hoi thi

Thông tin phản hồi cho hoạt động 2  Mức độ Căn cứ vào nội dung chơng trình, sách giáo khoa, mục tiêu GDBVMT và đặc trng phơng pháp giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học, có thể

tích hợp giáo dục bảo vệ môI trờng

Vào môn tự nhiên và xã hội

xác định : Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trờng qua môn Tự nhiên và Xã hội

Thông tin phản hồi cho hoạt động 1

Giáo dục bảo vệ môi trờng qua môn Tự nhiên và Xã hội ở cấp tiểu học nhằm đạt đợc mục tiêu:

* Kiến thức:

- Có biểu tợng ban đầu về môi trờng tự nhiên (cây cối, các con vật, mặt trời, trái đất) và môi trờng nhân tạo (nhà ở, trờng học, làng mạc, phố phờng)

- Biết một số hoạt động của con ngời làm môi trờng bị ô nhiễm

- Biết môi trờng sống xung quanh có ảnh hởng đến sức khỏe của con ngời

- Biết đợc một số biện pháp bảo vệ môi trờng

* Thái độ - Tình cảm:

- Yêu quý thiên nhiên, mong muốn bảo vệ môi trờng sống cho các cây cối, con vật và con ngời

- Có thái độ tích cực đối với việc bảo vệ môi trờng; chống các hành

động phá hoại môi trờng, làm ô nhiễm môi trờng

* Kĩ năng , Hành vi:

- Phát hiện ra mối quan hệ giữa các yếu tố của môi trờng

- Tham gia một số hoạt động bảo vệ môi trờng phù hợp với lứa tuổi

- Thuyết phục ngời thân, bẹn bè có ý thức và hành vi bảo vệ môi trờng

Hoạt động 2

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung chơng trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên và Xã hội cấp tiểu học và mục tiêu GDBVMT trong môn Tự nhiên và Xã hội, anh (chị ) hãy trao đổi các vấn đề sau:

1 Môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học có thể tích hợp GDBVMT theo các mức độ nh thế nào?

2 Nêu một số phơng pháp tích hợp GDBVMT vào môn Tự nhiên và Xã hội

3 Tích hợp GDBVMT qua những hình thức nào?

Thông tin phản hồi cho hoạt động 2

 Mức độ

Căn cứ vào nội dung chơng trình, sách giáo khoa, mục tiêu GDBVMT và

đặc trng phơng pháp giảng dạy môn Tự nhiên và Xã hội ở tiểu học, có thể tích hợp GDBVMT qua các mức độ sau:

1 Mức độ toàn phần:

Những bài học có nội dung của môn Tự nhiên và Xã cũng là nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng sẽ tích hợp GDBVMT ở mức độ toàn phần Ví dụ

nh bài Giữ gìn lớp học sạch đẹp (lớp 1); Giữ sạch môi trờng xung quanh nhà

ở, Thực hành giữ trờng lớp sạch đẹp ( lớp 2); Vệ sinh môi trờng ( lớp 3)

Đối với bài học tích hợp GDBVMT mức độ này, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận đầy đủ và sâu sắc nội dung bài học chính là góp phần giáo dục trẻ một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi trờng Các bài học này là

điều kiện tốt nhất để nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng phát huy tác dụng

đối với học sinh thông qua môn học

2 Mức độ bộ phận

Những bài học chỉ có một phần nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng,

có thể tích hợp ở mức độ bộ phận Ví dụ: Nhà ở, công việc ở nhà ( lớp 1); Đề phòng bệnh giun, Tiêu hoá thức ăn (lớp 2)

Khi dạy học các bài học tích hợp ở mức độ này, giáo viên cần lu ý:

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

- Xác định nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng tích hợp vào bài học là gì?

- Nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng tích hợp vào nội dung nào của bài? Vào hoạt động dạy học nào trong quá trình tổ chức dạy học?

- Cần chuẩn bị thêm đồ dùng dạy học gì?

- Khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp với hình thức tổ chức và phơng pháp dạy học của bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên giúp học sinh hiểu, cảm nhận

đầy đủ và sâu sắc phần nội dung bài học liên quan đến giáo dục bảo vệ môi trờng (bộ phận kiến thức có nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng) chính là góp phần giáo dục trẻ một cách tự nhiên về ý thức bảo vệ môi trờng Giáo viên cần lu ý khi dạy học tích hợp GDBVMT phải thật nhẹ nhàng, phù hợp, đạt mục tiêu của bài học theo yêu cầu của bộ môn và mục tiêu GDBVMT

3 Mức độ liên hệ

Bài học nào của môn Tự nhiên và Xã hội có nội dung có thể liên hệ giáo dục bảo vệ môi trờng sẽ dạy học tích hợp GDBVMT ở mức độ liên hệ

Ví dụ: Vệ sinh thân thể ( lớp 1); Cây sống ở đâu? ( lớp 2); Trái đất, Bề mặt trái đất ( lớp 3)

Khi chuẩn bị bài dạy, giáo viên cần có ý thức tích hợp, chuẩn bị những vấn đề gợi mở, liên hệ nhằm giáo dục cho học sinh hiểu biết về môi trờng, có

kĩ năng sống và học tập trong môi trờng phát triển bền vững

Đối với những bài học lồng ghép ở mức độ này, khi tổ chức dạy học, giáo viên tổ chức các hoạt động dạy học, phù hợp với hình thức tổ chức và phơng pháp dạy học của bộ môn Trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học, giáo viên tổ chức, hớng dẫn học sinh liên hệ, mở rộng tự nhiên, hài hòa,

đúng mức, tránh lan man, sa đà, gợng ép, không phù hợp với đặc trng bộ môn

- Thảo luận cả lớp: Giáo viên căn cứ vào nội dung bài học môn TNXH

và nội dung GDBVMT cần tích hợp để tổ chức, hớng dẫn cho cả lớp thảo luận Vấn đề giáo viên cho học sinh thảo luận phải là những vấn đề cần thiết, phù hợp với nội dung tích hợp GDBVMT vào bài học môn Tự nhiên và xã hội

Ví dụ: Khi dạy bài “ Giữ gìn lớp học sạch, đẹp”, giáo viên có thể cho học sinh cả lớp cùng thảo luận những vần đề sau:

+ Giữ gìn lớp học sạch, đẹp có lợi gì?

+ Bạn đã làm gì để lớp mình sạch, đẹp?

- Thảo luận nhóm: Đây là phơng pháp giáo dục có nhiều u điểm Khi

tổ chức cho học sinh thảo luận theo nhóm, giáo viên cần chuẩn bị nội dung câu hỏi thảo luận, phiếu học tập và các đồ dùng cần thiết cho các nhóm; vận dụng phơng pháp hoạt động nhóm (chia nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm qua hệ thống câu hỏi, bài tập trong phiếu học tập; các nhóm thảo luận; báo cáo kết quả thảo luận nhóm; tổng kết của giáo viên)

Ví dụ : Dạy bài “ Vệ sinh môi trờng” môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm qua các câu hỏi sau:

+ Hãy nêu cảm giác của em khi đi qua bãi rác

+ Những sinh vật nào thờng sống ở bãi rác?

+ Rác có hại nh thế nào đối với sức khỏe của con ngời?

Sau khi tổ chức cho học sinh thảo luận, giáo viên tổ chức cho đại diện học sinh của các nhóm báo cáo, học sinh các nhóm khác bổ sung Cuối cùng, giáo viên kết luận: Rác thải vứt không đúng nơi làm mất vẻ đẹp của làng xóm, phố phờng Trong các loại rác do con ngời thải ra, có những loại dễ thối rữa, chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, chuột, ruồi, muỗi thờng sống ở nơi

có rác Chúng là những sinh vật trung gian truyền bệnh cho con ngời

2 Phơng pháp quan sát

Đây là phơng pháp dạy học đặc trng của môn Tự nhiên và Xã hội và cũng là phơng pháp quan trọng trong giáo dục bảo vệ môi trờng cho học sinh tiểu học Qua quan sát tranh ảnh, thực tế môi trờng xung quanh với sự hớng dẫn của giáo viên, học sinh sẽ lĩnh hội những tri thức cần thiết về môi trờng

và bảo vệ môi trờng Khi hớng dẫn học sinh quan sát, giáo viên lu ý thực hiện

theo quy trình (xác định mục tiêu quan sát; lựa chọn đối tợng quan sát; tổ chức và hớng dẫn học sinh quan sát; trình bày kết quả quan sát)

Ví dụ: Khi dạy bài “Vệ sinh môi trờng” môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể tích hợp GDBVMT qua việc giáo dục học sinh biết việc làm nào đúng, việc làm nào sai trong việc xử lí rác thải Giáo viên cho học sinh quan sát các hình trong SGK và nêu ý kiến của mình về các việc làm đúng, các việc làm sai trong từng hình Khi đợc quan sát dới sự hớng dẫn của giáo viên, học sinh có nhận thức và hình thành hành vi đúng đắn: không nên vứt rác bừa bãi ở những nơi công cộng; cách xử lí rác thải

3 Phơng pháp trò chơi

Trò chơi có ý nghĩa rất quan trọng đối với học sinh tiểu học Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnh hội kiến thức về môn học và GDBVMT nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả Khi sử dụng phơng pháp trò chơi, giáo viên lu ý: chuẩn bị trò chơi; giới thiệu tên trò chơi, hớng dẫn cách chơi, thời gian chơi và luật chơi; cho học sinh chơi; nhận xét kết quả của trò chơi; rút ra bài học qua trò chơi

Tuỳ nội dung của từng bài học, giáo viên có thể chọn và tổ chức những trò chơi phù hợp để tích hợp GDBVMT Chẳng hạn, giáo viên có thể tổ chức trò chơi đóng vai giúp học sinh thể hiện nhận thức, thái độ của mình trong các tình huống cụ thể và thể hiện cách ứng xử phù hợp với các tình huống

Ví dụ: Khi dạy bài “Giữ gìn lớp học sạch đẹp”, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đóng vai với tình huống nh sau:

Trớc giờ học, một nhóm học sinh (3-4 em) ăn quà, vứt giấy bừa bãi

ra lớp Một học sinh khác trông thấy và đã xử lí nh thế nào?

Khi học sinh đóng vai, các em thể hiện nhận thức, thái độ của mình qua vai đã đóng Từ đó, giáo viên có thể điều chỉnh, bổ sung cho học sinh về nhận thức, hành vi giữ gìn vệ sinh trờng, lớp học

4 Phơng pháp tìm hiểu, điều tra

Đây là phơng pháp tổ chức cho học sinh tham gia vào quá trình tìm

hiểu các vấn đề môi trờng ở địa phơng Qua tìm hiểu, học sinh nhận thức đợc thực trạng môi trờng, giáo dục học sinh tình yêu quê hơng đất nớc, ý thức bảo vệ môi trờng Sử dụng phơng pháp này, giáo viên lu ý: thiết kế các câu hỏi, bài tập cho học sinh (cá nhân hoặc nhóm) tiến hành điều tra, tìm hiểu các vấn đề về giáo dục bảo vệ môi trờng Phơng pháp này cần tổ chức cho học sinh lớn (lớp 3,4, 5)

Ví dụ:

* Khi dạy bài “Vệ sinh môi trờng” môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3, giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu:

- Cách xử lí rác thải của địa phơng nơi em sống

- Các loại nhà tiêu thờng sử dụng ở địa phơng

- ở địa phơng, các gia đình, bệnh viện và nhà máy (nếu có) thờng cho nớc thải chảy đi đâu?

*Khi dạy bài “Thân cây”, giáo viên có thể cho học sinh tìm hiểu:

- Địa phơng của em có những loại cây gì?

- Địa phơng của em ngời ta sử dụng thân cây để làm gì?

 Hình thức tổ chức

GDBVMT không chỉ đợc thực hiện tích hợp trong các tiết học (trong lớp , ngoài lớp) mà còn đợc giáo dục thông qua các hoạt động khác nh: thực hành giữ gìn trờng, lớp sạch sẽ; trang trí lớp học đẹp

GDBVMT có thể tiến hành với cả lớp hoặc nhóm học sinh

II Nội dung, địa chỉ và mức độ tích hợp GDBVMT trong môn Tự nhiên và Xã hội

lớp 1 Hoạt động 3

Căn cứ vào nội dung chơng trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1, anh (chị) hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

1 Xác định các bài học có khả năng tích hợp GDBVMT.

2 Nêu nội dung và mức độ tích hợp của các bài học đó.

Trình bày theo bảng sau:

Tuần Bài học Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp

Thông tin phản hồi của hoạt động 3

Chơng trình môn Tự nhiên và Xã hội đợc cấu trúc thành 3 chủ đề lớn: Con ngời và sức khoẻ, Xã hội, Tự nhiên Mỗi chủ đề đều có thể tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trờng :

- Con ngời và sức khỏe: Giúp học sinh hiểu đợc mối quan hệ giữa môi

trờng và sức khỏe, hình thành ý thức và thói quen giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi trờng xung quanh

- Xã hội: Nội dung bài học về gia đình, nhà trờng, làng quê và đô thị

trang bị cho học sinh những hiểu biết về quê hơng, đất nớc; tìm hiểu về mối quan hệ giữa con ngời và môi trờng, sự tác động qua lại giữa các yếu tố môi trờng gần gũi với cuộc sống của học sinh Trên cơ sở đó, bồi dỡng cho học sinh tình yêu làng bản, phố phờng, ý thức và hành vi bảo vệ môi trờng

- Tự nhiên: Giúp học sinh nhận biết sự phong phú của các loài cây,

con và các điều kiện sống của chúng Sự cần thiết phải bảo vệ và cách bảo vệ chúng

Địa chỉ, nội dung, mức độ tích hợp GDBVMT vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1 cụ thể nh sau:

Tên bài Nội dung GDBVMT Mức độ LG

- Biết yêu quý, chăm sóc cơ thể của mình

- Hình thành thói quen giữ vệ sinh thân thể, vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi trờng xung quanh

Liên hệ

- Nhà ở

- Công việc ở

nhà

- Biết nhà ở là nơi sống của mỗi ngời

- Sự cần thiết phải giữ sạch môi trờng nhà

ở

- ý thức giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng

- Các công việc cần làm để nhà ở luôn sạch

sẽ gọn gàng: sắp xếp đồ dùng cá nhân, sắp xếp và trang trí góc học tập

- Sắp xếp đồ dùng học tập cá nhân và của lớp gọn gàng, không vẽ lên bàn, lên tờng;

trang trí lớp học

Toàn phần

- Cuộc sống

xung quanh

- Hiểu biết về cảnh quan thiên nhiên và xã

hội xung quanh

Liên hệ

- Nhận biết - Biết cây cối, con vật là thành phần của

cây cối và con

vật

môi trờng tự nhiên

- Tìm hiểu một số loại cây quen thuộc và biết ích lợi của chúng

- Phân biệt các con vật có ích và các con vật có hại đối với sức khỏe con ngời

- Yêu thích chăm sóc cây cối và các con vật nuôi trong nhà

- Có ý thức giữ gìn sức khỏe khi thời tiết thay đổi

Giúp học sinh biết:

- Những dấu hiệu chính của trời nắng và trời ma Nắng, m a là những yếu tố của môi tr ờng tự nhiên Nắng m a có thể ảnh h ởng tới sức khoẻ, cuộc sống con ng ời

- Sử dụng vốn từ riêng của mình để mô tả bầu trời và những đám mây khi trời nắng, trời ma

- Có ý thức bảo vệ sức khỏe khi đi dới trời nắng hoặc trời ma

Đồ dùng dạy học:

- Các hình ảnh trong sgk bài 30

- Tranh ảnh của GV và HS su tầm về trời nắng và trời ma (Trong đó,

có hình ảnh lũ lụt do m a và hình ảnh cây cối khô héo do thiếu n ớc

Hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Nhận biết dấu hiệu của trời nắng và trời ma

*Mục tiêu:

- Học sinh biết các dấu hiệu của trời nắng và trời ma

- Học sinh biết sử dụng vốn từu của mình để mô tả bầu trời và những

đám mây khi trời nắng và trời ma

* Cách tiến hành:

Bớc 1:

- Chia lớp thành 3-4 nhóm

- GV yêu cầu học sinh các nhóm phân loại tranh ảnh các em đã su tầm

để riêng thành hai loại: tranh ảnh về trời nắng và tranh ảnh về trời ma

- Lần lợt học sinh trong nhóm nêu dấu hiệu của trời nắng Sau đó một học sinh nhắc lại những dấu hiệu về bầu trời và những đám mây khi trời nắng

- Tiếp theo, lần lợt học sinh trong nhóm nêu dấu hiệu của trời ma Sau

đó, một học sinh nhắc lại những dấu hiệu về bầu trời và những đám mây khi trời ma

ng nếu m a to và lâu ngày, l ợng n ớc m a nhiều có thể gây lũ lụt Ng -

ợc lại, nếu trời nắng lâu, không có m a, cây cối thiếu n ớc sẽ bị khô héo và chết

Lu ý: Nếu học sinh không su tầm đợc tranh, ảnh các em quan sát hình

ảnh trong SGK và trả lơi: hình nào cho biết trời nắng? hình nào cho biết trời nắng? Hình nào cho biết trời ma?Tại sao em biết?

Hôm nay trời nắng hay trời ma? dấu hiệu nào cho em biết rõ điều đó?

Hoạt động 2: Thảo luận cách giữ sức khỏe khi trời nắng, khi trời ma.

* Mục tiêu: Học sinh có ý thức bảo vệ sức khỏe khi đi dới trời nắng, trời ma

* Cách tiến hành:

Bớc 1:

Giáo viên yêu cầu học sinh mở SGK trang 62,63 bài 30 (Trời nắng, trời ma); hai học sinh hỏi và trả lời nhau các câu hỏi trong SGK

+ Tại sao khi đi dới trời nắng, bạn nhớ đội nón, mũ

+ Để không bị ớt, khi đi dới trời ma, bạn phải nhớ làm gì?

Bớc 2:

Giáo viên gọi một số học sinh nói lại những gì các em đã thảo luận,

Hoạt động 3: Chơi trò chơi "trời nắng, trời ma”

Mục tiêu: Củng cố cách bảo vệ sức khỏe bản thân khi trời nắng, trời

+ Một học sinh hô “ trời nắng”, các học sinh khác giơ những tấm bài

có vẽ những đồ dùng phù hợp khi đi dới trời nắng

+ Những học sinh còn lại theo dõi và nhận xét

- Giáo viên nhận xét và khen ngợi các bạn chơi đúng

Giáo viên có thể cho học sinh chơi nhiều lần và cho học sinh đổi vai trò chơi cho nhau tùy theo thời gian còn lại của tiết học Sau đó, giáo viên củng cố kiến thức bằng cách đặt câu hỏi và yêu cầu học sinh trả lời:

Hôm nay, những bạn nào mang đúng đồ dùng đi nắng (hoặc đi ma)? Giáo viên khen những học sinh đã mang đồ dùng và mang đúng , nhắc nhở những không sinh không mang đúng đồ đi nắng (hoặc đi ma)

lớp 2

Hoạt động 4

Căn cứ vào nội dung chơng trình, sách giáo khoa môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2, anh (chị) hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

1 Xác định các bài học có khả năng tích hợp GDBVMT.

2 Nêu nội dung và mức độ tích hợp của các bài học đó.

Trình bày theo bảng sau:

Tuần Bài học Nội dung tích hợp Mức độ tích hợp

Thông tin phản hồi cho hoạt động 4

Địa chỉ, nội dung, mức độ tích hợp GDBVMT vào môn Tự nhiên và Xã hội lớp 2 cụ thể nh sau:

- Biết tại sao phải ăn uống sạch sẽ và để ăn sạch phải làm gì?

- Biết sự cần thiết của hành vi giữ vệ sinh: đi tiểu,

đi tiêu đúng nơi quy định, không vứt giấy bừa bãi Bộ phận