Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu, vận dụng sáng tạo lý luận Mác Lênin về sự phát triển tất yếu của xã hội loài người theo các hình thái kinh tế xã hội. Hồ Chí Minh đưa ra quan điểm: Tiến lên chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu ở Việt Nam sau khi nước nhà đã giành được độc lập theo con đường cách mạng vô sản. Mục tiêu giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản mà Hồ Chí Minh đã lựa chọn cho dân tộc Việt Nam là nước nhà được độc lập, nhân dân được hưởng cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, tức là sau khi dành độc lập dân tộc, nhân dân ta sẽ xây dựng một xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa. Trong lịch sử cận đại và hiện đại, sự phát triển của dân tộc Việt Nam đã được trải nghiệm qua các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc để xây dựng lại một chế độ phong kiến (Cần Vương), hoặc để xây dựng một chế độ cộng hòa đại nghị tư sản (theo hệ tư tưởng tư sản) đã bị bế tắc. Với điều kiện lịch sử mới, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Điều này chính là sự lựa chọn đúng đắn của Hồ Chí Minh và thực tế chứng minh con đường phát triển đó của dân tộc Việt Nam là tất yếu, duy nhất đúng, hợp với điều kiện của Việt Nam và phù hợp với xu thế tất yếu của thời đại. Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, khi đã tin theo kết luận về chủ nghĩa cộng sản khoa học của chủ nghĩa Mác Lênin, Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng: chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình dân, bác ái. đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính, xóa bỏ những biên giới tư bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tường dài ngăn cản những người lao động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu, vận dụng sáng tạo lý luận Mác - Lênin về
sự phát triển tất yếu của xã hội loài người theo các hình thái kinh tế - xã hội HồChí Minh đưa ra quan điểm: Tiến lên chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu ởViệt Nam sau khi nước nhà đã giành được độc lập theo con đường cách mạng vôsản
Mục tiêu giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản mà Hồ ChíMinh đã lựa chọn cho dân tộc Việt Nam là nước nhà được độc lập, nhân dân đượchưởng cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, tức là sau khi dành độc lập dân tộc,nhân dân ta sẽ xây dựng một xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa Trong lịch sửcận đại và hiện đại, sự phát triển của dân tộc Việt Nam đã được trải nghiệm quacác cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc Các cuộc đấu tranh giành độc lập dântộc để xây dựng lại một chế độ phong kiến (Cần Vương), hoặc để xây dựng mộtchế độ cộng hòa đại nghị tư sản (theo hệ tư tưởng tư sản) đã bị bế tắc Với điềukiện lịch sử mới, con đường phát triển của dân tộc Việt Nam là độc lập dân tộcgắn liền với chủ nghĩa xã hội Điều này chính là sự lựa chọn đúng đắn của Hồ ChíMinh và thực tế chứng minh con đường phát triển đó của dân tộc Việt Nam là tấtyếu, duy nhất đúng, hợp với điều kiện của Việt Nam và phù hợp với xu thế tất yếucủa thời đại Ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, khi đã tin theo kết luận vềchủ nghĩa cộng sản khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã khẳngđịnh rằng: "chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi ngườikhông phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình dân, bác ái đoàn kết, ấm
no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì người, niềm vui, hòa bình, hạnhphúc, nói tóm lại là nền cộng hòa thế giới chân chính, xóa bỏ những biên giới tưbản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tường dài ngăn cản những người lao
động trên thế giới hiểu nhau và yêu thương nhau Vì vậy em đã chọn đề tài “Sự
Trang 2vận dụng của Đảng quan điểm về tính tất yếu của con đường đi lên chủ nghĩa
xã hội của Hồ Chí Minh trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam” để nghiên cứu.
2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
2.1 Đối tượng
Đối tượng nghiên cứu của bài tiểu luận là: Sự vận dụng của Đảng quan điểm
về tính tất yếu của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh trong thời
kỳ đổi mới ở Việt Nam
2.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu là: Việt Nam trong thời kỳ đổi mới
3 Bố cục bài tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, bài tiểu luận có bố cục 03chương:
Chương I Tiểu sử và sự nghiệp của Hồ Chí Minh
Chương II Tính tất yếu của con đường quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam
Chương III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng trong thời kỳ đổi mới
ở Việt Nam
Trang 3NỘI DUNG CHƯƠNG I: TIỂU SỬ VÀ SỰ NGHIỆP CỦA HỒ CHÍ MINH
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19/5/1890 trong một gia đình nhà nho,nguồn gốc nông dân, ở làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ
An, nơi có truyền thống đấu tranh kiên cường chống ách thống trị của thực dânphong kiến Hoàn cảnh xã hội và sự giáo dục của gia đình đã ảnh hưởng sâu sắcđến Người ngay từ thời niên thiếu
Với tinh thần yêu nước nồng nàn, thương dân sâu sắc, sự nhạy bén về chínhtrị, Người đã bắt đầu suy nghĩ về những nguyên nhân thành bại của các phong tràoyêu nước lúc bấy giờ và quyết tâm ra đi tìm con đường để cứu dân, cứu nước.Tháng 6 năm 1911, Người đi ra nước ngoài, suốt 30 năm hoạt động, Người
đã đi đến nước Pháp và nhiều nước châu Âu, châu Á, châu Phi, châu Mỹ Ngườihòa mình với những phong trào của công nhân và nhân dân các dân tộc thuộc địa,vừa lao động kiếm sống, vừa học tập, hoạt động cách mạng và nghiên cứu các họcthuyết cách mạng Năm 1917, thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga và sự rađời của Quốc tế Cộng sản đã đưa Người đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Từ đây,Người đã nhận rõ đó là con đường duy nhất đúng đắn để giải phóng dân tộc vàgiải phóng giai cấp
Năm 1919, Người gia nhập Đảng Xã hội Pháp và hoạt động trong phong tràocông nhân Pháp Tháng 6 năm 1919, thay mặt Hội Những người Việt Nam yêunước tại Pháp, Người gửi tới Hội nghị Versailles (Pháp) Bản yêu sách của nhândân An Nam, yêu cầu Chính phủ Pháp thừa nhận các quyền tự do và quyền bìnhđẳng của dân tộc Việt Nam
Tháng 12 năm 1920, tại Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp tại thànhphố Tours, Người bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia
Trang 4thành lập Đảng Cộng sản Pháp Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trongcuộc đời hoạt động cách mạng của Người, từ chủ nghĩa yêu nước chân chính đếnchủ nghĩa cộng sản.
Năm 1921, tại Pháp, Người tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộcthuộc địa, nhằm tuyên truyền cách mạng trong nhân dân các nước thuộc địa.Người viết nhiều bài đăng trên các báo “Người cùng khổ”, “Đời sống thợ thuyền”, Đặc biệt, Người viết tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” lên án mạnh mẽchế độ thực dân, thức tỉnh lòng yêu nước của nhân dân các nước thuộc địa Tất cảcác bài viết của Người đều được bí mật chuyển về nước và lưu truyền trong mọitầng lớp nhân dân
Ngày 30/6/1923, Người đến Liên Xô và bắt đầu một thời kỳ hoạt động, họctập và nghiên cứu về chủ nghĩa Mác – Lênin, về chế độ xã hội chủ nghĩa ngay trênđất nước Lênin vĩ đại Tại Đại hội lần thứ I Quốc tế Nông dân (10/1923), Ngườiđược bầu vào Đoàn Chủ tịch Quốc tế Nông dân Năm 1924, Người dự Đại hội lầnthứ V của Quốc tế Cộng sản và được cử làm cán bộ Ban phương Đông của Quốc
tế Cộng sản, đồng thời là Ủy viên Đoàn chủ tịch Quốc tế Nông dân, Nguyễn ÁiQuốc được giao theo dõi và chỉ đạo phong trào cách mạng ở một số nước Châu
Á
Năm 1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc), Người tham gia thành lập HộiLiên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đông, sáng lập tổ chức Hội Việt Nam Cáchmạng Thanh niên, ra báo Thanh niên để truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin về trongnước, đồng thời mở lớp đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam
Ngày 3/2/1930, tại Cửu Long (Hồng Kông), Người triệu tập Hội nghị hợpnhất các tổ chức cộng sản trong nước, thống nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam
Từ năm 1930 đến năm 1940, Người tham gia công tác của Quốc tế Cộng sản
ở nước ngoài, đồng thời theo dõi sát phong trào cách mạng trong nước và cónhững chỉ đạo đúng đắn cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng ta
Trang 5Sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, năm 1941 Người về nước, triệu tập Hộinghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ tám, quyết định đường lối đánhPháp, đuổi Nhật, thành lập Mặt trận Việt Minh, gấp rút xây dựng lực lượng vũtrang, đẩy mạnh phong trào đấu tranh cách mạng quần chúng, chuẩn bị tổng khởinghĩa giành chính quyền trong cả nước.
Thực hiện chỉ thị của Hồ Chí Minh, ngày 22/12/1944, tại khu rừng Sam Cao,thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóngquân được thành lập do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy
Tháng 8 năm 1945, Người cùng Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị toànquốc của Đảng và chủ trì Đại hội Quốc dân ở Tân Trào Đại hội tán thành chủtrương tổng khởi nghĩa của Đảng và Tổng bộ Việt Minh, cử Hồ Chí Minh làmChủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Thay mặt Chính phủ lâm thời, Người
đã phát lệnh tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước
Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân tộc Việt Nam đãnhất tề đứng lên Tổng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền về tay nhân dân laođộng Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khaisinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Người tuyên bố trước nhân dân cả nước
và nhân dân thế giới quyền độc lập của dân tộc Việt Nam
Tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp câu kết với đế quốc Mỹ, Anh và lực lượngphản động Quốc dân Đảng (Trung Quốc) trở lại xâm lược nước ta một lần nữa.Quân đội Pháp mở rộng đánh chiếm miền Nam và lấn dần từng bước kéo quânđánh chiếm miền Bắc, âm mưu tiến tới xóa bỏ Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộnghòa Ngày 9/1/1946, cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam Dân chủCộng hòa lần đầu tiên trong cả nước Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I, Ngườiđược bầu làm Chủ tịch Chính phủ Liên hiệp kháng chiến Tháng 12 năm 1946,Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Người tiếp tục cùng Trungương Đảng lãnh đạo toàn dân kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
Trang 6Tháng 7 năm 1954, với thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ, Hiệp địnhGéneva được ký kết Miền Bắc được giải phóng Miền Nam bị đế quốc Mỹ xâmlược biến thành thuộc địa kiểu mới của chúng Người cùng với Trung ương Đảnglãnh đạo nhân dân cả nước thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: cáchmạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miềnNam.
Tháng 9 năm 1960, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ ba của Đảng Laođộng Việt Nam, Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ươngĐảng Dưới sự lãnh đạo của Người, nhân dân ta vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ởmiền Bắc, vừa tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ, bảo vệ miền Bắc, giảiphóng miền Nam, thống nhất nước nhà, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội
Ngày 2/9/1969, mặc dù đã được các giáo sư, bác sĩ tận tình cứu chữa nhưng
do tuổi cao sức yếu Người đã từ trần, hưởng thọ 79 tuổi
Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh là một cuộc đời trong sáng cao đẹp của mộtngười cộng sản vĩ đại, một anh hùng dân tộc kiệt xuất, một chiến sĩ quốc tế lỗi lạc,
đã đấu tranh không mệt mỏi và hiến dâng cả đời mình cho Tổ quốc, cho nhân dân,
vì lý tưởng cộng sản, vì độc lập, tự do của các dân tộc bị áp bức, vì hòa bình vàcông lý trên thế giới
Năm 1987, tại kỳ họp lần thứ 24, Tổ chức Giáo dục - Văn hóa - Khoa họccủa Liên hiệp quốc (UNESCO) đã ra Nghị quyết tôn vinh Hồ Chí Minh là “Anhhùng giải phóng dân tộc Việt Nam và nhà văn hóa kiệt xuất”
Trang 7CHƯƠNG II: TÍNH TẤT YẾU CỦA CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ ĐI LÊN CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Sau những biến động chính trị ở Liên Xô và Đông Âu cuối những năm 80đầu những năm 90 thế kỷ XX, một chiến dịch công kích, phê phán, xuyên tạc, bôinhọ chủ nghĩa xã hội (CNXH) và chủ nghĩa Mác - Lênin được dấy lên trên khắpthế giới bởi các thế lực thù địch với CNXH Họ nhanh chóng chớp lấy cơ hội
“ngàn năm có một” này để tổng tấn công hòng “chôn vùi vĩnh viễn” chủ nghĩaMác - Lênin và CNXH
Trong bối cảnh CNXH hiện thực lâm vào khủng hoảng, phong trào cáchmạng thế giới đứng trước những thử thách đầy cam go, những người hoang mang,dao động về lý tưởng đã “khuyến cáo” Đảng Cộng sản Việt Nam từ bỏ chủ nghĩaMác - Lênin, từ bỏ con đường đi lên CNXH mà Bác Hồ, Đảng và nhân dân ta đãlựa chọn Bởi theo họ, đến thành trì của CNXH hùng mạnh như Liên bang Xô Viết
mà còn không đứng vững, thì một đất nước nhỏ bé, nghèo nàn, lạc hậu như ViệtNam làm sao có thể đi lên CNXH được(?) Một số người thậm chí cho rằng, giánhư vào nửa đầu thế kỷ XX, nếu lựa chọn đi con đường khác thì biết đâu nước tavẫn giành được độc lập, kinh tế, văn hóa vẫn phát triển, lại tránh được mấy cuộckháng chiến gian khổ, hao tổn xương máu.v.v
Một câu hỏi đặt ra: Có thật là như vậy?
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ (TKQĐ) lên CNXH (bổsung, phát triển năm 2011) khẳng định: “Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiệnnay của thời đại là các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhaucùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân
Trang 8tộc Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ,phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhưng sẽ có nhữngbước tiến mới Theo quy luật tiến hóa của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tớiCNXH” Trong xu thế vận động chung đó của thế giới, thì việc Việt Nam “đi lênCNXH là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng Cộng sảnViệt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử…Đây là một quá trình cách mạng sâu sắc, triệt để, đấu tranh phức tạp giữa cái cũ vàcái mới nhằm tạo ra sự biến đổi về chất trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xãhội, nhất thiết phải trải qua một TKQĐ lâu dài với nhiều bước phát triển, nhiềuhình thức tổ chức kinh tế, xã hội đan xen” Điều đó được lý giải bởi những lẽ sau:
Thứ nhất, lịch sử phát triển của xã hội loài người là lịch sử phát triển và thay
thế nhau của các hình thái kinh tế - xã hội (HTKTXH) Song, không phảiHTKTXH này kết thúc hoàn toàn rồi HTKTXH tiếp sau mới ra đời GiữaHTKTXH cũ bị thay thế và HTKTXH mới sẽ thay thế nó bao giờ cũng có một giaiđoạn chuyển tiếp, đó là TKQĐ Xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa với giai đoạnđầu là CNXH, một chế độ xã hội mới hoàn toàn về chất so với các chế độ xã hộitrước đó lại càng đòi hỏi phải trải qua một TKQĐ lâu dài, đầy khó khăn, thửthách, khó tránh khỏi những va vấp, đổ vỡ tạm thời Trong “Phê phán Cương lĩnhGô-ta”, các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã chỉ rõ “Giữa xã hội tư bản chủ nghĩa
và cộng sản chủ nghĩa là một thời kỳ cải biến cách mạng từ xã hội nọ sang xã hộikia Thích ứng với thời kỳ ấy là một TKQĐ chính trị ”
Thứ hai, học thuyết Mác - Lênin chứng minh rằng, loài người với tính cách
một chỉnh thể nhất thiết phải trải qua 5 HTKTXH Nhưng, do đặc điểm lịch sử
-cụ thể về không gian và thời gian, do những điều kiện đặc thù khách quan và chủquan, bên ngoài và bên trong chi phối, không phải quốc gia nào cũng tuần tự trảiqua tất cả các HTKTXH từ thấp đến cao theo một trình tự sơ đồ chung Có nhữngnước có thể bỏ qua một hoặc vài HTKTXH nào đó trong tiến trình phát triển của
Trang 9mình tùy thuộc điều kiện lịch sử cụ thể đặc thù của từng nước Điều đó hoàn toànphù hợp quy luật khách quan.
Thứ ba, cũng như lịch sử xã hội loài người nói chung, trong thời đại ngày
nay, việc bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN quá độ lên CNXH ở Việt Nam là hoàntoàn phù hợp với yêu cầu khách quan của nền kinh tế Điều đó được quy định bởi:
- Sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ làmcho lực lượng sản xuất thế giới phát triển đã đạt đến trình độ cao, đã mở đầu giaiđoạn mới của quá trình xã hội hóa sản xuất, tạo ra cuộc cách mạng trong lĩnh vựckinh tế, tạo điều kiện hiện thực để nước ta có thể tranh thủ vốn, cơ sở vật chất - kỹthuật, kinh nghiệm quản lý của thế giới cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa (CNH, HĐH) đất nước Trong điều kiện kinh tế thế giới có bước nhảy vọt về
cơ sở vật chất - kỹ thuật, xã hội loài người đòi hỏi phát triển lên một xã hội mớicủa nền văn minh cao hơn - đó là nền văn minh của kinh tế tri thức Do đó, quá độlên CNXH là con đường phát triển hợp quy luật khách quan Sau CNTB nhất địnhphải là một chế độ xã hội tốt đẹp hơn - chế độ XHCN mà sự lựa chọn của ViệtNam là hoàn toàn đúng đắn Nước ta là nước đã giành được độc lập dân tộc, cóchính quyền dân chủ do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Với những thắng lợi
đã giành được trong hơn 80 năm qua, đặc biệt là những thành tựu to lớn và có ýnghĩa lịch sử của hơn 30 năm đổi mới, đất nước ta đã ra khỏi tình trạng nướcnghèo, kém phát triển, bước vào nhóm nước đang phát triển có thu nhập trungbình, đang đẩy mạnh CNH, HĐH, có quan hệ quốc tế rộng rãi, có vị thế quốc tếngày càng quan trọng trong khu vực và trên thế giới Đây là điều kiện tiên quyết,quyết định con đường quá độ lên CNXH ở nước ta
- Sự lựa chọn xu hướng phát triển Sau khi giải phóng miền Nam, thống nhấtđất nước, từ nền nông nghiệp lạc hậu, mang nặng tính chất tự cung tự cấp, nềnkinh tế nước ta nảy sinh một yêu cầu khách quan là: chuyển kinh tế tự nhiên lênkinh tế hàng hóa và thúc đẩy sản xuất hàng hóa nhỏ phát triển lên thành sản xuấtlớn dựa trên cơ sở kỹ thuật, công nghệ hiện đại Nếu để nền kinh tế phát triển tự
Trang 10phát chuyển thành nền kinh tế TBCN, trên cơ sở phân hóa những người sản xuấthàng hóa nhỏ, do tác động của quy luật giá trị thì sẽ hình thành CNTB, dẫn đếnnhững hậu quả như: Chính quyền do chính nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản Việt Nam, đã phải tốn bao xương máu mới giành được, sẽ bị mất; vàchính nhân dân lao động lại rơi xuống địa vị người làm thuê, bị bóc lột và khó cóthể thực hiện được mục tiêu giải phóng giai cấp, giải phóng con người, hướng tớimục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Chúng ta không đitheo con đường TBCN vì thời đại ngày nay không phải là thời đại của CNTB, mặc
dù CNTB đang có sự Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là đại đoàn kết toàndân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnhđạo, kết hợp hài hòa các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng
và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội ” điều chỉnh để thíchnghi với cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, nhưng CNTB vẫn không thể khắcphục được những mâu thuẫn, bất công xã hội thuộc về bản chất của chế độ TBCN.Theo quy luật phát triển của lịch sử thì CNTB không thể không bị phủ định Vìthế, Đảng ta đã lựa chọn hướng đi phù hợp với lịch sử cụ thể của Việt Nam là thựchiện quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN dựa trên cơ sở củng cố chính quyềncủa nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; dựa vào khối liên minh công - nông -trí thức để tổ chức và huy động mọi tiềm lực của các tầng lớp nhân dân, tiến hànhCNH, HĐH đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, tạo lập
cơ sở vật chất - kỹ thuật cho CNXH Con đường này hoàn toàn mới mẻ và không
ít khó khăn, nhưng giảm bớt được đau khổ cho nhân dân lao động “Động lực chủyếu để phát triển đất nước là đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa côngnhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo, kết hợp hài hòa các lợi ích cánhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phầnkinh tế, của toàn xã hội ”
Những thành tựu đã đạt được qua hơn 30 năm đổi mới đã chứng tỏ sự lựachọn đó là đúng hướng, phù hợp với lợi ích của cả dân tộc và hoàn cảnh lịch sử cụ
Trang 11thể của nước ta, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Toàn bộ lịch sử cáchmạng Việt Nam đã chứng minh: quy luật của cách mạng Việt Nam là độc lập dântộc gắn liền với CNXH, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Muốn cứu nước vàgiải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản.
Và trong thực tiễn, CNXH không những đã trở thành động lực tinh thần, mà còn làsức mạnh vật chất to lớn góp phần đưa sự nghiệp cách mạng dân tộc dân chủ nhândân ở nước ta đến thắng lợi Quá trình cách mạng do Đảng ta lãnh đạo đã tạonhững tiền đề cả vật chất và tinh thần để có thể “rút ngắn” tiến trình phát triển lịch
sử - tự nhiên của xã hội Vì thế, dân tộc ta đã chọn con đường quá độ lên CNXH
bỏ qua chế độ TBCN Đó là con đường phù hợp cả về lý luận và thực tiễn, cả vềđặc điểm lịch sử - cụ thể trong nước và hoàn cảnh quốc tế
Nói “nước ta quá độ lên CNXH, bỏ qua chế độ TBCN” chỉ có nghĩa là tronglịch sử nước ta không có một giai đoạn, trong đó giai cấp tư sản nắm chính quyền
và quan hệ sản xuất TBCN giữ địa vị thống trị trong nền kinh tế quốc dân “Conđường đi lên của nước ta là sự phát triển quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN,tức là bỏ qua việc xác lập vị thế thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượngtầng TBCN, nhưng tiếp thu, kế thừa những thành tựu mà nhân loại đã đạt đượcdưới chế độ TBCN, đặc biệt về khoa học và công nghệ, để phát triển nhanh lựclượng sản xuất, xây dựng nền kinh tế hiện đại” Con đường đi lên CNXH ở nước
ta, gọi là TKQĐ với ý nghĩa là đất nước ta phải trải qua một trạng thái xã hộimang tính trung gian, chuyển tiếp giữa HTKTXH cũ và HTKTXH mới, trong đónền kinh tế là nền kinh tế quá độ gồm nhiều thành phần kinh tế Những thành tựucủa cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại, sự hợp tác kinh tế quốc tế đaphương, đa dạng cho phép chúng ta tận dụng đại công nghiệp của cả thế giới để cóthể “rút ngắn” quá trình phát triển kinh tế đất nước Sự phát triển “rút ngắn” chỉ cónghĩa là đẩy nhanh tương đối quá trình phát triển lịch sử tự nhiên, bằng nhữngkhâu trung gian, những hình thức, bước đi quá độ - được coi là cực kỳ cần thiết và
có tác dụng sắc bén đối với những nước mà sản xuất nhỏ là phổ biến đi lên
Trang 12CNXH Đồng thời, phải tôn trọng và vận dụng sáng tạo những tính quy luật củaquá trình phát triển từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn XHCN.
Thứ tư, lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ thực dân của nước
ta chứng minh rằng, trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, có nhiều phongtrào đấu tranh chống Pháp thấm đượm tinh thần yêu nước, bất khuất, song đều lâmvào bế tắc và cuối cùng thất bại Đó là sự bế tắc và thất bại về đường lối chiếnlược Và như vậy, tất cả các phương án chính trị của các giai cấp, từ đường lối cứunước theo hệ tư tưởng phong kiến, đến những đường lối theo lập trường nông dân,lập trường tiểu tư sản, tư sản, đều được lịch sử khảo nghiệm nhưng rốt cuộc đềuthất bại Trong bối cảnh đó, Đảng ta ra đời, nhanh chóng gương cao ngọn cờ độclập dân tộc và CNXH đưa sự nghiệp Cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển
đi lên
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đãtiến hành thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945; tiến hành 9 nămkháng chiến trường kỳ, gian khổ chống thực dân Pháp và 20 năm hy sinh đầyxương máu chống đế quốc Mỹ Với chiến thắng oanh liệt mùa Xuân năm 1975, cảnước độc lập, thống nhất, bước vào thời kỳ xây dựng, từng bước quá độ lên chủnghĩa xã hội
Quá trình xây dựng đất nước quá độ lên CNXH, có lúc Đảng ta đã phạm sailầm nghiêm trọng về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện, nhưng với bản lĩnhkhoa học, Đảng ta đã nhận thức rõ những sai lầm khuyết điểm do nguyên nhânthiếu kinh nghiệm và nhất là do chủ quan duy ý chí, vi phạm những quy luậtkhách quan, dẫn đến khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng Qua kiểm điểm,Đảng đã rút ra những bài học kinh nghiêm sâu sắc, đồng thời, tiến hành công cuộcđổi mới toàn diện đất nước, từng bước xác định rõ hơn con đường quá độ lênCNXH; quá trình đổi mới tư duy, trước hết là tư duy về kinh tế, Đảng đã xác định
rõ hơn phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt và đãthu được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng
Trang 13CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN, như Đại hội XII của Đảng đã nhận định:
“Những thành tựu đó tạo tiền đề, nền tảng quan trọng để nước ta tiếp tục đổi mới
và phát triển mạnh mẽ trong những năm tới; khẳng định đường lối đổi mới củaĐảng là đúng đắn, sáng tạo: con đường đi lên CNXH của nước ta là phù hợp vớithực tiễn cách mạng Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử” Như vậy, cả từphương diện lý luận, cả từ phương diện thực tiễn vận động của lịch sử nhân loạisuốt thế kỷ XX, thập niên đầu thế kỷ XXI và đặc biệt từ thực tiễn lịch sử đấu tranhgiải phóng, xây dựng đất nước ở Việt Nam, việc nước ta quá độ lên CNXH bỏ quachế độ TBCN là một tất yếu khách quan, là hoàn toàn phù hợp với xu thế của thờiđại, với đặc điểm lịch sử cụ thể của cách mạng Việt Nam, đáp ứng đúng khát vọngcủa nhân dân ta