Nhiệm vụ quan trọng của phân môn kể chuyện là hình thành năng lực kể chuyện cho các em góp phần bồi dưỡng tâm hồn, vốn sống và năng lực văn học cho học sinh, đem lại những cảm xúc thẩm m
Trang 1NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ ĐỀ TÀI
Trang 2
Trang 3
MỤC LỤC
I Đặc điểm phân môn kể chuyện, kể chuyện theo tranh ở tiểu học 7
II Phương pháp dạy kể chuyện theo tranh ở tiểu học 13III Tình hình dạy học kêå chuyện theo tranh ở lớp 3 trường tiểu học
Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk
14
2 Những biện pháp đề xuất giúp nâng cao hiệu quả giờ dạy kể
chuyện cho học sinh lớp 3
23
Trang 4PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Bậc tiểu học là “Bậc học nền tảng cho hệ thống giáo dục quốc dân” những
gì trẻ học được, hình thành được ở bậc tiểu học được tích tụ lại, trở thành phẩm chất và những phương tiện làm hành trang theo suốt cuộc đời của mỗi con người
Trong trường Tiểu học, môn Tiếng Việt có vị trí rất quan trọng Nó hình thành và phát triển cho học sinh kỹ năng sử dụng Tiếng việt (nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện các thao tác tư duy, cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt và những hiểu biết về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hoá, văn học của Việt Nam và nước ngoài Ngoài ra môn Tiếng Việt còn bồi dưỡng cho học sinh tình yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam
Bước sang thế kỷ XXI, điều kiện kinh tế của nước ta có những thay đổi lớn Đất nước Việt Nam bước vào thời kỳ công nghiệp hoá – Hiện đại hoá Cơ cấu kinh tế, trình độ phát triển sản xuất, khoa học kĩ thuật, nhu cầu xã hội, thu nhập quốc dân, … có những bước phát triển quan trọng Vấn đề hội nhập, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, vấn đề kinh tế tri thức, vấn đề công nghệ thông tin, xu hướng quốc tế hoá, toàn cầu hoá … đặt ra ngày càng cấp bách
Trang 5Những thay đổi đó trong kinh tế xã hội, trong giáo dục đã dẫn tới những yêu cầu mới trong dạy học.
Để đáp ứng yêu cầu khoa học của thời đại trong bối cảnh Việt Nam hội nhập vào cộng đồng khu vực và quốc tế Với những lý do trên, khiến cho ngành Giáo dục phải kịp thời đổi mới nội dung và phương pháp dạy học để đáp ứng nhu cầu của xã hội, là đào tạo ra những con người “vừa hồng vừa chuyên” góp phần tạo ra nhân lực xây dựng đất nước ngày càng hùng cường như mong muốn của Hồ Chủ Tịch
Bộ môn Tiếng việt cũng không nằm ngoài việc thay đổi đó Trong hệ thống nhà trường Tiểu học, Tiếng Việt được coi là môn học đặc biệt quan trọng đó là vai trò của ngôn ngữ văn học phát triển toàn diện, được dùng trong mọi hoạt động của đời sống xã hội Mọi văn kiện quốc gia đều bằng Tiếng Việt Các nhà trường, các cấp, từ phổ thông đến bậc Đại học đều dạy và học bằng Tiếng Việt Các thành tựu khoa học kỹ thuật đều được ghi lại bằng Tiếng Việt Văn học nghệ thuột bằng Tiếng Việt tiếp tục phát triển Vì vậy môn Tiếng Việt góp phần đắc lực thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ ở bậc tiểu học theo đặc trưng môn học Tiếng Việt nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt, hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt Thông qua dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn luyện các thao tác tư duy Tiếng Việt trong trường tiểu học bao gồm các phân môn: Tập đọc; luyện từ và câu, chính tả, tập làm văn, tập viết và kể chuyện Phân môn kể chuyện cùng với các phân môn khác góp phần dạy học tiếng, và do đặc trưng của phân môn nên nó góp phần tích cực trong việc luyện kỹ năng nói, kỹ năng giao tiếp cho học sinh Từ những mục đích giáo dục trên việc dạy học phân môn kể chuyện đóng một vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của trẻ em đồng thời là phương tiện giáo dục có hiệu quả
Trang 6Trong đó, kể chuyện theo tranh là một trong những hình thức dạy học hiệu quả Nhiệm vụ quan trọng của phân môn kể chuyện là hình thành năng lực kể chuyện cho các em góp phần bồi dưỡng tâm hồn, vốn sống và năng lực văn học cho học sinh, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh trong văn hoá giao tiếp.
Phân môn kể chuyện giúp học sinh củng cố kỹ năng kể chuyện đãđược hình thành và rèn luyện ở các lớp 1, 2 ở đầu cập tiểu học, đồng thời hình thành nhữngkỹ năng mới về kể chuyện
Để thực hiện được mục tiêu phát triển kỹ năng nói và kể trước đám đông một cách có nghệ thuật, góp phần khơi gợi tư duy hình tượng của trẻ thì hình thức
“Kể chuyện theo tranh” là phương tiện tốt nhất giúp cho các em thể hiện được điều này Kể chuyện theo tranh là phần học không thể thiếu trong phân môn kể chuyện Theo định hướng hiện nay, với việc đổi mới cả về nội dung và phương pháp dạy học, kể chuyện theo tranh không đơn thuần là để giải trí mà qua đó góp phần tích cực vào việc dạy học môn Tiếng Việt Vì thông qua việc kể chuyện theo tranh giúp các em rèn luyện phát triển tư duy ngôn ngữ nhanh, việc dựa vào tranh vẽ khiến các em trình bày câu chuyện dễ dàng hơn, đúng ý của mình nên việc phát ngôn cũng tự nhiên hơn
Kể chuyện còn giúp học sinh mở rộng vốn hiểu biết, góp phần hình thành nhân cách con người mới vì các câu chuyện được kể ở bậc tiểu học có liên quan đến các chủ điểm thiên nhiên, con người, đất nước, phong tục tập quán, các sự tích, sự kiện lịch sử, về các anh hùng, về việc người tốt việc tốt… Cùng với nội dung học tập ở các phân môn khác nhất là ở các bài tập đọc, tập làm văn, những câu chuyện học sinh được đọc, được nghe, được kể ở tiểu học có tác dụng rất lớn trong việc mở rộng vốn hiểu biết về cuộc sống, con người bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm nhân cách cho học sinh
Trang 7Từ những vấn đề trên, việc dạy học kể chuyện theo tranh như thế nào để có hiệu quả? Đặc điểm thực tế dạy học kể chuyện theo tranh ở lớp 3 hiện nay ra sao? Để đánh giá vấn đề dạy kể chuyện được khách quan, tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Năng lực kể chuyện theo tranh của học sinh lớp 3”.
Qua việc khảo sát tôi mong muốn đưa ra một số đề xuất hy vọng đem lại hiệu quả tốt hơn cho quá trình dạy học môn kể chuyện nói chung và hình thức dạy học kể chuyện theo tranh nói riêng
II/ ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
a) Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài hướng vào nghiên cứu đặc điểm các bài dạy học kể chuyện theo tranh của học sinh lớp 3 và thực tế dạy học kể chuyện theo tranh ở học sinh lớp 3
b) Nhiệm vụ nghiên cứu.
Trên cơ sở nhận thức về đối tượng nghiên cứu, chúng tôi xác định những nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Tìm hiểu về hình thức “Kể chuyện theo tranh” theo hình thức đổi mới hiện nay trong việc dạy và học phân môn kể chuyện của giáo viên và học sinh khối 3 theo hình thức mới
- Khảo sát thực trạng việc tổ chức dạy và học phân môn kể chuyện của giáo viên và học sinh khối 3
- Qua kết quả nghiên cứu, đánh giá những nguyên nhân (các yếu tố ) ảnh hưởng tới quá trình dạy và học của hình thức kể chuyện này
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao kết quả học tập môn Tiếng Việt nói chung và nâng cao hiệu quả của việc dạy phân môn kể chuyện nói riêng thông qua phương pháp “Kể chuyện theo tranh” cho học sinh tiểu học Trường tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk
Trang 8III/ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
Nghiên cứu đề tài “Năng lực kể chuyện theo tranh của học sinh lớp 3” trong phân môn kể chuyện là một nội dung rất rộng lớn Vì thế, với trình độ nghiệp vụ cũng như thời gian còn hạn chế nên phạm vi nghiên cứu của tôi chỉ tập trung tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản của hình thức này tại trường tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk
Qua đề tài này chúng tôi nắm bắt việc tổ chức dạy kể chuyện theo tranh ra sao, biện pháp khắc phục khi dạy phân môn kể chuyện cho học sinh lớp 3 trong quá trình dạy học của giáo viên khối III như thế nào
IV/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Trong quá trình triển khai đề tài tôi đã tiến hành sử dụng các phương pháp sau:
a) Phương pháp điều tra:
Tiến hành điều tra tìm hiểu và thu thập các tư liệu về hình thức tổ chức dạy học “Kể chuyện theo tranh đặc điểm, thực tế dạy học ở lớp 3” trong phân môn kể chuyện tại trường tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk
b) Phương pháp thống kê:
Thống kê hệ thống các bài học “Kể chuyện theo tranh” trong chương trình tiểu học mới, nhằm tạo cơ sở cho việc lý luận vấn đề đặt ra
c) Phương pháp phỏng vấn:
Trò chuyện với các giáo viên khối III tại trường tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk Và một số đồng nghiệp khác Trò chuyện với các em học sinh trong khi thực hiện đề tài, nhằm nắm bắt thêm vấn đề cần tìm hiểu
d) Phương pháp so sánh:
Trang 9So sánh nội dung chương trình cũ với chương trình mới, đối chiếu với các khối lớp trong chương trình, với việc kể chuyện ngoài trường tiểu học …
e) Phương pháp phân tích tổng hợp.
Trên cơ sở của các phương pháp khác, tiến hành phân tích tổng hợp để đưa
ra các luận điểm cụ thể, khách quan với vấn đề cần nghiên cứu
V/ NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI:
Xuất phát từ thực tiễn giáo dục trên địa bàn một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn và những bất cập, tôi đi sâu tìm hiểu trên thực tế một số vấn đề cụ thể
* Việc chuẩn bị của giáo viên: Giáo án, đồ dùng dạy học, tranh ảnh, tài liệu tham khảo
* Thái độ đón nhận hình thức kể chuyện theo tranh của học sinh
* Hiệu quả của hình thức này khi đưa vào chương trình lớp 3
* Việc quan tâm đến chất lượng dạy và học kể chuyện theo tranh của giáo viên và học sinh tại trường tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện CưMga, tỉnh Đăk Lăk Trên cơ sở đó chúng tôi mạnh dạn đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa việc dạy – học kể chuyện theo tranh ở lớp 3 đạt kết quả cao
PHẦN II
Trang 10NỘI DUNG CHÍNH
I/ ĐẶC ĐIỂM PHÂN MÔN KỂ CHUYỆN, KỂ CHUYỆN THEO TRANH TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIỂU HỌC.
1/ Phân môn kể chuyện trong trường tiểu học:
Phân môn kể chuyện góp phần hình thành nhân cách, đem lại những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho tâm hồn học sinh Hầu hết các chuyện kể được đưa vào chương trình tiểu học đều có nội dung mang tính giáo dục cao, cốt truyện hướng vào việc xây dựng cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh cho học sinh thông qua từng câu chuyện Các văn bản này được biên soạn và chọn lọc rất kỹ phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh Vì thế, nó góp phần tích cực trong việc giáo dục và bồi dưỡng tam hồn trẻ thơ một cách lành mạnh
Phân môn kể chuyện góp phần tích luỹ vốn tiếng việt, mở rộng vốn sống cho trẻ em với thế giới Phân môn kể chuyện giúp cho trẻ sớm tiếp xúc với tác phẩm văn học, suốt thời gian học ở Tiểu học, các em được nghe và kể rất nhiều câu chuyện với nhiều thể loại, gồm các tác phẩm của Việt Nam và thế giới Mỗi câu chuyện là một tác phẩm văn học Vì thế vốn văn học của các em được tích luỹ dần dần, tạo ra trong các em một thế giới mới đầy sức sống
Phân môn kể chuyện góp phần rèn luyện và phát triển kỹ năng nói và diễn đạt trước đám đông một cách tự nhiên, tự tin, góp phần phát triển tích cực tư duy của trẻ Qua các câu chuyện các em được nghe, trong mỗi chuyện đều có những hình tượng nhân vật giúp các em hình thành những đức tính tốt, tạo cho nhân cách của các em được phát triển và hoàn thiện dần dần
2/ Kể chuyện theo tranh ở trường tiểu học:
Trang 112.1 Ở trường tiểu học khi dạy học phân môn kể chuyện, người ta đặc biệt chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi Chính vì thế, hệ thống các bài kể chuyện theo tranh đưa vào nhà trường theo hướng giảm dần Ở giai đoạn đầu, các lớp 1 – 2 – 3 tư duy của trẻ chủ yếu là tư duy bằng trực quan, vì thế phần kể chuyện theo tranh được đưa vào nhiều hơn Ở giai đoạn sau, các lớp 4 – 5 tư duy của các em tiến bộ hơn một bước nên độ khó càng được nhân lên vì vậy tư duy trừu tượng tăng lên, tư duy trực quan giảm dần Ở giai đoạn đầu, các lớp 1, 2, 3 tư duy của trẻ chủ yếu là tư duy bằng trực quan, vì thế phần kể chuyện theo tranh được đưa vào nhiều hơn Ở giai đoạn sau, các lớp 4, 5 tuy duy của các em tiến bộ hơn một bước nên độ khó càng được nhân lên vì vậy tư duy trừu tượng tăng lên,
tư duy trực quan giảm dần, vì thế các bài kể chuyện theo tranh giảm dần Cụ thể như sau :
Lớp Số bài kể chuyện Số bài kể chuyện theo tranh
2.2 Hệ thống các bài kể chuyện trong chương trình lớp 3
8 Các em nhỏ và cụ già
9 Oân tập giữa học kỳ I
Trang 1211 Đất quý, đất yêu x
12 Nắng phương Nam
13 Người con của Tây Nguyên
16 Đôi bạn
18 Oân tập cuối học kỳ I
20 Ở lại với chiến khu
21 Oâng tổ nghề thêu
22 Nhà bác học và bà cụ
25 Hội vật
27 Oâng tập giữa học kỳ II
29 Buổi học thể dục
30 Gặp gỡ ở Lúc – Xăm – Bua
34 Sự tích chú Cuội cung trăng
35 Oân tập cuối học kỳ II
Theo bảng tổng hợp trên, ta thấy khối lớp 3 có 35 tiết kể chuệyn/ 35 tuần học Hệ thống dạng bài kể chuyện trong STV3 mới phong phú và đa dạng, chỉ riêng các bài kể chuyện trong sách TV3 mới đã có gần 10 kiểu như : Kể chuyện theo tranh và câu hỏi gợi ý, kể theo tranh không có câu hỏi gợi ý, sắp xếp lại các tranh đã bị đảo lộn thứ tự cho chúng với nội dung câu chuyện, sau đó kể lại chuyện Kể theo dàn ý và câu hỏi gợi ý, tự tóm tắt nội dung của một đoạn truyện rồi dựa vào kết quả tóm tắt kể lại từng đoạn câu chuyện, kể một đoạn câu chuyện bằng lời của mình, phân vai diễn lại một đoạn hoặc cả câu chuyện… trong bộ sách mới, không có quyển truyện đọc dùng riêng cho các giờ kể chuyện như SGK cũ mà được bố trí trong bài tập đọc 2 tiết ở đầu mỗi tuần Cả năm học có 18
Trang 13tiết kể chuyện theo tranh Như vậy ta thấy việc sắp xếp chương trình không phải
do ngẫu nhiên mà đã được tính toán, khảo sát kỹ dựa trên cơ sở kế thừa kinh nghiệm của chương trình cũ Các truyện các em được học, được đọc, được kể đều gắn với những chủ điểm Măng non, Mái ấm, Tới trường, Cộng đồng, Quê hương, Bắc – Trung – Nam, Anh em một nhà, Thành thị và nông thôn, Bảo vệ tổ quốc, Sáng tạo, Nghệ thuật, Lễ hội, Thể thao, Ngôi nhà chung, Bầu trời và mặt đất… Vì học sinh lớp 3 mức độ tư duy bằng trực quan giảm vì các em đã được phát triển tư duy trừu tượng, thoát ly dần khỏi tư duy trực quan
3 Hướng tích cực của việc kể chuyện theo tranh trong trường tiểu học:
- So sánh với chương trình 165 tuần với chương trình đổi mới hiện nay ta thấy rất rõ, việc đổi mới cả về nội dung và phương pháp dạy học đã đáp ứng được nhu cầu cấp thiết hiện nay của nhiệm vụ giáo dục Môn học kể chuyện không còn đơn thuần là môn để giải trí vào cuối tuần sau những giờ học căng thẳng nữa mà kể chuyện còn được các nhà giáo dục đánh giá rất cao, đặc biệt là kể chuyện theo tranh trong phân môn Tiếng Việt Căn cứ vào đặc điểm tư duy của học sinh tiểu học, cùng với sự năng động của thời đại công nghệ thông tin, các nhà thiết kế sách đặc biệt quan tâm đến kênh hình trong sách giáo khoa
Số lượng hình ảnh đã tăng lên đáng kể, chất lượng các tranh ảnh cũng rất đẹp (vì đã in ảnh màu) tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học
Phân môn kể chuyện được đổi mới cũng từ đó Từ chỗ giáo viên kể chuyện cho học sinh nghe vào cuối tuần, thì nay học sinh được thực hành kể lại chuyện ngay trên lớp, ngay sau bài tập đọc đầu tuần (kể chuyện học vào đầu tuần) Điều này là một bước đột phá được ví như : “một mũi tên bắn trúng hai đích” Vừa học tập đọc xong học sinh vừa có văn bản để học kể chuyện, lại tiết kiệm được thời gian truy vấn văn bản, học sinh có nhiều thời gian trong việc thực hành kể chuyện
Trang 14Mặt khác , theo quan điểm mới, học sinh tự mình xâm nhập nội dung truyện kể Điều này giúp ích cho các em phát huy được tính tích cực, các em được mạnh dạn trình bày ý kiến của mình một cách thoải mái Từ đó kàm cho bài học trở nên sinh động, phong phú Giúp cho tiết học kể chuyện ngày càng trở nên hấp dẫn.
Một điểm hiệu quả nữa của hình thức kể chuyện theo tranh là, việc học sinh dựa vào tranh vẽ sẽ giúp cho các em nắm nội dung truyện dễ dàng, từ đó thể hiện nội dung truyện được tự tin hơn Nhờ vậy, học sinh ngày càng mạnh dạn hơn Trước kia, học sinh tiểu học nói chung, học sinh khối 3 nói riêng, sau việc nghe cô giáovà các bạn kể vài lượt các em sẽ được cô giáo mới lên kể trước lớp Việc này thật là khó với nội dung cốt truyện dài Học sinh sau vài lần không thuộc truyện trở lên nhút nhát trước lớp, rồi việc học kể chuyện đối với các em trở nên không còn thích thú, thậm chí trở thành “cực hình” Đối với việc học kể chuyện theo tranh lớp 3 hiện nay, do chương trình được đổi mới, các em học tập rất tích cực hầu như em nào cũng muốn tham gia vào bài học, tôi nhận thấy các
em đặc biệt yêu thích môn học này , các em luôn mong chờ và vỗ tay reo mừng khi đến tiết kể chuyện Bởi vì ở tiết học này các em sẽ được thể hiện trước các bạn (tâm lý chung của trẻ em rất thích được thể hiện mình trước người khác) Em nào cũng muốn thể hiện cốt truyện theo riêng ý mình Qua đó, giúp các em rèn luyện các kỹ năng nghe, nói Nghe và nhận xét người khác trình bày, để rồi mình trình bày sao cho hay hơn, đúng mong muốn, tình cảm của mình Đây là một thành công lớn, ngoài sự mong đợi của các tác giải dự án đổi mới giáo dục
4 Kể chuyện theo tranh ở lớp 3:
Như chúng ta đã biết ở học sinh khối 2, 3 trình độ nhận thức, mức độ tư duy của các em đã ở mức cao, nên kênh hình của các em giảm xuống, thay vào đó là lối diễn đạt bằng lời, bằng ngôn ngữ Phân môn kể chuyện cũng vậy Các em
Trang 15thay vì học kể chuyện theo tranh 1 tiết/tuần, nay các em chỉ học kể chuyện có 18 tiết theo mười hai chủ điểm.
Qua khảo sát ta thấy các bài kể chuyện theo tranh ở lớp 3 có một số đặc điểm sau :
Các bài kể chuyện theo tranh, phần lớn không ghi lời thuyết minh hoặc thuật truyện ngắn gọn dưới tranh
Hầu hết các truyện đều không có văn bản kèm theo, học sinh chỉ dựa vào nội dung văn bản đã được học trong tiết tập đọc đầu tuần và tập kể theo đúng thứ tự các tranh minh họa, hay sắp xếp lại tranh minh họa cho đúng diễn biến của câu chuyện rồi mới kể, hoặc dựa theo gợi ý bằng lời được in đậm ở góc dưới mỗi tranh, đôi khi cũng có dạng bài tự đặt tên cho mỗi đoạn truyện rồi kể lại cho một đoạn hoặc toàn bộ câu chuyện
Một số bài, tranh vẽ còn mời, nhở và có một số điểm ở tranh không rõ, có thể dẫn đến hiểu sai nội dung hoặc tri giác lệch lạc nội dung truyện
Tranh vẽ còn mang đậm tính minh họa nên chưa được chỉnh chu, chưa quan tâm đầu tư tranh vẽ tốt cho bài kể chuyện
Các truyện trong chương trình mới hiện nay nội dung đề cập đến các câu truyện lịch sử, danh nhân (ông tổ nghề thêu, đối đáp với vua, sự tích lễ hội Chử Đồng Tử) Sự tích Chú Cuội cung trăng Các kiện kiện Trời… là các câu truyện kể về nội dung truyền thuyết mang tính giáo dục cao Truyện về các anh hùng nhỏ tuổi nhưng có chí lớn quyết tâm tham gia cách mạng dù có gặp gian khổ, khó khăn cũng không lùi bước (ở lại với chiến khu, Người con của Tây Nguyên, Người liên lạc nhỏ…) truyện về các nghệ nhân, doanh nhân nước ngoài (Nhà ảo thuật, Bác sĩ Y – éc – xanh)… Các câu chuyện này đều mang tính thực tế giáo dục cao
Trang 16Ở chương trình lớp 3 cũ có 34 truyện trong sách giáo khoa kể chuyện, các truyện này đều xoay quanh các loại truyện như : truyện truyền thuyết cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện lịch sử, truyện danh nhân, truyện khoa học… Các truyện được sắp xếp nhằm vào việc tạo cho các em có được yếu tố giải trí sau một tuần học tập căng thẳng Không có truyện tranh như chương trình mới hiện nay.
Căn cứ vào đặc điểm của học sinh giáo viên cũng cần đưa ra phương pháp phù hợp với nội dung bài, cũng như phù hợp với lứa tuổi của học sinh
Sử dụng lời kể của giáo viên làm chỗ dựa cho học sinh kể lại câu chuyện
Sử dụng tranh minh họa (sách giáo khoa, tranh phóng to) để gợi mở, hướng dẫn học sinh kể lại từng đoạn và toàn bộ câu chuyện
Sử dụng câu hỏi, gợi ý hoặc dàn ý để hướng dẫn học sinh xây dựng những bài học rút ra từ nội dung câu chuyện
Để dạy kiểu bài kể chuyện theo tranh đạt kết quả tốt, giáo viên cần lưu ý điều gì ?
- Giáo viên kể mẫu thật hay, hấp dẫn lôi cuốn sự ham thích của học sinh ngay từ đầu tiết học
- Tổ chức giờ học sau cho nhiều đối tượng học sinh được kể chuyện được trao đổi bằng nhiều hình thức khác nhau : tập kể chuyện trong nhóm kể cá nhân trước lớp, thì kể chuyện giữa các nhóm, tổ, trao đổi về nội dung, ý nghĩa câu chuyện hoặc mỗi học sinh khi kể chuyện xong tự nêu ý nghĩa chuyện…
- Cần động viên, khuyến khích trẻ kể chuyện tự nhiên, tránh gò ép Giáo viên nên khích lệ khen ngợi những học sinh kể tốt
- Không nên gọi nhiều học sinh nhận xét sau lời kể của mỗi bạn, tránh sự nặng nề của tiết học
Trang 17Đối với lớp 3 các biện pháp dạy học trên đựơc tổ chức dựa trên các bài kể chuyện, nhưng việc phát triển kỹ năng hoạt động độc lập, phát huy tính sáng tạo của học sinh là mục tiêu then chốt nên việc tổ chức bằng biện pháp dạy học nào
đi nữa thì nhiệm vụ trọng tâm của người giáo viên là phải chuyển tải được nội dung bài học đến với học sinh một cách hiệu quả nhất Chính vì vậy trứơc khi tiến hành bài dạy người giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung để lựa chọn phương pháp dạy học và hình thức tổ chức ra sao là điều quan trọng nhất của tiết kể chuyện Đặc biệt ở khối lớp 3 giáo viên cần biết khai thác triệt để sự nhanh nhạy, sự nhiệt tình của trẻ Gợi ý trẻ để học sinh thể hiện diễn xuất một cách tự nhiên nhất, qua đó giúp học sinh phát huy hết khả năng nghệ thuật trong học sinh Góp phần đem lại hiệu quả cao trong việc dạy học kể chuyện theo tranh
Ơû lớp 3, nội dung dạy học phân môn kể chuyện vẫn tiếp tục được củng cố kỹ năng kể chuyện đã được hình thành ở lớp 2, bên cạnh đó các em vẫn tiếp tục được học tập rèn luyện, mở rộng thêm về kỹ năng cũng như kiến thức mới thông qua hai loại hình kể chuyện
Kể chuyện theo nội dung truyện kể các em được học trong bài tập đọc đầu tuần
- Nội dung truyện kể có thể là những câu chuyện được nghe thầy cô kể (văn bản truyện in trong SGK, minh hoạ trong SGK) gắn với những chủ điểm nhất định
* Về kiến thức : lên lớp 3 ngoài việc củng cố những kiến thức đã học, học sinh còn được mở rộng và tích cực hóa vốn từ ngữ, phát triển tư duy, nâng cao hiểu biết về đời sống, góp phần hình thành nhân cách con người mới Nội dung của các câu chuyện lớp 3 có nhiều tình tiết phức tạp hơn, nội dung sâu sắc hơn so với ở lớp 1, 2 Những câu chuyện đều nói về những phẩm chất đáng quý mà con người rèn luyện, gắn với 14 chủ điểm trong sách giáo khoa Những câu chuyện