Thực trạng nhiễm ngoại ký sinh trùng ở chó nuôi trên địa bàn thành phố hà nội và thử nghiệm điều trị bệnh do demodex canis gây ra

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NGHĨA THỰC TRẠNG NHIỄM NGOẠI KÝ SINH TRÙNG Ở CHÓ NUÔI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH DO DEMODEX CANIS GÂY RA Chuyên

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN THỊ NGHĨA

THỰC TRẠNG NHIỄM NGOẠI KÝ SINH TRÙNG Ở CHÓ NUÔI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI VÀ THỬ NGHIỆM ĐIỀU TRỊ BỆNH DO DEMODEX CANIS GÂY RA

Chuyên ngành: Thú y

Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Như Quán

NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực Các tài liệu viện dẫn trong luận văn đều đã được công bố theo đúng nguyên tắc

Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều chính xác được ghi

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện được đề tài này tôi đã nhận được sự giúp đỡ của Ban quản lý đào tạo sau đại học, Khoa Thú y, Bộ môn Ngoại-Sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng chân thành cảm ơn Thầy Cô đã tạo mọi điều kiện, giúp

đỡ tôi trong thời gian thực hiện luận văn này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Vũ Như Quán, người đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi nhận được sự giúp đỡ của đội ngũ nhân viên tại trung tâm điều trị thú y đa khoa IVET center Hà Nội đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn, tôi xin chân thành cảm ơn tình cảm quý báu đó

Tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới gia đình và bạn bè, đồng nghiệp đã giúp

đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

Hà Nội, ngày 01 tháng 09 năm 2017 Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Nghĩa

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt vi

Danh mục bảng vii

Danh mục hình viii

Trích yếu luận văn ix

Thesis abstract xii

Phần 1 Mở đầu 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 2

Phần 2 Tổng quan tài liệu 3

2.1 Tìm hiểu điều kiện tự nhiên 3

2.2 Tìm hiểu tình hình nuôi chó trên địa bàn tỉnh hà nội 4

2.3 Đặc điểm của một số ngoại ký sinh 10

2.3.1 Ve 10

2.3.2 Bọ chét 11

2.3.3 Rận 12

2.3.4 Bệnh ghẻ tai do Otodectes cynotis 12

2.3.5 Bệnh ghẻ do Sarcoptes 13

2.4 Một số hiểu biết chung về bệnh do Demodex canis 13

2.4.1 Phân loại 14

2.4.2 Hình thái và cấu tạo Demodex canis 14

2.4.3 Vòng đời 15

2.5 Bệnh do Demodex canis gây ra trên chó 16

2.5.1 Đặc điểm dịch tễ 16

2.5.2 Triệu chứng 18

2.5.3 Bệnh tích 19

2.6 Những nghiên cứu về phòng trị bệnh do Demodex canis gây ra trên chó 20

Phần 3 Vật liệu và phương pháp nghiên cứu 24

3.1 Đối tượng, vật liệu và địa điểm nghiên cứu 24

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 24

3.1.2 Vật liệu nghiên cứu 24

3.1.3 Địa điểm 24

3.1.4 Thời gian 24

3.2 Nội dung nghiên cứu 24

3.2.1 Nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở chó đưa đến khám tại phòng mạch 24

3.2.2 Nghiên cứu tình hình mắc bệnh do Demodex canis gây ra trên chó 24

3.2.3 Mô tả triệu chứng lâm sàng của chó do Demodex canis gây ra 25

3.2.4 Kết quả thử nghiệm điều trị 25

3.3 Phương pháp nghiên cứu 25

3.3.1 Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin 25

3.3.2 Phương pháp kiểm tra và lấy mẫu trên da 26

3.3.3 Phương pháp quan sát, đánh giá vùng da tổn thương 26

3.3.4 Phương pháp phân loại loài Demodex 26

3.3.5 Phương pháp phân loại giống chó nội và chó ngoại 26

3.3.6 Phương pháp phân loại nhóm lông dài và ngắn ở chó 27

3.3.7 Phương pháp đánh giá mức độ gây bệnh do Demodex canis gây ra trên chó qua triệu chứng lâm sàng 27

3.3.8 Mùa vụ trong năm 27

3.3.9 Quy định lứa tuổi chó 27

3.3.10 Phương pháp xử lý số liệu 28

3.3.11 Phác đồ điều trị 29

Phần 4 Kết quả và thảo luận 30

4.1 Tình hình mắc bệnh ở chó đưa đến khám tại trung tâm 30

4.1.1 Tình hình mắc bệnh chung 30

4.1.2 Tình hình mắc bệnh ngoài da 31

4.2 Tình hình mắc bệnh do Demodex canis gây ra trên chó 33

4.2.1 Xác định thành phần loài 33

4.2.2 Tỷ phần mắc bệnh theo lứa tuổi 35

4.2.3 Tỷ lệ mắc bệnh theo tính biệt 36

4.2.4 Tỷ lệ mắc bệnh theo nguồn gốc 37

4.2.5 Tỷ lệ mắc bệnh theo kiểu lông 39

4.2.6 Tỷ lệ mắc bệnh theo các tháng 40

4.2.7 Tỷ lệ vị trí vùng da nhiễm Demodex canis trên cơ thể chó nuôi nhiễm bệnh 42

4.3 Mô tả triệu chứng lâm sàng của chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra 44

4.4 Kết quả thử nghiệm điều trị 47

Phần 5 Kết luận và kiến nghị 51

5.1 Kết luận 51

5.2 Kiến nghị 51

Tài liệu tham khảo 53

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1 Kết quả phân loại các nhóm bệnh ở chó nuôi trên địa bàn TP Hà Nội

đến khám và điều trị tại trung tâm 30

Bảng 4.2 Kết quả phân loại bệnh ngoài da trên chó nuôi ở địa bàn Hà Nội 31

Bảng 4.3 Kết quả phân loại các loài Demodex gây bệnh trên chó 34

Bảng 4.4 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis theo các lứa tuổi 35

Bảng 4.5 Kết quả phân loại chó bị nhiễm bệnh do Demodex canis gây ra theo tính biệt 36

Bảng 4.6 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra theo nguồn gốc chó (nội, ngoại) 38

Bảng 4.7 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra theo kiểu lông (ngắn, dài) 39

Bảng 4.8 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra theo các tháng trong năm 41

Bảng 4.9 Sự phân bố vị trí nhiễm Demodex canis trên cơ thể chó 42

Bảng 4.10 Biểu hiện lâm sàng các thể bệnh của chó mắc bệnh do Demodex canis 45

Bảng 4.11 Kết quả điều trị Demodex canis trên chó 49

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 Một số giống chó nội ở Hà Nội 6

Hình 2 Một số giống chó ngoại ở Hà Nội 6

Hình 3 Một số loại thức ăn cho chó trên thị trường Hà Nội 7

Hình 4 Một số loại vacxin phòng bệnh cho chó tại Hà Nội 8

Hình 5 Một số loại thuốc điều trị bệnh về da cho chó trên thị trường Hà Nội 9

Hình 6 Ve và vòng đời của ve 10

Hình 7 Bọ chét và vòng đời của bọ chét 11

Hình 8 Hình thái và cấu tạo của Demodex canis 15

Hình 9 Hình thái và các giai đoạn phát triển của Demodex canis 16

Hình 10 Vòng đời, vị trí kí sinh và sự truyền lây của Demodex canis 16

Hình 4.1 Kết quả phân loại các nhóm bệnh ở chó nuôi trên địa bàn TP Hà Nội đến khám và điều trị tại trung tâm 30

Hình 4.2 Kết quả phân loại bệnh ngoài da trên chó nuôi ở địa bàn Hà Nội 32

Hình 12 Hình thái của ba loài Demodex 34

Hình 4.3 Kết quả phân loại các loài Demodex gây bệnh trên chó 34

Hình 4.4 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis theo các lứa tuổi 36

Hình 4.5 Kết quả phân loại chó bị nhiễm bệnh do Demodex canis gây ra theo tính biệt 37

Hình 4.6 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra theo nguồn gốc chó (nội, ngoại) 39

Hình 4.7 Kết quả phân loại chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra theo kiểu lông (ngắn, dài) 40

Hình 4.9 Sự phân bố vị trí nhiễm Demodex canis trên cơ thể chó 43

Hình 13 Chó mắc bệnh do Demodex canis ở thể toàn thân và cục bộ 44

Hình 14 Da chó bị lở loét, đóng vẩy và Demodex canis trên vi trường 44

Hình 15 Demodex canis gây ra các thể, triệu chứng trên chó 47

Hình 15 Thuốc Bravecto (Fluralaner) 48

Hình 16 Sữa tắm malaseb 48

Hình 4.11 Kết quả điều trị Demodex canis 49

TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tên tác giả: Nguyễn Thị Nghĩa

Tên Luận văn: “Thực trạng nhiễm ngoại ký sinh trùng ở chó nuôi trên địa bàn thành phố Hà Nội và thử nghiệm điều trị bệnh do Demodex canis gây ra”

Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam

I Mục đích nghiên cứu

- Tình hình nhiễm ngoại ký sinh trùng ở chó nuôi trên địa bàn tại Hà Nội

- Thử nghiệm điều trị bệnh do Demodex canis gây ra tại Trung tâm điều trị thú y

đa khoa IVET center Hà Nội

II Phương pháp nghiên cứu

2.1 Nội dung nghiên cứu

+ Nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở chó đưa đến khám tại trung tâm

+ Nghiên cứu tình hình mắc bệnh Demodex canis trên chó

- Xác định thành phần loài Demodex gây bệnh trên chó

- Xác định tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi

- Xác định tỷ lệ mắc bệnh theo tính biệt

- Xác định tỷ lệ mắc bệnh theo nguồn gốc chó ( nội, ngoại)

- Xác định tỷ lệ mắc bệnh theo kiểu lông

- Xác định tỷ lệ mắc bệnh theo các tháng

- Xác định tỷ lệ vị trí vùng da nhiễm Demodex canis trên cơ thể chó nuôi nhiễm bệnh

+ Mô tả triệu chứng lâm sàng của chó do Demodex canis gây ra

+ Kết quả thử nghiệm điều trị

Thử nghiệm phác đồ điều trị với thuốc Bravecto (Fluralaner)

2.2 Vật liệu nghiên cứu

+ Dụng cụ nghiên cứu: dao cạo, lam kính, lam men, dầu soi kính, kính hiển vi, đèn soi tai, đèn soi da, bộ thuốc nhuộm tế bào, gang tay, cân, máy ảnh, bông ngoái tai + Thuốc Bravecto (có thành phần hoạt chất chính là Fluralaner)

2.3 Phương pháp nghiên cứu

+ Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin

+ Phương pháp kiểm tra và lấy mẫu trên da

+ Phương pháp quan sát, đánh giá vùng da tổn thương

+ Phương pháp phân loại loài Demodex

+ Phương pháp phân loại giống chó nội và chó ngoại

+ Phương pháp phân loại nhóm lông dài và ngắn ở chó

+ Phương pháp đánh giá mức độ gây bệnh của Demodex canis trên chó qua triệu chứng lâm sàng

+ Mùa vụ trong năm

+ Quy định lứa tuổi chó

+ Phương phápxử lý số liệu

+ Phác đồ điều trị

- Cạo lông xung quanh vùng da bị tổn thương

- Sử dụng sữa tắm Malaseb, tắm 2-3 lần/ tuần

- Uống cephalexin 20-40mg/kg, ngày uống 2 lần, uống 2 tuần đầu

- Uống thuốc Bravecto (Fluralaner), liều lượng 1 viên theo từng kích thước cân nặng, tác dụng 12 tuần

Quy cách hàm lượng: Thuốc uống Bravecto nên được sử dụng theo bảng sau (tương ứng với liều 25-56 mg fluralaner / kg trọng lượng cơ thể):

Trọng lượng chó (kg)

Fluralaner (mg)

Lưu ý: Dùng cho chó từ 8 tuần tuổi trở lên và trên 2 kg

Xét nghiệm và kiểm tra lại sau 2 tuần điều trị

III Kết quả chính và kết luận

- Số con chó mắc bệnh nhiễm Demodex sp chiếm tỷ lệ cao nhất 39,82% trong tổng số ca bệnh ngoài da ở chó nuôi trên địa bàn Hà Nội đến khám và điều trị tại trung tâm chẩn đoán và điều trị Ivet Center Hà Nội

- Bệnh do Demodex trên chó chủ yếu là loài D canis gây ra

- Tỷ lệ nhiễm Demodex canis rất cao 55,55% ở nhóm chó có độ tuổi dưới 1 tuổi

- Tỷ lệ nhiễm ở nhóm chó ngoại cao hơn so với nhóm chó nội (80%; 20%)

- Vị trí nhiễm Demodex canis trên cơ thể chó, toàn thân chiếm tỷ lệ cao nhất 57,77%, vùng đầu và chi trước 28,88%

- Tỷ lệ nhiễm Demodex canis ở chó nuôi không phụ thuộc vào yếu tố tính biệt hay đặc điểm dài ngắn của lông chó

- Sử dụng thuốc Bravecto (Fluralaner) để điều trị bệnh do Demodex canis đạt hiệu quả cao

THESIS ABSTRACT

Master candidate: Nguyen Thi Nghia

Thesis title: "Situation of external parasites infection in dogs in Hanoi and trial treatment of diseases caused by Demodex canis"

Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA)

I Research Objectives

- The situation of infection of parasites in dogs in the area in Hanoi

- Testing of disease caused by Demodex canis at the IVET center Hanoi

II Materials and Methods

2.1 Content of Method

+ Investigate the situation in the dog to visit the center

+ Study on the status of Demodex canis in dogs

- Determine the composition of the disease Demodex on dogs

- Determine the incidence of disease by age

- Determination of morbidity according to specificity

- Determining the incidence of diseases according to the dog's origin (internal and external)

- Determine the incidence of hair loss

- Determining the morbidity rate in months

- Determine the rate of infection of the affected area of Demodex canis on the infected dog

Describe clinical symptoms of dogs caused by Demodex canis

2.3 Research Methods

+ Method of monitoring and collecting information

+ Test method and skin sampling

+ Method of observation and evaluation of damaged skin

+ Demodex species classification

+ Methods of classifying dogs and dogs

+ Method of classification of long and short hair groups in dogs

+ Method of assessing the pathogenicity of Demodex canis in dogs with clinical symptoms

+ Season of the year

+ Dog age regulation

+ Data processing method

+ Treatment protocol:

- Shave around damaged skin

- Use Malaseb Shower Gel, 2-3 times a week

- Cephalexin 20-40mg / kg, twice a day, drink the first 2 weeks

- Take 1 dose of Bravecto (Fluralander), weighing in at 12 weeks

Bravecto Tablets should be used according to the following table (corresponding to 25-56 mg fluralaner / kg body weight):

Size of dogs (kg)

Fluralaner (mg)

Note: For dogs 8 weeks and older and over 2 kg

III Main findings and conclusions

- Number of dogs infected with Demodex sp accounting for the highest rate of 39.82% of all cases of skin diseases in dogs in Hanoi to see and treatment at the Center

for diagnosis and treatment of Ivet Center Hanoi

- Demodex disease in dogs is mainly caused by D canis

- High prevalence of canxemia in dogs of less than 1 year old

- The prevalence of exotic dogs is higher than that of domestic dogs (80%, 20%)

- Location of infection with Demodex canis on dog body, the highest rate was 57.77%, head and front 28.88%

- The prevalence of Demodex canis in dogs does not depend on the specificity or shortness of the dog's hair

- Use of Bravecto (Fluralaner) for the treatment of diseases caused by Demodex canis highly effective

PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trước kia chó mèo được thuần hóa với mục đích giúp quá trình săn bắn, trông coi gia súc, bảo vệ mùa màng,…ngày nay việc chăn nuôi chó mèo nhằm thực hiện các mục đích khác nhau: chó nghiệp vụ, chó cảnh, chó săn, chó giữ nhà

và chó cung cấp làm thực phẩm Do nhu cầu của xã hội, việc chăn nuôi chó ngày càng phát triển đã và đang mang lại nhiều lợi ích cho xã hội và người chăn nuôi

Do đó mà số lượng cũng như chủng loại các giống chó mèo không ngừng tăng lên Tuy nhiên, Vệt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa luôn thay đổi thất thường, nóng ẩm về mùa hè, lạnh về mùa đông, khiến cho những giống chó mèo mới nhập về và những chó mèo nội khi không kịp thích nghi với điều kiện thời tiết, giảm sức đề kháng sẽ rất dễ mắc bệnh về truyền nhiễm, nội khoa, ngoại khoa, ký sinh trùng,…Trong đó, bệnh ký sinh trùng, tuy không gây chết vật nuôi nhanh cũng như lan rộng trong đàn vật nuôi nhưng lại gây ảnh hướng lớn đến sức khỏe vật nuôi, ngoài ra bệnh ngoại ký sinh trùng còn gây ảnh hưởng đến vấn đề thẩm mỹ của thú cưng cũng như sự lây lan bệnh từ thú cưng sang người Ngoại

ký sinh trùng và bệnh do chúng gây ra là rất phổ biến trong tất cả các loại vât nuôi nói chung và chó mèo cảnh nói riêng Ngoại ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh rối loạn chức năng da, gây viêm da trên đàn chó, mèo Ngoại ký sinh trùng gây thiếu máu và rối loạn do phản ứng quá mẫn trên động vật non và những động vật bị suy nhược (Araujo et al., 1998) Bên cạnh đó, độc tố của ve có thể gây tê liệt trên chó và một số loài khác như mèo, ngựa, chim, bò sát và con người Trong quá trình hút máu, một số loài ve tiết ra chất độc thần kinh chứa trong nước bọt của chúng gây tê liệt cơ cấp tính trên động vật, có thể nói rằng đứng sau muỗi, ve được xem là một trong những ngành tiết túc đóng vai trò như một vector truyền bệnh hoạt động giống như virus: sốt Crimean-Congo, sốt Colorado và viêm não do ve truyền bệnh, bệnh Rocky Mountain spotted fever, Ehrlichiosis and Lyme do ve và bọ chét truyền bệnh,

ve có thể truyền giun chỉ (Dirofilaria, Dipetalonema), xoắn khuẩn Borellia, vi khuẩn (Richkettsia, Pasteurella), nguyên bào (Hepatozoon, Coxiella) Rận có thể là trung gian truyền sán dây Dipylium canium, truyền bệnh thiếu máu, là vector truyền bệnh virus Bọ chét là ký chủ trung gian truyền sán dây Dipylium canium, có thể truyền bệnh dịch hạch (Pasteurella pestis) Chó mèo

tiềm ẩn nhiều nguồn ngoại ký sinh trùng gây bệnh, mà chó lại được xem như người bạn đồng hành, sống thân thiết gần gũi với con người Chính vì vậy mà chúng tôi thực hiện đề tài:

“ Thực trạng nhiễm ngoại ký sinh trùng ở chó nuôi trên địa bàn thành phố Hà Nội và thử nghiệm điều trị bệnh do Demodex canis gây ra”

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Tình hình nhiễm ngoại ký sinh trùng ở chó nuôi trên địa bàn tại Hà Nội

- Thử nghiệm điều trị bệnh do Demodex canis gây ra tại Trung tâm điều trị thú y đa khoa IVET center Hà Nội

1.3 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

- Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học bổ sung và hoàn thiện thêm các nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ và bệnh học của bệnh do Demodex canis gây ra trên chó trong điều kiện chăn nuôi hiện nay ở Hà Nội

- Kết quả nghiên cứu có thể ứng dụng để chẩn đoán và phòng trị bệnh do Demodex canis gây ra, góp phần khống chế bệnh trong thực tiễn

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 TÌM HIỂU ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN

Về vị trí địa lý: Thành Phố Hà Nội nằm chếch về phía tây bắc của trung tâm vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, Hà Nội có vị trí từ 20°53' đến 21°23' vĩ độ Bắc và 105°44' đến 106°02' kinh độ Đông, tiếp giáp với các tỉnh Thái Nguyên, Vĩnh Phúc ở phía Bắc, Hà Nam, Hòa Bình phía Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên phía Đông, Hòa Bình cùng Phú Thọ phía Tây Hà Nội cách thành phố cảng Hải Phòng 120 km Sau đợt mở rộng địa giới hành chính vào tháng 8 năm

2008, thành phố có diện tích 3.324,92 km2, nằm ở cả hai bên bờ sông Hồng, nhưng tập trung chủ yếu bên hữu ngạn

Địa hình Hà Nội thấp dần theo hướng từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông với độ cao trung bình từ 5 đến 20 mét so với mực nước biển Nhờ phù sa bồi đắp, ba phần tư diện tích tự nhiên của Hà Nội là đồng bằng, nằm ở hữu ngạn sông Đà, hai bên sông Hồng và chi lưu các con sông khác Phần diện tích đồi núi phần lớn thuộc các huyện Sóc Sơn, Ba Vì, Quốc Oai, Mỹ Đức, với các đỉnh núi cao như Ba Vì (1.281 m), Gia Dê (707 m), Chân Chim (462 m), Thanh Lanh (427 m), Thiên Trù (378 m), Khu vực nội thành có một số gò đồi thấp, như gò Đống Đa, núi Nùng

Thủ đô Hà Nội có bốn điểm cực là:

+ Cực Bắc là xã Bắc Sơn, huyện Sóc Sơn

+ Cực Tây là xã Thuần Mỹ, huyện Ba Vì

+ Cực Nam là xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức

+ Cực Đông là xã Lệ Chi, huyện Gia Lâm

Về khí hậu: Khí hậu Hà Nội tiêu biểu cho vùng Bắc Bộ với đặc điểm của khí hậu cận nhiệt đới ẩm, mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, ít mưa về đầu mùa và có mưa phùn về nửa cuối mùa Nằm về phía bắc của vành đai nhiệt đới, thành phố quanh nǎm tiếp nhận lượng bức xạ mặt trời rất dồi dào và có nhiệt

độ cao Và do tác động của biển, Hà Nội có độ ẩm và lượng mưa khá lớn, trung bình 114 ngày mưa một năm Một đặc điểm rõ nét của khí hậu Hà Nội là sự thay đổi và khác biệt của hai mùa nóng, lạnh Mùa nóng kéo dài từ tháng 5 tới tháng

9, kèm theo mưa nhiều, nhiệt độ trung bình 28,1 °C Từ tháng 11 tới tháng 3 năm sau là mùa đông với nhiệt độ trung bình 18,6 °C Trong khoảng thời gian này số

ngày nắng của thành phố xuống rất thấp, bầu trời thường xuyên bị che phủ bởi mây và sương, tháng 2 trung bình mỗi ngày chỉ có 1,8 giờ mặt trời chiếu sáng Cùng với hai thời kỳ chuyển tiếp vào tháng 4 (mùa xuân) và tháng 10 (mùa thu), thành phố có đủ bốn mùa xuân, hạ, thu và đông

Về dân số: Theo tổng cục thống kê năm 2015 trên 7 triệu người

Về kinh tế xã hội: Vị thế trung tâm kinh tế của Hà Nội đã được thiết lập từ rất lâu trong lịch sử Tên những con phố như Hàng Bạc, Hàng Đường, Hang Than, đã minh chứng cho điều này Tới thế kỷ gần đây, với sự phát triển mạnh

mẽ của Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực Nam Bộ, Hà Nội chỉ còn giữ vị trí quan trọng thứ hai trong nền kinh tế Việt Nam

Sau một thời gian dài của thời kỳ bao cấp, từ đầu thập niên 1990, kinh tế Hà Nội bắt đầu ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ Tốc độ tăng trưởng GDP (Tổng Sản Phẩm Quốc Nội) bình quân của thành phố thời kỳ 1991–1995 đạt 12,52%, thời kỳ 1996–2000 là 10,38% Từ năm 1991 tới 1999, GDP bình quân đầu người của Hà Nội tăng từ 470 USD lên 915 USD, gấp 2,07 lần so với trung bình của Việt Nam Theo số liệu năm 2010, GDP của Hà Nội chiếm 12,73% của cả quốc gia và khoảng 41% so với toàn vùng Đồng bằng sông Hồng Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2011, Hà Nội xếp

ở vị trí thứ 36/63 tỉnh thành Năm 2012, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của

Hà Nội xếp thứ 51/63 tỉnh thành

Kinh tế Hà Nội năm 2013 duy trì tăng trưởng so của cùng kỳ năm trước: Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 8,25% so cùng kỳ năm trước Trong đó: Giá trị tăng thêm ngành nông lâm nghiệp thuỷ sản tăng 2,46%; Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp, xây dựng tăng 7,57%; Giá trị tăng thêm ngành dịch vụ tăng 9,42% Kinh tế Hà Nội năm 2014 duy trì tăng trưởng so của cùng kỳ năm trước: Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 6,6%; vốn đầu tư phát triển trên địa bàn tăng 9,3%; tổng mức bán hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội tăng 10,2%; kim ngạch xuất khẩu tăng 9,8%,

2.2 TÌM HIỂU TÌNH HÌNH NUÔI CHÓ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ NỘI Hiện nay kinh tế nông nghiệp thành phố Hà Nội còn gặp nhiều khó khăn, bên cạnh đó đất nông nghiệp của một số các quận thuộc thành phố Hà Nội giảm, một số người dân không có nghề chuyên môn, nguy cơ không có việc làm tăng cao, chăn nuôi là cách lựa chọn tạo công ăn việc làm cho lao động nông nhàn Nhận thức được

vấn đề này, Tp Hà Nội tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân để phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, nâng cao hiệu quả sản xuất khuyến khích phát triển mô hình kinh tế trang trại chất lượng trong đó có chăn nuôi chó, mèo Nhưng vì điều kiện, người dân nuôi chó để giữ nhà, mèo để bắt chuột hoặc làm cảnh, để giải trí

là chính Tuy nhiên, có một số ngưòi đã đầu tư hàng trăm triệu đồng để phát triển chăn nuôi chó mèo Như ông Nguyễn Văn Thành đã mở trang trại nuôi chó mèo ở khu công viên Yên Sở Ở 167 Trương Định có trại chó mèo cảnh (chuyên buôn bán, khám chữa bệnh, …) cho chó mèo của ông Nguyễn Bảo Sinh Những trang trại này đã nắm được khoa học kĩ thuật và đã thuê những cán bộ thú y có chuyên môn về làm việc tại đó Song số lượng mô hình chăn nuôi này còn quá ít Phần lớn các hộ gia đình đều nuôi chó mèo theo mô hình nhỏ lẻ mang tính tập quán để phục vụ đời sống và tận dụng thức ăn trong gia đình Trình độ dân trí thấp, không am hiểu kĩ thuật gây khó khăn cho công tác quản lí giám sát dịch bệnh trên đàn vật nuôi Theo khai thác số liệu thống kê về chăn nuôi và phỏng vấn, khảo sát trực tiếp qua mấy năm gần đây cho thấy số lượng chó, mèo được nuôi trong gia đình có sự chênh lệch không đáng

kể nhưng về về chất lượng con giống, thức ăn và mục đích nuôi là khác nhau, có nhiều sự chênh lệch giữa các giống chó mèo lai ngoại với nhau Trong những năm trước người dân nuôi chó mèo chủ yếu là để giữ nhà, bắt chuột và lấy thịt nên chủ yếu là nuôi chó ta và mèo ta Những năm gần đây người dân nuôi chó, mèo ngoài mục đích là giữ nhà, bắt chuột ra thì còn để làm cảnh và càng ngày chất lượng cuộc sống nâng cao người dân có nhiều điều kiện để nghỉ ngơi và chăm chút cho các chú chó, chú mèo cưng hơn Cũng vì thế mà số lượng chó lai, chó ngoại như Becgie, Boxer, Fook… Được nuôi nhiều hơn thay thế dần dần những chú chó ta Với loài mèo cũng vậy số lượng chung thì cũng có sự biến động nhưng về số lượng mèo ngoại và mèo lai được thay thế nhiều cho các chú mèo ta, mèo mướp hiền lành

Giống chó Bắc Hà Giống chó H’mong cộc

Giống chó phú quốc

Nguồn: Internet

Hình 1 Một số giống chó nội ở Hà Nội

Rottweiler Husky Hình 2 Một số giống chó ngoại ở Hà Nội

Nguồn: Internet

Đời sống người dân ngày một nâng cao, quan điểm và phương thức chăm sóc của người dân đối với thú cung cũng dần thay đổi Thay vì trước đây, chó mèo được coi như là một công cụ để trông giữ nhà và làm thực phẩm thì nay con người cũng quan tâm đến chó mèo hơn, họ coi chó mèo như những người bạn, người thân trong gia đình, cũng chăm lo cho sức khỏe của chó mèo mỗi khi chúng bị ốm đau, hay có vấn đề về sức khỏe đồng thời nhu cầu dinh dưỡng, phòng bệnh, làm đẹp cho thú cưng cũng được chú ý

Sự du nhập của nhiều giống chó ngoại cũng khiến cho nhu cầu dinh dưỡng phù hợp với từng giống nuôi được nâng cao Ngoài thức ăn truyền thống, trên thị trường đã có một số thức ăn công nghiệp của các công ty, cơ sở đã sản xuất nhiều chủng loại thức ăn để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày cho chó mèo Vấn

đề quan trọng là người chăn nuôi cần nắm được nhu cầu của từng loại chó, từng lứa tuổi, cũng như thành phần của các loại thức ăn để đạt được một khẩu phần cân đối cho thú nuôi

Hình 3 Một số loại thức ăn cho chó trên thị trường Hà Nội

Nguồn: Internet

Bên cạnh nhu cầu dinh dưỡng cho vật nuôi, công tác phòng và trị bệnh cũng được mọi người quan tâm Sức khoẻ của thú nuôi phụ thuộc vào sự chăm sóc nuôi dưỡng và hiểu biết của người chăn nuôi về những con thú nuôi Dù là chó hay mèo đều có nguy cơ nhiễm nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau trong suốt cuộc đời chúng Chương trình vaccin phòng ngừa sẽ giúp duy trì sức khoẻ con vật nuôi chống lại các bệnh này Dinh dưỡng tốt và luyện tập thường xuyên được phối hợp với việc kiểm tra định kỳ hàng năm sẽ giúp duy trì sự khoẻ mạnh cho thú nuôi Người chăn nuôi mong muốn mang đến cho thú nuôi một sự chăm sóc tốt nhất Những chú chó, mèo khoẻ mạnh, đáng yêu sẽ mang lại nhiều niềm vui cho gia chủ và cộng đồng Vậy nên, ngoài việc tiêm phòng dại hàng năm như trước kia, có gia đình đã nhận rõ tầm quan trọng của việc tiêm phòng bệnh, các bệnh khác cho đàn chó mèo,…Nên đã có những gia đình tiêm phòng các vaccin phòng 4 bệnh hoặc 5 bệnh cho chó nhà mình Hoặc tiêm vaccin suy giảm miễn dịch hồng cầu cho mèo Nhưng số này vẫn còn chiếm tỷ lệ thấp do chưa nhận thức đuợc giá trị của nó và nói chung giá thành của các vaccin này vẫn còn tương đối cao vì đó chủ yếu là vaccin ngoại

Hình 4 Một số loại vacxin phòng bệnh cho chó tại Hà Nội

Nguồn: Internet

Hình 5 Một số loại thuốc điều trị bệnh về da cho chó trên thị trường Hà Nội

Nguồn: Internet

Tuy nhiên, do lực lượng thú y còn mỏng, công tác tổ chức thực hiện chưa hợp lý nên công tác phòng và chống dịch bệnh còn gặp nhiều khó khăn và tồn tại như chưa theo dõi được hết các ca bệnh, việc giám sát và quản lý dịch bệnh thiếu triệt để Do đó các đàn chó, mèo có nguy cơ lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm và

ký sinh trùng vẫn còn nhiều

2.3 ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT SỐ NGOẠI KÝ SINH

Khi thú cưng có các biểu hiện gãi ngứa, chà xát cơ thể, rụng lông, mùi hôi… thì nguyên nhân gây ra các biểu hiện trên có thể là: ve (tick), bọ chét (flea), rận (biting louse), ghẻ tai do Otodectes cynotis, bệnh xà mâu (Demodicosis), bệnh ghẻ do Sarcoptes Các ngoại kí sinh này có thể phát tán mầm bệnh, gây nguy hiểm cho thú nuôi và con người

2.3.1 Ve

Có nhiều loài ve ký sinh trên chó, thường thấy nhất là loài ve Rhipicephalus sanguineus, hình quả lê và màu nâu đen, chiều dài ve từ 3 – 4,5 mm (khi chưa hút máu), khi hút máu no kích thước cơ thể ve tăng lên nhiều lần Chúng thưởng xảy ra trên mọi lứa tuổi và truyền nhiều bệnh khác nhau khi hút máu kí chủ

Ve tồn tại ở bốn dạng: trứng, ấu trùng, nhộng và trưởng thành

Gãi, gặm, liếm, cào cấu thường xuyên

Mất máu, da tái nhợt, cơ thể ốm yếu, da lông xù xì

+ Tác hại của ve:

Hút máu

Truyền nhiều bệnh kí sinh trùng máu nguy hiểm như bệnh Lyme, Ehrlichiosis (bệnh biên trùng), và Babesiosis (bệnh lê dạng trùng)

Chó biểu hiện ngứa, tự tổn thương

Gãy lông, đóng vảy, rụng lông đặc biệt vùng lưng

Trên mèo: xù xì ở vùng lưng

+ Tác hại của bọ chét:

Gây viêm da dị ứng trên chó

Thiếu máu (một con bọ chét cái trung bình một ngày hút khoảng 13,6 micro lít máu)

Truyền sán dây Dipylidium caninum, Bartonella henselae (gây bệnh gãi ngứa mèo), Cheyletiellosis (bệnh gàu), pediculosis (bệnh rận), bệnh ghẻ tai do Octodectes, Scabies, và Babesiosis

Bọ chét chuột có thể truyền bệnh dịch hạch cho người

2.3.3 Rận

Rận là côn trùng không cánh Rận cào da và ăn những vảy da, vài loài ăn chất tiết và hút máu Cả vòng đời của rận đều xảy ra trên vật chủ, tất cả những giai đoạn từ trứng đến trưởng thành đều diễn ra trên lông của chó Lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp Chó sống ở ngoài môi trường rất dễ nhiễm rận Những con chó ít được vệ sinh sạch sẽ, chó già, chó non hoặc chó ốm yếu thường nhiễm rận với mật độ cao

+ Triệu chứng:

Ngứa, tự gây tổn thương

Rụng lông, gãy lông

Mụn mủ, đóng vảy, tiết dịch

Suy nhược và biếng ăn trên chó

Thiếu máu có thể xảy ra khi nhiễm nhiều rận

+ Tác hại của rận:

Gây ngứa ngáy dữ dội, tự làm tổn thương

Truyền bệnh sán dây Dipylidium caninum

Gây viêm biểu bì, viêm bao lông

Chó rụng nhiều lông

2.3.4 Bệnh ghẻ tai do Otodectes cynotis

Bệnh ghẻ tai phổ biến trên chó và mèo Ước tính có khoảng 50% trường hợp nhiễm trùng tai ngoài trên chó và 85% trường hợp trên mèo do ghẻ Otodectes cynotisgây nên

Ghẻ Otodectes cynotis có thể sống nhiều tháng bên ngoài vật chủ, cư trú ở

bề mặt tai và thường nhìn thấy như đốm trắng nhỏ, di động

Lây lan qua sự tiếp xúc trực tiếp với thú bệnh

Tai viêm tấy

Viêm nhiễm ở vùng da quanh tai

2.3.5 Bệnh ghẻ do Sarcoptes

Bệnh ghẻ do Sarcoptes gây ra bởi Sarcoptes scabiei rất dễ lây nhiễm và có nhiều loài chuyên biệt khác nhau ở những vật chủ khác nhau; trên chó

là Sarcoptes scabiei var canis

Lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, có thể lây cho người

da phổ biến ở chó gây ra bởi ngoại ký sinh trùng có tên khoa học là Demodex canis Mò Demodex canis ký sinh trong bao nang lông và tuyến bã nhờn của da Khi số lượng Demodex canis tăng lên kết hợp với sức đề kháng của con vật suy giảm, chó sẽ có biểu hiện mắc bệnh do Demodex canis gây ra Đây cũng là điều kiện cần và có để chó mắc bệnh do Demodex canis gây ra Chó nhiễm mò bao lông Demodex canis thường biểu hiện như: Ngứa, tổn thương ngoài da, rụng lông, thường xuất hiện quanh mắt, hai chân trước hay toàn bộ cơ thể, viêm da sâu

có dịch rỉ, có mủ, mùi hôi tanh, đóng vảy Demodex canis là một lớp nhện nhỏ có

4 đôi chân được nhìn thấy trên kính hiển vi có hình con sâu

Cấu tạo cơ thể chia làm 3 phần: đầu, ngực, bụng

Đầu: là đầu giả, ngắn, hình móng ngựa gồm một đôi xúc biện (palpe), có

3 đốt, đốt cuối có 4-5 tơ hình que, một đôi kìm (chelicera), một tấm dưới miệng (hypostome)

Ngực có 4 đôi chân rất ngắn, tiêu giảm giống như hình mấu

Bụng dài, có nhiều vân ngang ở mặt lưng và mặt bụng

Demodex canis đực có dương vật nhô lên ở phần ngực của mặt lưng

Demodex canis cái có âm hộ nằm chính giữa phần thân của mặt bụng, kể từ gốc chân thứ tư lui xuống phía dưới phần bụng

Trứng Demodex canis có hình bầu dục, có kích thước 0,07-0,09mm

Theo Sakulploy.R and Sangvaranond.A (2010), hình thái của D canis trưởng thành, thanh mảnh và thon dài, chiều dài phần bụng là 91-115 micron, chiều rộng cơ thể là 40-45 micron và tổng chiều dài cơ thể là 167-244 micron Theo Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996), thân dài khoảng 0,25mm Đầu giả rộng và lồi cạnh Ngực mang một đôi chân hình mấu, ngắn Bụng dài có vân

ngang trên mặt lưng và mặt bụng Phần phụ miệng gồm một đôi xúc biện, kìm và một tấm dưới miệng Xúc biện có hai đốt, đốt cuối ngắn Kìm hình trâm, dẹp, mỏng Cơ quan sinh dục đực ở mặt lưng phần ngực của con đực Âm môn ở mặt bụng, trước lỗ sinh dục của con cái Trứng hình thoi

Hình 8 Hình thái và cấu tạo của Demodex canis 2.4.3 Vòng đời

Vòng đời của Demodex canis xảy ra trên da chó, được chia làm 4 giai đoạn kéo dài khoảng 20-35 ngày Trứng –> ấu trùng –> tiền nhộng –> nhộng –

> Trưởng thành

Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2012), toàn bộ vòng đời ghẻ mò bao lông đều phát triển trên cơ thể chó Thời gian phát triển từ trứng đến con ghẻ trưởng thành khoảng hai tuần, tùy thuộc vào điều kiện sống của ghẻ và thời tiết, mùa vụ trong năm

Theo NaroAier T.K (2013) cho biết: Toàn bộ vòng đời phát triển của Demodex canis trên cơ thể con chó Các con cái trưởng thành đẻ trứng trong da chó và phát triển thành ấu trùng ba đôi chân Những ấu trùng phát triển thành protonymph và protonymph này dần dần phát triển thành nymph và phát triển thành con trưởng thành Vòng đời phát triển của Demodex canis mất 18-24 ngày trong nang lông hoặc tuyến bã nhờn

Theo Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996), mò bao lông phát triển trên da vật chủ Ấu trùng có ba đôi chân, chắc chắn có ba giai đoạn thiếu trùng Mò

Demodex chịu đựng khá tốt, có thể sống vài ngày ngoài cơ thể vật chủ ở nơi ẩm Trong điều kiện thực nghiệm sống được 21 ngày trên một miếng da để ở nơi ẩm

và lạnh

Hình 9 Hình thái và các giai đoạn phát triển của Demodex canis

Hình 10 Vòng đời, vị trí kí sinh và sự truyền lây của Demodex canis 2.5 BỆNH DO DEMODEX CANIS GÂY RA TRÊN CHÓ

2.5.1 Đặc điểm dịch tễ

Nghiên cứu dịch tễ học cho ta cơ sở phòng trị bệnh do Demodex canis có

hiệu quả Sự phát triển và gây bệnh của Demodex canis phụ thuộc vào nhiều yếu

Mò bao lông Demodex canis lây lan trực tiếp hoặc tiếp xúc Chó còn non, lông ngắn, gầy yếu dễ cảm nhiễm Những chó có da non, thường tắm bằng xà phòng có độ kiềm cao càng dễ cảm nhiễm bệnh Mò cũng thấy trên da con vật khỏe mạnh, đặc biệt là những chó già (Phạm Văn Khuê và Phan Lục, 1996) Theo Nayak D.C (1997) cho biết: Chó ở độ tuổi từ 1 đến 2 tuổi có tỷ lệ mắc cao hơn chó lớn hơn 2 tuổi

Qua kết quả nghiên cứu thực tế của tác giả, tỷ lệ nhiễm Demodex canis qua các lứa tuổi ở chó khác nhau

Ở nước ta, do điều kiện nóng, ẩm gần như quanh năm nhất là vào mùa hè và mùa thu nên rất nhiều chó ngoại nhập vào Việt Nam thích nghi khí hậu rất kém,

do đó chúng rất dễ bị stress, nó ảnh hưởng rất lớn đến sức đề kháng đây là nguyên nhân để Demodex canis phát triển và gây bệnh

2.5.2 Triệu chứng

Bệnh được biểu hiện ở hai dạng là: ở vị trí nhất định hoặc phân bố khắp cơ thể ( Localized and Generalized) Khoảng 90% bệnh phát sinh ở dạng 1 vị trí nhất định và có thể tự khỏi không cần điều trị Đối với 10% cồn lại sẽ không tự khỏi và phát triển lan ra khắp cơ thể

Theo Sosna and Medleau (1992) chia biểu hiện của bệnh thành dạng ở vị trí nhất định và dạng lan khắp cơ thể; trong đó dạng llan khắp cơ thể chia làm 3 dạng nhỏ là biểu hiện ở vật nuôi còn nhỏ (Juvenil onset) có nghĩa là bị bệnh trước 1 tuổi, bệnh ở động vật trưởng thành (Adult onset) nghĩa là vật nuôi bị bệnh sau 1 tuổi và bệnh có biểu hiện nhiễm khuẩn giữa các kẽ ngón chân gọi là Demoodectin Podoodermatitis hay Pdodemoodicosis

Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2012), triệu chứng thường xuất hiện hai dạng

- Dạng ghẻ khô: Thời kỳ đầu căn bệnh, thấy chó rụng lông trên trán, mí mắt, bốn chân da dày cộm thành mầu đỏ sẫm Chó bệnh bị ngứa thường đưa chân lên gãi

- Dạng ghẻ mủ: Trên da của chó xuất hiện những mụn mủ sưng mọng, bên trong chứa dịch màu vàng xám Tại những vùng này da nhăn nheo, lông rụng, lâu ngày chết cùng với dịch viêm bết lại tạo thành các vẩy khô cứng và dày cộm lên Trường hợp bệnh nặng, toàn thân chó trụi lông và đầy những mụn ghẻ có mủ đặc quánh bên trong, ở những vùng da mỏng như bẹn, bụng, nách xuất hiện những ổ

áp xe, khi các ổ ap xe vỡ mủ tự chảy ra ngoài, có mùi hôi tanh khó chịu

Theo Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996) cho biết: Hai dạng bệnh thường gặp Da dày lên và nhăn nheo xuất hiện vẩy hoặc thể vẩy, lông rụng, da ửng đỏ, cuối cùng thành màu xanh hay màu vàng đỏ Dạng khác mụn đỏ nhiễm vi khuẩn, thường dạng này xuất hiện trước dạng vẩy, phát triển những mụn nhỏ đường kính vài minimet hoặc có thể là những nốt apce, đôi khi gặp cả những ổ hoại tử Dạng vẩy ít khốc liệt hơn

Mueller R.S et al (2011) cho biết: Ở dạng nhẹ có biểu hiện ban đỏ, mụn trứng cá, trường hợp nặng thì lan rộng khắp cơ thể gây tổn thương, rụng lông, da

sần, dạng vẩy, tiết dịch và loét Tổn thương da thường bắt đầu trên mặt và chân trước sau đó lan rộng ra các cơ quan khác Đặc biệt nghiêm trọng là kế phát nhiễm khuẩn gây ra những nốt mủ, sưng tấy, làm con chó đau đớn

Theo Ali M et al (2011), biểu hiện bệnh: rụng lông, da thô, khô và nhăn nheo, ban đỏ, những mảng vẩy và ngứa Quan sát dưới kính hiển vi thấy sự phá hủy các lớp hạ bì và biểu bì, tăng sinh tuyến bã nhờn và các tế bào lông, trong lớp nhú nang lông có sự xuất hiện của bạch cầu trung tính, oeosinophils, tế bào lympho và đại thực bào

Sudan V et al (2013), biểu hiện lông rụng, da ban đỏ ngứa, da khô, dày và nhăn nheo và sừng hóa

NaroAier T.K (2013) cho biết: Hai dạng của bệnh được phân loại trong những con chó bị ghẻ do Demodex canis gây ra:

+ Dạng vảy: Màu da của con chó trở thành màu đỏ màu đồng.Rụng lông

và một số điểm không có lông trên da của con chó.Làn da trở nên dày lên và nhăn nheo

+ Dưới dạng mụn mủ: Đó là kết quả của nhiễm khuẩn thứ phát.Mụt nhọt hoặc hình thành ổ áp-xe và đôi khi rỉ máu, từng mảng vảy bong tróc Da của con chó trở nên thường khô, giòn và có đầy đủ các mảng vảy

da, dần dần không đóng vẩy Chó rụng lông theo vết mò phát triển, giảm ăn, không ngủ được, lâu ngày suy mòn rồi chết

Mò phát triển rất nhanh ở nang lông và các tuyến bã nhờn của da, cuối cùng làm các tổ chức này bị teo đi, đồng thời gây rối loạn các chức năng hoạt động sinh lý của da Bên cạnh đó nước bọt và chất thải của mò sinh ra làm cho

cơ thể vật nuôi nhiễm độc, ngoài ra mò còn mở đường cho các vi sinh vật sinh

mủ xâm nhập

Theo Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996), mò bao lông Demodex canis chui vào nang lông và tuyến nhờn gây viêm mãn tính, biều bì phồng lên nhanh, lông rụng, vi khuẩn khác xâm nhập vào, thường là staphylococcus chiếm chỗ và gây thành nốt mụn mủ hoặc apce Ký chủ có thể bị nhiễm độc gầy mòn dần rồi chết

Sakulploy R and Sangvaranond A (2010) cho biết: Gần đây Demodex canis gây ra viêm nang lông và nhọt ở chó

Mueller R.S et al (2011) cho biết: Trường hợp bị Demodicosis nặng có thể

có hạch to, hôn mê và sốt do nhiễm khuẩn da kế phát nặng, con vật đau đớn Sudan V et al (2013) cho biết: Tổn thương da trên mặt, tai, cổ, chân, bụng

và lưng, có mùi hôi tanh Chó đờ đẫn không còn nhanh nhẹn, mệt mỏi, ủ rũ, gầy mặc dù ăn rất nhiều

2.6 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ PHÒNG TRỊ BỆNH DO DEMODEX CANIS GÂY RA TRÊN CHÓ

Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996) cho biết: Do demodex canis nằm sâu ở tuyến nhờn nang lông, nên khó chữa, cần phát hiện sớm, chữa ngay Điều trị theo các cách sau:

- Cạo lông xung quanh vùng bị bệnh, bôi lên da dung dịch trypaxin 1% với liều 0,5ml/kg thể trọng, bôi hai làn cách nhau 3-5 ngày

- Dùng ditrifon 1-2% để tắm, ngâm, sát vào nơi ghẻ

- Tiêm ivermectin 0,2-0,4 mg/kg thể trọng, tiêm dưới da

- Tiêm 0,5-1ml/kg thể trọng thuốc trypaxin 1% vào dưới da, tiêm 2-3 lần, mỗi lần cách 6 ngày, đồng thời tiêm penicillin (khi đã mưng mủ)

Theo Bùi Khánh Linh và cs (2014), phác đồ điều trị như sau:

- Cắt lông, vệ sinh vùng da bị ghẻ

- Tiêm amoxicillin 1ml/10kgTT/ngày và dexamethazone 1ml/20kgTT/ngày, tiêm bắp hoặc dưới da, liệu trình 3-5 ngày

- Ketoconazon 1 viên/10kgTT/ngày, uống 9 ngày đầu

- Sử dụng các loại dầu tắm trị gầu, tắm 2-3 lần/ tuần