổ chức trò chơi

cho HS Tuy nhiên trong quá trình tổ chức trò chơi GV còn gặp 1 số khó khăn nhấtđịnh do những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác nhau.

Hiện nay, vấn đề kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh cũng đã được các tác giảtrong và ngoài nước nghiên cứu Tuy nhiên, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu

về Kỹ năng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một

số trường tiểu học tại thành phố Sơn La Vì vậy, việc nghiên cứu kỹ năng tổ chứctrò chơi là hoàn toàn cần thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở thànhphố Sơn La

Với những lý do trên, đề tài: “Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các

hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại thành phố Sơn La”

được lựa chọn nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận về kĩ năng và kĩ năng tổ chức trò chơi, tìm hiểu

thực trạng kĩ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp ở một số trường tiểu học tại thành phố Sơn La Từ đó, đề xuất một số biệnpháp giúp giáo viên phát triển kĩ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Kĩ năng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

3.2 Khách thể nghiên cứu

Nghiên cứu trên giáo viên tiểu học

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài giải quyết 3 nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu các vấn đề lý luận của đề tài như: Kỹ năng, kỹ năng tổ chức tròchơi, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp

- Khảo sát thực trạng việc tổ chức trò chơi trong các HĐGDNGLL cho HSTHcủa giáo viên trường tiểu học Ngọc Linh và trường tiểu học Hua La

- Đề xuất một số biện pháp hình thành và phát triển kỹ năng tổ chức trò chơicho giáo viên

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Giới hạn về khách thể: 24 giáo viên, trong đó:

+ Giáo viên chủ nhiệm: 20

+ Cán bộ quản lí (CBQL): 2

+ Giáo viên công tác Đội: 2

- Giới hạn về đối tượng:

+ Kỹ năng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp chohọc sinh lớp 4, 5

- Giới hạn về địa bàn nghiên cứu:

+ Trường tiểu học Ngọc Linh

+ Trường tiểu học Hua La

6 Giả thuyết khoa học

Nếu nghiên cứu thành công kỹ năng tổ chức trò chơi trong các HĐGDNGLLcho học sinh các trường tiểu học thì giáo viên, phụ trách Đội có thể sử dụng chúngnhư là công cụ, phương tiện trong việc tổ chức các trò chơi trong các HĐNGLL choHSTH Từ đó giúp cho quá trình tổ chức trò chơi cho HSTH đạt hiệu quả cao hơn

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Sưu tầm, hệ thống hóa các vấn đề lí luận về:

kĩ năng; kĩ năng tổ chức trò chơi; hoạt động ngoài giờ lên lớp; kĩ năng tổ chức trò chơitrong hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát: Quan sát việc tổ chức trò chơi của giáo viên tiểu học

trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nhằm tìm hiểu biểu hiện của các kỹ năng của giáo viên

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn giáo viên về nhận thức của họ đối với tầm

quan trọng của việc tổ chức trò chơi trong giáo dục ngoài giờ lên lớp

7.2.3 Phương pháp điều tra: Thiết kế phiếu điều tra dành cho giáo viên tiểu học, giáo

viên công tác đội về các vấn đề có liên quan đến kĩ năng tổ chức trò chơi trong cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

7.2.4 Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng các công thức toán học để đo được

mức độ kỹ năng tổ chức trò chơi của giáo viên

8 Đóng góp của đề tài

Ngoài việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận về kỹ năng tổ chức trò chơi cho HStrong các HĐNGLL Đề tài còn là tài liệu tham khảo cho giáo viên chủ nhiệm, phụtrách Đội ở các trường tiểu học, đồng thời là tài liệu tham khảo cho sinh viên chuyênngành giáo dục tiểu học khi học học phần lí luận và phương pháp công tác đội thanhniên tiền phong Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN VỀ KỸ NĂNG TỔ CHỨC TRÒ CHƠI CHO HỌC SINH

TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Lịch sử phát triển của xã hội loài người đã trải qua các thời kì và giai đoạn khácnhau Để tồn tại và phát triển, con người đã phải “đọ sức”, “thi đấu” với muông thú,với thiên nhiên (mưa, nắng, giông bão, lũ lụt, núi lửa…) về sức mạnh, sức nhanh, sứcbền, sự khéo léo linh hoạt, thông minh…

Thông qua những kinh nghiệm trong cuộc sống lao động và những kết quả cụ thểsau một ngày lao động, mọi người thường tụ tập nhau lại tả cho nhau nghe bằng lời nói

và cả động tác nhờ đâu mà họ tạo được thành quả đó, rồi họ bắt chước nhau, thêm,bớt….để cho ra đời những điệu nhảy múa và những trò chơi khác nhau Từ nhữngngày đầu, trò chơi đã mang tính giáo dục rõ rệt Người ta dùng trò chơi để dạy cho concháu tiếp bước cha ông, tham gia lao động sản xuất, đấu tranh sinh tồn và phát triển.Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, trò chơi cũng ngày càng phát triển

đa dạng, phong phú ở từng khu vực, từng dân tộc, từng nước trên thế giới

Ngày nay trong trường các trường học, các cơ sở giáo dục, các tổ chức xã hội….người ta sử dụng những trò chơi khác nhau với những mục đích khác nhau với phươngpháp, nội dung, phương tiện vừa truyền thống vừa hiện đại để góp phần giáo dục toàndiện cho các em

Mặt khác chúng ta thấy, hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm thực hiện mục tiêugiáo dục toàn diện ở Tiểu học Giáo dục ngoài giờ lên lớp cũng là một hoạt động hếtsức quan trọng ở trường tiểu học nói riêng và trong tất cả các cấp nói chung A.Komenxki (1592-1670) đặc biệt quan tâm đến việc kết hợp học tập trên lớp và hoạtđộng ngoài giờ lên lớp nhằm giải phóng hình thức học tập “giam hãm trong bốn bứctường” của hệ thống nhà nước giáo hội thời Trung cổ Ông khẳng định, học tập khôngphải là lĩnh hội trong sách vở, mà còn lĩnh hội kiến thức từ bầu trời, mặt đất, cây sồi,cây dẻ

Trong thời kì hiện nay, cuộc cách mạng đại công nghệ có ảnh hưởng sâu sắc đếnđời sống xã hội, đòi hỏi chúng ta phải có tư duy mới về chiến lược giáo dục, về

phương pháp đào tạo Hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện ở Tiểu học thì đổi mớiphương pháp giáo dục là vấn đề then chốt trong chính sách đổi mới giáo dục Việt Namtrong giai đoạn hiện nay.

Các nghiên cứu về kỹ năng ở Việt Nam có thể được nghiên cứu theo các hướng

khác nhau: Quan niệm kỹ năng như là biểu hiện năng lực của con người, quan niệm kỹ

năng như là mặt kĩ thuật thực hiện thuật hành động [1] Từ những nhận định trên có

thể đưa ra cách hiểu về sự hình thành kỹ năng như sau: kỹ năng của hoạt động nào đó hình thành thì cần xem xét kỹ năng ở mặt kĩ thuật của các thao tác, hành động hay hoạt động (kỹ năng ban đầu); khi kỹ năng đã được hình thành ổn định và được sử dụng sáng tạo trong các tình huống khác nhau thì được xem như một năng lực Việc nghiên cứu sự hình thành và phát triển kỹ năng cần quan tâm đến mặt kĩ thuật, kết quả của các thao tác, hành động, hoạt động.

Phạm Đình Nghiệp đã chỉ ra cơ sở lý luận về kỹ năng, kỹ năng tổ chức và các môhình tổ chức trong hoạt động đoàn thanh niên Tác giả đã giới thiệu một số kỹ năng cụthể như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nói trước công chúng, soạn thảo các văn bản thôngdụng, kỹ năng tổ chức mít tinh, hội thảo, hội diễn Đây là những kỹ năng rất cần thiếtđối với Hướng dẫn viên trong hoạt động tổ chức sự kiện [8]

Trò chơi là một hình thức giáo dục đã được các nhà giáo dục quan tâm, bởi nhucầu vui chơi không thể thiếu của con người của mọi lứa tuổi Trong thực tiễn quá trìnhdạy học ở Tiểu học, trò chơi đã được sử dụng như một hình thức dạy học hữu hiệu ởrất nhiều môn học và cả trong các hoạt động giáo dục khác Đã có nhiều tài liệu, nhiềucông trình nghiên cứu đến vấn đề tổ chức trò chơi ở trường tiểu học:

- Tác giả Hà Nhật Thăng trong cuốn “Tổ chức hoạt động vui chơi ở tiểu học nhằm phát triển tâm lực, trí tuệ và thể lực cho học sinh” đã giới thiệu các trò chơi vận động cho

học sinh tiểu học Các trò chơi vận dụng trong việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp ởtrường tiểu học chứ không vận dụng dụng cụ thể vào một môn học nào [12]

- “Những trò chơi vui nhộn trong sinh hoạt tập thể” là cuốn sách của tác giả

Trần Phiêu Đây là cuốn sách giới thiệu tuyển tập các trò chơi khá hấp dẫn và vuinhộn, mong rằng những buổi sinh hoạt, vui chơi của các bạn nhỏ ngày càng hấp dẫn,sinh động và thiết thực hơn [10]

- Tác giả Hoàng Thị Hạ cùng với tác giả Nguyễn Thế Hai, với tên đề tài

“Phương pháp thiết kế trò chơi nhỏ cho Nhi đồng ở các trường tiểu học miền núi,

chuyên ngành công tác Đội” đã nghiên cứu khá rõ về thực trạng tổ chức trò chơi nhỏ

cho Nhi đồng ở trường tiểu học miền núi,qua đó đưa ra các giải pháp giúp giáo viêntiểu học ở trường miền núi có những phương pháp tổ chức trò chơi cho hiệu quả [3]

- “Phương pháp thiết kế hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học cho sinh viên ngành giáo dục tiểu học trường Đại học Tây Bắc” do tác giả Trần Thị

Huệ nghiên cứu và đưa ra được những phương pháp thiết kế HĐGDNGLL cho sinhviên ngành giáo dục tiểu học rất thiết thực và ý nghĩa [6]

- Tác giả Bùi Sĩ Tụng và Trần Quang Đức đã biên soạn cuốn “150 trò chơi thiếu nhi” Cuốn sách là cẩm nang nhằm giúp cho các anh chị Tổng phụ trách Đội, các thầy

cô giáo tổ chức cho các em có những giờ ra chơi bổ ích và lí thú [14]

- Tác giả Trần Đồng Lâm trong cuốn “Tổ chức cho học sinh tiểu học vui chơi giữa buổi học” đã giới thiệu một số trò chơi giữa buổi cho học sinh tiểu học nhằm

đem lại tinh thần sảng khoái cho học sinh sau những giờ học căng thẳng, trong đó, cáctác giả đã giới thiệu chủ yếu các động tác thể dục nhẹ nhàng, một số động tác theo bàihát giúp cho học sinh giảm bớt sự căng thẳng trong giờ học [7]

Như vậy chúng ta thấy rằng, Trò chơi là hoạt động không thể thiếu trong đờisống con người Mọi lứa tuổi đều có nhu cầu vui chơi giải trí Tuy nhiên, các độ tuổikhác nhau thì nhu cầu này không giống nhau cả về nội dung và hình thức

1.2 Lý luận về kỹ năng tổ chức trò chơi

1.2.1 Kỹ năng

Trong tâm lý học có nhiều quan niệm khác nhau về kĩ năng tác giả A.V Krutexkicho rằng “Kỹ năng là các phương thức thực hiện hoạt động, những cái mà cái mà conngười đã nắm vững” Theo ông chỉ cần nắm vững phương thức hành động là conngười đã có kỹ năng, không cần đến kết quả của hành động [17]

Tác giả K K Platônôv và G G Goolubev khẳng định: “Kỹ năng là khả năng củacon người thực hiện một hoạt động bất kỳ nào đó hay các hành động trên cơ sở kinhnghiệm cũ” [17]

Tác giả Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thành cho rằng: Kỹ năng làkhả năng vận dụng kiến thức (khái niệm, cách thức, phương pháp ) để giải quyết mộtnhiệm vụ mới [5]

Còn trong “Từ điển tiếng Việt” thì khái niệm kỹ năng được nhìn nhận như sau :

“Kỹ năng là khả năng ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn” [11]

Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết định nghĩa: Kỹ năng là năng lực của con người biếtvận dụng các thao tác của một hành động theo quy định đúng đắn [15].

Tác giả Trần Trọng Thủy viết: Kỹ năng là mặt kỹ năng của hành động, conngười nắm vững cách thức hành động tức là nắm vững kỹ thuật hành động là có kỹnăng [12]

Theo tác giả Đào Thị Oanh thì kỹ năng là phương thức vận dụng tri thức vàohoạt động thực hành đã được củng cố [9]

Như vậy kỹ năng có rất nhiều quan điểm khác nhau, tổng kết lại ta thấy có 2quan niệm về kỹ năng như sau:

- Quan niệm thứ nhất: Kỹ năng được xem xét nghiêng về mặt kỹ thuật củathao tác hay hành động, hoạt động Đó là các quan điểm của V A Krutecxki, TrầnTrọng Thủy…

- Quan niệm thứ 2: Kỹ năng được xem xét nghiêng về năng lực của con người.Theo quan điểm, kỹ năng vừa có tính ổn định, vừa có tính mềm dẻo, tính linh hoạt,tính sáng tạo và tính mục đích Đại diện cho quan điểm này là các tác giả như: K KPlatônôv, Nguyễn Quang Uẩn, Ngô Công Hoàn, Nguyễn Ánh Tuyết…

Về thực chất, hai quan niệm trên không phủ nhận nhau mà chỉ có khác nhau ởchỗ mở rộng hay thu hẹp thành phần cấu trúc của kỹ năng cũng như đặc tính củachúng

Như vậy, theo chúng tôi: “Kỹ năng là khả năng thực hiện thuần thục một hay nhiều chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi”.

- Các giai đoạn hình thành kỹ năng:

Theo K K Platônôv thì sự hình thành kĩ năng diễn ra theo 5 giai đoạn và theoông đây cũng chính là 5 mức độ hình thành kỹ năng:

+ Giai đoạn 1: Giai đoạn có kỹ năng sơ đẳng:

Ở giai đoạn này, con người có ý thức được mục đích hành động và tìm kiếm cáchthức hành động dựa trên vốn hiểu biết và kỹ xảo đời thường, hành động được thựchiện bằng cách thử và sai

+ Giai đoạn 2: Giai đoạn biết cách làm nhưng không đầy đủ:

Ở giai đoạn này, con người có hiểu biết về cách thức thực hiện hành động, sử dụngcác kỹ xảo đã có nhưng không phải là kỹ xảo chuyên biệt dành cho hoạt động này

+ Giai đoạn 3: Giai đoạn có những kỹ năng chung mang tính chất riêng lẻ:

Ở giai đoạn này, con người có hàng loạt kỹ năng phát triển cao nhưng còn mangtính chất riêng lẻ, các kỹ năng này cần thiết cho các dạng hoạt động khác nhau Ví dụnhư: kỹ năng kế hoạch hóa hoạt động, kỹ năng tổ chức hoạt động…

+ Giai đoạn 4: Giai đoạn có kỹ năng phát triển cao:

Ở giai đoạn này, con người biết sử dụng sáng tạo vốn hiểu biết và kỹ xảo, đã có ý thứcđược không chỉ mục đích hành động mà cả động cơ lựa chọn cách thức đạt mục đích.+ Giai đoạn 5: Giai đoạn có tay nghề:

Ở giai đoạn này, con người biết sử dụng một cách sáng tạo đầy triển vọng các kỹnăng khác nhau

Lê Văn Hồng và cộng sự đưa ra 3 giai đoạn hình thành kỹ năng học tập cho họcsinh như sau:

+ Giai đoạn 1: học sinh biết cách tìm tòi để nhận xét ra yếu tố đã cho, yếu tổphải tìm và yếu tố giữa chúng

+ Giai đoạn 2: học sinh hình thành mô hình khái quát để giải quyết các bài tập,các đối tượng cùng loại

+ Giai đoạn 3: xác định được mô hình khái quát và các kiến thức tương ứng

Hoàng Thị Oanh cho rằng kỹ năng được hình thành theo 4 giai đoạn sau:

+ Giai đoạn 1: Giai đoạn nhận thức

+ Giai đoạn 2: Giai đoạn làm thử

+ Giai đoạn 3: Giai đoạn kĩ năng bắt đầu hình thành

+ Giai đoạn 4: Giai đoạn kĩ năng được hoàn thiện

- Các cấp độ hình thành kỹ năng:

Kỹ năng được hình thành theo các cấp độ từ thấp đến cao, từ yếu, kém ở giaiđoạn nhận thức đến giỏi ở giai đoạn hoàn thiện kỹ năng Nhiều người ở giai đoạn hoànthiện kỹ năng, nếu có năng khiếu kết hợp với sự chăm chỉ luyện tập thì đã có kĩ xảo

B Bloom [16] đã đưa ra 6 cấp độ phân loại của việc hình thành kỹ năng như sau:

Từ những trình bày ở trên theo chúng tôi: Kỹ năng của mỗi người được hình thành và hoàn thiện theo từng giai đoạn Theo chúng tôi có 4 giai đoạn hình thành kỹ năng sau:

- Giai đoạn nhận thức: Là giai đoạn con người nhận thức đầy đủ mục đích, cách

thức, điều kiện, hành động Ở giai đoạn này người ta chỉ cần nắm lý thuyết, chưa hànhđộng thực sự Việc nắm lý thuyết cần thiết có thể do tự học hoặc do người khác hướngdẫn Giai đoạn này rất quan trọng bởi vì nếu không xác định mục đích sẽ không cóhướng hành động được Để hành động có kết quả con người phải hiểu được các điềukiện cần thiết với hành động đó

- Giai đoạn làm thử: Là giai đoạn bắt đầu hành động Có thể người ta hành

động theo mẫu trên cơ sở đã nhận thức đầy đủ về mục đích, cách thức, điều kiện hànhđộng Có thể người ta từ từ hành động theo hiểu biết của mình Ở giai đoạn này hànhđộng vẫn còn nhiều sai sót, các thao tác còn lúng túng, hành động có thể đạt kết quả ởmức thấp hoặc có thể không đạt kết quả

- Giai đoạn kỹ năng bắt đầu hình thành: Ở giai đoạn này, người ta có thể hành

động độc lập, sai sót ít, các thao tác thuần thục hơn, hành động đạt kết quả trongnhững điều kiện quen thuộc

- Giai đoạn kỹ năng được hoàn hiện: Là giai đoạn hành động thực hiện có kết

quả không chỉ trong điều kiện quen thuộc mà cả trong những điều kiện khác nhau, cácthao tác thuần thục

Bốn giai đoạn hình thành kỹ năng có mối qua hệ chặt chẽ với nhau, phải đượcthực hiện từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4 Sự hình thành kĩ năng không phải ngay mộtlúc mà nó tiến triển theo từng mức độ từ thấp đến cao

1.2.2 Trò chơi

1.2.2.1 Khái niệm trò chơi

Trò chơi là hoạt động rất quen thuộc, gần gũi với mọi người Trò chơi có chứađựng chủ đề, nội dung nhất định, có những quy tắc nhất định mà người tham gia phảituân thủ

Theo Karin Hamman - nhà tâm lí học Đức và Christna Wakhend - nhà giáo dục

học Đức thì “Cũng giống như cuộc sống và tình yêu, vui chơi là một khái niệm không thể định nghĩa được vì nó là quá trình, mà đã là một quá trình thì nó luôn sống động, luôn luôn thay đổi và phát triển” [Dẫn theo 4].

Còn Huizinga lại miêu tả: “Vui chơi là một chức năng văn hóa, là một trong những nền tảng của nền văn minh, có tính chất toàn cầu và hòa nhập trong cuộc sống của con người cũng như loài vật Vì vậy, vui chơi là trọng tâm không những của cho trẻ em mà còn cho người lớn và cả xã hội mà ta đang sống” [Dẫn theo 4].

Nếu vui chơi là một thuật ngữ chỉ một dạng hoạt động giải trí tự nguyện củamọi người, tạo ra sự sảng khoái, thư giãn về thần kinh, tâm lý, thì trò chơi là sự vuichơi có nội dung, có tổ chức của nhiều người, có quy định luật lệ Trò chơi vừa mangtính chất vui chơi giải trí, vừa có ý nghĩa giáo dưỡng và giáo dục đối với con người

M.Y.Arstanov cho rằng: “Trò chơi của trẻ - đó là một hoạt động vui chơi nhân đạo, chuyên biệt được tổ chức có dụng ý cho trẻ nhằm chuẩn bị cho trẻ bước vào lao động và cuộc sống Nó là một trong những hình thức dạy học sớm nhất và có thể khẳng định trò chơi tác động như một phương tiện chủ yếu của việc chuẩn bị cho trẻ bước vào đời, như là một quá trình dạy học” [Dẫn theo 4].

Sandra Rass – nữ giáo sư tâm lý học thuộc Lase Wesstern University nhận xét:

“Những cháu khi còn nhỏ hay chơi các trò chơi sáng tạo khi trưởng thành là những người có đầu óc sáng tạo và biết giải quyết tốt các vấn đề trong cuộc sống” [Dẫn theo 4].

Như vậy, trò chơi là một loại hoạt động rất quen thuộc, gần gũi với mọi người.Thông qua trò chơi, trẻ có thể học hỏi vô vàn tri thức, vô vàn kỹ năng mà chính chúng

ta cũng không thể đo, đếm được Vui chơi vốn đã là một bản năng và đối với trẻ vuichơi còn tạo ra cơ hội nhiều nhất để các em rèn luyện các kỹ năng và tích lũy tri thứcđời sống

1.2.2.2 Ý nghĩa, tác dụng của trò chơi

- Trò chơi là nhu cầu tự nhiên của con người Trò chơi là phương tiện thu hút,tập hợp và giáo dục thiếu nhi nhanh nhất, có hiệu quả nhất Trò chơi góp phần điềuhòa và cân bằng nguồn năng lượng dư thừa trong quá trình trao đổi chất, đảm bảo sựhoạt động bình thường trong cơ thể trẻ em Trò chơi vừa là nhu cầu tự nhiên, vừa làphương tiện giáo dục toàn diện cho thiếu nhi

- Trò chơi giúp cho cơ thể phát triển cân đối, hài hòa Nhiều trò chơi đòi hỏi sựvận động toàn cơ thể tác dụng trực tiếp đến sự phát triển thể chất của các em, góp phầntạo nên một cơ thể khỏe mạnh Nó phát triển các tố chất khéo léo, chính xác, khả năngphản xạ nhanh… Làm cho con người dễ thích ứng với sự biến đổi của môi trường

- Trò chơi góp phần phát triển trí tuệ vì trò chơi luôn đòi hỏi sự thông minh,sáng tạo, sự mới mẻ.

- Trò chơi làm cho tâm hồn con người phát triển lành mạnh Các trò chơi bồidưỡng tình đoàn kết, hợp tác; ý thức tổ chức, kỉ luật; tính trung thực, thật thà, dũngcảm; sự cởi mở, cảm thông giữa con người với con người

- Trò chơi góp phần củng cố kiến thức Qua trò chơi các em thêm hiểu biết vềthiên nhiên, xã hội, bản thân “ Học mà chơi, chơi mà học” là phương thức giáo dụcnhẹ nhàng, hiệu quả nhất

1.2.2.3 Những đặc trưng của trò chơi

Trò chơi là một hoạt động tự do, tự nguyện: Tất cả các em thiếu nhi tham gia

trò chơi đều là tự nguyện, tự giác, không bị gò ép, bắt buộc Đặc trưng này là mộtnguyên nhân quan trọng tạo nên sự hấp dẫn, lôi cuốn, thu hút các em thiếu nhi Bởi lẽcác em hoàn toàn chủ động trong suy nghĩ, sự lựa chọn và hành động Từ đó, các em

có thể phát huy cao nhất khả năng sang tạo của mình để giành thế có lợi và phần thắng

về phía mình mà không phụ thuộc và bị người khác chi phối Trong không khí náonức, phấn khởi được tự do tham gia, sự cổ vũ vô tư của tập thể giúp các em phát huycao nhất năng lực, sở trưởng của mình

Trò chơi được giới hạn bởi không gian và thời gian: Mục đích và nội dung của

mỗi trò chơi phụ thuộc vào người tổ chức trò chơi Vì thế, phải có không gian để đápứng cho trò từng trò chơi Mặt khác, dù bất kì quy mô chơi như thế nào thì trò chơi cũngphải có một thời gian nhất định: thời gian chuẩn bị, thời gian nghe, nhìn, thời gian chơithử và chơi thật Do vậy, người tổ chức chơi, hướng dẫn chơi phải tính toán và hìnhdung được: chơi trò chơi này ở đâu, thời gian chơi bao nhiêu cho hợp lí và hiệu quảnhất, để đáp ứng được mục đích, yêu cầu đề ra vừa đảm bảo được kế hoạch chung củahoạt động

Trò chơi là một hoạt động sáng tạo: Đây chính là đặc trưng quan trọng tạo nên

sự hấp dẫn, thu hút người tham gia chơi, khán giả và cả người tổ chức hướng dẫn chơi.Bởi lẽ quá trình chơi cho đến kết quả cuối cùng luôn là một ẩn số và đầy những yếu tốbất ngờ mà không ai biết được Đó cũng chính là thời gian dành cho sự sáng tạo củangười tham gia trò chơi

Trò chơi là một hoạt động có quy tắc: Trò chơi nào cũng vậy dù đơn giản hay

phức tạp, thì nhũng người tham gia trò chơi đều phải tuân thủ những quy tắc nhất định

Điều đó làm hấp dẫn thêm trò chơi vì người chơi đều bình đẳng với nhau và cùng tuân theo những quy định mới mà không bị dàng buộc, chi phối bởi bất kì điều kiện khách quan chủ quan nào.

Trò chơi là một hành động giả định: Trò chơi thường tạo ra cuộc sống khác hẳn

với cuộc sống bình thường đang diễn ra do đó trò chơi luôn tạo ra cho người chơi một nhận thức, một cảm giác đối với thực tại

1.2.2.4 Phân loại trò chơi

a.Trò chơi thi đấu

Bao gồm những trò chơi diễn ra giữa hai người hai phe, giữ nhiều người haynhiều phe mà kết quả bao giờ cũng bao giờ có người thắng kẻ thua Loại trò chơithường thu hút được nhiều người tham gia Bởi lẽ, quyền lợi của người chơi và người

cổ vũ gắn chặt với nhau Ví dụ: Đấu bóng, đấu vật, đánh cờ, đua thuyền,…

b Trò chơi mô phỏng

Loại trò chơi này nhằm tái hiện những hoạt động lao động sản xuất, sinh hoạthàng ngày của con người hay sự vận hành của vũ trụ Trò chơi mô phỏng những hoạtđộng sống của con ngươi giúp cho thiếu nhi chuẩn bị gia nhập thế giới người lớn Vídụ: Kéo co, ném còn,…

c Trò chơi cầu may

Loại trò chơi này nhằm đáp ứng và thỏa mãn những nhu cầu của cá nhân,nhưng thu hút nhiều người tham gia Ví dụ: Xổ số, cá ngựa,…

d Trò chơi tạo cảm giác

Loại trò chơi này nhằm đáp ứng và thỏa mãn những nhu cầu đặc biệt của conngười để thoát khỏi thực tại bằng sự xuất thần, tạo nên một cảm giác mới lạ choángngợp Ví dụ: Trượt dốc, nhào lộn,…

1.2.3 Tổ chức trò chơi

a Xác định rõ đối tượng chơi

Đối tượng chơi là thiếu nhi, xong ở các lứa tuổi khác nhau, vùng miền và giớitính không giống nhau, do đó nhu cầu chơi cũng khác nhau Điều đó hoàn toàn phùhợp với đặc điểm tâm sinh lí của thiếu nhi

VD: Nhi đồng thích chơi những trò chơi nhẹ nhàng linh hoạt Thiếu niên thíchchơi những trò chơi có cường độ vận động mạnh mẽ

b Lựa chọn trò chơi chơi

Để tiến hành tổ chức – hướng dẫn một trò chơi cho thiếu nhi công việc rất quantrọng mang tính quyết định là phải biết chọn trò chơi Để chọn trò chơi đúng mongmuốn, phải nắm vững những yêu cầu sau đây:

- Xác định được mục đích, yêu cầu của trò chơi định chọn

- Đối tượng chơi: lứa tuổi? giới tính?

- Số lượng người chơi? tình trạng người chơi? tình trạng sức khỏe?

- Người tổ chức và hướng dẫn phải hiểu thấu đáo từ luật chơi đến diễn biến, kếtquả, thời gian, vật chất của trò chơi

- Trò chơi đáp ứng nhu cầu nguyện vọng của các em nhưng nhất thiết phải đảmbảo sự an toàn tuyệt đối về tính mạng về tài sản cá nhân và tập thể

c Chuẩn bị địa điểm và phương tiện chơi

Sau khi đã chọn được trò chơi theo yêu cầu đề ra, người tổ chức và hướng dẫnphải nghiên cứu thật kĩ cách chơi (luật, cách thức chơi) và phương pháp tổ chức tròchơi Đồng thời phải hình dung và sớm có phương án lựa chọn địa điểm, phương tiện

để chơi, cụ thể là:

- Địa điểm vừa đủ cho số người chơi và đáp ứng nội dung cho người chơi

- Địa điểm phải thoáng mát, sạch sẽ, không có những chướng ngại vật, đá, sỏi,

…gây nguy hiểm và làm mất vệ sinh cho người chơi

- Phương tiện được xếp đặt đúng vị trí, các dấu quy ước phải làm cho rõ để mọingười đều dễ dàng sử dụng

Nếu chuẩn bị tốt địa điểm và phương tiện chơi thì kết quả tổ chức trò chơi sẽcao và an toàn cho người chơi

d Tổ chức và hướng dẫn trò chơi

* Ổn định tổ chức, bố trí đội hình

Để bắt đầu một trò chơi phải tập hợp tất cả các em tham gia trò chơi, bố trí độihình sao cho phù hợp với trò chơi Trong nhà hay ngoài sân cũng cần có sự sắp xếp cótrật tự Tùy theo tính chất của trò chơi mà người tổ chức bố trí các đội hình khác nhau:đội hình hàng dọc, hàng ngang, chữ v, hình vuông, hình chữ nhật hay một hoặc nhiềuvòng tròn… Có thể quy định người chơi hoặc bố chí theo lớp, tổ, xóm, thôn, xã,…

Bố trí đội hình chơi phải phù hợp với vị trí trung tâm của người hướng dẫn saocho tất cả các em tham gia cuộc chơi có thể nghe thấy, quan sát thấy người hướng dẫnnói gì, làm gì và thực hiện động tác mà không bị người khác cản trở.

* Giới thiệu và giải thích trò chơi

Giới thiệu và giải thích trò chơi có thể tiến hành bằng nhiều cách khác nhau phụthuộc vào thực tiễn sự hiểu biết của các em và năng lực của người hướng dẫn Nếu các

em chưa biết trò chơi thì cần giới thiệu, giải thích, làm mẫu tỉ mỉ, cụ thể sao cho tất cảcác em đều nắm được cách chơi và ngược lại nếu trò chơi đó các em đã biết thì giớithiệu và giải thích ngắn gọn hơn

Giới thiệu và giải thích trò chơi là một nghệ thuật để có thể thu hút và dẫn dắtcác em phấn khởi, tập trung, chú ý Vì vậy, người hướng dẫn phải biết lựa chọn cáchvào đề vừa vui vẻ, hài hước, vừa ngắn gọn, rõ ràng để các em tiếp thu nhanh và có thểthực hiện được ngay Đồng thời phải nói rõ mục đích, yêu cầu của trò chơi, cách chơi

và luật chơi mà mọi người phải nghiêm túc, tự giác thực hiện Ngoài ra cần nói vàthống nhất với các em cách đánh giá thắng, thua và một số vấn đề khác do đặc thù củatrò chơi quy định

* Điều khiển trò chơi và đánh giá kết quả

Người điều khiển trò chơi phải đảm đương vai trò của “trọng tài” do đó phảitheo dõi chặt chẽ tiến trình từ lúc bắt đầu đến kết quả cuối cùng; nắm chắc mọi chi tiếtcủa cuộc chơi; phải khách quan, công bằng trong điều khiển và đánh giá, nhận xét

- Tổ chức trò chơi thử một vài lần

- Nhắc nhở, động viên chuẩn bị chơi thật (trước khi chơi thật cần nhắc lại một

số yêu cầu và có thể rút kinh nghiệm ngay một số vấn đề có thể xảy ra tiếp theo)

- Lệnh cho bắt đầu cuộc chơi

- Theo dõi để nắm vững hoạt động của từng cá nhân và tập thể

- Động viên bằng lời, tiếng vỗ tay, kèn, trống, hò reo… để tăng hoặc giảm nhịpđiệu, cường độ của cuộc chơi

Trong quá trình diễn ra trò chơi cần uốn nắn, nhắc nhở và kịp thời tăng thờigian, phạm vi hoạt động, thay đổi số người cũng như các trường hợp phạm quy, “ăngian” khi thực hiện trò chơi

- Đánh giá kết quả, xếp loại người thắng cuộc, thua cuộc là “phần kết quả” củatrò chơi Vì vậy, phải rất bình tĩnh, đánh giá đúng thực chất cuộc chơi, bao gồm:

+ Ưu điểm, khuyết điểm của cá nhân và tập thể;

+ Thời gian hoàn thành của cá nhân hoặc tập thể;

+ Cá nhân, tập thể ít phạm luật chơi nhất;

+ Đảm bảo an toàn về người và vật chất tốt nhất

Việc đánh giá, đúng mức sau cuộc chơi sẽ tạo ra tình cảm, gây ấn tượng trongmỗi em thiếu nhi Nếu người điều khiển chỉ đánh giá, nhận xét về những hành độngkhông đúng sẽ tạo nên sự buồn chán, hẫng hụt, thậm chí mất đoàn kết trong các em

Do đó, phải biết động viên, khích lệ các em để những em thắng cuộc không kiêu căng,

tự mãn, càng phấn khởi và cố gắng hơn Ngược lại, các em thua cuộc vẫn vui vẻ, tự rútkinh nghiệm để học tập bạn bè, quyết tâm phấn đấu giành kết quả trong những trò chơitiếp theo

1 Nắm vững nhiệm vụ

2 Tính toán khả năng của các thành viên trong tập thể

3 Xác định phương tiện và điều kiện hành động

4 Vạch kế hoạch

5 Phổ biến công việc và giao nhiệm vụ

6 Xác định các mối quan hệ lẫn nhau trong tập thể

7 Lập các mối quan hệ với bên ngoài

8 Thực hiện nhiệm vụ

9 Tổng kết, đánh giá

N V Kuzmina đặc biệt nghiên cứu sâu về hoạt động tổ chức của nhà sư phạm

bà đã nêu ra cấu trúc hoạt động tổ chức gồm 5 thành phần:

1 Thành phần nhận thức

2 Thành phần thiết kế

3 Thành phần kết cấu

4 Thành phần giao tiếp.

5 Thành phần tổ chức

Muốn hoạt động tổ chức đạt kết quả, nhà tổ chức phải nắm vững và thực hiệntốt các hành động trong 5 thành phần trên của hoạt động tổ chức Có nghĩa là nhà tổchức phải có các kỹ năng tổ chức

L L Umanxki cho rằng “Kỹ năng tổ chức là khả năng của người tổ chức làmviệc hiệu quả trong các tình huống khác nhau”

N V Kuzmina đã đưa ra cấu trúc 5 phần chức năng của kỹ năng tổ chức là:

Từ những nội dung đã trình bày ở trên, chúng tôi đi đến kết luận: Kỹ năng tổ chức là việc vận dụng có kết quả những tri thức đã có về tổ chức vào thực tế trong một hay nhiều chuỗi hoạt động nhằm tạo ra kết quả mong đợi.

Từ khái niệm kỹ năng tổ chức ở trên, chúng tôi đưa ra khái niệm: “Kỹ năng tổ chức trò chơi là việc vận dụng có kết quả những tri thức đã có về quy trình tổ chức trò chơi trong một hay nhiều hoạt động nhằm tạo ra kết quả mong đợi”.

1.3 Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.3.1 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.3.1.1 Khái niệm HĐGDNGLL

Theo lý luận giáo dục hiện đại, hoạt động được coi là phương tiện giáo dụcquan trọng nhất Do đó, để hình thành nhân cách cho người được giáo dục – học sinh,cần tổ chức các hoạt động khác nhau cho các em (học tập, lao động, vui chơi, hoạtđộng xã hội, hoạt động tập thể) Trong đó, hoạt động càng phong phú và đa dạng baonhiêu thì quá trình giáo dục trẻ em càng hiệu quả bấy nhiêu

Ngoài giờ lên lớp được hiểu là giờ không nằm trong quy định trên lớp, với cáchhiểu như vậy ta có thể đi đến cách phát biểu khái niệm về HĐNGLL ở trường tiểu học.Chính là hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn học ở tiểu học thống nhất vớicác hoạt động giáo dục trong giờ học trên lớp, là cầu nối giữa công tác giáo dục trênlớp với công tác giáo dục HS ngoài lớp ở trường tiểu học thông qua các hoạt động họctập, lao động, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí, góp phần giáo dục toàn diện hìnhthành và phát triển nhân cách cho HSTH.

1.3.1.2 Đặc điểm của HĐGDNGLL

- HĐGDNGLL là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn học

HĐGDNGLL là sự nối tiếp và thống nhất hữu cơ với hoạt động dạy học, tạođiều kiện gắn lí thuyết với thực hành, góp phần quan trọng vào sự hình thành và pháttriển nhân cách toàn diện của học sinh

HĐGDNGLL là một hoạt động không thể thiếu được trong toàn bộ quá trìnhgiáo dục của các trường phổ thông nói chung, của các trường tiểu học nói riêng

Biết, hiểu, thiết kế và tổ chức hiệu quả HĐGDNGLL trong trường tiểu họ làmột nhiệm vụ quan trọng đối với giáo viên

- Mục tiêu của HĐGDNGLL

+ Củng cố, khắc sâu những kiến thức đã học qua các mon học ở trên lớp

+ Phát triển sự hiểu biết của học sinh trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống

xã hội, từ đó làm phong phú thêm vốn tri thức của các em

+ Hình thành và phát triển ở học sinh những kĩ năng ban đầu, cơ bản cần thiếtvới sự phát triển chung của học sinh (kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các hoạt độngtập thể, kĩ năng nhận thức,…)

+ Góp phần hình thành và phát triển tính tích cực, tự giác cho học sinh trongviệc tham gia vào các hoạt động chính trị - xã hội Trên cơ sở đó, bồi dưỡng cho trẻthái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, thái độ có trách nhiệm đối vớicông việc chung

- Nội dung của HĐNGLL.

+ Phản ánh cuộc sống học tập và sinh hoạt của học sinh ở nhà trường, gia đình

và trong cộng đồng

+ Những thông tin cập nhật trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hộiphù hợp với nhận thức của học sinh tiểu học

+ Tạo cơ hội để học sinh tiểu học phát triển các khả năng của mình trongHĐGDNGLL

- Các hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học.

Có rất nhiều hình thức tổ chức HĐGDNGLL và mỗi hình thức đều có đặc điểm

và lợi thế riêng, từ những lợi thế đã có tạo nên hứng thú cho các em HS Ở các trươngtiểu học thương có 3 loại tổ chức giáo dục cơ bản:

+ Sinh hoạt theo chủ điểm

+ Tiết chào cờ

+Tiết sinh hoạt lớp

Ngoài ra các hoạt động tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp rất đa dạng và phongphú, hình thức tùy thuộc vào điều kiện tổ chức của các trường như:

+ Ngoại khóa về các vấn đề thời sự xã hội

- Ý nghĩa của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học.

HĐGDNGLL là cầu nối giữa hoạt động giảng dạy trên lớp với giáo dục HSngoài giờ học Thông qua các hoạt động giáo dục toàn diện giúp HS củng cố, bổ sungkiến thức đã được học thông qua các môn học trên lớp, phát triển hiểu biết của HSthông qua các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, làm phong phú thêm vốn chithức Hình thành và phát triển ở các em kỹ năng cơ bản ban đầu cần thiết, phù hợp với

sự phát triển chung như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nhận thức, kỹ năng tham gia cáchoạt động tập thể… Hoàn thành và phát huy tính chủ thể, tính tích cực tự tham gia cáchoạt động chính trị xã hội trên cơ sở bồi dưỡng cho các em thái độ đúng đắn với cáchiện tượng tự nhiên, xá hội và trách nhiệm đối với công việc chung của tập thể.HĐGDNGLL chính là nơi thể hiện, vận dụng và củng cố tri thức trên lớp, là cơ hội để

HS bộc lộ nhân cách toàn vẹn, thể hiện tài năng, sự sáng tạo và tự khẳng định mình

1.3.2 Kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Hoạt động của con người chỉ hiệu quả khi nó được tiến hành một cách có tổchức, một cá nhân hoạt động có hiệu quả phải biết tự sắp xếp, bố trí kế hoạch hoạtđộng một cách hợp lí Một nhóm người hay một tập thể muốn cùng hoạt động cung đểđạt được mục tiêu đề ra lại càng cần phải có tổ chức Vì vậy vấn đề tổ chức hoạt động

và kĩ năng tổ chức hoạt động được nhiều nhà khoa học quan tâm và nghiên cứu Theo

L.I.Umaxki: “Kỹ năng tổ chức hoạt động là khả năng của người tổ chức làm việc có hiệu quả trong các tình huống khác nhau” P.M.Kegientev nghiên cứu về “Những nguyên tắc trong công tác tổ chức” Đã nêu ra các kỹ năng chủ đạo của tổ chức hoạt

động là: Kỹ năng tổ chức tập thể và các mối quan hệ trong tập thể; kỹ năng lập kếhoạch công việc; kỹ năng thống nhất công việc của cá nhân và tập thể; kỹ năng kiểmtra, đánh giá; Kỹ năng tính toán phương pháp tổ chức và chia ra kịp thời Còn theo tác

giả Trần Quốc Thành: “Kỹ năng tổ chức là sự thực hiện có hiệu quả một hệ thống hành động của một hoạt động chung nào đó bằng cách vận dụng những tri thức về hoạt động đó, thống nhất hành động của mọi người nhằm đạt được mục đích chung trong những điều kiện cho phép”

Như vậy các tác giả cùng thống nhất quan điểm kỹ năng tổ chức hoạt động là sựvận dụng tri thức tổ chức vào thực tiễn hoạt động Tri thức tổ chức bao gồm nhữnghiểu biết về công tác tổ chức, hiểu rõ mục đích, nhu cầu hoạt động, đặc điểm cá nhânhay tập thể tham gia hoạt động, các quy tắc, các bước tổ chức, cách phối hợp, thươnglượng với nhau,… Trên cơ sở đó, con người vận dụng những những tri thức tổ chức,kết hợp với những hiểu biết, kinh nghiệm về hoạt động để tổ chức hoạt động đạt hiệuquả mong muốn, kể cả trong những điều kiện hoạt động đã bị thay đổi Đó chính là kỹnăng tổ chức hoạt động

Kết hợp với khái niệm HĐGDNGLL, chúng tôi quan niệm: “Kỹ năng tổ chức trò chơi cho HS trong các HĐGDNGLL là khả năng thực hiện một hay nhiều chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) về công tác tổ chức trò chơi cho HS trong các HĐGDNGLL nhằm tạo ra kết quả mong đợi”.

Người có kỹ năng tổ chức HĐNGLL trước hết phải là người am hiểu về mụctiêu giáo dục tầm quan trọng của HĐNGLL đối với lứa tuổi HSTH phải nắm vững nộidung các chủ điểm giáo dục các hình thức tổ chức HĐNGLL đối với bậc tiểu học Để

tổ chức tốt HĐNGLL, người giáo viên còn phải nắm vững và vận dụng được nhữngnguyên tắc giáo dục cơ bản và nguyên tắc đặc thù khi tổ chức HĐNGLL nhằm pháthuy tối đa tính tích cực tham gia của học sinh, vai trò tự quản của tập thể lớp, của độingũ cán bộ mà không làm mất vai trò hướng dẫn, chỉ đạo của mình Đồng thời người

có kỹ năng tổ chức HĐNGLL còn cần có kinh nghiệm tổ chức hoạt động giáo dục saocho phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, của học sinh và các điều kiện khácquan khác

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

1.4.1 Yếu tố chủ quan

Có nhiều yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinhtrong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp như: Nhận thức, kỹ năng, năng lực sưphạm, hứng thú nghề, tuổi nghề

- Nhận thức của giáo viên, tổng phụ trách Đội về tầm quan trọng trong việc tổchức trò chơi cho học sinh ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi trong các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp Nếu giáo viên có nhận thức tốt thì họ sẽ dễ dàng vậndụng kiến thức của mình tổ chức trò chơi cho học sinh

- Khả năng ngôn ngữ: Sự linh hoạt trong ngôn ngữ nói giúp giáo viên có kỹnăng tổ chức trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Nếu giáo viên cóvốn từ phong phú thì khi giới thiệu trò chơi, cách chơi, tạo hiệu ứng trò chơi, đánh giá,phân tích, khuyến khích,… sẽ dễ hơn, đa dạng hơn, từ đó tạo động lực giúp học sinhtích cực trong trò chơi Nếu giáo viên hạn chế về vốn ngôn ngữ thì những lời nói đưa

ra sẽ bị khô khan, cứng nhắc, lặp đi lặp lại, chưa giúp cho học sinh biết mình phải làm

gì, cách chơi như nào, học sinh không còn hứng thú, động lực để chơi

- Năng lực sư phạm: Giáo viên tiểu học đóng vai trò vô cùng quan trọng hệthống giáo dục, bên cạnh những kiến thức chuyên môn thì giáo viên tiểu học cần phải

có năng lực sư phạm để hoàn thành mục tiêu giáo dục Nếu giáo viên có năng lực sưphạm tốt thì sẽ phát hiện kịp thời sự phát triển của học sinh từ đó đưa ra được nhữngbiện pháp giáo dục đúng đắn kịp thời, triển khai được chương trình dạy học theo yêucầu giảng dạy, bên cạnh mối quan hệ với học sinh thì có mối quan hệ tốt với đồngnghiệp, phụ huynh học sinh Nếu giáo viên có năng lực sư phạm kém thì sẽ chưa thực

sự phát hiện kịp thời sự phát triển của học sinh, còn gặp khó khăn trong việc nhìn nhận

đúng năng lực học sinh nên chưa đưa ra những biện pháp giáo dục đúng đắn, kịp thời,nhiều trường hợp còn chưa triển khai được chương trình dạy học đáp ứng được cácyêu cầu và mục tiêu giáo dục, bên cạnh đó giáo viên chưa thiết lập được mối quan hệvới học sinh, phụ huynh học sinh và đồng nghiệp.

- Hứng thú nghề: Giáo viên tiểu học cần có có niềm yêu thích, hứng thú vớinghề Nếu có hứng thú với nghề các giáo viên sẽ cảm thấy làm mọi việc nhẹ nhànghơn, sẽ luôn tìm tòi, học hỏi để hướng dẫn học sinh của mình tiến bộ từ đó kết quả đạtđược sẽ tốt hơn Nếu giáo viên không có hứng thú với nghề thì sẽ chỉ làm mọi việctheo yêu cầu của cấp trên, không nhiệt tình trong việc nhận xét học sinh từ đó học sinh

1.4.2 Yếu tố khách quan

- Phong cách quản lý của lãnh đạo: Nhà tường rất cần có những cán bộ quản lýtận tâm, thạo việc, có năng lực quản lý để dẫn dắt đội ngũ giáo viên và học sinh đápứng được yêu cầu và mục tiêu của giáo dục Nếu người lãnh đạo tâm huyết thì sẽ luôntìm hiểu những chỉ đạo của cấp trên từ đó có những sự hướng dẫn, động viên đội ngũgiáo viên đúng đắn trong việc dạy học nói chung và tổ chức trò chơi trong các hoạtđộng giáo dục nói riêng Nếu người quản lý không tâm huyết thì việc chỉ đạo đội ngũgiáo viên sẽ gặp khó khăn, nội bộ mất đoàn kết, người quản lý không hiểu biết cũngnhư không có những hướng dẫn cụ thể đội ngũ giáo viên trong việc làm ảnh hưởngtrầm trọng đến hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục

- Bầu không khí lớp học, khối lớp, nhà trường: Trong tiết hoạt động ngoài giờlên lớp việc hình thành được bầu không khí sôi nổi là rất quan trọng Nếu bầu khôngkhí sôi nổi thì học sinh sẽ tích cực, hăng hái tham gia, việc đưa ra những trò chơi sẽgiúp tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thêm sôi nổi và có hiệu quả Nếu lớphọc, khối lớp, nhà trường, không sôi nổi thì học sinh sẽ mất tập chung vào hoạt động,

làm việc riêng, không có hứng thú với việc chơi trò chơi làm cho không khí trở nênnặng nề, học sinh không có hứng thú hoạt động, giáo viên không hoàn thành được mụctiêu tiết học đề ra

- Thời lượng tổ chức trò chơi: Nếu một người giáo viên có tổ chức trò chơi tốt,

có sự chuẩn bị hoạt động của mình thì việc phân bố thời gian tổ chức trò chơi, tạo cơhội cho các em được chơi, tạo không khí sôi nổi, giúp các em được thoải mái hơn Nếumột giáo viên không có sự chuẩn bị cho hoạt động thì thời lượng tổ chức trò chơi ngắn

từ đó chỉ chủ yếu tập trung vào truyền đạt kiến thức tới học sinh, không tạo cơ hội chohọc sinh được vui chơi, không tạo bầu không khí sôi nổi, không giúp được các em cótâm lí thoải mái

- Yếu tố vùng miền: Nếu ở thành phố, những nơi phát triển thì việc đưa ranhững trò chơi trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp luôn đòi hỏi nhiều hơnnữa một phần là để học sinh biết được giải tỏa căng thẳng sau giờ học, một phần là đểtạo không khí sôi nổi, hứng thú cho học sinh Nếu ở những vùng quê, vùng sâu, vùng

xa thì việc giáo viên đưa ra trò chơi sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu những trò chơi màgiáo viên đưa ra, tâm lí lo sợ khi tham gia chơi

1.5 Đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học

Muốn tổ chức hoạt động vui chơi có hiệu quả, việc nắm vững mục tiêu giáo dục

là hết sức cần thiết vì đó cũng chính là mục tiêu của việc tổ chức hoạt động vui chơi.Song bên cạnh đó, để nâng cao chất lượng việc tổ chức hoạt động vui chơi cho họcsinh tiểu học, cần phải hiểu một số đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này Có thểnói đặc điểm tâm lý của trẻ vừa là cơ sở khoa học của việc xác định mục tiêu, nội dunghoạt động vui chơi, vừa là điều kiện để lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chứchoạt động vui chơi cho chúng

Ở một góc độ nào đó của phương pháp luận Khi nghiên cứu tâm lí trẻ emtrong giáo dục cũng như trong việc tổ chức hoạt động vui chơi cho HSTH phải đặt trẻvào mối quan hệ đa dạng, phong phú, phức tạp của tất cả các yêu tố ảnh hưởng đến sựphát triển nhân cách của chúng Cũng có thể nói tâm lý trẻ em biểu hiện qua các mốiquan hệ mà trẻ sống, học tập và vui chơi Vì vậy, muốn thực hiện được mục tiêu giáodục Tiểu học cần biết cách tổ chức mọi hoạt động, trong đó có hoạt động vui chơi

Trẻ em hiểu biết về mọi mặt, nhất là về thực tế cuộc sống

Đặc điểm này thì ai cũng nhận thấy, nhưng không phải ai cũng có thể nhận thức

đầy đủ được ý nghĩa của nó Không ít người tưởng trẻ em cũng hiểu biết như ngườilớn nên không giảng giải cặn kẽ hoặc diễn đạt một sự vật nào đó quá phức tạp, quá khólàm trẻ không hiểu được.

Nhiều người (ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo, cán bộ Đoàn, Đội…) thì ngược lạilại cho rằng trẻ em không biết gì và sử dụng những biện pháp giáo dục sai lầm như: ápđặt, nuông chiều quá đáng, cấm đoán, coi thường, đánh mắng hoặc làm thay thế trẻmọi việc…

Có một người do chịu ảnh hưởng của quan điểm “tự nhiên tự do” của G.Rút –

xô nên để mặc trẻ tự học lấy trong cuộc sống và “chúng sẽ trưởng thành” Họ thườngcho rằng “quẳng xuống nước tự khắc biết bơi”, “trăng đến rằm trăng sẽ tròn”

Còn một quan điểm sai lầm khác đó là những nhà giáo dục bị chi phối bởithuyết tâm lý hành vi cụ thể, thậm chí không cần giải thích (tâm lý học hành vi được

sử dụng nhiều trong dạy thú làm xiếc) Họ quên rằng trẻ có ý thức, có tư duy, có chútkinh nghiệm sống cho nên cần khai thác vốn sống của các em và khi tổ chức vui chơicần kết hợp hoạt động nhận thức của trẻ với việc rèn luyện hành vi thói quen cho trẻ

Quan điểm đúng đắn nhất là hãy coi trẻ em là một con người nhỏ, một công dântương lai, một chủ thể của chính sự phát triển nhân cách của chúng

Trẻ hay tò mò, thích khám phá, giàu tưởng tượng và có ước mơ, hoài bão lớn.

Những kiến thức mà trẻ được học ở trường mẫu giáo và tiểu học còn chưa sâu,chưa rộng, nghĩa là các em mới chỉ tiếp xúc với một số hiện tượng của tự nhiên và xãhội mà chưa thể giải thích được bản chất của các hiện tượng đó Mặt khác, vì còn thiếukinh nghiệm và chưa lượng được sức mình nên trẻ thích tìm tòi, khám phá và tưởngrằng có thể “đội đá vá trời” Nhiều ước mơ của các em vượt ra ngoài sự tưởng tượngcủa người lớn Ví dụ thấy ông bà già yếu, các em có thể ước mơ sau này trở thành bác

sĩ giỏi để chữa chạy cho ông bà “trường sinh bất tử”, xem một phim khoa học các emmong muốn trở thành những nhà sáng chế vĩ đại…

Thích tìm hiểu và khám phá để tìm cái mới lạ trong thế giới tự nhiên xungquanh và các hiện tượng xã hội là một đặc điểm tâm lí ở trẻ Tiểu học Các em thườngkhông tự giải thích được và luôn hỏi người lớn đủ các loại câu hỏi như tại sao lại cóngày và đêm? Tại sao có mưa, có sấm, có chớp? Tại sao lại chết? Chết có sống lạiđược không?

Đặc điểm trên của trẻ vừa có mặt tích cực, vừa thể hiện sự hạn chế về mặt tâm

lý Cần khai thác mặt tích cực để phát triển hoài bão, ước mơ của trẻ sao cho hợp với

xu thế phát triển của xã hội, hướng các em tới cái đẹp, cái thiện, cái cao thượng, đồngthời biết đề phòng và ngăn ngừa tính liều lĩnh, sự thiếu thận trọng của các em tronghoạt động

Tính thiếu kiên trì, thiếu bền bỉ

Các em thiếu kiên trì, thiếu bền bỉ một phần là do cơ thể chúng chưa hoàn thiệncác chức năng sinh lý (hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, hệ xương, cơ chưa phát triển hoànthiện, các em sẽ mệt mỏi), mặt khác các em còn thiếu hiểu biết, thiếu kinh nghiệmsống nên chưa tìm được giải pháp có hiệu quả để giải quyết các mâu thuẫn trong cuộcsống Nhận thức xã hội chưa sâu sắc nên chưa có động lực bên trong của hoạt động.Học tập và hoạt động đều xuất phát từ hứng thú cảm tính là chủ yếu, chưa phải là nhậnthức lý tính

Tính dễ hưng phấn nhưng cũng dễ chán nản

Khi được khích lệ (có kích thích từ bên ngoài), các em dễ bị kích động, dễ hưngphấn, xuất hiện những biểu hiện nhiệt tình, say sưa, dễ cười, dễ khóc; Đang cười cũng

có thể khóc ngay và cũng có thể quên ngay để vui với bạn bè

Khi gặp thất bại, rủi ro… các em dễ chán nản, thậm chí hoang mang, mất lòngtin, bi quan… dễ dẫn tới những hành động xốc nổi như dỗi hờn, buồn khóc, bỏ ăn, bỏhọc Tính “cả thèm chóng chán” này là một đặc điểm rất đáng lưu tâm khi tổ chức vàtiến hành các hoạt động giáo dục, vui chơi giải trí cho trẻ

Giàu cảm xúc, cả tin, dễ chia sẻ với bạn bè và người mình tin yêu

Giàu cảm xúc là trạng thái tâm lí dễ bị xúc động trước các hiện tượng xungquanh dễ buồn, dễ vui, dễ cảm thụ, giàu trí tưởng tượng với vẻ đẹp của tự nhiên khiđược người lớn, thầy cô giáo gợi mở, định hướng, dễ bị lây lan trạng thái tâm lí củangười thân… Vì dễ có cảm xúc, lại thiếu kinh nghiệm sống nên các em hay tin người(nhất là người thân, người lớn), dễ tin vào những điều tốt đẹp và luôn mong muốn chia

sẻ, giúp đỡ người khác và cũng rất muốn được an ủi, động viên Trong các em thường

có hình ảnh của một người mẫu lý tưởng và tốt đẹp Nhưng nếu hình tượng người mẫu

bị sụp đổ thì trẻ lại dễ bị khủng hoảng niềm tin

Hiếu động, thích các hoạt động vui chơi giải trí.

Năng lực ở độ tuổi đang tăng trưởng nơi các em luôn dồi dào Bên cạnh đó, các

em cũng đang trải qua một cơn khủng hoảng về trí tuệ, còn gọi là khủng hoảng về ý

thức cử động Về mặt sinh hoạt thể lý, các em, kể cả các bé gái, cần phải luôn tay luônchân, chạy nhảy, leo trèo, nô đùa và hò hét thỏa thích, hoặc im lặng ngồi táy máy, hìhục nghịch phá một trò nào đó, hay làm một việc gì đó vừa sức mình Riêng bên nam,các em rất thích các trò chơi đối kháng, mang tính giao chiến và đua tranh giữa hai phe(ví dụ: kéo co, cướp cờ, đánh trận giả ) Các em sẵn sàng chơi hăng say hết mình, bởiđối với các em, chuyện thắng thua rất là quan trọng, nó nhằm mục đích tự khẳng định

cá tính cho dù các em chưa đủ lý luận cao xa gì lắm về bản thân Với các em nữ, vấn

đề cũng tương tự như khi các em đặc biệt thích các trò chơi tuy nhẹ nhàng hơn contrai, nhưng cũng là chuyện luân phiên thi đua giành phần thắng cho mình (ví dụ: nhảy

cò cò, đánh chuyền, nhảy lèo, chơi ô ăn quan )

Trong thực tế, người lớn đang bận việc, rất ghét sự ồn ào náo động, lại cho rằngcác em đang chơi những trò quá hiếu động, có hại về sức vóc lẫn tâm lý, nên thường larầy ngăn cấm các em Người lớn không ngờ đã đẩy các em sớm rơi vào tình trạng dồnnén, có thể tạo ra những tình cảm rối loạn, rất có hại về lâu về dài

Như vậy, ta thấy HSTH có nhu cầu vui chơi là rất lớn và hoạt động vui chơi là cần thiết đối với học sinh tiểu học và góp phần ảnh hưởng tích cực tới sự phát triển của trẻ.

1.6 Đặc điểm lao động sư phạm của nghề giáo viên tiểu học

- Mục đích lao động của giáo viên tiểu học là tái sản xuất mở rộng sức lao động

xã hội Giáo viên tiểu học giữ vị trí quan trọng trong việc xây dưng những cơ sở banđầu rất quan trọng của con người lao động làm chủ tương lai

- Đối tượng lao động sư phạm của nghề GV là HSTH mà nhân cách đang tronggiai đoạn hình thành và phát triển mạnh mẽ

- Là nghề đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật và tính sáng tạo:

Tính khoa học của nghề dạy học thể hiện ở chỗ “giáo viên phải phát triển cácnguyên tắc và quy trình rõ ràng có thể làm được để quản lí lớp học tốt” Giáo viên cầnvận dụng linh hoạt các quy tắc trong các tình huống dạy học và giáo dục học sinh, phốihợp với các hình thức, phương pháp, phương tiện dạy học và giáo dục

Tính sáng tạo đòi hỏi giáo viên không được dập khuôn, máy móc trong việc sửdụng các tri thức mà phải vận dụng chúng một cách linh hoạt, đa dạng, phóng phú cảitiến sao cho phù hợp với từng tình huống và đối tượng từng học sinh cụ thể

- Là nghề lao động trí óc chuyên nghiệp: Lao động của người giáo viên không

chỉ tính theo các tiết học trên lớp mà còn được tính theo khối lượng, chất lượng và tínhsáng tạo công việc Người giáo viên tiểu học phải xây dựng cho mình một tinh thầntrách nhiệm cao, một tâm hồn nhạy cảm, vốn kiến thức vững vàng, vốn văn hóa phongphú để có thể tạo nên sự kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học, nghệ thuật và tính sángtạo trong các hoạt động dạy học của mình

Ngoài cương vị là một giáo viên truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm của mìnhgiáo viên còn là người lắng nghe tư tưởng tình cảm của HSTH hiểu được tâm sinh lý

và đáp ứng nhu cầu về tâm lý của học sinh Vì vậy, ngoài việc bồi dưỡng chuyên môn,giáo viên cần có những kĩ năng cần thiết để tổ chức trò chơi cho học sinh

Tiểu kết chương 1

Nghiên cứu chương 1 đã làm rõ những vấn đề sau:

Kỹ năng là khả năng thực hiện thuần thục một hay nhiều chuỗi hành động trên cơ

sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi

Trò chơi là một loại hoạt động rất quen thuộc, gần gũi với mọi người Thông quatrò chơi, trẻ có thể học hỏi vô vàn tri thức, vô vàn kỹ năng mà chính chúng ta cũngkhông thể đo, đếm được Vui chơi vốn đã là một bản năng và đối với trẻ vui chơi còntạo ra cơ hội nhiều nhất để các em rèn luyện các kỹ năng và tích lũy tri thức đời sống

Kỹ năng tổ chức trò chơi là việc vận dụng có kết quả những tri thức đã có về quytrình tổ chức trò chơi trong một hay nhiều hoạt động nhằm tạo ra kết quả mong đợi

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là hoạt động được tổ chức ngoài giờ họccác môn học ở tiểu học thống nhất với các hoạt động giáo dục trong giờ học trên lớp,

là cầu nối giữa công tác giáo dục trên lớp với công tác giáo dục HS ngoài lớp ở trườngtiểu học thông qua các hoạt động học tập, lao động, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí,góp phần giáo dục toàn diện hình thành và phát triển nhân cách cho HSTH

Kỹ năng tổ chức trò chơi cho HS trong các HĐGDNGLL là khả năng thực hiện mộthay nhiều chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) về công tác

tổ chức trò chơi cho HS trong các HĐGDNGLL nhằm tạo ra kết quả mong đợi

Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinh trong các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm yếu tố chủ quan (nhận thức của giáo viên;khả năng ngôn ngữ; năng lực sư phạm; hứng thú nghề; tuổi nghề) và yếu tố kháchquan (cán bộ quản lý; bầu không khí lớp, khối, trường học; thời lượng tổ chức tròchơi; yếu tố vùng miền)

CHƯƠNG 2

TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Giới thiệu về địa bàn và khách thể nghiên cứu

2.1.1 Địa bàn nghiên cứu

Thành phố Sơn La được thành lập theo Nghị định số 98/NĐ-CP ngày 3/9/2008của Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên cơ sở toàn bộ diện tích

và dân số của thị xã Sơn La Thành phố Sơn La hiện là đô thị loại II Thành phố Sơn

La cách thủ đô Hà Nội 300km, phía Tây và phía Bắc giáp huyện Thuận Châu, phíaĐông giáp huyện Mường La, phía Nam giáp huyện Mai Sơn Thành phố Sơn La códiện tích là 323.51 km2 và dân số năm 2018 là 128.470 người Quốc lộ 6 đi qua thànhphố, nối thành phố với thành phố Điện Biên Phủ và thành phố Hòa Bình

Thành phố Sơn La là trung tâm hành chính, kinh tế, văn hoá, thương mại, giáodục, y tế của cả tỉnh, có hệ thống giao thông đường bộ khá thuận lợi tạo điều kiện chothành phố trong việc giao lưu thông thương hàng hoá, trao đổi thông tin kỹ thuật, tiếpthu các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến và khả năng thu hút vốn đầu tư của các

tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh

Đối với bậc tiểu học, năm học 2019 – 2020 thành phố Sơn La có 16 trường Tiểuhọc, trong đó có 7 trường liên cấp, 8 trường tiểu học và 1 trường tư thục; tổng số lớp là

335 lớp; tổng số học sinh là 11213 học sinh; tổng số giáo viên là 511 giáo viên

2.1.2 Khách thể nghiên cứu

Chúng tôi lựa chọn nghiên cứu vấn đề kỹ năng tổ chức trò chơi cho học sinhtrong các hoạt động ngoài giờ lên lớp ở một số trường tiểu học trên khách thể là giáoviên tiểu học dạy khối 4, 5 ở 2 trường tiểu học: Trường tiểu học Hua La, trường tiểuhọc Ngọc Linh tại thành phố Sơn La Do điều kiện và thời gian có hạn, nên chúng tôichỉ nghiên cứu trên 24 giáo viên, trong đó có 2 cán bộ quản lí; 20 giáo viên tiểu học; 2giáo viên phụ trách công tác Đội ở 2 trường tiểu học thuộc địa bàn thành phố Sơn La

* Trường tiểu học Hua La:

Trường tiểu học Hua La nằm ở bản Sàng, xã Hua La, thành phố Sơn La.Trường được tách từ trường THCS Hua La từ tháng 9 năm 2000 Tổng số điểm trườnggồm có 5 điểm trong đó có 1 điểm trường trung tâm và 4 điểm trường lẻ Trường tiểuhọc Hua La gồm có: 34 giáo viên văn hóa, 6 giáo viên chuyên, 2 cán bộ quản lí, 33 lớp