tham gia kh o sát.
Trang 3L I CÁM N
Qua th i gian th c hi n nghiên c u, m c dù g p nhi u khó kh n trong
vi c thu th p tài li u, c ng nh tìm hi u ki n th c th c t Nh ng v i s giúp
đ t n tình c a các th y cô, đ ng nghi p, b n bè cùng v i s n l c c a b n
thân, lu n v n đã hoàn thành đúng th i h n
Tác gi xin bày t lòng bi t n sâu s c đ n th y PGS.TS Mai Di Tám đã
h ng d n ch b o t n tình trong su t quá trình th c hi n lu n v n
Cu i cùng tác gi xin g i l i c m n đ n Ban Giám Hi u, các th y cô
phòng ào t o sau đ i h c, khoa Công trình tr ng i h c Th y L i, gia
đình, b n bè đã đ ng viên, khích l và t o đi u ki n đ tác gi hoàn thành
khóa h c và lu n v n này
TP HCM, ngày tháng n m 2015
Nguy n Tu n Ng c
Trang 4B N CAM K T
Tên tôi là Nguy n Tu n Ng c, h c viên cao h c l p CH21-QLXD,
chuyên ngành “Qu n Lý Xây D ng” niên h n 2013-2015, tr ng đ i h c
Th y L i, C s 2 – Tp H Chí Minh
Tôi xin cam đoan lu n v n th c s “ Nghiên c u, đ xu t các gi i pháp
nân g cao ch t l ng các công trình c p n c t i TP.H Chí Minh ” là công
trình nghiên c u c a riêng tôi, s li u nghiên c u thu đ c t th c nghi m và
Trang 5M C L C
L I CÁM N 1
B N CAM K T 2
M C L C 3
DANH M C CÁC HÌNH V 5
DANH M C CÁC B NG BI U 6
CÁC KÝ HI U, THU T NG 7
M U 8
CH NG 1: 12
T NG QUAN 12
1.1 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p n c t i Vi t Nam nói chung và Tp.H Chí Minh nói riêng 13
1.1.1 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p n c t i Vi t Nam 13
1.1.2 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p n c t i Tp.H Chí Minh 15
1.2 T ng quan v đ tài nghiên c u 17
1.2.1 T ng quan v ngành xây d ng 17
1.2.2 Khái ni m v qu n lý ch t l ng công trình 18
1.2.3 S c n thi t c a nghiên c u 22
K t lu n ch ng 1 23
CH NG 2: 25
C S LÝ LU N KHOA H C 25
2.1 Các nhâ n t nh h ng đ n ch t l ng công trình c p n c 26
2.2 C s lý thuy t v “Th ng kê” s d ng trong nghiên c u 30
2.2.1 Khái ni m 30
2.2.2 Các ph ng pháp nghiên c u th ng kê 31
2.2.3 M u trong nghiên c u “Th ng kê” 31
2.2.4 Các bi n trong nghiên c u “Th ng kê” 32
2.2.5 c đi m c a “Th ng kê” 33
Trang 62.2.6 Thang đo trong “Th ng kê” 34
2.2.7 ánh giá đ tin c y c a thang đo 35
2.3 T ng quan v QFD 36
2.3.1 L ch s phát tri n c a QFD 36
2.3.2 Khái ni m v QFD 37
2.3.3 Các giai đo n c a QFD (d a theo s đ c a Yi Qing Yang) 37
2.3.4 Ngôi nhà ch t l ng và Ma tr n t ng quan 38
2.3.2.1 Ngôi nhà ch t l ng 38
2.3.2.2 Ma tr n t ng quan (Correlation Matrix) 40
2.3.5 C s mô hình QFD trong qu n lý ch t l ng công trình c p n c 46
2.4 Qui trình nghiên c u 49
2.5 Quy trình thu th p d li u 50
K t lu n ch ng 2 52
CH NG 3: 54
XU T CÁC GI I PHÁP QU N LÝ NH M C I THI N, NÂNG CAO CH T L NG CÔNG TRÌNH C P N C T I TP HCM 54
3.1 Gi i thi u s l c v T ng Công ty C p n c Sài Gòn TNHH MTV – Sawaco 55
3.1.1 T ng quan v T ng công ty c p n c Sài Gòn TNHH MTV 55
3.1.2 L ch s hình thành 57
3.1.3 S đ t ch c 59
3.2 Phân tích các nhân t khách quan, ch quan nh h ng đ n ch t l ng công trình c p n c t i khu v c TP.H Chí Minh 59
3.2.1 Phân tích d li u s b 59
3.2.2.1 K t qu th ng kê 60
3.2.2.2 K t qu phân tích 62
3.2.2 Phân tích d li u chính th c 63
3.2.2.1 Th ng kê t n s đ i t ng tham gia tr l i 63
3.2.2.2 Ki m đ nh thang đo - Cronbach’s Alpha ( ) 68
3.2.2.3 Th ng kê mô t cho các nhân t 71
3.3 xu t mô hình QFD qu n lý ch t l ng công trình c p n c t i Tp H Chí Minh 77
Trang 73.3.1 Xác đ nh các gi i pháp th c hi n nh m c i thi n và nâng cao ch t l ng
công trình c p n c t i Tp.H Chí Minh 77
3.3.2 Xác đ nh m i quan h gi a các nhóm gi i pháp và các nhân t nh h ng 80 K T LU N VÀ KI N NGH 83
1 Nh ng k t qu đ t đ c c a lu n v n 83
2 H n ch c a lu n v n 84
3 K i n ngh 85
TÀI LI U THAM KH O 86
PH L C 88
PH L C 1: B NG CÂU H I KH O SÁT S B 89
PH L C 2: B NG CÂU H I KH O SÁT CHÍNH TH C 95
PH L C 3: PHI U KH O SÁT ÁNH GIÁ M C KH THI CÁC XU T GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH T L NG CÔNG TRÌNH C P N C 101
PH L C 4: PHI U CÂU H I KH O SÁT M I QUAN H GI A GI I PHÁP VÀ CÁC NHÂN T NH H NG N CH T L NG CÔNG TRÌNH C P N C 104
DANH M C CÁC HÌNH V Hình 2.1: S đ hóa các y u t t o nên ch t l ng công trình 20
Hình 2.2: Ví d “Bi n đ c l p” và “Bi n ph thu c” 33
Hình 2.3: B n giai đo n c a QFD (d a theo s đ c a Yi Qing Yang) 37
Hình 2.4: Ngôi nhà ch t l ng (ngu n: QFD Institute) 40
Hình 2.5: Ví d Ma tr n t ng quan trong QFD 41
Hình 2 6: Ví d Ngôi nhà ch t l ng cho m t giai đo n thi t k 45
Hình 2.7: Mô hình ngôi nhà ch t l ng trong QLCLCT c p n c 47
Hình 2.8: Quy trình th c hi n QFD cho nghiên c u 48
Hình 2 9:Quy trình nghiên c u c a lu n v n 49
Trang 8Hình 2.10: Quy trình xây d ng b ng câu h i kh o sát 52
Hình 3.1: B n đ vùng c p n c Tp.H Chí Minh 56
Hình 3 2: Giai đo n hình thành và phát tri n c a SAWACO 58
Hình 3 3: S đ t ch c c a SAWACO 59
Hình 3.4:Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo vai trò tham gia d án c p n c 64
Hình 3 5: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo kinh nghi m s d án tham gia 64
Hình 3.6: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo t ng m c đ u t d án tham gia 65
Hình 3 7: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo đ n v công tác 66
Hình 3 8: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo v trí công tác 66
Hình 3.9: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo chuyên môn chính 67
Hình 3.10: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo th i gian công tác 68
Hình 3 11: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo m c đ kh thi 79
DANH M C CÁC B NG BI U B ng 2.1: Các nhân t chính gây nh h ng đ n s thành công c a d án xây d ng 26
B ng 2.2: Công c nghiên c u trên ph n m m IBM-SPSS version 21 51
B ng 3.1:K t qu kh o sát th nghi m các nhân t thành công d án c p n c 60
B ng 3.2:Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo vai trò tham gia d án c p n c 63
B ng 3 3: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo kinh nghi m s d án tham gia 64
B ng 3 4: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo t ng m c đ u t d án tham gia 65
B ng 3 5: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo đ n v công tác 65
B ng 3 6: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo v trí công tác 66
B ng 3.7: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo chuyên môn chính 67
B ng 3.8: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo th i gian công tác 67
B ng 3.9: K t qu phân tích đ tin c y thang đo 69
B ng 3.10: K t qu th ng kê mô t các nhân t 71
Trang 9B ng 3.11: X p h ng m c đ nh h ng c a các nhân t theo giá tr Mean 74
B ng 3.12: Các gi i pháp th c hi n nh m nâng cao ch t l ng công trình c p n c 77
B ng 3 13: Th ng kê t n s đ i t ng tr l i theo m c đ kh thi 79
B ng 3 14: K t qu th ng kê m i t ng quan gi a các nhóm gi i pháp và các nhân t nh
- GDP :T ng s n ph m n i đ a (Gross Domestic Product)
- SAWACO : T ng công ty C p n c Sài Gòn Trách nhi m H u h n
M t thành viên
Trang 10M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Ch t l ng công trình xây d ng không nh ng có liên quan tr c ti p đ n s an toàn c ng đ ng, hi u qu c a các d án đ u t xây d ng công trình mà còn là y u t quan tr ng đ m b o s phát tri n b n v ng, an ninh qu c phòng c a m i qu c gia Trong đó, ch t l ng c a các công trình h t ng k thu t có vai trò r t quan tr ng
c bi t là ch t l ng c a các d án c p n c có nh h ng tr c ti p và r t l n đ n nhu c u s d ng n c s ch trong sinh ho t hàng ngày c a ng i dân c ng nh ho t
Trang 11thông.v.v Do đó, v n đ đ t ra đây là công tác qu n lý ch t l ng các công trình
c p n c i u đó cho th y ch t l ng công trình các công trình c p n c c n ti p
t c đ c quan tâm, đ y m nh trong m i khâu c a quá trình đ u t xây d ng
Thành ph H Chí Minh là m t đô th đ c bi t v i dân s h n 7 tri u ng i (N m 2013), m t trung tâm l n v kinh t , v n hóa, giáo d c và đào t o, khoa h c công ngh , đ u m i giao l u và h i nh p qu c t , là đ u tàu, đ ng l c c a vùng kinh t tr ng đi m phía nam, có v trí chi n l c quan tr ng c a c n c Tr c
nh p đ t ng tr ng kinh t - xã h i c a Thành ph , nhu c u n c s ch ph c v cho sinh ho t s n xu t ngày càng cao, trong khi h th ng c p n c hi n t i ngày càng
xu ng c p và không đáp ng đ c nhu c u u t m r ng, c i t o nâng c p h
V i các lý do nêu trên, nên tác gi ch n đ tài “Nghiên c u, đ xu t các gi i
pháp nâng cao ch t l ng các công trình c p n c t i Tp H Chí Minh” là r t c n
thi t và đáp ng đ c yêu c u th c ti n c a đ i s ng kinh t , xã h i
Trang 12Nghiên c u d a trên c s kh o sát các chuyên gia trong l nh v c xây d ng, c
s h t ng, đã t ng tham gia trong các d án C p n c t i khu v c Tp.H Chí Minh:
- S Xây d ng, S Tài nguyên môi tr ng, S Giao thông v n t i, S K ho ch
đ u t , S Quy ho ch ki n trúc
- Ban Qu n lý d án thành ph , qu n, huy n
- Ban Qu n lý các khu công nghi p, khu kinh t
- Các công ty c p n c thành viên
- Các công ty xây d ng t nhân có tham gia d án xây d ng, c s h t ng,
i t ng nghiên c u là bài toán qu n lý ch t l ng các công trình c p n c thu c l nh v c xây d ng h t ng k thu t ng m Tr ng h p nghiên c u c th c a
đ tài là “Các d án đ u t m ng l i c p n c t i khu v c Tp.H Chí Minh”
4.2 Ph m vi nghiên c u
Tác gi nghiên c u d a trên vai trò c a ch đ u t , t p trung nghiên c u nh ng
v n đ liên quan trong vòng đ i c a d án c p n c t i khu v c Tp.H Chí Minh t giai đo n kh o sát, thi t k , thi công đ n giai đo n khai thác v n hành, duy tu, b o
d ng, s a ch a công trình
Trang 13- xu t ý t ng, tham kh o cán b h ng d n và chuyên gia
-Xây d ng quy trình nghiên c u và th c hi n đ tài
5.2 Ph ng pháp nghiên c u
Tác gi đ xu t s d ng các ph ng pháp nghiên c u sau:
-Ph ng pháp h th ng v n b n pháp quy liên quan đ n Qu n lý ch t l ng xây d ng công trình c p n c đ c ng c , h th ng hóa các quy trình qu n lý
ch t l ng hi n nay đang đ c áp d ng cho các công trình c p n c
-Ph ng pháp đi u tra kh o sát, ph ng pháp th ng kê ng d ng, ph ng pháp chuyên gia đ phân tích, xác đ nh các y u t ch quan và khách quan nh h ng
Trang 14CH NG 1:
T NG QUAN
Trang 151.1 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p
n c t i Vi t Nam nói chung và Tp.H Chí Minh nói riêng
1.1.1 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p
n c t i Vi t Nam
Trong nh ng n m qua, n n kinh t Vi t Nam t ng tr ng m t cách nhanh chóng T l GDP c a n n kinh t luôn m c khá T c đ phát tri n đô th ngày càng nhanh, theo s li u th ng kê n m 2014 dân s đô th c n c là h n 90 tri u
ng i, đ n n m 2020 s là 95 tri u ng i Xu h ng đô th hoá trên c n c ngày càng phát tri n c v s l ng và quy mô dân s , thu hút nhi u dân c và các ngành công nghi p, ti u th công nghi p, d ch v , Song c s h t ng các đô th còn y u kém nh t là giao thông, c p thoát n c và v sinh môi tr ng, ch a đáp ng đ c yêu c u phát tri n kinh t - xã h i c a các đô th trong giai đo n hi n nay
Trong th i gian qua, h th ng c p n c các đô th Vi t Nam đã đ c quan tâm
u tiên đ u t c i t o và xây d ng, nh v y tình hình c p n c đã đ c c i thi n
m t cách đáng k Nhiêù d án v i v n đ u t trong n c, v n tài tr c a các Chính
ph , các t ch c Qu c t đã và đang đ c tri n khai
Hi n nay, toàn b 64 t nh thành trong c n c đã có các d án c p n c các
m c đ khác nhau T ng công su t thi t k đ t 5 tri u m3/ngđ Tr các nhà máy
n c c a các thành ph tr c thu c trung ng và các đô th t nh m i đ c xây d ng
trong th i gian g n đây có dây chuy n công ngh x lý và thi t b khá hi n đ i, còn
l i là các nhà máy n c c có công ngh l c h u và ch a có đi u ki n qu n lý t
đ ng hoá các khâu khai thác, v n hành [1]
T ng chi u dài đ ng ng làm nhi m v truy n t i và phân ph i n c trên toàn
b h th ng c p n c trong c n c vào kho ng 15.000 km Trong s đó có t i trên 30% đã đ c l p đ t trên 30 n m ch a đ c s a ch a thay th ây là khâu y u
nh t hi n nay c a h th ng c p n c các đô th M ng l i c p n c hi n t i ch đáp
ng đ c 70% nhu c u dùng n c Nhi u đ ng ng v n ti p t c xu ng c p và h
h ng Thêm vào đó, m ng l i đ ng ng xây d ng tr c đây ph n l n ch a có quy ho ch h p lý, ch ng chéo qua m t s giai đo n nâng c p, c i t o Ch t l ng
Trang 16ng không đ ng đ u, nhi u tuy n ng c đã xu ng c p nghiêm tr ng xen k v i các
đ ng ng m i l p đ t, gây khó kh n cho công tác qu n lý T l th t thoát th t thu
n c trong đô th còn cao h n 30%
V c c u t ch c qu n lý c p n c đô th : hi n nay, 64 t nh, thành ph đ u thành l p công ty c p n c ho c công ty c p thoát n c, giao cho các các S Xây
d ng qu n lý ngo i tr Tp.H Chí Minh do S Giao thông v n t i qu n lý
V c ch , chính sách qu n lý c p n c đô th : Vi c xây d ng c ch chính sách, v n b n pháp quy, tiêu chu n, quy trình, quy ph m, đ nh m c kinh t k thu t, xây d ng chi n l c qui ho ch c p n c cho yêu c u phát tri n kinh t - xã h i nói chung đã có, nh ng còn thi u Công tác h ng d n, ki m tra đ i v i các đ a ph ng trong vi c c th hoá c ch chính sách, xây d ng và qu n lý các d án phát tri n, khai thác s d ng công trình c p n c còn h n ch , ch a đ c th ng xuyên sâu sát, nh t là các đô th nh còn nhi u y u kém Các chính sách v qu n lý và phát tri n ngành n c, đ c bi t là chính sách tài chính ch a đ c qui đ nh c th và ch a
đ c ch p hành nghiêm túc Các ngh đ nh, thông t liên quan đ n ngành c p n c
đã có, xong các v n b n d i lu t nh : Ch th , qui đ nh, qui t c, đi u l đ qu n lý
c p n c đô th còn thi u Vi c thi hành pháp lu t còn y u, ch a có b máy và c
ch đ th c hi n các lu t l , qui đ nh đã ban hành
V n ng l c qu n lý c p n c đô th : Trình đ qu n lý c a các công ty c p n c
ch a đáp ng đ c yêu c u trong tình hình đ i m i Các công ty c p n c thi u đ i
ng cán b , công nhân đ c đào t o đúng chuyên môn, trình đ qu n lý và v n hành k thu t H th ng d ch v c p n c còn mang tính đ c quy n S ph i h p
v i chính quy n đ a ph ng trong công tác qu n lý c p n c còn nhi u h n ch S
hi u bi t c a cán b làm vi c trong các phòng ban chuyên môn t i đ a ph ng v công tác qu n lý c p n c, c ng nh vi c ph bi n các v n b n qu n lý c p n c
ch a đ c l nh h i th ng xuyên và đ y đ S tham gia c a c ng đ ng trong công tác đ u t , qu n lý và cung c p d ch v ch a đ c huy đ ng đ y đ
V ch t l ng các công trình c p n c đô th : M t trong nh ng nguyên nhân chúng ta ch a đ t đ c m c tiêu đ ra trong l nh v c c p n c là do ch t l ng các
Trang 17công trình c p n c ch a cao Quy trình thi t k , quy trình thi công chuyên ngành
ch a phù h p: Vi c áp d ng các tiêu chu n thi t k , quy chu n k thu t, công ngh
ch a đ m b o s l a ch n t i u v kinh t - k thu t và phù h p v i đi u ki n c
th c a t ng d án Công tác qu n lý, giám sát ch t l ng công trình xây d ng c a
Ch đ u t , Ban Qu n lý d án, Giám sát xây d ng, Giám sát tác gi c a t v n thi t k còn nhi u đi m y u, thi u tính chuyên nghi p i ng T v n giám sát
ch a đáp ng yêu c u trong công tác qu n lý ch t l ng trên công trình, ch a kiên quy t x lý các vi ph m v ch t l ng Trong quá trình thi công, nhà th u ch a tuân
th đ y đ theo các đi u ki n v qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n k thu t c a d án; các bi n pháp đ m b o an toàn công trình, an toàn lao đ ng, th c hi n các quy
đ nh v môi tr ng còn b coi nh V t t s d ng ch a đ ng b , ch t l ng ch a
đ c ki m soát ch t ch Các công tr ng xây d ng tri n khai thi u khoa h c, m t
b ng thi công b b n; B máy ki m soát ch t l ng và chi phí cho vi c đ m b o
ch t l ng c a nhà th u ch a đ c quan tâm đúng m c Nguy c vi ph m ch t
l ng công trình xây d ng là l n và ti m n Công tác b o trì và vi c qu n lý khai thác v n hành công trình sau khi đ a vào s d ng ch a đ c chú tr ng M t ví d
c th trong vi c l a ch n công ngh và ch ng lo i v t t không phù h p v i đi u
ki n c a d án là s c v đ ng ng c p n c Sông à d n đ n kho ng 70.000 h dân Th đô b nh h ng do thi u n c sinh ho t
1.1.2 T ng quan, th c tr ng v công tác qu n lý ch t l ng công trình c p
n c t i Tp.H Chí Minh
L ch s ngành c p n c Tp.H Chí Minh đ c b t đ u t th i thu c Pháp Sau n m 1975, trên c s h th ng c p n c c a chính quy n Sài Gòn c , chính quy n Tp H Chí Minh đã thành l p Công ty C p n c Tp.H Chí Minh, nâng công su t c p n c lên kho ng 450.000m3/ngày n n m 2005, Công ty đã
m r ng quy mô ho t đ ng, chuy n đ i c c u thành T ng Công ty C p n c Sài Gòn, ho t đ ng theo mô hình công ty m - công ty con [12]
Công ty ti p t c đ c nâng c p chuy n thành T ng công ty C p n c Sài Gòn Trách nhi m h u h n m t thành viên (SAWACO) v i 8 công ty c ph n c p n c
Trang 18tr c thu c g m: B n Thành, Ch L n, Gia nh, Th c, Phú Hòa Tân và Nhà
Bè, Tân Hòa, Trung An v i nhi m v chính là kinh doanh, phân ph i đi u hành
n c s ch đ n t ng h dân và thi công l p đ t các công trình c p n c
Toàn thành ph đ c cung c p t 06 nhà máy n c và các tr m n c ng m
N m 2014, t ng công su t c p n c c a Thành ph kho ng 1,7 tri u m3/ngày đêm
và d ki n s t ng lên thành 2,0 tri u m3/ngày đêm khi Nhà máy n c Th c 3 đi vào ho t đ ng Tuy v y, công su t c p n c này v n ch a th đáp ng 100% n c sinh ho t, s n xu t khi nh c u dùng n c có th lên đ n 3,7 tri u m3/ngày đêm vào
n m 2025 Bên c nh đó m ng l i phân ph i hi n t i kho ng 5.500 km ch y u ch bao ph ph n n i thành, ph n ngo i thành ít có h th ng c p n c sinh ho t Trong
đó m ng l i phân ph i c p II, III có chi u dài kh ng 4.000km có t l ng c m c cao, nhi u tuy n ng đã có tu i th cao trên 50 n m Công tác quy ho ch m ng l i các tuy n ng ch ng chéo không đ c c p nh t, qu n lý đ y đ d n đ n t l n c
th t thoát hàng n m luôn m c cao trên 32%, áp l c n c t i m t s n i v n th p
h n so v i yêu c u S l ng đ u n i đ t 970.000 đ ng h n c T l h dân hi n nay đ c c p n c là 89,43%
V ch t l ng n c s ch: hi n nay v n đ ô nhi m, nhi m m n đang nh h ng nghiêm tr ng đ n h th ng sông Sài Gòn, sông ng Nai gây nhi u khó kh n trong
vi c đ m b o ch t l ng n c c p cho toàn thành ph Bên c nh đó, các tuy n ng
c m c, th ng xuyên xì b d gây đ c khi có s thay đ i th y l c trên m ng l i
V c ch , chính sách qu n lý c p n c thành ph : Hi n nay, T ng Công ty c p
n c Sài Gòn tr c thu c y ban nhân dân Tp.H Chí Minh và đ n v qu n lý ngành
là S Giao thông v n t i M c dù đã có nhi u n l c c a các đ n v qu n lý nhà
n c trong vi c qu n lý ch t l ng, quy ho ch đ ng b h th ng h t ng thông qua các quy đ nh m i đ c ban hành nh ng v n ch a đ t đ c hi u qu nh mong
mu n Nhi u v n b n quy đ nh ch ng chéo, không rõ ràng, không th áp d ng vào
th c ti n
V ch t l ng các công trình c p n c: vi c qu n lý ch t l ng các công trình
c p n c đô th Tp.H Chí Minh v n ch a đ c quan tâm đúng m c, nhi u quy
Trang 19đ nh, quy trình đ c ban hành nh ng ch a đ c th c hi n m t cách nghiêm túc
ho c nhi u quy đ nh ch a đi sát th c ti n d n đ n vi c th c hi n r t khó kh n Tay ngh công nhân thi công ch a đ c đào t o bài b n, v n ch y u là ngh truy n ngh các công ty qu n lý c p n c, ng i lao đ ng v n còn mang t t ng bao
c p, quan liêu, ch a th c s có ý th c trách nhi m v i nghành ngh , cán b lãnh
"Công trình xây d ng" là s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con
ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c liên k t đ nh v v i
đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n d i m t n c và
ph n trên m t n c, đ c xây d ng theo thi t k Công trình xây d ng bao g m công trình xây d ng công c ng, nhà , công trình công nghi p, giao thông, th y l i,
n ng l ng và các công trình khác.[16]
Trong đó, ho t đ ng xây d ng bao g m: L p quy ho ch xây d ng; L p d án
đ u t xây d ng công trình; Kh o sát xây d ng; Thi t k xây d ng công trình; Thi công xây d ng công trình; Giám sát thi công xây d ng công trình; Qu n lý d án
đ u t xây d ng công trình; L a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng và các
ho t đ ng khác có liên quan đ n xây d ng công trình
Các ho t đ ng xây d ng ph i tuân th theo quy chu n xây d ng và tiêu chu n xây d ng Tr ng h p áp d ng tiêu chu n xây d ng c a n c ngoài, thì ph i đ c
s ch p thu n c a c quan qu n lý nhà n c có th m quy n v xây d ng
Các khái ni m liên quan đ c s d ng trong ho t đ ng xây d ng
Trang 20"Công tr ng xây d ng" là ph m vi khu v c di n ra các ho t đ ng xây d ng
đã đ c s cho phép c a chính quy n Các thành ph n c b n hình thành m t công
tr ng xây d ng là: Khu lán tr i dành cho cán b , công nhân; khu v c t p k t v t t
v t li u; khu v c mà công trình xây d ng đ c xây d ng tr c ti p trên đó
"Thi công xây d ng" công trình bao g m:
• Xây d ng và l p đ t thi t b đ i v i các công trình xây d ng m i
t i tiêu n c, đ p ch n n c, nhà máy th y đi n cung c p đi n n ng
• Chuyên ngành c ng, công trình bi n: xây d ng c ng sông, c ng bi n và
các công trình ven sông, ven bi n ph c v giao thông đ ng th y
• Chuyên nghành c u đ ng: Xây d ng c u đ ng, h m xuyên núi, h m
sông, đ ng s t, sân bay, c u đ ng thành ph
• Chuyên ngành dân d ng và công nghi p: là nghành xây d ng ph bi n,
đa d ng Chuyên xây d ng nhà , nhà công c ng, nhà máy, nhà x ng
• Chuyên ngành c p thoát n c đô th : xây d ng các công trình x lý
n c, h th ng c p thoát n c cho đô th và các khu dân c
Trang 21l ng nói chung và ch t l ng s n ph m nói riêng đ c nêu ra d i các góc đ khác nhau [6]
Theo quan đi m tri t h c, ch t l ng là tính xác đ nh b n ch t nào đó c a s
v t hi n t ng, tính ch t c a nó kh ng đ nh nó chính là cái đó ch không ph i là cái khác ho c c ng nh nó mà t o ra m t s khác bi t v i m t khách th khác Ch t
l ng c a khách th không quy v nh ng tính ch t riêng bi t c a nó mà g n ch t
v i khách th nh m t kh i th ng nh t bao trùm toàn b khách th Theo quan đi m này thì ch t l ng mang m t ý ngh a h t s c tr u t ng, nó không h p v i th c t đang đòi h i
M t quan đi m v ch t l ng theo đ nh ngh a c a W.A.Shemart, m t nhà qu n
lý ng i M “ch t l ng s n ph m trong s n xu t kinh doanh công nghi p là m t
t p h p nh ng đ c tính c a s n ph m ph n ánh giá tr s d ng c a nó” So v i khái
ni m tr c đó, Shemart đã coi ch t l ng nh là m t v n đ c th và có th đ nh
l ng đ c Tuy nhiên quan đi m này v n tách r i ch t l ng v i ng i tiêu dùng
và các nhu c u c a h Nó không th th a mãn đ c các đi u ki n v kinh doanh và
c nh tranh
M t quan đi m khác v ch t l ng xu t phát t phí ng i s n xu t Theo quan
đi m này, ch t l ng s n ph m là s đ t đ c và tuân th đúng nh ng tiêu chu n,
nh ng yêu c u v kinh t , k thu t đã đ t ra t tr c trong kh u thi t k s n ph m
Do xu t phát t nhà s n xu t nên khái ni m v ch t l ng theo quan đi m này còn
có nhi u b t c p mang tính b n ch t và khái ni m này luôn đ t ra cho các nhà s n
xu t nh ng câu h i không d gì gi i đáp đ c
kh c ph c nh ng h n ch t n t i và nh ng khuy t t t trong khái ni m trên
bu c các nhà qu n lý, các t ch c, doanh nghi p s n xu t kinh doanh ph i đ a ra
m t khái ni m bao quát h n, hoàn ch nh h n v m t s n ph m, m t m t đ m b o tính khách quan, m t khác ph n ánh đ c v n đ hi u qu c a s n xu t kinh doanh
ch t l ng c a s n ph m ch t l ng cao s mang l i cho doanh nghi p, t ch c Theo quan đi m này thì ch t l ng là s phù h p m t cách t t nh t v i các yêu c u
và m c đích c a ng i tiêu dùng
Trang 22Ngoài các khái ni m trên, m t s khái ni m khác v ch t l ng s n ph m c ng
đã đ c nêu ra nh m b sung cho các khái ni m đã đ c nêu ra tr c đó C th theo các chuyên gia ch t l ng thì ch t l ng là: s phù h p các yêu c u; s phù
h p v i công d ng; s thích h p khi s d ng; s phù h p v i m c đích; s phù h p các tiêu chu n (bao g m tiêu chu n thi t k và các tiêu chu n pháp đ nh); s th a mãn ng i tiêu dùng Nh v y, ch t l ng s n ph m dù đ c hi u theo nhi u cách khác nhau d a trên nh ng cách ti p c n khác nhau đ u có m t đi m chung duy
nh t ó là s phù h p v i yêu c u Yêu c u này bao g m các yêu c u c a khách hàng mong mu n th a mãn nh ng nhu c u c a mình và các yêu c u mang tính k thu t, kinh t và các tính ch t pháp lý khác
Các khái ni m trên m c dù có ph n khác nhau nh ng không lo i tr nhau mà
b sung cho nhau T đó có th hình thành khái ni m ch t l ng t ng h p là s th a mãn yêu c u trên t t c các ph ng di n sau:
Tính n ng c a s n ph m và d ch v đi kèm;
Giá c phù h p;
Th i gian;
Tính an toàn và đ tin c y
1.2.2.2 Khái ni m v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng
Theo B Xây D ng thì “Ch t l ng công trình xây d ng là nh ng yêu c u
t ng h p đ i v i đ c tính v an toàn, b n v ng, k thu t và m thu t c a công trình phù h p v i quy chu n xây d ng, tiêu chu n k thu t, phù h p v i h p đ ng kinh t
Trang 23( Ngu n: Qu n lý ch t l ng công trình xây d ng trong lu t xây d ng- PGS.TS
Tr n Ch ng - Tr ng Ban Ch t l ng - T ng H i XDVN)
“Qu n lý ch t l ng công trình xây d ng là t p h p nh ng ho t đ ng c a c quan có ch c n ng qu n lý thông qua các bi n pháp nh l p k ho ch ch t l ng,
ki m tra ch t l ng, đ m b o ch t l ng và c i ti n ch t l ng công trình”
Nh v y c n ph i hi u đ y đ là các c quan có ch c n ng qu n lý Trung
ng (tr c ti p là B Xây d ng), đ a ph ng nh các t nh ho c các thành ph tr c thu c Trung ng (tr c ti p là S Xây d ng) th c hi n ch c n ng quán lý nhà
n c, còn các ch th khác (nh ch đ u t , nhà th u, t v n thi t k , t v n giám sát) ph i h p cùng tham gia qu n lý ch t l ng
đ m b o ch t l ng cho công trình xây d ng, n u ch t p trung qu n lý
ch t l ng trong giai đo n thi công thì ch a đ , mà c n ph i qu n lý nhi u khâu khác, ví d khâu kh o sát, thi t k … Do v y, c n qu n lý ch t l ng trong các giai
đo n sau:
Giai đo n chu n b đ u t c n qu n lý trong các khâu l p báo cáo đ u t , l p báo cáo kinh t – k thu t
Giai đo n th c hi n đ u t c n quán lý các khâu nh thi t k công trình, đ u
th u xây l p, thi công xây d ng, t v n giám sát, t v n thi t k
Giai đo n k t thúc đ u t c n quán lý công tác b o hành, báo trì
Trang 241.2.3 S c n thi t c a nghiên c u
H th ng đ ng ng c p n c t i Tp.H Chí Minh do T ng Công ty C p n c Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) đ u t , qu n lý và v n hành đ c hình thành qua nhi u giai đo n khác nhau nên thi u đ ng b , nhi u tuy n ng c m c ch a đ c thay th , nhi u khu v c hi n nay v n ch a có h th ng c p n c s ch M c dù đ u
t m nh m nh ng hi u qu c a các d án th t s ch a cao, t l n c th t thoát chung trên toàn đ a bàn v n m c cao trên 30%, nhi u khu v c càng c i t o thì
n c th t thoát càng t ng, m t s khu v c v n thi u ngu n n c, không đ m b o
l u l ng và áp l c cung c p Vì v y, hàng n m Sawaco ph i đ u t hàng ngàn t
đ ng đ c i t o các tuy n ng c m c nh m gi m t l th t thoát, th t thu n c s ch
xu ng m c 25% vào n m 2025 theo Quy t đ nh phê duy t quy ho ch c p n c Tp.H Chí Minh đ n n m 2025 c a Th t ng Chính ph c ng nh t ng t l ph
m ng trên đ a bàn nh m đ t t l 100% h dân thành ph đ c s d ng n c s ch
ho c n c v sinh theo Ngh quy t 28/NQ-H ND v nhi m v Kinh t - V n hóa –
Xã h i n m 2015 c a H i đ ng nhân dân Tp.H Chí Minh
Trong quá trình theo dõi trong th c ti n m t s công trình c p n c t i Tp.H Chí Minh, nh n th y t n t i các nguyên nhân có m c đ nh h ng tr c ti p lên
- i ng đi u hành công tr ng thi u n ng l c, kinh nghi m
- Cán b t v n giám sát thi u n ng l c, không th c hi n đ y đ ch c n ng nhi m v
- Nhà th u thi u n ng l c qu n lý thi công, ph ng pháp qu n lý không phù
h p
Trang 25- Thi u nhân công lao đ ng lành ngh , đào t o bài b n Tay ngh c a đ i ng công nhân không đáp ng so v i yêu c u c a công trình
- Tính n ng và ch t l ng c a các thi t b thi công không đáp ng yêu c u Các thành ph n này luôn t ng tác, ph thu c l n nhau và môi tr ng ho t
đ ng luôn ti m n nhi u r i ro, không ch c ch n d n đ n s ch m tr v th i gian,
v t chi phí và ch t l ng công trình th p Nh ng hi n t ng này là r t ph bi n trong ngành xây d ng vi c qu n lý ch t l ng công trình xây d ng đ c t t
l ng c a các d án đ u t xây d ng c p n c là r t c n thi t
K t lu n ch ng 1
Vi c đ m b o ch t l ng công trình đóng vai trò quan tr ng đ n s thành công hay th t b i c a d án đ u t xây d ng Vi c nghiên c u, đánh giá và đ xu t các
gi i pháp nâng cao ch t l ng các công trình xây d ng đã đ c th c hi n trong
nhi u l nh v c c th Trong l nh v c C p n c, y u t ch t l ng công trình l i càng quan tr ng h n vì s n ph m nghành n c nh h ng tr c ti p đ n ch t l ng
cu c s ng, an sinh xã h i
C p n c đô th là m t chuyên nghành thu c nghành xây d ng, đ c qu n lý theo các quy đ nh chung c a l nh v c xây d ng Do đó, chúng ta nghiên c u qu n lý xây d ng c ng chính là nghiên c u qu n lý c p n c Do th i gian nghiên c u có
h n nên lu n v n ch t p trung “Nghiên c u, đ xu t các gi i pháp nâng cao ch t
l ng các công trình c p n c t i Tp H Chí Minh” nh m phân tích hi n tr ng, xác
đ nh và h th ng hóa các y u t nh h ng đ n ch t l ng công trình, s p x p theo
th t u tiên, đ ng th i đ xu t các gi i pháp kh c ph c đ có th giúp các bên tham gia hi u m t cách toàn di n m c đ quan tr ng c a các y u t nh h ng đ n
Trang 26ch t l ng c a m t công trình đ t đó có th ra các quy t đ nh c n thi t nh m giúp hoàn thành công trình đ t ch t l ng theo yêu c u
hi u rõ h n v n đ nghiên c u, ph n ti p theo c a lu n v n: Ch ng 2 s trình bày c s lý lu n khoa h c v vi c qu n lý ch t l ng công trình c p n c
Trang 27CH NG 2:
C S LÝ LU N KHOA H C
Trang 282.1 Các n hân t nh h ng đ n ch t l ng công trình c p n c
M t công trình c p n c đ t ch t l ng s mang l i nhi u l i ích cho ng i dân, cho xã h i Chính vì th , m c tiêu c a nghiên c u này nh m phân tích đánh giá các nhân t nh h ng đ n ch t l ng công trình c p n c t i Tp.H Chí Minh
b ng ph ng pháp phân tích th ng kê thông qua b ng câu h i đi u tra kh o sát, làm
c s giúp các nhà ho ch đ nh chính sách, T ng công ty c p n c Sài Gòn TNHH MTV, các công ty c ph n c p n c, các bên tham gia d án công trình có nh n
h ng đ n s thành công c a d án xây d ng công trình nói chung t i Vi t Nam
Có th li t kê s b các nhân t chính gây nh h ng đ n s thành công c a d án
xây d ng công trình theo b ng 2.1
B ng 2.1: Các nhân t chính gây nh h ng đ n s thành công c a d án xây d ng
Trang 2913 Ch đ u t ch m tr trong vi c cung
14 Ch đ u t thay đ i h p đ ng trong th i gian xây d ng
15 Ch đ u t ch m tr trong vi c phê duy t h s thi t k
16 S ch m tr trong vi c phê duy t b n v thi công và v t li u m u
17 ánh giá th p s ph c t p c a d án
18 Y u kém c a BQLDA
19 Kh n ng đi u ph i thông tin liên l c gi a các bên kém c a ch đ u t
20 S ch m tr trong quá trình ra quy t đ nh c a ch đ u t
26 Nhà th u nh n quá nhi u công trình cùng lúc
27 Tài chính c a nhà th u thi công
28 Nhà th u thi công ch m đ a ra quy t đ nh
29 Nhà th u thi u nhân l c trình đ cao
30 Mâu thu n trong l ch trình các nhà th u ph trong th c hi n d án
31 Sai sót trong quá trình xây d ng
32 Xung đ t gi a nhà th u và các bên khác (t v n và ch s h u )
33 Vi c qu n lý giám sát c a nhà th u kém
34 Vi c giao ti p và ph i h p c a nhà th u v i các bên khác
35 Kinh nghi m c a nhà th u kém
36 K ho ch thi công không hi u qu
37 Ph ng pháp xây d ng không đúng cam k t
38 S ch m tr trong các nhà th u ph
39 Nhà th u ph không làm đúng cam k t
40 Công ngh thi công l c h u
41 Thay đ i th ng xuyên c a các nhà th u ph vì công vi c c a h không hi u qu
42 Cán b k thu t c a nhà th u có trình đ kém
Trang 30Các nhân t liên quan t i T v n thi t k
43 S ch m tr trong th c hi n ki m tra và th nghi m b i chuyên gia t v n thi t
k
44 S ch m tr trong vi c th c hi n nh ng thay đ i l n trong thi t k c a t v n thi t k
45 S r p khuôn c ng nh c c a t v n thi t k
46 Vi c ph i h p kém gi a các chuyên gia t v n thi t k và các bên khác
47 Thi u sót trong thi t k
48 Mâu thu n gi a t v n và k s thi t k
49 T v n thi t k thi u kinh nghi m
50 Sai l ch trong các b h s thi t k
56 Thi u kinh nghi m thi t k , làm vi c theo nhóm
57 Không s d ng ph n m m thi t k k thu t tiên ti n
58 Thi u v t li u xây d ng trên th tr ng
59 Nh ng thay đ i v các lo i v t li u và thông s k thu t trong quá trình xây d ng
69 Mâu thu n cá nhân gi a ng i lao đ ng
Các nhân t liên quan t i T v n giám sát
70 T v n giám sát thi u trình đ
71 T v n giám sát không làm tròn trách nhi m
Trang 3180 Tai n n trong quá trình xây d ng
81 Nh ng thay đ i trong các quy đ nh c a chính ph và pháp lu t
82 L m phát
83 i u ki n kinh t khu v c
84 Khó ti p c n ngu n v n vay
85 Lãi su t ngân hàng quá cao
86 Ngày ngh l quá dài
87 S ch m tr trong vi c cung c p các d ch v t các công ty (nh n c, đi n)
92 L a ch n v t li u hoàn thi n không đúng
Thông qua b ng th ng kê các nhân t nh h ng đ n thành công c a d án xây d ng công trình nói trên, nh n th y đây c ng chính là các nhân t nh h ng
đ n ch t l ng công trình c p n c và có th chia thành nh ng nhóm chính theo
t ng giai đo n trong quá trình th c hi n d ánnh sau:
• Giai đo n 1: Chu n b đ u t
• Giai đo n 2: Th c hi n đ u t
• Giai đo n 3: K t thúc đ u t , đ a vào khai thác v n hành
Trang 322.2 C s lý thuy t v “Th ng kê” s d ng trong nghiên c u
2.2.1 Khái ni m
“Th ng kê” là công c không th thi u đ c trong ho t đ ng nghiên c u và
công tác th c ti n “Th ng kê” đã tr thành m t môn h c c b n hay c s trong
h u h t các ngành đào t o, đ c v n d ng trong nhi u l nh v c h c thu t khác nhau,
t k thu t, kinh t , cho đ n khoa h c xã h i và nhân v n Hi n nay có r t nhi u
khái ni m v “Th ng kê” theo xu h ng nghiên c u v kinh t và xã h i M t cách
t ng quát, có th đ nh ngh a v “Th ng kê” nh sau: “Th ng kê” là m t nhánh c a toá n h c liên quan đ n vi c thu th p, phân tích , di n gi i hay gi i thích và trình bày d li u [8]
Trong “Th ng kê” c n ph i phân bi t “Th ng kê mô t ”, “Th ng kê suy di n”,
“Th ng kê ng d ng”
“Th ng kê mô t ” là các ph ng pháp s d ng đ tóm t t ho c mô t m t t p
h p d li u
“Th ng kê suy di n” hay còn g i là th ng kê suy lu n, là ph ng pháp mô
hình hóa trên các d li u quan sát đ gi i thích đ c nh ng bi n thiên có tính
ng u nhiên và tính không ch c ch n c a các quan sát, và dùng đ rút các các
suy di n v quá trình hay v t p h p các đ n v đ c nghiên c u
“Th ng kê mô t ” và “Th ng kê suy di n” t o thành “Th ng kê ng d ng”
Trang 33• Valid Percent: Ph n tr m h p l , tính trên s quan sát có thông tin tr
l i
• Cumulative Percent: Ph n tr m tích l y do c ng d n các ph n tr m t trên xu ng, nó cho ta bi t có bao nhiêu % đ i t ng ta đang kh o sát đang m c đ nào đó tr lên
2.2.2 Các ph ng pháp nghiên c u th ng kê
M c đích thông th ng c a nghiên c u th ng kê là xem xét m i liên h nhân
qu , và đ c bi t là k t lu n v nh h ng c a nh ng s thay đ i c a nh ng bi n đ c
l p đ n bi n ph thu c Có hai lo i nghiên c u th ng kê nhân qu : (1)-Nghiên c u
th nghi m (experimental studies) và (2)-Nghiên c u quan sát (observational studies) Trong c hai lo i nghiên c u này, nh h ng c a nh ng s thay đ i c a
nh ng bi n đ c l p đ n bi n ph thu c đ u đ c xem xét, nh ng khác nhau ch cách th c th c hi n nghiên c u C hai cách đ u r t hi u qu
- Nghiên c u th nghi m th c hi n vi c đo l ng các nghiên c u, thay đ i
đi u ki n c a đ i t ng, và đo l ng l i đ i t ng v i cùng m t cách đo đ xác đ nh xem s thay đ i đ c ki m soát ch đ ng này có làm thay đ i các giá
tr đo đ c hay không
- Nghiên c u quan sát thì không th c hi n đi u khi n bi n nguyên nhân có
ki m soát, mà ch thu th p các d li u c n nghiên c u và kh o sát t ng quan
Trong nghiên c u kh o sát b ng b ng câu h i, kích th c m u và cách l y m u
có nh h ng khá l n đ n k t qu nghiên c u Thông th ng s có nhi u cách l y
m u c b n: L y m u ng u nhiên đ n gi n; L y m u ng u nhiên có phân l p; L y
m u thu n ti n; L y m u đ nh m c; L y m u theo đ a bàn,… M i cách l y m u s
Trang 34có nh ng u đi m và nh c đi m riêng Trong nghiên c u này, ph ng pháp l y
m u thu n ti n s đ c s d ng
Ph ng pháp l y m u thu n ti n là m t ph ng pháp khá ph bi n hi n nay
ây là m t ph ng pháp l y m u phi xác su t Các đ n v m u đ c ch n m t đ a
đi m, trong m t kho ng th i gian xác đ nh Ph ng pháp l y m u này tuy c ng có
nh c đi m nh không tuân th tính ch t ng u nhiên, Tuy nhiên nó l i cho phép nghiên c u d dàng t p h p các đ n v l y m u
Trong nghiên c u, c ng c n quan tâm đ n kích th c m u Có th nói, kích
th c m u càng l n thì s đem l i k t qu càng chính xác Tuy nhiên kích th c
m u còn tùy thu c vào quy mô, c p đ c a nghiên c u M t nghiên c u v i quy mô
c p nhà n c s khác m t nghiên c u lu n v n th c s Trong khuôn kh nghiên c u này, vi c l a ch n kích th c m u đ c ti n hành d a vào nh ng quan đi m c a
nh ng nghiên c u tr c đây M t s nghiên c u có th k đ n nh :
Các tác gi Mentzer (1999), and Hoelter (1983) cho r ng s l ng m u
t i h n là kho ng 200 m u
Nghiên c u c a Bollen (1989) l i cho r ng s l ng m u t i thi u cho
m t nghiên c u ph i l n g p 5 l n s l ng bi n (s l ng câu h i kh o sát)
Nghiên c u c a Luck D.J and Rubin R.S (1987) l i ch ra r ng có th tính toán kích th c m u b ng công th c: ( )2
2
Z S n
2.2.4 Các bi n trong nghiên c u “Th ng kê”
Các bi n trong nghiên c u đ c hi u là các nhân t và bi n ch u tác đ ng Có
hai lo i bi n nghiên c u là: (1)- Bi n đ c l p (hay bi n gi i thích); (2)- Bi n ph
Trang 35thu c (bi n đ c gi i thích, bi n m c tiêu) C n l u ý r ng, trong m t nghiên c u
có th có nhi u bi n ph thu c và đ c l p khác nhau
Khái ni m th nào là “Bi n đ c l p” và “Bi n ph thu c” đ c xác đ nh thông
qua quan h gi a các bi n v i nhau Trong m t mô hình nghiên c u có th có m t
bi n v a là “Bi n đ c l p” v a là “Bi n ph thu c”, đi u đó ph thu c vào quan h
gi a các bi n v i nhau V m t bi u di n, “Bi n đ c l p” đ c bi u di n đ u m i
tên, “Bi n ph thu c” đ c bi u di n g c m i tên
Hình 2.2 : Ví d “Bi n đ c l p” và “Bi n ph thu c”
2.2.5 c đi m c a “Th ng kê”
c đi m c a “Th ng kê” là các tính ch t quan tr ng liên quan tr c ti p đ n n i
dung nghiên c u và kh o sát, c n thu th p d li u (c n “Th ng kê”) trên các đ n v
t ng th c đi m c a “Th ng kê” đ c chia thành hai lo i:
- c đi m thu c tính: là tính ch t c a đ n v t ng th , không có bi u hi n tr c
ti p b ng các con s Ví d nh là vai trò, đ n v công tác, c a ng i tham
Trang 36tham gia kh o sát Các tr s quan sát c a các đ c đi m s l ng có th là r i
r c hay liên t c
2.2.6 Thang đo trong “Th ng kê”
Trong quá trình xây d ng b ng câu h i ph c v nghiên c u kh o sát, ng i ta
s d ng nhi u lo i thang đo khác nhau Có th li t kê nh sau:
- Thang đo nhi u l a ch n (thang danh m c): Thang đo này th ng đ c s
d ng trong câu h i có nhi u l a ch n
- Thang đo ngang: Là lo i thang đo khá ph bi n ch đ ng sau thang đo danh
m c, thang đo này dùng t ng l y d li u phân h ng i n hình là thang đo Likert Lo i thang đo này dùng đ h i hay th m dò ý ki n c a ng i kh o sát
b ng cách nêu lên m t phát bi u v m t v n đ c th nào đó Lo i thang đo này còn đ c g i là thang ch m đi m t ng h p, vì chúng th ng dùng chung cho m t chu i nh ng câu h i v m t đ tài nh t đ nh Trong tr ng h p nghiên c u xây d ng m t b ng câu h i kh o sát đ m b o tính phong phú và đa
d ng trong cách tr l i thì thang đo Likert s là r t hi u qu
Qua quá trình tham kh o t các nghiên c u tr c đó, t các chuyên gia có kinh nghi m, nh n th y trong nghiên c u này, có r t nhi u nhân t khác nhau nh
h ng đ n ch t l ng công trình c p n c t i Tp H Chí Minh đ m b o tính khách quan, nghiên c u này s s d ng thang đo Likert 5 m c đ : (1)- R t nh
h ng; (2)- Ít nh h ng; (3)- nh h ng; (4)- nh h ng đáng k ; (5)- nh
h ng r t đáng k
Lý thuy t cách th c xây d ng thang đo Likert đ c ti n hành nh sau:
- B c 1: Xác đ nh, đ t tên bi n mu n đo l ng
- B c 2: Tham kh o các nghiên c u tr c đó, tham kh o tài li u, sách báo, đ
l p nên m t danh sách các câu h i liên quan t i các nhân t
- B c 3: Xác đ nh các câu tr l i t ng ng v i m c đ nh h ng c a các
nhân t 5 m c đ nh h ng là: (1) R t ít nh h ng; (2) Ít nh h ng; (3)
nh h ng; (4) nh h ng đáng k ; (5) nh h ng r t đáng k
Trang 37- B c 4: Sau khi xây d ng b ng câu h i, ki m tra l i toàn b b ng câu h i
b ng cách tham kh o ý ki n chuyên gia T các ý ki n c a chuyên gia, b ng câu h i s đ c ch nh s a v hình th c th hi n, s a đ i b xung nh ng ph n còn thi u
- B c 5: S p x p b ng câu h i theo cách phân chia các câu h i thành t ng
nhóm nh , m i nhóm câu h i có liên quan t i m t hay nhi u thành ph n, đ i
t ng c a d án
2.2.7 ánh giá đ tin c y c a thang đo
Nghiên c u này áp d ng hai ch s th ng kê đ đánh giá đ tin c y c a thang
đo, c th là: (1)-H s Cronbach Alpha và (2)-H s t ng quan bi n t ng (Corrected Item Total Correlation)
Ph ng pháp phân tích h s Cronbach’s Alpha là m t ph ng pháp đánh giá
đ tin c y c a phép đo b ng cách tính toán h s Cronbach’s Alpha H s
Cronbach’s Alpha ( ) mang tên tác gi Lee Cronbach (1916 – 2001), là m t h s
đo đ tin c y c a d li u đ nh l ng trong các k t qu kh o sát b ng b ng câu h i,
h s này đ c tính b ng cách c l ng t l thay đ i c a m i bi n mà các bi n khác không gi i thích đ c (không th hi n trong các bi n khác) Hair et al (2006)
đ a ra quy t c đánh giá nh sau:
< 0.6 : Thang đo nhân t là không phù h p (có th trong môi tr ng nghiên c u đ i t ng không có c m nh n v nhân t đó)
H s t ng quan bi n t ng (Corrected Item Total Correlation) là h s cho
bi t m c đ “liên k t” gi a m t bi n quan sát trong nhân t v i các bi n còn l i Nó
Trang 38ph n ánh m c đ đóng góp vào giá tr khái ni m c a nhân t c a m t bi n quan sát
c th Tiêu chu n đ đánh giá m t bi n có th c s đóng góp giá tr vào nhân t
hay không là h s t ng quan bi n t ng ph i l n h n 0.3 N u bi n quan sát có h
s t ng quan bi n t ng nh h n 0.3 thì ph i lo i nó ra kh i nhân t đánh giá
nh ng công c liên k t nh ng nhu c u khách hàng v i vi c thi t k s n ph m và marketing
Trong ngành công nghi p s n xu t, QFD đ c s d ng nh m t công c đ c i
ti n ch t l ng T i Nh t B n, t cu i nh ng n m 1960, QFD đ c nghiên c u và phát tri n b i Giáo s Shigeru Mizuno và Yoji Akao, nh m t o ra m t ph ng pháp
ki m tra ch t l ng t t nh t bao g m s th a mãn yêu c u c a khách hàng trong s n
ph m Nh ng đ n n m 1972 nó m i đ c ng d ng t i x ng đóng tàu Kobe c a Mitsubishi Heavy Industry Nh t Theo l ch s , n n công nghi p Nh t B n b t đ u chính th c hóa nh ng khái ni m v QFD khi Mr Oshiumi c a xí nghi p Kurume Mant Bridgestone Tire đã có nh ng c i bi n đ m b o r ng các bi u đ ch a đ ng các đ c đi m chính c a QFD vào n m 1966 và K.Ishihara phát tri n thành các khái
ni m “thu c ch c n ng tri n khai trong kinh doanh” gi ng nh các QFD trên và
đ c ng d ng chúng t i Matsushita vào sau n m 1960 Ch c n ng tri n khai và QFD Nh t B n vào tháng 10 n m 1983 phát hành xúc ti n ch t l ng nó có th là
đi m đánh giá s gia nh p c a QFD vào M , Anh Và đ n khi công ty s n xu t ôtô Toyota ng d ng và phát tri n thành m t b ng ch t l ng v i m t “mái” phía bên trên và tên c a b ng này là “ngôi nhà ch t l ng” QFD đ c xem nh đ t đ n đ nh cao Ngôi nhà ch t l ng m i tr nên quen thu c Hoa K t 1998 Ng i sáng l p
và đ ng đ u h i đ ng qu n tr c a GOAL/QPC (Growth Opportunity Alliance of
Trang 39Lawrence/Quality Productivity Center) và D.Clausing c a Xerox và sau này là MIT
2 đi u đ u tiên cho vi c h c QFD và L.Sullivan c a Ford Motor và ng i sáng l p
ra Supplier Institute t i M c ng b ng c nhiên khi th u hi u t m quan tr ng c a khái ni m QFD vào M , Anh sau đó công b quy n sách QFD dày c m t i M
T 1983, QFD m i đ c đ n M và châu Âu và d n d n ph bi n h n, khi h
bi t k t h p s d ng nhi u b ng và ma tr n c a QFD nó s tr nên t t h n Cho đ n lúc American Supplier Institute phát tri n và ng d ng s đ QFD thông qua 4 giai
đo n (k t h p 4 QFD đ n) thì QFD đ c ng d ng m t cách r ng rãi và gi i quy t
hi u qu nh ng khâu thi t k mang tính ch t ph c t p
2.3.2 Khái ni m v QFD
QFD - Quality Function Deployment, là m t khái ni m t ng quát v vi c chuy n đ i t mong mu n c a khách hàng thành nh ng tiêu chu n k thu t c n đ t
đ c trong m i giai đo n c a quá trình phát tri n s n ph m và s n xu t Mong
mu n c a khách hàng đ c g i là “ Ti ng nói c a khách hàng – The voice of the customer” ó là t p h p nh ng nhu c u, bao g m t t c s hài lòng, s vui thích
mà khách hàng mong mu n có đ c t m t s n ph m
2.3.3 Các giai đo n c a QFD (d a theo s đ c a Yi Qing Yang)
Hình 2.3 : B n giai đo n c a QFD (d a theo s đ c a Yi Qing Yang)
Trang 40QFD đ c phát tri n theo nguyên t c: khách hàng đ ra các tiêu chí ch t l ng
s n ph m và nhà s n xu t ph i đáp ng đ n m c t i đa các tiêu chí M c tiêu là v a
th a mãn nhu c u c a khách hàng v s n ph m mà h mong mu n, v a là đ ng l c
đ phát tri n doanh nghi p, t o ni m tin đ i v i khách hàng
QFD là s k t h p h th ng các ma tr n quan h l n nhau, thông th ng bao
g m 4 giai đo n:
- Giai đo n l p ma tr n ho ch đ nh: xây d ng ý t ng ch t l ng và các bi n pháp th c hi n
- Giai đo n l p l p ma tr n thi t k
- Giai đo n l p l p ma tr n đi u hành
- Giai đo n l p ma tr n ki m soát: th c hi n ki m tra, ki m soát theo các tiêu chí đã đ ra đ xác đ nh các tiêu chí ch t l ng s n ph m hàng hóa
QFD là m t c u trúc k thu t đ gi i quy t nh ng bài toán k t h p vi c phát tri n và c i thi n s n ph m Tuy nhiên, ph n ng d ng chính c a QFD ph n l n ch