Luật môi trường và chính sách kinh tế bài giảng cao học đại học thủy lợi 2

Ta không thể trông chờ bữ a tố i từ lòng... Có thị trư ờ ng cho mỗ i hàng hóa.. Các công ty hành độ ng mộ t cách cạ nh tranh, và tin rằ ng các hoạ t độ ng riêng củ a chúng không có tác đ

THẤ T BẠ I THỊ TRƯ Ờ NG

Ta không thể trông chờ bữ a tố i từ lòng

TH Ấ T B Ạ I TH Ị TRƯ Ờ NG

Các giả thiế t cho mộ t thế giớ i tố t nhấ t đó là:

Phúc lợ i củ a mỗ i cá nhân chỉ phụ thuộ c vào hàng hóa

mà anh ta tiêu dùng, và lợ i nhuậ n củ a mỗ i công ty chỉ phụ thuộ c vào sử dụ ng các nhân tố sả n xuấ t củ a riêng công ty.

Có mộ t hệ thố ng quyề n sở hữ u đư ợ c thiế t lậ p và cư ỡ ng chế cho tấ t cả các hàng hóa.

Có thị trư ờ ng cho mỗ i hàng hóa.

Các công ty hành độ ng mộ t cách cạ nh tranh, và tin rằ ng các hoạ t độ ng riêng củ a chúng không có tác độ ng đáng

kể lên giá cả thị trư ờ ng.

Tham gia thị trư ờ ng không tố n kém.

Tấ t cả các thành viên tham gia thị trư ờ ng có thông tin giố ng nhau về bả n chấ t củ a hàng hóa và các t nh huố ng trong đó hàng hóa đư ợ c trao đổ i.

Nế u mộ t hoặ c nhiề u giả thiế t này không đư ợ c

HÀNG HÓA CÔNG C Ộ NG

Không cạ nh tranh (non rival)

Không loạ i trừ (non exclusive)

Vấ n đề kẻ ăn không (free rider problem)

KHÔNG C Ạ NH TRANH

Theo nghĩa việ c cung cấ p hàng hóa cho mộ t ngư ờ i nhấ t thiế t cho phép hàng hóa đư ợ c cung cấ p cho mọ i ngư ờ i khác mà không tố n thêm chi phí (sự tiêu dùng hàng hóa củ a mộ t cá nhân không làm giả m sự hiể n diệ n hay lợ i ích củ a hàng hóa đó vớ i các cá nhân

khác)

Lấ y ví dụ

Hàng hóa quá tả i (congestible)

Là không-cạ nh tranh mộ t phầ n, theo nghĩa chấ t

lư ợ ng củ a lợ i ích đư ợ c cung cấ p cho mỗ i ngư ờ i giả m

đi khi số ngư ờ i đư ợ c cung cấ p hàng hóa tăng lên.

Lấ y ví dụ

KHÔNG LO Ạ I TR Ừ

V ấ n đề k ẻ ăn không (free rider

problem)

Hàng hóa công cộ ng thuầ n túy là cả

không-cạ nh tranh lẫ n không-loạ i trừ , và do vậ y vi phạ mgiả thiế t 1 và 2 củ a thế giớ i tố t nhấ t

Các công ty cạ nh tranh là không có khả năng cung

cấ p đủ khố i lư ợ ng củ a nhữ ng hàng hóa này Tính

không-loạ i trừ có nghĩa là các công ty không có khả năng đặ t phí cho sử dụ ng hàng hóa công cộ ng mà họ cung cấ p, và do vậ y chỉ có thể thu hồ i chi phí củ a họ

nế u nhữ ng ngư ờ i sử dụ ng thự c hiệ n các thanh toán

tự nguyệ n

Tình huố ng này tạ o cơ hộ i cho Vấ n đề kẻ ăn không.

Ngoạ i ứ ng

Thư ơ ng mạ i diễ n ra khi các bên tin rằ ng họ sẽ

có đư ợ c mộ t lợ i ích từ thư ơ ng mạ i

Vì vậ y, thư ơ ng mạ i có thể đư ợ c giả đị nh là cùng

có lợ i, ít nhấ t là vào thờ i điể m các bên đề u đồ ngý

Các mứ c giá cung cấ p thông tin về chi phí cơ

hộ i, trong đó bao gồ m chi phí đề n bù cho tấ t cảcác bên tham gia

Giá cả phả i bao gồ m chi phí đề n bù cho tấ t cả

các bên bị ả nh hư ở ng Nế u không sẽ có mộ t

“ngoạ i ứ ng” - trong nề n kinh tế

Ngoạ i ứ ng có thể tích cự c hoặ c tiêu cự c

tiên.

Ngoạ i ứ ng tiêu cự c

Khi ai đó gây tác hạ i mà không cân nhắ c tớ i hậ uquả cho ngư ờ i khác

Ngoạ i ứ ng khiế n các nhà ra quyế t đị nh trong

nề n kinh tế bị nhầ m lẫ n vì giá cả không phả n

đư ợ c đị nh đúng giá

Các cá nhân và các doanh nghiệ p gây ra

Độ c quyề n/cạ nh tranh không hoàn

Có 3 cách khiế n cho mộ t sự độ c quyề n

Thứ nhấ t là trên thị trư ờ ng chỉ có chỗ cho mộ tdoanh nghiệ p

Thứ hai là nhà độ c quyề n có mộ t số kỹ năng

mà ngư ờ i khác không thể sao chép đư ợ c

Thứ ba là ngư ờ i bán trong mộ t thị trư ờ ng

tham gia vào hiệ p hộ i để giả m cung (sự cấ u

kế t) dẫ n đế n có sự thỏ a thuậ n để tăng giá và

lợ i nhuậ n

S ố lư ợ ng

Giá đơ n vị

Ví dụ đơ n vị nhậ p khẩ u xăng dầ u: Nhà độ c quyề n chỉ bán mộ t số lư ợ ng nhỏ

bằ ng vớ i doanh thu cậ n biên (MR) Giá sẽ đạ t pm Lợ i nhuậ n độ c quyề n sẽ

là (pm - pc)qm là hình màu sẫ m

Thuế

(5.2))

(

(5.1))

(

s s

d d

p S

q

p D

q

)(

)(

(5.4)

s s

s d

p S p

1(

s s

s d

p S t

p D

t p

p

(5.3))

()

(

hay

s d

s d

p S p

THUẾ XANH

Thuế giao thông và năng lư ợ ng thay vì thuế thunhậ p

Việ c làm này có thể tạ o ra lợ i ích gấ p đôi Đó là:

Mộ t giả m gánh nặ ng thuế thu nhậ p cao,

Giả m tổ n hạ i đế n môi trư ờ ng

Doanh thu từ thuế củ a Nhà nư ớ c đư ợ c cho làphả i đư ợ c duy trì bằ ng cách giả m thuế thu nhậ p

đư ợ c cân đố i bằ ng thuế môi trư ờ ng

Tái chế

Tái chế (tiế p)

Chiề u thuậ n củ a dòng NVL Chiề u thuậ n củ a dòng nguyên vậ t liệ u

Chiề u nghị ch củ a dòng nguyên vậ t liệ u

PP SX

Vòng đờ i củ a mộ t sả n phẩ m

Quan điể m sinh thái về sả n xuấ t và chấ t thả i cũng dẫ n

Chôn lấ p

Khái niệ m “dòng lư u chuyể n” đã trở nên quantrọ ng trong luậ t chính sách và môi trư ờ ng

Mộ t lậ p luậ n “môi trư ờ ng” cho tái chế là sự cầ nthiế t phả i hạ n chế sử dụ ng các nguồ n tài

nguyên không tái tạ o như kim loạ i và nhiên liệ uhoá thạ ch

Như vậ y là việ c giả m các nguồ n tài nguyên

không tái tạ o và về lâu dài tăng giá củ a nguyênliệ u và quặ ng tinh khiế t, không phả i là giả i pháp

Nhìn lạ i mộ t hoặ c hai thế kỷ trư ớ c, chúng ta thấ y rằ ng việ c tái

sử dụ ng nguyên vậ t liệ u khi ấ y nhiề u hơ n hẳ n ngày nay Lý

do?

Tư ơ ng tự , sự giả i thích chủ yế u cho lý do tạ i sao rấ t nhiề u tài nguyên đư ợ c sử dụ ng ngày nay đề u dự a trên quặ ng tinh khiế t thay vì nguyên vậ t liệ u tái sử dụ ng hay tái chế chính là tính rẻ tiề n củ a chúng

Mộ t khi ngư ờ i ta nhậ n ra sự khan hiế m nguyên liệ u thô tăng

sẽ dẫ n đế n giá cả cao hơ n, khi đó con ngư ờ i sẽ phả i tiế t kiệ m, thay thế và tìm các nguồ n tài nguyên mớ i

Mộ t trong nhiề u cách đó là tái chế ở mộ t mứ c độ lớ n hơ n hiệ n nay.

Bên cạ nh nhữ ng lậ p luậ n kinh tế còn có nhữ ng lậ p luậ n lư ơ ng tâm và đạ o đứ c ủ ng hộ tái chế ; mỗ i ngư ờ i cầ n cẩ n thậ n hơ n, quan điể m “vứ t bỏ ”, thiên nhiên cầ n phả i đư ợ c coi trọ ng hơ n

nữ a trong công nghiệ p

Kế t luậ n

Giá cả là sự kế t hợ p cự c kỳ phứ c tạ p trong nề nkinh tế

Tuy nhiên, nế u giá cả không bao gồ m tiề n đề n

bù cho tấ t cả các bên bị ả nh hư ở ng, sẽ xuấ t

hiệ n mộ t thấ t bạ i thị trư ờ ng - mộ t ngoạ i ứ ng

Quy phạ m pháp luậ t, phí và trợ cấ p có thể đư ợ c

sử dụ ng để hạ n chế các hiệ u ứ ng tiêu cự c và

khuyế n khích các hiệ u ứ ng tích cự c bên ngoài

Độ c quyề n gây ra mộ t dạ ng thấ t bạ i thị

này

Lý thuyế t về thấ t bạ i thị trư ờ ng đư ợ c áp