CUỘC-SỐNG-SẼ-RA-SAO-NẾU-THIẾU-ĐI-MÀU-XANH-CỦA-NHỮNG-CÁNH-RỪNG

Nghị luận xã hội về rừng

CUỘC SỐNG SẼ RA SAO NẾU THIẾU ĐI MÀU XANH CỦA NHỮNG CÁNH RỪNG?

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết

* Xác định được mục đích, nội dung và đối tượng giao tiếp

(Trả lời cho câu hỏi “Viết để làm gì?”, “Viết cái gì?”, “Viết cho ai?”)

- Mục đích: Thuyết phục mọi người bảo vệ rừng

- Nội dung: Bàn bạc, đánh giá, đưa ra quan điểm, ý kiến về vai trò của rừng cùng những thực trạng và hậu quả của nạn phá rừng

- Đối tượng giao tiếp: Tất cả mọi người

* Tìm kiếm được tư liệu và hình thành ý tưởng

- Tư liệu:

+ Những bài viết, bài báo về rừng

+ Những hình ảnh về rừng, chặt cây, đốt rừng làm nương,

+ Các biểu đồ sự thay đổi của rừng

+ Video về sự thay đổi của rừng,

- Hình thành ý tưởng:

+ Trước tiên, xem 1 video về nạn phá rừng

+ Bàn luận về vai trò của rừng

+ Các thực trạng của rừng hiện nay ở Việt Nam và trên Thế giới (hình ảnh, biểu đồ,…)

+ Những nguyên nhân và hậu quả của nạn phá rừng

+ Những biện pháp khắc phục (Video)

* Lựa chọn kiểu bài: Nghị luận

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

* Tìm ý

- Vai trò của rừng?

- Thực trạng phá rừng: Trên thế giới (Úc, Amazon…), ở Việt Nam (Hà Tĩnh, Nghệ An, )

- Nguyên nhân: do con người, do thiên nhiên,…

- Hậu quả và cách khắc phục

* Lập dàn ý

Triển khai bài viết theo 3 phần:

- Mở bài: Rừng đang là một vấn đề được quan tâm trên toàn cầu

- Thân bài: triển khai các khía cạnh, lồng ghép video, hình ảnh

+ Rừng có vai trò quan trọng đối với con người: là lá phổi xanh của trái đất, điều hòa không khí, bảo vệ đất, chống xói mòn đất,…

+ Thực trạng rừng hiện nay (Video, hình ảnh)

++ Trên thế giới: cháy rừng Amazon, Úc

++ Việt Nam: cháy rừng Thông, phá rừng làm nương rẫy, lâm tắc phá rừng,…

+ Nguyên nhân

++ Do con người: thiếu ý thức, vì lợi ích,…

++ Do thiên nhiên: nắng nóng diện rộng dẫn đến cháy rừng

+ Hậu quả của việc phá rừng

++ Hiệu ứng nhà kính

++ Giảm độ che phủ của Trái đất

++ Xói mòn đất dẫn đến lũ lụt

++ Mất cân bằng sinh thái

+ Cách khắc phục: trồng rừng, bảo vệ rừng, tuyên truyền, phòng chống các tiêu cực và có biện pháp xử lí thích đáng với những đối tượng vi phạm pháp luật,…

+ Liên hệ bản thân: trồng cây, bảo vệ rừng,…

- Kết bài: Khẳng định vai trò của rừng, nhận thức hậu quả nghiêm trọng nếu Trái đất thiếu rừng

Dẫn vào bài: Đưa ra các con số, hình ảnh, gợi ý,…Yêu cầu mọi người đoán ra chủ đề

“Mùa xuân là tết …, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”

11/1/1961

Là 1 phong trào

Hình ảnh

 Chủ đề về rừng

Lý giải con số: Cuối năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân hưởng ứng một tháng

“Tết trồng cây” từ ngày 6/1 – ngày 6/2/1960 và khuyên nhân dân cần duy trì phong trào trong những năm sau Ngày 11/1/1961, Người trồng cây đa ở công viên Bảy Mẫu (nay là công viên Lênin) mở đầu phong trào “Tết trồng cây” Nói chuyện với một số cán bộ và nhân viên tham gia buổi trồng cây này, Người cho rằng: chúng ta làm đây là làm cho bản thân, cho con cháu mình Hồ Chí Minh theo dõi chặt chẽ việc thực hiện “Tết trồng cây”

Rừng được coi là Lá Phổi Xanh của Trái Đất, là nguồn sống xanh của con người Nhưng không phải ai cũng nghĩ tới điều đó Rừng đang trong tình trạng bị đe dọa nghiêm trọng, nạn chặt phá rừng hiện nay đang ở mức báo động Nếu như con người không biết trân quý cái gọi là cuộc sống xanh này và bảo vệ rừng thì cuộc sống của con người đang bị hủy hoại bởi chính bàn tay con người chúng ta Câu hỏi đặt ra cho toàn nhân loại là “Cuộc sống sẽ

ra sao nếu thiếu đi màu xanh của những cánh rừng?” và “Giải pháp nào để giữ mãi màu xanh của Trái Đất?” Và trong bài trình bày hôm nay, nhóm mình sẽ cùng các bạn tìm hiểu về:

1 Vai trò của rừng

2 Thực trạng của rừng

3 Nguyên nhân

4 Hậu quả

5 Các biện pháp khắc phục

I Rừng và vai trò của rừng

1 Rừng là gì?

- Rừng theo khái niệm của luật pháp Việt Nam là để chỉ một hệ sinh thái bao gồm quần thể thực vật rừng, động vật rừng, vi sinh vật rừng, cũng như các yếu tố môi trường khác, trong đó cây

gỗ, tre nứa hoặc hệ thực vật đặc trưng là thành phần chính có độ che phủ của tán rừng từ 0,1 trở lên

- Hoặc nói cách khác rừng là một hệ sinh thái, là nơi sinh sống của các loài thực vật, động vật, nấm và vi sinh vật, những thành phần này của rừng có mối liên hệ mật thiết với nhau

2 Phân loại rừng

* Phân loại theo thảm thực vật rừng

- Rừng lá kim: ở vùng ôn đới (hình 1)

- Rừng lá rụng ôn đới ở vùng giáp nhiệt đới và phân bố ở vùng thấp (hình 2)

- Rừng mưa nhiệt đới phân bố vùng khí hậu nóng, mưa nhiều (hình 3)

* Phân loại dựa vào tính chất và mục đích sử dụng

- Rừng phòng hộ (hình 1)

- Rừng đặc dụng (hình 2)

- Rừng sản xuẩt (hình 3)

3 Vai trò của rừng

Vậy là chúng ta đã hiểu rõ rừng là gì rồi? tiếp đến hãy cùng tìm hiểu vai trò của rừng đối với con người và cả các động thực vật nhé Những vai trò quan trọng đó là:

- Rừng được ví như lá phổi xanh của trái đất bởi chúng có nhiều cây xanh, mà cây xanh trong quá trình quang hợp đã hấp thụ khí cacbonic và nhả ra khí oxi, đây là nguồn cung cấp phần lớn oxi để đảm bảo sự sống của con người và các loại sinh vật khác trên Trái đất

- Ngoài cung cấp khi oxi để duy trì sự sống, cây xanh của rừng còn có tác dụng lọc sạch không khí, giữ lại bụi bẩn và tiêu diệt các vi trùng gây hại trong không khí Mang đến một không khí trong lành hơn cho con người và các loài sinh vật khác

- Ngoài ra rừng còn là nơi sinh sống của rất nhiều các loại động thực vật khác nhau, trong đó có rất nhiều loài quý hiếm Vì vậy đây là nơi cung cấp nguồn thực phẩm, nguyên liệu quý hiến cho con người, và đặc biệt cũng là nơi lưu trữ của nhiều nguồn gen quý hiếm

- Vai trò đặc biệt khác của rừng đối với đời sống của con người đó là rừng bảo vệ và ngăn chặn hiện tượng xói mòn nguy hiểm Rừng có vai trò phòng hộ, chắn gió, chắn cát, hạn chế tốc độ dòng chảy, chống xói mòn, lũ lụt

- Cung cấp nguyên liệu để xuất khẩu

- Cung cấp nguyên liệu để sản xuất, làm đồ gia dụng …

- Phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí.

- Phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo tồn các hệ sinh thái rừng tự nhiên, các nguồn gen động thực vật rừng

II Thực trạng của rừng

1 Trên TG: Rừng đang biến mất với tốc độ đáng báo động

- Diện tích rừng bị phá hủy mỗi năm khoảng 120.000 đến 150.000 km2

- 129 triệu hecta đã mất từ năm 1990 đến 2015

- 80% diện tích Rừng Trên Trái Đất đã bị phá hủy

- Cứ 10 cây trong rừng thì có 4 cây được cắt hay nghiền nhỏ làm bột giấy, các loại đũa ăn, kem

đánh răng, tạp chí…

- Thực trạng suy thoái rừng đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng ở khắp các châu lục trên thế giới:

+ Trong vòng 15 năm qua, khu vực Đông Nam Á đã mất đi 14,5% diện tích rừng và có thể mất hơn 50% độ che phủ rừng nguyên sinh Một số khu vực, bao gồm nhiều diện tích thuộc Indonesia được dự báo sẽ mất đi 98% diện tích rừng vào năm 2022

+ Trong khi đó, hơn một nửa rừng của châu Âu đã biến mất do nhu cầu về đất nông nghiệp ngày càng tăng và việc sử dụng gỗ làm nguồn nhiên liệu Hơn hai phần ba diện tích miền Trung

và Bắc Âu trước đây được che phủ bởi cây rừng giảm xuống còn khoảng một phần ba ở một số khu vực phía Tây và duyên hải, bao gồm cả Anh và Cộng hòa Ireland; ở một số khu vực, diện tích rừng bị giảm xuống dưới 10% Các chuyên gia cảnh báo, các khu rừng từ Tây Ban Nha đến Thụy Điển đang trở nên già cỗi, với số ít cây làm tốt khả năng lưu giữ khí thải được cho là do nhiệt độ thế giới tăng lên, nước biển dâng và số lượng các đợt sóng nhiệt và lũ lụt tăng lên + Tại châu Phi, các hệ sinh thái rừng suy giảm nhanh chóng do các tác động xấu của khí hậu, sức ép dân số và đô thị hóa có thể cản trở tiến trình phát triển ít carbon tại châu lục lớn thứ hai thế giới này

+ Sa mạc hóa đang tàn phá khu vực Mỹ Latinh khiến cho tình trạng suy thoái rừng cũng đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở một loạt nước như Brazil, Bolivia, Chile, Cuba, Colombia, Ecuado, Guatemala, Peru, Uruguay, Jamaica, Haiti, và nhiều đảo ở vùng Caribe

+ Tại đất nước Bắc Mỹ, Canada, chỉ trong tháng 8 vừa qua, cháy rừng đã ở mức không thể kiểm soát Ngày 15/8, tỉnh British Columbia, miền Tây Canada đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp vì cháy rừng lan rộng với hơn 560 vụ cháy lớn nhỏ trên toàn tỉnh

- Các vụ cháy lớn diễn ra với mức độ nghiêm trọng

2 Tại Việt Nam

- Theo báo cáo số liệu năm 2005 của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO), Việt Nam là nước có tỉ lệ phá rừng nguyên sinh đứng thứ 2 trên thế giới, chỉ sau Nigeria

- Tổng cục Lâm nghiệp thống kê khoảng 22.800 ha rừng bị thiệt hại giai đoạn 2011-2019, trong

đó nguyên nhân cháy rừng gần 14.000 ha, phá rừng hơn 9.000 ha

- Suy giảm cả về số lượng và chất lượng:

+ Trong những năm gần đây, công tác trồng rừng được đẩy mạnh giúp diện tích rừng tăng lên, nhưng nhìn chung vẫn chưa thể phục hồi

+ Độ che phủ rừng hiện còn chưa đến 40%, diện tích rừng nguyên sinh còn khoảng 10%

+ Chỉ hơn 5 năm (2012-2017), diện tích rừng tự nhiên bị mất do chuyển mục đích sử dụng rừng tại các dự án được duyệt chiếm 89% tổng diện tích rừng giảm; còn lại là do phá rừng trái pháp luật làm mất 11%

+ Hiện nay, chất lượng rừng giảm sút đáng kể, chỉ còn chủ yếu là rừng nghèo có giá trị kinh tế không cao

- Suy giảm đặc biệt ở các khu vực:

+ Chỉ trong 5 năm (tính đến 2013), khu vực Tây Nguyên mất đến hơn 130.000 ha rừng (trong

số 2,84 triệu ha) Trong đó rừng tự nhiên mất hơn 107.400 ha, rừng trồng mất trên 22.200 ha

Từ đầu năm 2017 đến nay diện tích rừng bị thiệt hại gần 420 ha, tăng 145 ha (trên 50%) so với cùng kỳ 2016 Tại Đắk Nông, diện tích rừng bị phá từ đầu năm đến nay tới 225 ha, tăng gần

100 ha so với cùng kỳ năm ngoái

+ Ở khu vực Tây Bắc được nhắc đến nhiều là ở tỉnh Điện Biên Tại huyện Mường Nhé, từ năm

2016 đến 9/2017, đã phát hiện 295 vụ phá rừng trái pháp luật, thiệt hại 288 ha rừng

- Nhiều vụ cháy diễn ra trên diện rộng và gây ra hậu quả to lớn

(Một số hình ảnh, biểu đồ)

III Nguyên nhân

Rừng bị tàn phá nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân đến từ cả phía chủ quan lẫn những khách quan.

1 Nguyên nhân khách quan

- Đối với VN: Do nền kinh tế của Việt Nam hiện nay đang trên đà phát triển, kéo theo đó là rất nhiều những yếu tố trong xã hội tăng lên nhưng trong khi đó điều kiện kinh tế của người dân vẫn chưa có nhiều sự thay đổi tiến bộ Như vậy, người dân vào rừng khai thác gỗ để bán

- Do những nhu cầu mua bán và trao đổi gỗ quý dẫn tới việc người dân lên rừng tìm và chặt gỗ buôn bán lậu để kiếm tiền

- Do những cuộc chiến tranh,chất độc hóa học, phóng xạ, cháy rừng, thiên tai (lũ lụt, sạt lở đất, nắng nóng,…) đã phá hủy môi trường rừng trên diện rộng

-…

2 Nguyên nhân chủ quan

- Do việc quy hoạch rừng để làm nhà máy, trang trại, xây thủy điện,… Chưa thực sự có những chính sách hợp lý

- Do phong tục tập quán của cộng đồng: Từ lâu đời cộng đồng các dân tộc thiểu số vẫn xem rừng là kho báu thiên nhiên vô tận nên họ chỉ biết ỉ lại, dựa dẫm vào tài nguyên thiên nhiên mà chưa biết gây trồng và phát triển chúng để phục vụ cho lợi ích của gia đình và cộng đồng

- Do bà con đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn những tập tục như đốt rừng làm nương rẫy, nhà cửa khiến cho tình trạng đất trống, đồi trọc tăng lên Bà còn dân tộc thường có tập tục di canh di

cư lên tình trạng mất rừng ngày một gia tăng

- Do người dân chưa có một sự nhận thức đúng đắn về sự quy hoạch rừng hợp lý Người dân bản địa vẫn có thói quen lên rừng chặt gỗ lấy củi làm nhà, bán gỗ,…

- Lâm tặc là một trong những vấn nạn mà bao nhiêu năm nay không thể giải quyết hết, chuyên chặt phá rừng để bán gỗ lấy tiền Có thể nói đây là một trong những vấn nạn lớn chiếm phần lớn tỷ lệ cây rừng bị chặt phá ở nước ta hiện nay

- Do nhận thức của con người, khai thác không đúng quy hoạch

- Hoạt động quản lý nhà nước về rừng yếu kém, chưa chặt chẽ và chưa có các biện pháp xử lí thích đáng, nghiêm khắc,…

- Do xây dựng cơ bản: xây dựng đường giao thông, công trình thủy điện, đã phá hủy đi một phần diện tích rừng không nhỏ

IV Hậu quả, tác hại của việc tàn phá rừng

Hậu quả của việc phá rừng để lại là không nhỏ, ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực: kinh tế, môi

trường, sinh vật và cả con người Hậu quả của việc phá rừng là gì?

Dưới đây là một số tác hại của việc phá rừng phổ biến nhất

* Đối với môi trường

1 Gây xói mòn đất

Có rất nhiều hoạt động của con người gây ra tình trạng đất bị xói mòn tuy nhiên chặt phá rừng đầu nguồn để lại hậu quả nặng nề nhất Chỉ trong khoảng 50 năm trở lại đây, diện tích rừng của nước ta đã giảm đi đáng kể, độ che phủ rừng của năm 1943 là 42,6% nhưng đến năm 1993 thì con số này chỉ còn lại 27,7%

Tình trạng mất rừng đã dẫn đến hậu quả là thiên tai, xói mòn đất nghiêm trọng, khí hậu nhiều địa phương biến đổi thất thường Nguồn tài nguyên thiên nhiên nhiều nơi bị cạn kiệt, đất đai bị rửa trôi, xói mòn gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp

Xói mòn đất do hậu quả của phá rừng đầu nguồn

Độ che phủ rừng bị giảm đi không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường mà còn đánh mất giá trị của nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như sự đa dạng sinh học của nước ta

2 Phá vỡ chu kỳ nước

Chu trình nước là quá trình mà tất cả nước trên trái đất được phân phối Nước từ các đại dương trên Trái đất cũng như từ bề mặt của các nơi chứa nước ngọt bốc hơi và ngưng tụ thành mây Cây cối và các loại thực vật khác cũng trích xuất nước và giải phóng nước đó vào khí quyển trong quá trình quang hợp Sau đó, mây tạo ra mưa ngấm vào mạch nước ngầm và trả lại nước

về biển

Tuy nhiên khi rừng bị phá hủy, số lượng cây lớn bị đốn hạ thì lượng nước lưu trữ và thải vào khí quyển không còn nữa Điều này có nghĩa là khi những khu rừng bị chặt phá, nơi từng có đất

ẩm, màu mỡ và nhiều mưa sẽ trở nên cằn cỗi

Hậu quả của việc chặt phá rừng trong trường hợp này làm thay đổi khí hậu gọi là hiện tượng sa mạc hóa Điều kiện khô cằn như vậy làm tăng nguy cơ hỏa hoạn trên đất than bùn dẫn đến ảnh hưởng đến đời sống của động vật, thực vật sống trong rừng

3 Khí thải nhà kính, biến đổi khí hậu

Các khí nhà kính như metan và carbon dioxide là các loại khí giữ nhiệt trong khí quyển Trái đất, dẫn đến thay đổi khí hậu toàn cầu May mắn thay, ngoài việc giải phóng oxy và nước vào

khí quyển, cây còn hấp thụ carbon dioxide Trong khi cây vẫn còn sống, chúng hoạt động như các bộ lọc khí nhà kính hiệu quả

Khi rừng bị chặt phá, không còn cây nữa thì carbon dioxide được lưu trữ trong thân và lá của chúng được thải vào khí quyển, góp phần thêm vào sự tích tụ khí nhà kính đồng thời carbon dioxide trong khu vực đó không còn có thể được hấp thụ như trước đây

Biến đổi khí hậu toàn cầu, do sự tích tụ của khí nhà kính trong khí quyển Trái đất ảnh hưởng đến động vật hoang dã, thực vật và con người thông qua thay đổi thời tiết và tăng khả năng xảy

ra thảm họa tự nhiên Người ta ước tính rằng nạn phá rừng gây ra tới 30% vào lượng khí thải nhà kính toàn cầu mỗi năm

Phá rừng là một nhân tố đóng góp cho sự nóng lên của Trái Đất, và được coi là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng hiệu ứng nhà kính

Khi rừng bị tàn phá một cách không thương tiếc thì con người có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường, khí hậu trái đất dần nóng lên, lũ lụt, hạn hán, biến đổi khí hậu,…

4 Mất đa dạng sinh học

Khả năng thích nghi với môi trường sống của sinh vật là rất quan trọng Đây là cách mà sự sống trên trái đất phát triển từ vùng lãnh nguyên Bắc cực đến vùng sa mạc khô cằn nóng rát Tuy nhiên sự thích nghi này cần một khoảng thời gian khá dài

Phá rừng làm thay đổi môi trường sống của sinh vật quá nhanh khiến chúng không kịp thích ứng với môi trường mới Điều này có nghĩa là khả năng chúng sống sót được là rất thấp Nếu khu vực sinh sống của 1 loài bị phá hủy hoàn toàn thì khả năng chúng bị tuyệt chủng là rất cao Điều này gây ra sự mất đa dạng sinh học