Câu 9: Hãy phân biệt đối t-ợng áp dụng đối với các ph-ơng pháp dự báo thời vụ đ-ợc trình bày trong giáo trình.. Câu 13: Thông qua các mô hình tăng tr-ởng và bão hoà có thể rút ra nhận th
Trang 1câu hỏi và bài tập ôn tập
Môn học dự báo phát triển kinh tế - xã hội
A Câu hỏi ôn tập
Câu 1: Bản chất của dự báo phát triển kinh tế xã hội Tại sao nói dự báo mang tính xác suất nh-ng đáng tin cậy?
Câu 2: Cơ sở khoa học của dự báo phát triển kinh tế xã hội
Câu3: Vì sao dự báo phải quán triệt 5 nguyên tắc Nêu những ví dụ điển hình về việc thực hiện các nguyên tắc này
Câu 4: Ph-ơng pháp đánh giá dự báo
Câu 5: Cơ sở ph-ơng pháp luận và ph-ơng pháp của mô hình san mũ
Câu 6: Tham số san trong mô hình san mũ có vai trò gì? Trình bày ph-ơng pháp lựa chọn tham số san tối -u
Câu 7: Mô hình san mũ có -u nh-ợc điểm gì? Nêu phạm vi áp dụng của ph-ơng pháp trong dự báo
Câu 8: Thế nào là chuỗi thời vụ? Việc dự báo các quá trình có biến động thời vụ
đ-ợc thực hiện trên nguyên tắc nào?
Câu 9: Hãy phân biệt đối t-ợng áp dụng đối với các ph-ơng pháp dự báo thời vụ
đ-ợc trình bày trong giáo trình
Câu 10: Phân biệt quá trình tự hồi quy và quá trình trung bình tr-ợt
Câu 11: Ph-ơng pháp nhận dạng mô hình ARIMA thích hợp
Câu 12: Bản chất của dự báo dựa trên mô hình tăng tr-ởng và bão hoà là gì?
Câu 13: Thông qua các mô hình tăng tr-ởng và bão hoà có thể rút ra nhận thức gì về ph-ơng pháp dự báo dựa trên các chuỗi thời gian
Câu 14: T- t-ởng cơ sở của dự báo bằng mô hình nhân tố Nêu quy trình dự báo
Câu 15: Ưu nh-ợc điểm và phạm vi áp dụng của mô hình nhân tố
Trang 2Câu 16: Cơ sở lý luận của dự báo bằng mô hình cân đối liên ngành
Câu 17: Ưu nh-ợc điểm của dự báo bằng mô hình cân đối liên ngành
Câu 18: Bản chất và phạm vi áp dụng của ph-ơng pháp chuyên gia
Câu 19: Tại sao nói ph-ơng pháp Delphi là một ph-ơng pháp điển hình trong lớp ph-ơng pháp chuyên gia?
Câu 20: Quy trình dự báo một hiện t-ợng kinh tế xã hội bằng ph-ơng pháp chuyên gia
Câu 21: Hãy nhận xét -u nh-ợc điểm của ph-ơng pháp chuyên gia Theo anh (chị) cần làm gì để nâng cao độ tin cậy của ph-ơng pháp?
Câu 22: Việc đánh giá độ thống nhất ý kiến của chuyên gia (trong tr-ờng hợp xếp hạng) bằng hệ số ph-ơng sai phù hợp có -u, nh-ợc điểm gì? Ph-ơng h-ớng khắc phục nh-ợc điểm đó?
Câu 23: Phân biệt nhu cầu tiêu dùng và cầu thị tr-ờng Có thể rút ra những kết luận gì về ph-ơng pháp luận dự báo cầu thị tr-ờng từ việc nghiên cứu mối quan hệ giữa nhu cầu tiêu dùng và cầu thị tr-ờng?
Câu 24: Có thể -ớc l-ợng hàm cầu bằng những ph-ơng pháp gì? Ưu nh-ợc điểm và khả năng vận dụng?
Câu 25: Dự báo cầu thị tr-ờng bằng kỹ thuật định tính, khả năng áp dụng ở n-ớc ta?
Câu 26: Dự báo tiến bộ khoa học công nghệ có vai trò nh- thế nào trong hệ thống
dự báo kinh tế xã hội?
Câu 27: Trình bày các ph-ơng h-ớng tiến bộ khoa học kỹ thuật chủ yếu trong thời
đại ngày nay
Câu 28: Nêu quy trình dự báo tiến bộ khoa học – công nghệ bằng ph-ơng pháp chuyên gia
Câu 29: Trong dự báo dân số cần nhận thức rõ đặc điểm nào có tính quy luật trong quá trình tái sản xuất dân số?
Trang 32
Câu 30: Phân tích mối quan hệ giữa dự báo số l-ợng và dự báo chất l-ợng phát triển dân số
Câu 31: Ph-ơng pháp dự báo chuyển dịch cơ cấu nguồn nhân lực
Câu 32: Phân tích mối quan hệ giữa vốn đầu t- và vốn sản xuất
Câu 332: Ph-ơng pháp dự báo giá trị của tiền theo thời gian
Câu 34: Dự báo nhu cầu vốn đầu t- bằng mô hình cân đối liên ngành có -u, nh-ợc
c) Xác định sai số dự báo và khoảng dự báo t-ơng ứng?
d) Có thể dự báo tin cậy sản l-ợng lúa đến năm nào? Vì sao?
( X^t = 6,006264 +1,041451*t ; s2 = 0,013646 )
2 Cũng hỏi nh- bài toán 1 đối với chuỗi thời gian Kim ngạch xuất khẩu của một Công ty qua các năm nh- sau: ( triệu USD)
Trang 4Tốc độ tăng của NN
Tốc độ tăng của
CN
Tốc độ tăng của DV
a) Bằng ph-ơng pháp San mũ bất biến, với hệ số san α = 0,4, hãy:
- Dự báo tốc độ tăng tr-ởng của nền kinh tế năm 2005? (7,3%)
- Dự báo tốc độ tăng tr-ởng của ngành nông nghiệp năm 2005 ( 3,71%)
- Dự báo tốc độ tăng tr-ởng của ngành công nghiệp năm 2005? ( 10,17%)
- Dự báo tốc độ tăng tr-ởng của dịch vụ năm 2005? ( 6,69 %)
b) Xác định mức ảnh h-ởng của quan sát năm 1995 đến giá trị dự báo trong mỗi chuỗi trên
c) Xác định Sai số bình ph-ơng trong mỗi tr-ờng hợp trên và hãy cho biết đối với mỗi chuỗi nên chọn tham số san bằng bao nhiêu để đạt sai số nhỏ nhất
4 Có số liệu về sản l-ợng l-ơng thực của một Quốc gia đ-ợc cho ở bảng sau, hãy
dự báo sản l-ợng năm 2006 bằng ph-ơng pháp San mũ, cho biết hệ số san α = 0,4
Trang 5Sử dụng ph-ơng pháp San mũ dự báo dân số cho khoảng thời gian 5 năm tiếp
theo, với hệ số san α = 0,3 Xác định Sai số bình ph-ơng và hãy cho biết nên chọn
tham số san là bao nhiêu để có dự báo tốt nhất
6 Có số liệu ghi chép về tình hình tiêu thụ Gạo của một Cửa hàng địa ph-ơng A qua các tuần cho trong bảng sau
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình
c Cho biết mức độ ảnh h-ởng của quan sát thứ nhất tới giá trị dự báo Mức
độ ảnh h-ởng này thay đổi nh- thế nào khi thay đổi
7 Một đơn vị kinh doanh xăng trên địa bàn huyện X đã theo dõi trong vòng nhiều năm về khối l-ợng xăng bán ra của đơn vị qua các năm nh- sau:
Trang 6b Làm gì để có thể cải thiện đ-ợc chất l-ợng các dự báo?
8 Mức tiêu thụ Than của một Công ty Than thành viên (thuộc Tổng Công ty Than Việt nam) hàng năm nh- sau:
Năm Khối l-ợng (1000 tấn) Năm Khối l-ợng (1000 tấn)
a Với = 0,4, hãy dự báo l-ợng than tiêu thụ của Công ty trong năm 2007
b Tính phần trăm sai số dự báo tuyệt đối trung bình
c Trọng số ảnh h-ởng của quan sát thứ 6 (năm 2000) tới giá trị dự báo là bao nhiêu Làm thế nào để tăng trọng số đó?
9 Có chuỗi thời gian về tiêu thụ Xi măng của một địa ph-ơng A trong thời gian từ năm 1995 đến năm 2006, đơn vị tính là nghìn tấn
Năm SL tiêu thụ Năm SL tiêu thụ Năm SL tiêu thụ
1.2 Tính các sai số đánh giá dự báo
10 Có số liệu về doanh thu của một cửa hàng kinh doanh của một huyện A (đơn vị: triệu đồng) theo các tuần nh- sau:
Trang 7Sử dụng ph-ơng pháp san mũ với = 0,3, hãy:
a Dự báo doanh thu ở tuần thứ 20 và thứ 21
b Tính mức độ ảnh h-ởng của doanh thu ở tuần thứ 10 tới kết quả dự báo?
Ch-ơng 3
11 Hãy dự báo khối l-ợng hàng hoá tiêu thụ của một công ty ở năm thứ 4 trên cơ
sở dãy số liệu thống kê sau ( đơn vị tính: 10.000 tấn):
( Sử dụng ph-ơng pháp chỉ số thời vụ)
b Làm gì để dự báo cho kết quả tốt hơn
14 Một công ty khai khoáng có khối l-ợng khai thác theo các mùa M-a và mùa Khô từ năm 2001 đến năm 2006 nh- sau:
Trang 8Năm Mùa (1000 tấn) Sản l-ợng Năm Mùa (1000 tấn) Sản l-ợng
a Hãy dự báo sản l-ợng khai thác trong năm 2007
b Tính phần trăm sai số dự báo tuyệt đối trung bình
15 Có chuỗi số liệu về tình hình tiêu thụ của một cơ sở kinh doanh n-ớc sạch sinh hoạt(1000 m3) ở địa ph-ơng X qua các năm nh- sau:
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình (MAPE)
c Cần có thông tin gì để dự báo cho kết quả chính xác hơn
15 Có chuỗi thời gian ghi chép tổng sản l-ợng l-ơng thực quy thóc (1000 tấn) của một xã qua các năm nh- sau:
a Hãy dự báo sản l-ợng của từng vụ trong năm 2007
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình (MAPE)
16 Một cửa hàng bán Thảm Len có doanh số bán ra (đơn vị nghìn USD) theo các quý trong năm nh- sau:
Trang 98
a Dự báo doanh số bán ra của Cửa hàng trong năm 2007
b Cần những thông tin gì thêm để dự báo cho kết quả tốt hơn?
17 Công ty APPLE Việt nam muốn có kết quả dự báo về doanh thu của mình trong thời gian tới để có cơ sở cho việc lập kế hoạch kinh doanh và ra quyết định quản lý công ty trong năm tới Căn cứ vào số liệu mà phòng kinh doanh cung cấp, các chuyên viên kế hoạch tiến hành dự báo Giả sử rằng bạn là một chuyên viên của công ty, bạn sẽ:
Bảng ghi chép doanh thu (triệu USD)
a Sử dụng ph-ơng pháp gì để dự báo doanh thu trong năm tới của Công ty?
Hãy giải thích lý do lựa chọn ph-ơng pháp đó và doanh thu năm tới là bao nhiêu?
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình MAPE
18 Có số liệu về năng suất lúa theo mùa ( tấn / ha) đ-ợc thống kê theo chuỗi sau
(Ghi chú: I là vụ Xuân; II là vụ Hè – Thu; III là vụ đông)
Hãy dự báo năng suất lúa cho năm 2006 theo các ph-ơng pháp:
a) Ph-ơng pháp chỉ số thời vụ giản đơn
b) Ph-ơng pháp giải tích điều hoà
c) Ph-ơng pháp thời vụ Winter.( α= 0,05; β= 0,1; γ= 0,3)
d) Hãy so sánh và nhận xét về các mô hình dự báo xây dựng
Ch-ơng 4
19 Có chuỗi thời gian ghi chép giá bán lẻ gạo tại thị tr-ờng Hà nội qua các tháng nh- sau:
Trang 10a Hãy dự báo giá gạo tại thị tr-ờng này trong các tháng 13 và 15
b Khi tầm xa dự báo lớn kết quả còn chính xác không? Vì sao?
20 Có chuỗi thời gian ghi chép số l-ợng tiền tiết kiệm của dân c- tại Ngân hàng địa ph-ơng theo các tháng thể hiện trong bảng Ng-ời ta tiến hành phân tích và phát hiện ra rằng chuỗi thời gian này tuân theo quá trình tự t-ơng quan bậc hai, AR(2) Tháng Tiền gửi
Tiền gửi
Tiền gửi (tỷ đ)
a.Hãy dự báo tiền gửi của dân cự tại ngân hàng trong các tháng 13, 14, 15
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình (MAPE)
c Có nhận xét gì về kết qủa dự báo
Ch-ơng 5
21 ở một quốc gia, dân số điều tra tại các thời điểm cách nhau 10 năm đ-ợc phản
ánh trong bảng sau: ( đơn vị: triệu ng-ời)
Trang 11- Chứng tỏ chuỗi thời gian trên có xu thế hàm mũ
- Hãy xác định xu thế của chuỗi thời gian trên và dự báo l-ợng tiền gửi cho năm
2010
- Có nhận xét gì về mô hình dự báo đ-ợc xây dựng
23 Phòng Thống kê của huyện vừa công bố số liệu chính thức về tỷ lệ số hộ có TV màu qua các năm thể hiện trong bảng d-ới Một cuộc điều tra cho thấy rằng, tỷ lệ
hộ có và có khả năng mua TV màu trong vòng nhiều năm tới chỉ có thể đạt ở mức
93,2% trong đó có khoảng 5,2% số hộ không sẵn sàng mua TV màu thay thế cho loại TV đen trắng đang sử dụng
a Hãy dự báo số tiền gửi tiết kiệm của địa ph-ơng trên tại các năm 2010
b Tính phần trăm sai số tuyệt đối trung bình (MAPE)
c Có nhận xét gì về kết quả dự báo
Trang 1226 Hiện tại (năm 2000), ở một địa ph-ơng có 2500 hộ trong đó tỷ lệ hộ nghèo, đói
là 11%, tỷ lệ hộ có mức sống trung bình là 19% và các số liệu này đ-ợc dự báo là không có thay đổi gì trong vòng nhiều năm tới (có nhiều lý do) Các nhà Thống kê
địa ph-ơng phát hiện ra rằng tỷ lệ hộ có xe máy chỉ rơi vào các tr-ờng hợp hộ có mức sống từ khá trở lên và cụ thể từng năm nh- sau:
Năm 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000
Tỷ lệ hộ
có xe máy 3.4 6.7 10.5 14.6 18.7 26.4 37.8 48.6 56.4 62.3
a Hãy dự báo số hộ trong địa ph-ơng có xe máy năm 2001 là bao nhiêu?
b Tính phần trăm sai số dự báo tuyệt đối trung bình (MAPE)
- Chứng tỏ rằng, chuỗi thời gian trên có xu thế Logicstic
- Hãy xác định hàm dự báo ( biết mức bão hòa S = 130) và dự báo dân số năm
Yt
Diện tích X1
Thời gian X2
Trang 13b) Hãy dự báo giá trị sản xuất nông nghiệp năm 15 bằng hàm 1 nhân tố theo tỷ
lệ thời gian lao động nông thôn, biết tỷ lệ năm dự báo là 78% và xác định khoảng dự báo t-ơng ứng
c) Hãy dự báo giá trị sản xuất nông nghiệp năm 15 bằng hàm 2 nhân tố là Diện tích đất canh tác và Tỷ lệ sử dụng thời gian của lao động nông thôn ; Xác
định khoảng dự báo t-ơng ứng
29 Cho hai chuỗi thời gian theo năm thu nhập và tiêu dùng của một địa ph-ơng trong bảng Biết rằng thu nhập là yếu tố tác động trực tiếp tới tiêu dùng trên địa bàn Năm 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 Tiêu dùng 12 15 17 22 26 30 34 36 40 55 Thu nhập 16 20 24 29 34 38 42 47 52 56
a Hãy dự báo tiêu dùng trong năm 2002 ở địa ph-ơng trên
Trang 14a Dự báo doanh thu của Công ty trong tháng tới, biết chi phí quảng cáo dự kiến là 18 và l-ơng dự kiến 16
a Dự báo khối l-ợng sản phẩm tiêu thụ năm 2001 với dự kiến chi phí quảng
cáo là 20 và giá dự kiến là 9.5
b Tính hệ số t-ơng quan bội
c Đánh giá kết quả dự báo
32 Cho hai chuỗi thời gian về doanh thu của một Công ty Y (tỷ đồng) và chi phí quảng cáo theo tháng X (tỷ đồng) trong bảng Biết rằng chi phí quảng cáo có ảnh h-ởng trực tiếp tới doanh thu
Trang 152 , 0 2 , 0 1 , 0
2 , 0 1 , 0 2 , 0
và Y(0) =
24 20 18
Nếu trong kỳ dự báo (ngắn hạn), để đạt đ-ợc mục tiêu Y(1) =
36 28
20 thì tốc độ tăng
tr-ởng kinh tế phải đạt bao nhiêu? Lập bảng cân đối liên ngành tĩnh
35 Giả sử nền kinh tế có 3 ngành với ma trận hệ số chi phí trực tiếp, ma trận hệ số vốn cận biên và véc tơ sản phẩm các ngành của bảng cân đối liên ngành kỳ gốc nh- sau:
A=
2 , 0 1 , 0 2 , 0
1 , 0 2 , 0 1 , 0
1 , 0 1 , 0 2 , 0
; f =
03 , 0 03 , 0 02 , 0
02 , 0 04 , 0 01 , 0
02 , 0 01 , 0 01 , 0
và X(0) =
70 60 50
Nếu trong kỳ dự báo (ngắn hạn ), để đạt mục tiêu Z(1) =
48 40
30 thì sản l-ợng của
các ngành là bao nhiêu? Hãy lập bảng cân đối liên ngành của năm dự báo
36 Giả sử nền kinh tế có 3 ngành với ma trận hệ số chi phí trực tiếp và véc tơ sản phẩm cuối cùng của bảng cân đối liên ngành kỳ gốc nh- sau:
A=
3 , 0 1 , 0 2 , 0
2 , 0 2 , 0 1 , 0
2 , 0 2 , 0 2 , 0
và Y(0) =
30 24 20
a) Nếu trong kỳ dự báo (ngắn hạn), để đạt đ-ợc mục tiêu Y(1) =
40 36
24 thì tốc độ tăng
tr-ởng kinh tế phải đạt bao nhiêu?
Trang 16b) Xác định nhu cầu vốn đầu t- cho mục tiêu tăng tr-ởng trên biết véc tơ tỷ suất đầu
t- trực tiếp là e =
20 0
15 0
25 0
15 , 0 2 , 0 1 , 0
2 , 0 1 , 0 15 , 0
và Y(0) =
24 20 18
a) Nếu trong kỳ dự báo (ngắn hạn), để đạt đ-ợc mục tiêu Y(1) =
32 24
20 thì tốc độ tăng
tr-ởng kinh tế phải đạt bao nhiêu?
b) Xác định nhu cầu vốn đầu t- thời kỳ dự báo, cho biết: e =
0 , 1 5
0 , 1 2
0 , 2 5
38 Một nhà máy sản xuất ba loại sản phẩm A, B, C và các sản phẩm này có quan
hệ với nhau thể hiện thông qua ma trận hệ số chi phí trực tiếp:
A =
2 , 0 3 , 0 2 , 0
4 , 0 1 , 0 2 , 0
1 , 0 2 , 0 1 , 0
a Hãy dự báo tổng sản l-ợng của Nhà máy trong năm (t+1), biết vector sản
l-ợng tiêu dùng sau cùng năm dự báo là Y=
30 30 25
b Với hệ số vốn đầu t- e = (0,1 0,15 0,2), tính nhu cầu vốn đầu t- năm dự
báo Biết sản l-ợng từng sản phẩm năm t là X2001 =
70 75
50
39 Giả sử một ngành có ba nhà máy và mỗi nhà máy chỉ sản xuất một loại sản phẩm và chúng có mối quan hệ với nhau thông qua ma trận hệ số chi phí trực tiếp của bảng cân đối liên ngành năm 2006 là:
Trang 1716
A =
2 , 0 3 , 0 1 , 0
2 , 0 1 , 0 3 , 0
1 , 0 2 , 0 2 , 0
a Với vector sản l-ợng tiêu dùng sau cùng là Y =
30 40
25, hãy dự báo sản
l-ợng của ngành trong năm 2007
b Hãy lập bảng cân đối của ngành trong năm dự báo (2007)
40 Giả sử một nền kinh tế chỉ có ba ngành với các ma trận hệ số chi phí trực tiếp A
và hệ số vốn cận biên f cũng nh- vector sản l-ợng cho năm gốc (năm t) là X0 nh- sau:
50 70
60
X
0,2 0,1 0,1
0,1 0,2 0,3
0,2 0,1 0,2
= f
0,1 0,1 0,2
0,2 0,1 0,1
0,2 0,2 3 , 0
15
và 20 28 22
a Dự báo sản l-ợng của nền kinh tế cho các năm (t+1), ( t+2)
b Lập bảng cân đối liên ngành động
41 Giả sử một nền kinh tế có ba ngành Tại năm 2005 các này ngành có mối quan
hệ thể hiện trong bảng hệ số chi phí trực tiếp và vector sản phẩm sau cùng là Y:
A =
3 , 0 1 , 0 2 , 0
2 , 0 4 , 0 3 , 0
2 , 0 2 , 0 1 , 0
Y =
52 17 40
a Tính tổng sản l-ợng của toàn bộ nền kinh tế năm 2005
b Biết hệ vector sản phẩm tiêu dùng sau cùng của ba ngành trong năm 2006
thay đổi thành Y’ =
65 24
30 Hãy dự báo sản l-ợng của các ngành cho năm 2006
c Lập bảng cân đối liên ngành cho năm 2006
Ch-ơng 8