5.3.1.Ý nghĩa của việc dùng lời nói trong giảng dạy hoá học.Khi trình bày những phương pháp biểu diễn thí nghiệm và các phương tiện trực quan đã có nêu lên các hình thức kết hợp lời giản
Trang 15.3.1.Ý nghĩa của việc dùng lời nói trong giảng dạy hoá học.
Khi trình bày những phương pháp biểu diễn thí nghiệm và các phương tiện trực quan đã
có nêu lên các hình thức kết hợp lời giảng của giáo viên và bài viết trong sách giáo khoa với các phương tiện trực quan và với hoạt động thực hành của học sinh Trong các phương pháp dạy học đó, lời nói có vai trò hướng dẫn sự tổ chức quan sát, thực hiện các thí nghiệm, trong sự điều khiển hoạt động trí óc của học sinh có liên quan tới quan sát và thực nghiệm
Trong dạy học Hoá học, có nhiều trường hợp lời giáo viên hoặc sách có thể là nguồn duy nhất cung cấp kiến thức mới Do đó không nên đánh giá thấp vai trò của lời nói trong dạy Hoá học
Những nghiên cứu về tâm lí và sinh lí cho thấy: lời nói (và chữ viết), được tiếp thu bằng tai nghe và mắt nhìn, có thể gây ra trong vỏ não của học sinh những phản ứng giống như phản ứng xuất hiện khi khái niệm trong Hoá học thường được tiến hành thuần tuý quan việc mô tả bằng lời nói chỉ các vật thể và hiện tượng mà không dùng chính các vật thể, quá trình ấy Hơn thế bước chuyển từ cảm giác đến tư duy, từ cụ thể đến trừu tượng thì chỉ có thể thực hiện được dưới hình thức lời giảng Không tư duy trừu tượng thì không có thể nhận thức sâu sắc thực tiễn và cũng không thể dạy học Hoá học được Những nghiên cứu về tâm lí cho thấy rằng một trong những nguyên nhân cơ bản làm cho
kĩ năng vận dụng kiến thức của học sinh PT bị yếu kém là trình độ khái quát kiến thức còn thấp
Tuy nhiên, những điều trình bày trên đây về vai trò của lời nói chỉ đúng đắn trong điều kiện mà lời nói như một sự khái quát hoá xuất hiện trên cơ sở tri giác các vật thể hoặc những yếu tố của chúng Trong trường hợp ngược lại, lời nói chỉ còn là những yếu
tố của chúng Trong trường hợp ngược lại, lời nói chỉ còn là những tiếng trống rỗng Nếu học sinh chỉ thuộc lòng những lời giáo viên nói hoặc câu chữ trong sách, nhưng không có biểu tượng và sự hiểu chính xác cụ thể các vật thể và hiện tượng của thực tiễn khách quan
mà các lời nói, câu chữ ấy diễn tả, thì đó là học vẹt, một điều cực kì nguy hiểm.
Học sinh có thể thu được kiến thức trong khi nghe giáo viên thuyết trình, kể chuyện hoặc phát biểu của các bạn bè trong lúc đàm thoại, hoặc đọc sách Do đó khi nghiên cứu tài liệu mới thường dùng các phương pháp dùng lời sau: thuyết trình (bao gồm giảng thuật), kể chuyện (diễn giảng), vấn đáp và dùng sách