KẾ HOẠCH THỰC HIỆN DẠY HỌC DỰ ÁN Thời gian: 6 tuần, 10 tiết TUẦN 1 (2 tiết): HƯỚNG DẪN HS LÀM DỰ ÁN GV giới thiệu về dạy học dự án: + Dạy học dự án là gì? + Mục đích? + Yêu cầu? GV hướng dẫn cách làm các sản phẩm đáp ứng cho việc dạy học dự án: powerpoint, poster, website,… Phát phiếu khảo sát nhu cầu học tập cho học sinh. Phát phiếu khảo sát nhu cầu tìm nhóm cho học sinh. Giáo viên tư vấn về cách chọn nhóm, giúp học sinh nhìn nhận về những thế mạnh, khả năng cũng như hạn chế của mình, từ đó có cho mình nhóm phù hợp, tránh trường hợp các nhóm có số lượng hoặc năng lực không đồng đều. Đồng thời cùng học sinh thống nhất các quy tắc làm việc nhóm nhằm rèn luyện tinh thần hợp tác, tính kỷ luật cho học sinh. TUẦN 2 (2 tiết): GIỚI THIỆU DỰ ÁN SẼ THỰC HIỆN Khái quát chung về tác phẩm Một người Hà Nội – Nguyễn Khải Giới thiệu về dự án “Một thoáng Tràng An” Dựa trên kết quả của phiếu khảo sát chọn nhóm tuần trước, chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm 8 HS: + Nhóm 1 (8 HS): Vai tổ trưởng tổ dân phố + Nhóm 2 (8 HS): Gia đình cô Hiền và gia đình người gây xích mích với cháu cô Hiền + Nhóm 3 (8 HS): Vai phó chủ tịch phường và thầy tư vấn tâm lý + Nhóm 4 (8 HS): Vai bà con trong khu phố + Nhóm 5 (8 HS): Vai hậu cần Các nhóm đã hình thành nộp lại danh sách cho giáo viên. Các nhóm nhận việc và tiến hành tự phân công công việc. Giáo viên cho học sinh biết thời gian chuẩn bị và hoàn thành dự án. Giáo viên cung cấp các tài liệu tham khảo (sách, trang web…) và giải đáp các thắc mắc của HS.
Trang 1KẾ HOẠCH THỰC HIỆN DẠY HỌC DỰ ÁN
Thời gian: 6 tuần, 10 tiết
TUẦN 1 (2 tiết): HƯỚNG DẪN HS LÀM DỰ ÁN
- GV giới thiệu về dạy học dự án:
+ Dạy học dự án là gì?
+ Mục đích?
+ Yêu cầu?
- GV hướng dẫn cách làm các sản phẩm đáp ứng cho việc dạy học dự án: powerpoint, poster, website,…
- Phát phiếu khảo sát nhu cầu học tập cho học sinh
- Phát phiếu khảo sát nhu cầu tìm nhóm cho học sinh Giáo viên tư vấn về cách chọn nhóm, giúp học sinh nhìn nhận về những thế mạnh, khả năng cũng như hạn chế của mình, từ đó có cho mình nhóm phù hợp, tránh trường hợp các nhóm có số lượng hoặc năng lực không đồng đều Đồng thời cùng học sinh thống nhất các quy tắc làm việc nhóm nhằm rèn luyện tinh thần hợp tác, tính kỷ luật cho học sinh
TUẦN 2 (2 tiết): GIỚI THIỆU DỰ ÁN SẼ THỰC HIỆN
- Khái quát chung về tác phẩm Một người Hà Nội – Nguyễn Khải
- Giới thiệu về dự án “Một thoáng Tràng An”
- Dựa trên kết quả của phiếu khảo sát chọn nhóm tuần trước, chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm 8 HS:
+ Nhóm 1 (8 HS): Vai tổ trưởng tổ dân phố
+ Nhóm 2 (8 HS): Gia đình cô Hiền và gia đình người gây xích mích với cháu cô Hiền
+ Nhóm 3 (8 HS): Vai phó chủ tịch phường và thầy tư vấn tâm lý
+ Nhóm 4 (8 HS): Vai bà con trong khu phố
+ Nhóm 5 (8 HS): Vai hậu cần
- Các nhóm đã hình thành nộp lại danh sách cho giáo viên
- Các nhóm nhận việc và tiến hành tự phân công công việc
Trang 2- Giáo viên cho học sinh biết thời gian chuẩn bị và hoàn thành dự án
- Giáo viên cung cấp các tài liệu tham khảo (sách, trang web…) và giải đáp các thắc mắc của HS
TUẦN 3 (2 tiết)
GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
MỘT NGƯỜI HÀ NỘI
Nguyễn Khải
1. Về kiến thức
- Cảm nhận về vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa của người Hà Nội qua hình tượng nhân vật bà Hiền
- Có cái nhìn toàn diện hơn về vẻ đẹp trong lối sống giữa người Hà Nội xưa và nay
- Nắm được những nét cơ bản trong nghệ thuật văn xuôi của Nguyễn Khải: cách
kể chuyện, giọng văn, chất triết lý
2. Về kỹ năng
- Biết cách đọc – hiểu thể loại tự sự (cụ thể là truyện ngắn): phân tích tác phẩm theo đặc trưng thể loại và khái quát chủ đề của tác phẩm
- Biết cách phân tích các tác phẩm thuộc thể loại tương tự
3. Về thái độ
- Có thái độ tự hào, yêu mến và trân trọng vẻ đẹp, chiều sâu văn hóa của người Hà Nội nói riêng và truyền thống văn hóa của dân tộc nói chung
- Có ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc
4. Về năng lực
- Phát triển năng lực tư duy, năng lực hợp tác
- Phát triển năng lực đọc hiểu văn bản văn xuôi
1 Phương pháp
Tổ chức tiết dạy bằng cách kết hợp một số phương pháp dạy học như cho
HS làm việc với SGK, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, gợi mở, phát vấn đàm thoại, thuyết giảng,
Trang 32 Phương tiện
Giáo viên
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 12, tập 2 (chương trình chuẩn)
- Giáo án giảng dạy
Học sinh
- SGK, vở ghi bài, vở soạn
C Chuẩn bị bài mới
- GV: chuẩn bị giấy thảo luận cho các nhóm
- HS: đọc trước tác phẩm ở nhà, gạch chân những ý chính trong phần tiểu dẫn
D Tiến trình bài học
1 Ổn định lớp và kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (2 phút)
- Kiểm tra sĩ số, ổn định trật tự lớp học
- Kiểm tra phần gạch chân trong SGK của HS
2 Dạy bài mới
a Lời vào bài (1 phút)
Ở bài học trước, các em đã được tìm hiểu một tác phẩm tiêu biểu của văn
xuôi Việt Nam sau năm 1975 là Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.
Các em đã nhận thức được quan điểm: phải nhìn nhận các vấn đề trong cuộc sống một cách đa diện, nhiều chiều
Để giúp các em hiểu rõ thêm về văn xuôi thời kỳ này, hôm nay chúng ta sẽ
làm quen với tác giả Nguyễn Khải qua tác phẩm Một người Hà Nội Hy vọng
sau buổi học hôm nay, các em sẽ hiểu hơn về một Hà Nội nhiều năm về trước,
để thấy gắn bó và yêu thêm những giá trị truyền thống tốt đẹp ngàn đời của mảnh đất ngàn năm văn hiến này
b Tiến hành bài dạy (87 phút)
Trang 4Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Hướng dẫn
học sinh tìm hiểu về tác giả
Nguyễn Khải và tác phẩm “Một
người Hà Nội” (16 phút)
- GV yêu cầu HS nêu những ý
chính về cuộc đời và sự nghiệp của
tác giả Nguyễn Khải
- HS trình bày trước lớp theo
những gì đã chuẩn bị ở nhà
- GV nhận xét và chốt lại
những ý quan trọng
- HS chỉ cần đánh dấu lại vào
SGK
- GV yêu cầu HS trình bày những
gì đã biết về tác phẩm “Một người
Hà Nội”:
+ Tác phẩm được sáng tác năm
nào?
+ Chủ đề của tác phẩm là gì?
+ Có thể tóm tắt tác phẩm như thế
nào?
- HS dựa vào hiểu biết hoặc phần
tiểu dẫn trong SGK trả lời câu hỏi
của GV
- GV chốt lại những ý quan trọng
- HS ghi bài
1.Tiểu dẫn
- Tên thật là Nguyễn Mạnh Khải, sinh năm 1930 ở Hà Nội
- Viết văn từ năm 1951, trong hai thập niên 60 – 70 của thế kỷ
XX, sáng tác đều đặn và sung sức với phong cách nghệ thuật độc đáo
- Tác phẩm bám sát vào những vấn đề có tính chất thời sự của
xã hội, chính trị và những vấn đề phức tạp trong cuộc sống có nhiều biến đổi
- Những tác phẩm tiêu biểu:
+ Tiểu thuyết: Xung đột, Họ sống và chiến đấu, Cha và con, và + Tập truyện ngắn: Mùa lạc (1960), Tầm nhìn xa (1963), Một người Hà Nội (1990), Hà Nội trong mắt tôi (1995)
Hà Nội”
a Xuất xứ
- Sáng tác vào những năm 1990
- Được viết với giọng văn rất trải đời
b Chủ đề
Vẻ đẹp trong chiều sâu tâm hồn, tính cách con người Việt Nam qua bao biến động, thăng trầm của đất nước
c Tóm tắt
Sau hòa bình lập lại, nhân vật “ tôi” từ chiến khu về Hà Nội Người lính cách mạng thấy người dân Hà Nội đang thích ứng dần với cuộc sống mới
Cô Hiền nói về niềm vui và cả những cái có phần máy móc, cực đoan của cuộc sống xung quanh
Trang 5Hoạt động 2: Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu tính cách của nhân
vật bà Hiền (25 phút)
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ
(4 học sinh/ nhóm), làm việc trong
Thời kỳ đầu xây dựng chủ nghĩa
xã hội miền Bắc, cuộc sống nhiều khó khăn Cô Hiền tìm việc làm phù hợp với chủ trương chính sách của chế độ mới, khéo léo chèo chống con thuyền gia đình vượt qua sóng gió Miền Bắc bước vào thời kỳ đương đầu với cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mĩ Cô Hiền dạy con cách sống “ biết tự trọng, biết xấu hổ”, biết sống đúng với bản chất người Hà Nội Người con trai đầu của cô tình nguyện
đi bộ đội đánh Mĩ Người em kế cũng làm đơn tòng quân theo anh, nhưng vì thi đại học đạt điểm cao nên được trường giữ lại
Đất nước tràn đầy niềm vui với đại thắng mùa xuân năm 1975 Vợ chồng nhân vật “tôi” đến dự buổi liên hoan mừng Dũng, người con đầu của cô Hiền trở về Câu chuỵên cảm động của Dũng về Tuất, người đồng đội đã hy sinh và người mẹ của Tuất, một người
mẹ Hà Nội có con đi chiến đấu chống
Mĩ Xã hội trong thời kì đổi mới với đủ cái phải – trái, tốt – xấu Nhân vật “ tôi” từ TP.HCM ra Hà Nội công tác, ghé thăm cô Hiền Giữa không khí xô
bồ của thời kinh tế thị trường, cô Hiền vẫn là “ một người HN của hôm nay, thuần túy HN, không pha trộn” Từ chuyện cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn,
cô Hiền nói về niềm tin vào cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn
2 Đọc – hiểu tác phẩm
2.1 Tính cách, phẩm chất của bà Hiền
- Nhân vật trung tâm, cùng Hà Nội, cùng đất nước trải qua nhiều biến động thăng trầm nhưng vẫn giữ được cốt cách người
Hà Nội Cô sống thẳng thắn, chân thành, không giấu giếm quan điểm, thái độ của mình với mọi hiện tượn xung quanh
- Suy nghĩ và cách ứng xử của cô trong
Trang 67 phút để trả lời các câu hỏi của
giáo viên Lần lượt từng thành viên
trong nhóm trình bày phần việc đã
được giao Lưu ý, khi trình bày
không chỉ cần chú trọng đến nội
dung mà cần phải chú trọng cách
diễn đạt và thái độ trao đổi trong
khi làm việc nhóm Trong khi 1
thành viên trình bày, các thành viên
còn lại lắng nghe và ghi
chú lại vào phiếu thảo luận GV
phát Sau khi tất cả thành viên
trong nhóm đã trình bày xong
Nhóm kiểm tra lại và thống nhất
các nội dung sẽ trình bày trước lớp
- GV đặt câu hỏi:
+
+
+
- HS: Thảo luận trả lời và đại diện
lên trình bày, các nhóm khác bổ
sung thêm hoặc trình bày ý kiến
khác của nhóm mình
GV: nhận xét và chốt vấn đề
- HS ghi bài
Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm
hiểu về nhân vật “tôi”, nhân vật
Dũng và các nhân vật còn lại (25
trong từng thời đoạn của đất nước:
+Hoà bình lập lại ở miền Bắc, cô Hiền nói về niềm vui và cả những cái có phần máy móc, cực đoan của cuộc sống xung quanh Cô tính toán mọi việc trước sau rất khôn
+Miền Bắc bước vào thời kì đương đầu với chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mĩ Cô Hiền dạy con cách sống đúng với bản chất người Hà Nội, sẵn sàng cho con trai ra trận
+Sau chiến thắng mùa xuân năm 1975 đất nước trong thời kì đổi mới, giữa không khí xô bồ của thời kinh tế thi trường, cô Hiền vẫn là "một người Hà Nội của hôm nay, thuần tuý Hà Nội, không pha trộn" Từ chuyện cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn, cô Hiền nói về niềm tin vào cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn
2.2 Cô hiền - "một hạt bụi vàng" của
Hà Nội.
- Nói đến hạt bụi, người ta nghĩ đến vật nhỏ bé, tầm thường Có điều là hạt bụi vàng thì dù nhỏ bé nhưng có giá trị quý báu
- Cô Hiền là một người Hà Nội bình thường thấm sâu vào những cái tin hoa trong bản chất người Hà Nội Bao nhiêu hạt bụi vàng, bao nhiêu người như cô Hiến sẽ hợp lại thành những "ánh vàng" chói sáng Ánh vàng ấy là phẩm giá người Hà Nội, là cái truyền thống cốt cách người Hà Nội
2.3 Các nhân vật khác trong truyện.
a Nhân vật "tôi":
- Một người đã chứng kiến và tham gia vào nhiều chặng đường lịch sử của dân tộc
- Có những quan sát tinh tế, cảm nhận nhạy bén, sắc sảo, đặc biệt là về nhân vật cô Hiền, về Hà Nội và người Hà Nội
- Ẩn sâu trong giọng điệu vừa vui đùa, khôi hài, vừa khôn ngoan, trải đời là
Trang 7- GV thuyết giảng về nhân vật “tôi”
và nhân vật Dũng
- HS ghi lại những ý quan trọng
- GV yêu cầu HS trả lời các câu
hỏi:
+ Em có điều gì chưa hài lòng về
những con người Hà Nội trong tác
phẩm cũng như trong cuộc sống
đời thường?
+ Em hiểu gì về hình ảnh cây si cổ
thụ cuối tác phẩm?
- HS trả lời các câu hỏi của GV
- GV chốt lại những ý quan trọng
- HS ghi bài
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS tìm
hiểu nghệ thuật của tác phẩm và
tổng kết (20 phút)
- GV yêu cầu HS trả lời các câu
hỏi:
+ Em có nhận xét gì về giọng điệu
của tác giả?
hình ảnh một người gắn bó thiết tha với vận mệnh đất nước, trân trọng những giá trị văn hó của dân tộc
- Mang hình bóng Nguyễn Khải,
b Nhân vật Dũng:
- Con trai đầu của cô Hiền
- Sống đúng với những lời mẹ dạy
về cách sống của người Hà Nội
- Dũng, Tuất và tất cả những chàng trai Hà Nội ấy đã góp phần tô thắm thêm cốt cách tin thần người
Hà Nội, phẩm giá cao đẹp của con người Việt Nam
c Những người Hà Nội khác
- "hạt sạn của Hà Nội”
- Cuộc sống của người Hà Nội ngày nay cần phải làm rất nhiều điểm
để giữ gìn và phát huy cái đẹp trong tính cách người Hà Nội xưa
d Ý nghĩa hình ảnh cây si cổ thụ
- Quy luật bất diệt của sự sống được khẳng định bằng niềm tin của con người thành phố đã kiên trì cứu sống được cây si
- Cây si cũng là một biểu tượng nghệ thuật, một hình ảnh ẩn dụ về vẻ đẹp của
Hà Nội
2.4 Nghệ thuật
- Giọng điệu trần thuật: một giọng điệu rất trải đời - đậm tính đa thanh
- Giọng điệu trần thuật đã làm cho truyện ngắn đậm đặc chất tự sự rất đời thường mà hiện đại
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
+ Tạo tình huống gặp gỡ giữa nhân vật
"tôi" và nhân vật khác
+ Ngôn ngữ nhân vật góp phần khắc hoạ tính cách nhân vật
3 Tổng kết
(HS tự ghi bài)
Trang 8+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật
trong tác phẩm này có gì đặc sắc?
+ Chủ đề của tác phẩm là gì?
+ Nhân vật bà Hiền gợi cho em suy
nghĩ gì về người Hà Nội?
+ Hình ảnh cây si cuối tác phẩm để
lại cho em ấn tượng gì?
- HS trả lời các câu hỏi của GV
- GV chốt ý và hướng dẫn HS tổng
kết
- HS tự ghi bài
3 Dặn dò (1 phút)
- Tiếp tục chuẩn bị những ấn phẩm và chi tiếp cuộc họp trong dự án
- Soạn bài mới: Thuốc – Lỗ Tấn
TUẦN 4 (1 tiết)
- Các nhóm trình bày ý tưởng ban đầu và tiến độ thực hiện nhiệm vụ trước lớp
- Giáo viên nhận xét, góp ý, hướng dẫn học sinh tìm hiểu đúng hướng; giải đáp các thắc mắc của học sinh về nội dung bài học và trong quá trình thực hiện dự án
TUẦN 5 (1 tiết)
Học sinh nộp các ấn phẩm ban đầu để giáo viên góp ý và chỉnh sửa
TUẦN 6 (2 tiết)
- Các nhóm thực hiện dự án
- Các nhóm tự đánh giá, nhận xét
- Giáo viên đánh giá, nhận xét