Nhận thức vai trò, tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trong xã đã triển khai các hoạt động thiết thực.. 1.2 Thực trạng hoạt động của đoàn Thanh
Trang 1Tiểu Luận
ĐOÀN THANH NIÊN VỚI CÔNG TÁC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN TẠI XÃ HÒA SƠN – HUYỆN LƯƠNG SƠN – TỈNH HÒA BÌNH
GIAI ĐOẠN 2018 -2020
I – MỞ ĐẦU
1 – Lý do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển, cùng theo đó là hàng loạt các vấn đề cần giải quyết Hiện nay vấn đề về làm sao để bảo vệ môi trường sinh thái là vấn đề không
Trang 2Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì vấn đề về môi trường ngày càng nghiêm trọng Và hiện tượng ô nhiễm môi trương không phải chỉ diễn ra
ở các nước phat triển mà ở cả các nước đang phát triển trong đó có đất nước Việt nam ta Hiện nay ô nhiễm môi trường đang ngày càng trầm trọng hơn không chỉ ô nhiễm về không khí mà còn ô nhiễm về đất, nước và hậu quả mà chúng mang lại là ảnh hưởng rất nhiều về mọi mặt đối với cuộc sống của con người
Các chất thải ngày càng nhiều và phong phú hơn, trong khi đó các biện pháp
xử lý thì kém hiệu quả cùng với sự không quan tâm một cách chính đáng đã làm cho môi trường ngày một tồi tệ hơn Vì vậy bảo vệ môi trường đang là một vấn đề cấp bách
Nhận thức vai trò, tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trong xã đã triển khai các hoạt động thiết thực Nhiều phong trào, mô hình đạt hiệu quả, tạo dấu ấn và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng Vì vậy chúng em lựa chọn đề tài “Đoàn thanh niên với công tác phát triển môi trường nông thôn tại xã Hòa Sơn, H.Lương Sơn, T Hòa Bình”
2 – Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề thấy rõ được thực trạng về tình hình ô nhiễm tại nông thôn hiện nay Và vai trò của Đoàn thanh niên trong việc bảo vệ môi trường tại nông thôn, giúp cải thiện môi trường sinh thái tạo ra những điều kiện sống tốt hơn cho người dân sinh sống tại nông thôn
II – NỘI DUNG
1 - Thực trạng.
1.1 Về tình trạng môi trường của xã.
Trong những năm qua, vấn đề quản lý và BVMT nông thôn đã nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước Các nội dung về quản lý môi trường nông thôn được điều chỉnh bằng nhiều văn bản quy phạm pháp luật, thông qua việc lồng ghép vào các văn bản quản lý môi trường nói chung hoặc lồng ghép vào các văn bản quản lý sản xuất chuyên ngành
Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm môi trường tại xã Hòa Sơn đang là tình trạng chung ở hầu hết các địa phương Đặc biệt, ở những vùng nông thôn có mật độ dân
cư đông đúc và tại khu vực có các làng nghề, khu vực phát triển mạnh về chăn nuôi gia súc, gia cầm Ô nhiễm môi trường không khí, nước thải, bụi, rác thải… ở nông thôn thực sự đang là vấn đề cần được quan tâm
Trang 3Tại địa phương do đất đai chật hẹp nên đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường nặng nề Chưa bao giờ lượng rác thải sinh hoạt lại nhiều như bây giờ Rác thải do người dân vứt ra khắp nơi, từ ven nhà, đường làng, ngõ xóm đến kênh mương, ao hồ , chỗ nào cũng có rác
Ngoài một lượng lớn rác thải sinh hoạt từ các gia đình, các chợ nông thôn cũng là nơi sản sinh ra đủ các loại rác mà chưa có biện pháp xử lý, chủ yếu quét dọn lại một chỗ rồi để phân huỷ tự nhiên Đó là chưa kể lượng rác thải trong chăn nuôi,
do nhu cầu phát triển kinh tế, người dân đang mở rộng quy mô chuồng trại nhưng lại không thay đổi phương thức chăn nuôi, đa phần vẫn làm theo kiểu “chuồng lợn cạnh nhà, chuồng gà cạnh bếp”, phân và nước thải gia súc chưa qua xử lý vẫn thải
ra rãnh nước đường làng Không những thế, đây còn là môi trường thuận lợi để ruồi, muỗi, các ký sinh trùng gây bệnh phát sinh Thứ nước thải đó còn ngấm vào nguồn nước ngầm, do vậy, nguy cơ phát sinh các loại dịch bệnh là rất cao Môi trường nông thôn còn bị đe dọa bởi tình trạng lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp như phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và việc sử dụng phân tươi, nhất là trong sản xuất các loại rau ăn Điều này vừa có hại cho môi trường, vừa ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ con người
Hiện nay tình trạng ô nhiễm và suy thoái nguồn nước bao gồm nước mặt và nước ngầm đang xãy ra phổ biến ở nhiều nơi trong xã Mạch nước ngầm bắt đầu bị nhiễm mặn và suy giảm khả năng khai thác Nước sinh hoạt và điều kiện vệ sinh môi trường trong xã vẫn chưa được cải thiện đáng kể
Ô nhiễm không khí đã xãy ra tương đối nhiều tại các nơi và gây ra nhiều vấn
đề cần giải quyết do trong quá trình sản xuất đã thải ra vô vàn các chất khí thải độc hại, ngoài ra còn ảnh hưởng đến đời sống của người dân sống trong vùng bị ô nhiễm như thường mắc các bệnh đường hô hấp, da và mắt Ô nhiễm môi trường không chỉ làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe của con người sinh sống trên địa bàn bị ô nhiễm
1.2 Thực trạng hoạt động của đoàn Thanh niên xã Hòa Sơn trong công tác bảo vệ môi trường:
Năm 2018-2020, lực lượng ĐV-TN thường xuyên tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, ĐV-TN đối với công tác bảo vệ môi trường thông qua nhiều hình thức như hội thi, diễn đàn, tọa đàm, sinh hoạt chi đoàn, chi hội Các
cơ sở Đoàn còn tổ chức các cuộc thi, ra quân tuyên truyền, phát tờ rơi, treo pa-nô,
Trang 4dán áp-phích tuyên truyền ở khu vực đông dân cư; tổ chức trồng và bảo vệ rừng, cây xanh trong khuôn viên… Song song đó, Đoàn Thanh niên các cấp còn phối hợp với các ngành chức năng tổ chức hội thi tìm hiểu về môi trường cho ĐV-TN với từng chủ đề cụ thể như: “Thanh niên Hòa Sơn ứng phó với biến đổi khí hậu”; “Tuổi trẻ Hòa Sơn hành động bảo vệ đa dạng sinh học”; “Tuổi trẻ Hòa Sơn hành động bảo
vệ môi trường sinh thái”… Đồng thời, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh còn thường xuyên tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường gắn với việc kiểm tra, uốn nắn và khắc phục những khó khăn, hạn chế trong hoạt động Làm tốt công tác động viên, biểu dương, khen thưởng kịp thời các mô hình, gương điển hình tiên tiến của các cơ
sở Đoàn, Hội, Đội
Tổ chức Đoàn đã vận động và giúp đỡ trên 25 hộ gia đình di dời chuồng trại
và nhà vệ sinh xa khu vực sinh sống; đảm nhận ngày công lao động xây dựng 58 nhà tiêu hợp vệ sinh cho các hộ gia đình và nhà vệ sinh tại các nhà văn hóa thôn, khu vực; vận động 40 hộ gia đình thanh niên xây dựng bể xử lý rác thải hữu cơ tại nhà Bên cạnh đó, các đơn vị vận động, đóng góp ngày công giúp các hộ gia đình thực hiện 20 bể khí sinh học Biogas; 135 thùng đựng rác và 94 bể chức rác thải, thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng Trong đó, các đơn vị huyện Lương Sơn đã xây mới 78 bể chứa rác thải thực vật trên đồng ruộng; đoàn thanh niên xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn đảm nhận làm 5 nhà vệ sinh của các nhà văn hóa cộng đồng thôn…
Một trong những hoạt động tiêu biểu của phong trào bảo vệ môi trường đó là trồng và chăm sóc cây xanh Trong 6 tháng đầu năm 2020, các cấp bộ Đoàn đã tham gia trồng mới trên 15.000 cây xanh các loại, tích cực hưởng ứng phong trào Tết trồng cây góp phần tạo cảnh quan, không gian hoàn nguyên môi trường
Song, trên thực tế, công tác bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời gian qua vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém như: Hoạt động bảo vệ môi trường chưa được các cấp bộ Đoàn duy trì thường xuyên; việc tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân và trong ĐV-TN chưa cao; các đơn vị Đoàn cơ sở chưa có sự phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong công tác tuyên truyền; kinh phí hoạt động của Đoàn Thanh niên về công tác bảo vệ môi trường còn rất thấp Đa phần các bạn trẻ ĐV-TN làm ăn xa nhà nên công tác huy động đôi lúc gặp khó khăn Bên cạnh đó, lại thiếu một cơ chế quản lý, giám sát của các cơ quan chức
Trang 5năng, của chính quyền địa phương; chưa có những hình thức chế tài đủ mạnh đối với những cá nhân gây ô nhiễm môi trường…
Trang 62- Nguyên nhân
2.1 Nguyên nhân gây tình trạng ô nhiễm môi trường:
- Ảnh hưởng của hóa chất nông nghiệp: Sử dụng không hợp lý, không tuân thủ theo đúng những quy định nghiêm ngặt về quy trình sử dụng nên thuốc bảo vệ thực vật gây nhiều tác hại cho chính người sử dụng thuốc và người tiêu dùng nông sản và thực phẩm có chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường sống Phần lớn các hộ, cơ sở sản xuất ở Xã sử dụng ngay diện tích ở làm nơi sản xuất Khi quy mô sản xuất tăng lên, đòi hỏi đầu tư về thiết bị, sử dụng nguyên vật liệu, hóa chất nhiều hơn…, đồng nghĩa với việc gia tăng mức độ ô nhiễm môi trường Điển hình là nước thải, nước thải được xả thẳng ra cống rãnh, không qua bất kỳ khâu xử lý nào, tồn đọng thời gian dài, gây ô nhiễm không khí và ngấm xuống lòng đất gây ô nhiễm môi trường đất, suy giảm chất lượng nước ngầm Nước ngầm nhiều nơi bị ô nhiễm nặng về mặt sinh học và hóa học Một số ít thôn xây dựng được hệ thống cống rãnh thoát nước nhưng mất tác dụng do bị lấp bởi chất thải rắn, gây ngập úng mỗi khi mưa
- Ảnh hưởng của chất thải chăn nuôi, phế phẩm nông nghiệp : Hiện nay việc đáng lo ngại nhất là dù chăn nuôi ở quy mô nhỏ hay lớn các loại chất thải trong chăn nuôi đa phần vẫn chưa được xử lý Các chất thải chăn nuôi không những gây
ra mùi khó chịu ảnh hưởng nặng nề đến không khí mà còn ngấm vào đất gây ảnh hưởng đến nguồn nước và từ đó ảnh hưởng đến con người Ngoài ra việc xử lý xác động vật chết do bị dịch bệnh vẫn chưa được người dân xử lý một cách có hiệu quả, một số nơi còn không chôn lấp xác động vật chết mà còn đem ra thả trôi ngoài sông, suối hay vứt ở nơi ít người qua lại Bên cạnh đó trong sản xuất nông nghiệp còn thải
ra các chất thải nông nghiệp như rơm, rạ, các loại phế phẩm từ thu hoạch nông sản Trước kia thì rơm rạ dùng làm chất đốt hay sử dụng cho mục đích nào đó của người dân thì bây giờ rơm, rạ sau khi thu hoạch xong sản phẩm thì không xử lý các chất thải còn lại mà để cho chúng tự phân hủy ngoài trời, và đó cũng là tác nhân gây ra
sự ô nhiễm
Trang 7- Ảnh hưởng do chất thải sinh hoạt: Cuộc sống của nhân dân được cải thiện,
nhu cầu xả rác cũng không ngừng tăng như bì ni lông, vỏ chai lọ, các đồ dùng sinh hoạt có chứa nhiều chất độc hại do người dân thải ra như pin các loại, bình điện, bóng đèn, các loại vỏ bao gói Trong khi đó, ý thức vệ sinh công cộng của bộ phận dân chưa thực sự tốt, cơ sở hạ tầng yếu kém, dịch vụ môi trường chưa phát triển, các điểm tập kết rác chưa hợp lý (bãi tập kết rác tại thôn Hạnh Phúc của Xã quá gần khu dân cư) nên khả năng xử lý ô nhiễm môi trường hạn chế chưa đem lại hiệu quả cao Việc sinh hoạt thường ngày của người dân cũng gây ra sự ô nhiễm môi trường cho nguồn nước và gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe của con người
- Ảnh hưởng do ý thức: Nhận thức, ý thức bảo vệ môi trường của người dân chưa cao Người dân tại xã xưa nay còn phải quan tâm nhiều hơn đến cuộc sống mưu sinh Khi đời sống chưa thực sự đảm bảo thì việc bảo vệ môi trường là thứ yếu Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất, việc xả nước, rác thải, sử dụng nước không đảm bảo vệ sinh, việc đầu tư các công trình phục vụ đời sống và sức khỏe (bể nước, cống rãnh thoát nước, nhà vệ sinh ), việc tham gia công tác vệ sinh môi trường cộng đồng… sẽ rất hạn chế
2.1 Nguyên nhân tồn tại những khuyết điểm trong công tác bảo vệ môi trường của Đoàn Thanh niên trong xã Hòa Sơn:
- Năng lực, chất lượng cán bộ Đoàn ở nhiều nơi chưa cao, chưa đồng đều, thậm chí tồn tại một số trường hợp không bắt kịp xu hướng của thanh niên Thiếu hụt cán bộ Đoàn ở cấp thôn, khu vực Cán bộ đoàn hầu hết đều là các cán bộ kiêm nhiệm, chưa có nhiều kinh nghiệm nên hoạt động còn hạn chế Tuổi trung bình của đoàn viên tương đối cao, số lượng đoàn viên ít
- Quỹ đoàn còn hạn hẹp nên mặc dù cố gắng nhưng chưa tổ chức được các hoạt động quy mô lớn và có chiều sâu Số lượng đoàn viên nữ chiếm hơn 50% đoàn viên ĐTN xã, nhiều đoàn viên nữ trong chế độ thai sản hoặc có con nhỏ nên khả năng tham gia các hoạt động đoàn còn hạn chế, làm ảnh hưởng không nhỏ đến các hoạt động của ĐTN xã
Trang 8- Công tác huy động đoàn phải thực hiện trước nhiều ngày do đa phần các
bạn trẻ đoàn viên làm việc xa nhà nên cần sắp xếp công việc để tham gia Một số
đoàn viên thanh niên dựa vào lý do cá nhân, công việc, không thực sự nhiệt tình, gắn bó và tham gia các phong trào Đoàn, một số ít có tâm lý ỷ lại khi thực hiện các nhiệm vụ chung
- Việc thu gom, phân loại để xử lý chất thải không được tập huấn đầy đủ Đối
với các trường hợp vi phạm, lực lượng đoàn chỉ tiến hành tuyên truyền vận động chứ không có luật để răn đe Vì vậy cần kết hợp với nhiều ban ngành khác trong công tác xử lý vi phạm về gây ô nhiễm môi trường
2 – Giải pháp đề xuất
Bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu là một “cuộc chiến” lâu dài Vì vậy, công tác tuyên truyền nâng cao ý thức cho cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, chính
là giải pháp quan trọng và cần thiết Từ đó, các đơn vị Đoàn cơ sở cần tăng cường
tổ chức các buổi tập huấn về kiến thức, kỹ năng và phương pháp tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường cho các đội hình thanh niên tình nguyện, đội thanh niên xung kích Làm sao đảm bảo 100% Đoàn cơ sở từ cấp nhỏ nhất như thôn xóm, xã
có từ 1 - 2 đội hình thanh niên tình nguyện chuyên tham gia giải quyết các vấn đề bức xúc về môi trường tại địa phương, đơn vị Vận động, đào tạo cán bộ trẻ cho công tác đoàn để dần thay thế những đồng chí đoàn viên đã quá tuổi sinh hoạt
Mỗi Đoàn cơ sở phải chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương cùng cấp đăng ký xây dựng các mô hình đoạn đường kiểu mẫu, tuyến đường không rác, khóm, ấp xanh - sạch - đẹp do Đoàn Thanh niên làm nòng cốt Duy trì và phát triển các hội thi viết, thi tìm hiểu, các buổi diễn đàn, thuyết trình về môi trường Củng cố và nâng cao kiến thức cho đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên là cán bộ Đoàn, Hội về công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là các tổ chức Đoàn, Hội trong các công ty, nhà máy, xí nghiệp
Trang 9Song song đó, chủ động phối hợp với các ngành chức năng tăng cường tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường như: tuyên truyền, vận động nhân dân bỏ rác đúng nơi quy định… gắn với các phong trào hành động của Đoàn Thanh niên nhân Ngày đa dạng sinh học (22/5), Ngày môi trường thế giới (5/6), Tuần lễ quốc gia về nước sạch - vệ sinh môi trường (29/4 - 6/5)… Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, nhất là lực lượng Thanh tra môi trường và Cảnh sát môi trường các cấp, nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, triệt để những hành vi gây ô nhiễm môi trường của các tổ chức, cá nhân; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm môi trường Phối hợp các cơ quan có thẩm quyền, đăng ký đảm nhận những đề án thanh thiếu niên tham gia phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu
- Đối với các trường hợp cán bộ đoàn viên ở xa không về kịp tham gia công tác đoàn, có thể xây dựng quy chế nội bộ không góp công góp sức thì góp bằng hiện vật, ví dụ như mức tiền cụ thể, ủng hộ cây xanh để gây dựng thêm nguồn quỹ hoạt động của cơ sở Đoàn xã
Bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng tổ chức, cá nhân nào Đặc biệt, bảo vệ môi trường nông thôn, rất cần sự hợp tác của mọi thành viên tại các làng quê, từ người già, đến trẻ em, từ trường học, đến các cơ quan, ban ngành cùng vào cuộc
III – KẾT LUẬN
Tài nguyên đất ở các vùng nông thôn vẫn đang tiếp tục bị suy thoái trầm trọng, làm biến đổi các tính chất đất và không còn tính năng sản xuất Các loại hình thoái hoá đất chủ đạo ở nước ta là: Xói mòn, rửa trôi, sạt và trượt lở đất; suy thoái vật lý (mất cấu trúc, đất bị chặt, bí, thấm nước kém); suy thoái hoá học (mặn hoá, chua hoá, phèn hoá); mất chất dinh dưỡng khoáng và chất hữu cơ; đất bị chua; xuất hiện nhiều độc tố hại cây trồng như Fe3+, Al3+ và Mn2+; hoang mạc hoá; ô nhiễm đất cục bộ do chất độc hóa học, khu công nghiệp và làng nghề; suy thoái và ô nhiễm đất ở khu khai thác mỏ
Nguồn tài nguyên nước đang bị ô nhiễm nghiêm trọng Hàng loạt những dòng sông quê kêu cứu vì mức độ ô nhiễm đã gấp nhiều lần so với tiêu chuẩn cho phép Những nguồn nước ngầm cung cấp cho người dân nhiễm sắt, nhiễm chì, nhiễm phèn, nhiễm thuốc bảo vệ thực vật và vô vàn loại chất độc hóa học do các
Trang 10hồ ở các vùng quê, những loài vật thủy sinh như tôm, cua, cá, ốc ếch và thậm chí ngay một loài sống dai như đỉa thì đến bây giờ, chỉ còn thấy lại trong kí ức của những già ở các vùng thôn quê
Bên cạnh đó không khí cũng bị ô nhiễm nặng do quá trình sản xuất, phát triển kinh tế tạo ra như hiện tượng nóng lên toàn cầu đang là vấn đề bức thiết hiện nay
“Ô nhiễm môi trường nông thôn” là một vấn đề cấp bách và thiết thực Qua phân tích một vài vấn đề trên chắc hẳn chúng ta đã thấy được phần nào thực trạng
và những hậu quả của ô nhiễm môi trường nông thôn Việt Nam hiện nay, đó là những yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống con người Từ đó, chúng ta nhận rõ được ý thức trách nhiệm to lớn của bản thân trong công tác bảo vệ môi trường, đồng thời thúc đẩy sự nghiên cứu tìm tòi các biện pháp xử lí chất thải độc hại gây ô nhiễm môi trường nhưng song song với nó vẫn phát huy khả năng sản xuất, cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam Ý nghĩa quan trọng hơn rút ra từ bài tiểu luận đó là: con người luôn phải bảo vệ môi trường nói chung, hãy giữ cho trái đất luôn xanh - sạch - đẹp bởi đây chính là ngôi nhà chung của chúng ta
MỤC LỤC
I – MỞ ĐẦU 1