TIỂU LUẬN (TRIẾT học MAC LÊNIN 1) quan hệ giữa XH với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở việt nam

Mối quan hệ biên chứng giữa tự nhiên và xã hội: Tự nhiên và xã hội có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau: 1.2.1 Xã hội - bộ phận đặc thù của tự nhiên: Theo định nghĩa tự nhiên là toàn b

Trường ĐH Ngoại Thương

Khoa lí luận chính trị

***

TIỂU LUẬN Môn: Mac-Lênin I

Quan hệ giữa xã hội với tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam

Họ và tên:

Lớp:

Mã sinh viên:

Giáo viên hướng dẫn:

Mục Lục

Nội dung Trang

Lời nói đầu

 Đặt vấn đề 2

 Mục đích tiểu luận 3

Phần chính 1 Cơ sở lí luận 4

1.1 Các khái niệm 4

1.2 Mối quan hệ biên chứng giữa tự nhiên và xã hội 4

1.2.1 Xã hội - bộ phận đặc thù của tự nhiên 4

1.2.2 Tự nhiên - Con người - Xã hội nằm trong 5

một chỉnh thể thống nhất

1.2.3 Tự nhiên - nền tảng của xã hội 6

1.2.4 Tác động của xã hội đến tự nhiên 6

1.2.5 Những yếu tố tác động đến mối quan hệ giữa 7

tự nhiên và xã hội 1.2.6 Môi trường - vấn đề của chúng ta 8

2 Vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam 2.1 Khái quát về môi trường và các nguồn tài nguyên của 10

Việt Nam

2.2 Nhìn ra thế giới 11

2.2.1 Vấn đề môi trường trên thế giới 11

2.2.2 Phương hướng hành động 12

2.3 Việt Nam hành động 13

Phần kết 15

Tài liệu tham khảo 15

Lời nói đầu

Đặt vấn đề

Đó bao giờ bạn tự hỏi: “Tại sao lại gọi hành tinh của chỳng ta là ‘Trỏi đất’ trong khi chiếm ¾ diện tích bề mặt là nước? Tại sao không gọi là ‘Trái

nước’ ?” Thật đơn giản,bởi vỡ ở đó ta mới có “sự sống”! “Sự sống của chúng ta bắt đầu từ các tế bào vô cùng bé nhỏ,nhưng trải qua hàng trăm triệu năm từ thế giới vật chất vô cùng sơ khai đó tiến húa lờn cuộc sống hiện đại như bây giờ Aristotle đó từng núi: “ Con người là động vật có lý tính” Điều này quả không sai Nếu định nghĩa con người là động vật đứng trên hai chõn thỡ chưa đủ, bởi con khỉ cũng đi hai chân, con Kăng-gu-ru cũng vậy, thậm chí cả con ếch cũng

đỡ trọng lực toàn thân và di chuyển bằng hai chân sau Nếu định nghĩa con người như đẳng cấp vượt trội của các giác quan thỡ lại càng sai lầm, cỏc nhà bác học đó xỏc nhận, mắt loài cỳ nhỡn tinh gấp con người cả ngàn lần, tai loài dơi nhạy bén hơn con người cả vạn lần và mũi loài chó cũng thính hơn con người cả triệu lần Vậy điều làm cho con người trở nên đặc trưng trong sự sống chính là “ tư duy” Con người dùng tư duy tác động vào tự nhiên để thực hiện nhu cầu của mỡnh Ví vậy, giữa con người, tự nhiên và xó hội có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với nhau Nhưng điều này không phải ai cũng nhận thức được, điều đó dẫn đến sự phá huỷ tự nhiên nghiêm trọng như hiện nay Để bảo

vệ cuộc sống của chính chúng ta thỡ con người phải nắm rừ các quy luật tất yếu của lịch sử vá điều chỉnh hành vi, thói quen của mỡnh.Chớnh vỡ sự suy thoỏi trầm trọng của môi trường đang diễn ra từng ngày, nên kể từ năm 1970, thế giới chọn ngày 22/4 hàng năm là “ngày Trái đất” để kêu gọi mọi người hóy cựng nhau bảo vệ “ Mẹ Trỏi Đất” đang trở nên già cỗi, đau đớn bởi chính chúng ta Hi vọng không chỉ riêng ngày này mà mọi lúc, mọi nơi, trước khi làm bất cứ việc gỡ con người hóy tư duy xa hơn một chút Có như thế chúng ta mới

tiến tới tương lai một cách bền vững, không rơi vào vũng luẩn quẩn tất yếu của

tự nhiên

Mục đích của tiểu luận

Tiểu luận này nhằm làm rừ quan điểm của Triết học Mác-Lenin về mối quan

hệ giữa tự nhiên và xó hội đồng thời trên cơ sở: Mối quan hệ biện chứng giưũa

tự nhiên và xó hội, phõn tớch vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam.

Hi vọng bằng những lí luận cụ thể, bằng chứng xác thực từ chính thực tế cuộc sống của chúng ta, tiểu luận này có thể góp một phần nhỏ vào tiếng nói bảo vệ môi trường đang cũn rất gian nan qua việc thay đổi nhận thức, thói quen của những người xung quanh

PHẦN CHÍNH

1 Cơ sở lí luận:

Mối quan hệ biện chứng giữa tự nhiên và xó hội là nền tảng cho sự phát triển của con người Thực tiễn của mối quan hệ đó

1.1 Các khái niệm:

Tự nhiên, xó hội là gỡ?

Tự nhiên: là tất cả những gỡ đang tồn tại khách quan- toàn thế giới với tất cả

các hỡnh thức biểu hiện muôn màu, muôn vẻ của nó

Xã hội: xã hội là hình thái vận động cao nhất của vật chất Hình thái này lấy

mối quan hệ của con người và sự tác động lẫn nhau giữa người với người làm nền tảng Nó biểu hiện tổng số những mối quan hệ của các cá nhân, “là sản phẩm của sự tác động qua lại giữa những con người.”

1.2 Mối quan hệ biên chứng giữa tự nhiên và xã hội:

Tự nhiên và xã hội có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau:

1.2.1 Xã hội - bộ phận đặc thù của tự nhiên:

Theo định nghĩa tự nhiên là toàn bộ thế giới vật chất tồn tại khách quan vậy con người và xã hội loài người cũng là một bộ phận của thế giới vật chất ấy -con người và xã hội cũng là bộ phận của tự nhiên

Nguồn gốc của con người là tự nhiên Quá trình phát triển của tự nhiên đã sản sinh ra sự sống và theo quy luật tiến hóa, trong những điều kiện nhất định, con người đã xuất hiên từ động vật

Con người ra đời không chỉ nhờ những quy luật sinh học mà còn nhờ lao động Lao động là một quá trình được tiến hành giữa con người với tự nhiên, trong quá trình này con người khai thác và cải tiến giới tự nhiên để đáp ứng nhu cầu tồn tại của mình Trong lao động cấu tạo cơ thể người dần hoàn thiện và do nhu cầu trao đổi thông tin ngôn ngữ xuất hiện Lao động và ngôn ngữ là hai

kích thích chủ yếu chuyển biến bộ não động vật thành bộ não người, tâm lý động vật thành tâm lý người

Sự hình thành con người đi kèm với sự hình thành các quan hệ giữa người vứi người, cộng đồng người dần thay đổi từ mang tính bầy đàn sang một cộng đồng mới khác hẳn về chất, ta gọi đó là xã hội Đây cũng là quá trình chuyển biến từ vận động sinh học thành vận động xã hội

1.2.2 Tự nhiên - Con người - Xã hội nằm trong một chỉnh thể thống nhất:

Con người và xã hội không chỉ là một bộ phận của tự nhiên Hơn thế tự nhiên - con người - xã hội nằm trong một chỉnh thể thống nhất

Theo nguyên lí về tính thống nhất vật chất của thế giới thì thế giới tuy vô cùng phức tạp, đa dạng và được cấu thành từ nhiều yếu tố khác nhau song suy đến cùng có ba yếu tố cơ bản là tự nhiên, con người và xã hội loài người Ba yếu tố này thống nhất với nhau trong một hệ thống tự nhiên - con người - xã hội bởi chúng đều là những dạng thức khác nhau, những trạng thái, đặc tính, mối quan hệ khác nhau của vật chát đang vận động

Thế giới vật chất luôn luôn vận động theo những qui luật Sự hoạt động của các qui luật đó đã nồi liền các yếu tố của thế giới thành một chỉnh thể thống nhất vĩnh viễn và phát triển không ngừng trong không gian và theo thời gian

Con người là hiện thân của sự thống nhất giữa tự nhiên và xã hội:

Con người là sản phẩm của tự nhiên Con người tạo ra xã hội Con người vốn tồn tại trong tự nhiên nhưng sau khi tạo ra xã hội thì lại không thể tách rời

xã hội Để trở thành một con người đích thực con người cần được sống trong môi trường xã hội, trong mối quan hệ qua lại giữa người với người với người.Con người mang trong mình bản tính tự nhiên và bản chất xã hội

THẾ GIỚI VẬT CHẤT

TỰ NHIÊN XÃ HỘI

CON NGƯỜI 1.2.3 Tự nhiên - nền tảng của xã hội:

Xã hội và tự nhiên thống nhất với nhau nên nó tương tác với nhau Đây là một mối quan hệ biện chứng hai chiều, trước hết ta xét chiều thứ nhất là những tác động của tự nhiên lên xã hội loài người

Tự nhiên vừa là nguồn gốc của sự xuất hiện xã hội vừa là môi trường tồn tại

và phát triển của xã hội

Tự nhiên là môi trường tồn tại và phát triển của xã hội vì chính tự nhiên đã cung cấp những điều kiện cần thiết nhất cho sự sống của con người và cũng chỉ

có tự nhiên mới cung cấp được những điều kiện cần thiết cho các hoạt động sản xuất xã hội Theo Mác, con người không thể sáng tạo ra được cái gì nếu không

có giới tự nhiên, nếu không có thế giới hữu hình bên ngoài

Tóm lại tự nhiên đã xung cấp mọi thứ cho sự tồn tại của xã hội, mọi thứ mà lao động của con người cần Tự nhiên có thể tác động thuận lợi hoặc gây khó khăn cho sản xuất xã hội; có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm xã hội phát triển bởi

nó là nền tảng của xã hội

1.2.4 Tác động của xã hội đến tự nhiên:

Tự nhiên tác động đế xã hội nhiều như thế nào thĩ xã hội cũng tác động lại

vào tự nhiên như thế

Trước hết phải khẳng định lại rằng xã hội là một bộ phận của tự nhiên như vậy mỗi thay đổi của xã hội cũng có nghĩa là tự nhiên thay đổi

Xã hội tương tác với tự nhiên thông qua các hoạt động thực tiễn của con người trước hết là quá trình lao động sản xuất Lao động là đặc trưng cơ bản đầu tiên phân biệt hoạt động của con người với động vật, tạo nên sự thống nhất hữu cơ giữa xã hội và tự nhiên Bởi "lao động trước hết là một quá trình diễn ra giữa con người và tự nhiên, một quá trình trong đó bằng hoạt động của chính mình, con người làm trung gian, điều tiết và kiểm soát sự trao đổi chất giữa họ

và tự nhiên"

Sự trao đổi chất giữa con người và tự nhiên thể hiện ở chỗ: tự nhiên cung cấp cho con người điều kiện vật chất để con người sống và tiến hành hoạt động sản xuất Cũng chính trong quá trình sử dụng những nguồn vật chất này con người đã làm biến đổi nó và các điều kiện môi trường xung quanh tức là làm biến đổi tự nhiên một cách mạnh mẽ

Thực tế xã hội luôn tác động tự nhiên Giờ đây với sức mạnh của khoa học công nghệ, lực lượng dân số khổng lồ, sự tác động này trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết Sự cân bằng của hệ thống tự nhiên - xã hội sẽ bị đe dọa Ấy vậy

mà hiện nay con người lại đang đi ngược lại với những điều đúng đắn: Con người chính là sinh vật có khả năng làm biến đổi tự nhiên nhiều nhất - Chính vì vậy họ đang là sinh vật tàn phá thiên nhiên khủng khiếp nhất.Vỡ vậy để giữ gìn môi trường tồn tại và phát triển của mình con người cần nắm chắc các qui luật

tự nhiên, kiểm tra điều tiết sử dụng hợp lí, bảo quản khai thác có hiệu quả đảm bảo khả năng tái tạo các nguồn vật chất của tự nhiên, đảm bảo cân bằng hệ thống tự nhiên - xã hội

1.2.5 Những yếu tố tác động đến mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội:

Có nhiều yếu tố tác động đến mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội trong đó

quan trọng nhất là trình độ phát triển của xã hội và sự độ nhận thức, vận dụng qui luật tự nhiên, xã hội vào hoạt động thực tiễn của con người

Mối quan hệ tự nhiên và xã hội phụ thuộc vào trình độ phát triển của xã

hội:

Qua hoạt động của con người lịch sử tự nhiên và lịch sử xã hội đã trở nên gắn bó và quy định lẫn nhau Sự gắn bó và quy định này phụ thuộc vào trình độ phát triển của xã hội mà tiêu chí để đánh giá là phương thức sản xuất

Sự ra đời của những phương thức sản xuất mới quyết định sự biến chuyển về chất của xã hội loài người Chính phương thức sản xuất quy định tính chất của mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội vì mỗi phương thức sản xuất khác nhau sẽ

có những công cụ lao động khác nhau để khai thác giới tự nhiên, sẽ có những mục đích tiến hành sản xuất khác nhau

Khi có khoa học và kĩ thuật phát triển song với chế độ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa thì con người coi tự nhiên không chỉ là môi trường sống mà còn

là đối tượng chiếm đoạt nhằm mục đích lợi nhuận Khủng hoảng môi trường đã xảy ra ở nhiều nơi và đang đe dọa sự sống của nhân loại Để tồn tại và phát triển con người phải chung sống hòa bình với thiên nhiên, thay đổi cách đối xử với tự nhiên mà quan trọng nhất là phải xóa bỏ chế độ tư hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa - nguồn gốc sâu xa của việc phá hoại tự nhiên nhằm tối đa hóa lợi nhuận Nhiệm vụ này là nhiệm vụ của tất cả mọi người

Mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội phụ thuộc vào trình độ nhận thức và

vận dụng các quy luật trong hoạt động thực tiễn:

Một nhận thức tốt đi kèm với những hành động theo quy luật thì con người

đã tạo ra một thế giới hài hỏa, thuận lợi cho sự phát triển lâu dài của xã hội Ngược lại, nếu làm trái quy luật, chỉ khai thác, chiếm đoạt những cái có sẵn trong giới tự nhiên thì sự nghèo nàn đi của giới tự nhiên và việc phá vỡ cân bằng hệ thống tự nhiên - xã hội là không tránh khỏi Con người sẽ phải trả giá

và chịu diệt vong Để tuân theo các quy luật tự nhiên thì việc xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa là con đường duy nhất

1.2.6 Môi trường - vấn đề của chúng ta:

Môi trường là toàn bộ những điều kiện mà trong đó con người sinh sống Khái niệm này bao hàm cả môi trường tự nhiên và môi trường xã hội.Ở đây chúng ta sẽ chỉ chủ yếu xét đến môi trường tự nhiên

Môi trường tự nhiên được sử dụng với nhiều tên gọi khác nhau như môi trường sinh thái, môi trường sinh quyển Môi trường sinh thái là điều kiện thường xuyên và tất yếu đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội

Như vậy trong mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội thì môi trường sinh thái đại diện cho bộ phận còn lại của tự nhiên bên cạnh bộ phận đặc thù của tự nhiên là xã hội

Khi xã hội còn rất nguyên thuỷ - con người chủ yếu chỉ biết săn bắt hái lượm những sản phẩm có sẵn trong tự nhiên thì hầu như con người hoàn toàn bị

giới tự nhiên chi phối, thống trị Cuộc sống xã hội hoàn toàn phụ thuộc môi trường tự nhiên

Khi con người văn minh hơn - nhất là khi khoa học kĩ thuật phát triển thì con người đã từng bước chế ngự được tự nhiên Con người đã từng bước khai thác tự nhiên phục vụ cho nhu cầu của mình Nhiều ngành nghề ra đời từ những điều kiện tự nhiên như nông nghiệp, lâm nghiệp, khai thác khoáng sản, đồng thời có những ngành ít phụ thuộc tự nhiên hơn cũng ra đời như điện tử, phần mềm (mới ra đời trong thời gian gần đây)

Tuy nhiên cho đến nay xã hội vẫn phụ thuộc môi trường tự nhiên rất nhiều,

nó có thể tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây khó khăn cho sản xuất, do đó ảnh hưởng đến năng suất lao động, tốc độ phát triển của xã hội

Bùng nổ dân số:

Mỗi cá thể người đều có những nhu cầu của riêng nó, nó cần tiêu thụ các nguồn tài nguyên thiên nhiên, và gây ra các ảnh hưởng nhất định đến môi trường Khi dân số phát triển ngày càng cao thì như cầu với tự nhiên càng lớn; những nhu cầu thiết yếu như ăn mặc, thực phẩm, thuốc men, nước sạch ngày càng thiếu thốn Đồng thời nhiều vấn đề môi trường cũng nảy sinh như ô nhiễm nguồn nước, rác thải đặc biệt là việc tăng cường khai thác các nguồn đến cạn kiệt các nguồn tài nguyên nhằm đáp ứng các nhu cầu của con người Áp lực lên môi trường ngày càng lớn và thực sự khả năng chịu đựng của môi trường là có hạn

Nguyên nhân của sai lầm này là do chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa, cần xóa

bỏ nó, khi xây dựng đựoc chế độ xã hội chủ nghĩa, con người sẽ cư xử tốt hơn với tự nhiên vì không còn bị lợi nhuận chi phối

2 Vấn đề bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam:

Rừ ràng cần phải bảo vệ môi trường, gìn giữ sự cân bằng của hệ thống tự nhiên - xã hội nhằm đảm bảo sự tồn tại phát triển lâu dài và ổn định cho xã hội loài người Giờ chúng ta sẽ xem xét vấn đề trong điều kiện cụ thể của Việt Nam

2.1 Khái quát về môi trường và các nguồn tài nguyên của Việt Nam:

Các nguồn tài nguyên Việt Nam:

- Tài nguyên đất Việt Nam:

Việt Nam có tổng diện tích hơn 33 triệu ha, tổng diện tích đất bình quân đầu người là 0,6 ha (đứng thứ 159 trên thế giới)

-Tài nguyên nước Việt Nam:

Việt Nam có hệ thống sông ngũi dày đặc Đặc biệt có hệ thống sông Hồng, Mê-kông,… cung cấp nguồn nước vô cùng dồi dào

- Tài nguyên khoáng sản Việt Nam:

Việt nam có hơn 3500 mỏ gồm 80 loại khoáng sản Mới chỉ có 270 mỏ được khai thác gồm 32 loại khoáng sản

Khoáng sản chủ yếu: Than trữ lượng 3 đến 3,5 tỷ tấn; dầu mỏ trữ lượng Vịnh Bắc bộ là 500 triệu tấn, Nam Côn sơn 400 triệu tấn, Cửu long 300 triệu tấn, Vịnh Thái lan 300 triệu tấn; quặng sắt trữ lượng 700 triệu tấn; khí đốt thiên nhiên có trữ lượng lớn

- Môi trường và tài nguyên biển Việt Nam:

Việt Nam có vùng biển rộng trên 1 triệu km2 có nhiều tiềm năng về kinh tế

và có độ đa dạng sinh học cao

Việt Nam có trên 100 loài cá có sản lượng cao, còn có nhiều hải sản quý Biển Việt Nam nằm trong một trong 5 ổ bão của hành tinh Hơn 100 năm gần đây có 493 cơn bão, trung bình 4,7 cơn một năm

-Tài nguyên rừng và đa dạng sinh học:

+Tài nguyên rừng:Việt Nam là nước có nguồn tài nguyên rừng lớn và có

giá trị Nhiều người dân sống phụ thuộc vào rừng

Rừng cho vật liệu xây dựng, năng lượng, dược liệu, gien động vật hoang dã Rừng ngập măn là cái nôi của tôm cá biển, bảo tồn sinh học, chống sói mòn đất, điều hòa khí hậu, tăng nước ngầm, chống lũ lụt, xâm thực