LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đề tài này, nhóm xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến cô Lê Thu Yến Người đã hỗ trợ chúng em rất nhiều về mặt kiến thức, định hướng và hết lòng giúp đỡ nhóm trong suốt quá trình làm việc. Với nhiều lí do khách quan và chủ quan khác nhau, chắc chắn trong quá trình tìm hiểu và thực hiện sẽ không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Do đó, nhóm rất mong được nhận những đóng góp, đánh giá từ phía giảng viên. Một lần nữa, nhóm xin chân thành cảm ơn
Trang 1HỌC PH N:Ầ Nguy n ễ Du - “Truy n ệ Kiều”
GI NG Ả VIÊN: PGS.TS Lê Thu Yến
NHOM 5 – SÁNG TH 5 Ư
1
Trang 3LƠI ̀CAM ̉ N Ơ
Để hoàn thành đề tài này, nhóm xin được gửi lời cảm n ơ sâu sắc nhất đến cô Lê Thu Yến - Người đã hỗ trợ chúng em rất nhiều về mặt kiến thức, đ nh ị hướng và hết lòng giúp đỡ nhóm trong suốt quá trình làm việc Với nhiều lí do khách quan và ch qu ủ an khác nhau, chắc chắn trong quá trình tìm hiểu và thực hiện sẽ không tránh khỏi những thiếu sót nhất
đ nh ị Do đó, nhóm rất mong được nhận những đóng góp, đánh giá từ phía giảng viên.
Một lần nữa, nhóm xin chân thành cảm n! ơ
Thành phố Hồ Chí Minh, 10 năm 2017
Người viết
Nhóm 5
2
Trang 4L I G Ờ I I Ớ THIÊU
“Truyện Kiều” (ch ữ N ô m : 傳傳), tên gốc là Đo n ạ trư ng ờ tân thanh (ch ữ Hán: 傳傳傳傳), là truyện thơ nôm kể theo thể lục bát của N g u y ễ n D u , gồm 3254 câu, phát triển từ tiểu thuyết " K i m Vân K iề u t r u y ệ n " (傳傳傳傳) của T h anh T â m Tài N h ân (傳傳傳傳), Tr u ng Qu ố c
“Truyện Kiều” được xem là viên ngọc sáng của Văn học dân tộc Việt
Nam, là cơ sở cho truyền thống nghệ thu t ậ , văn hoá Lấy cảm hứng nhân đạo chủ nghĩa làm trọng tâm, tác phẩm vừa là niềm th ươ ng cảm sâu s c ắ , vừa là thái độ trân trọng, chở che cho những giá trị nhân bản cao đẹp của con người.
Một trong những nội dung quan trọng của tác phẩm là lời tố cáo đanh thép đối với những thế lực đen tối trong xã hội phong kiến, đặc biệt là sức mạnh tha hóa mà đồng tiền gây nên cho con người ngày ấy Do đó,
đọc và nghe “Truyện Kiều”, có lẽ độc giả không chỉ nhớ những cái tên như
Thúy Ki u ề , Thúy Vân, Kim Trọng , hay Từ Hải,… mà bên cạnh đó trong
“Truyện Ki u” ề , Tú Bà, Mã Giám Sinh và Sở Khanh là ba cái tên cũng được quan tâm khá nhi u ề ; họ gắn liền với nhau bởi cái ngôi hàng “buôn th t ị bán người”, hợp thành một tuyến nhân vật không lẫn lộn đư c ợ , như đúc kết ngay t đ ừ ời sống.
Phân tích, làm sáng rõ hình tượng của bộ ba phản diện trên, được xem
là một hành động có ý nghĩa trong việc đi sâu vào nội dung để hiểu cặn
kẽ h n ơ hiện thực và tư tưởng nhân đạo mà tác phẩm hướng đến.
Trang 5M C L C U U
1 Khái quát chung 5
1.1.Tác giả 5
1.1.1 B n thân ả 5
1.1.2 Gia đình 7
1.1.3 Th i đ i ờ ạ 7
1.2 Tác ph m “Truy n Ki u” ẩ ệ ề 8
1.2.1 Tóm t t ắ 8
1.2.2 Giá trị 8
2 Hình t ượ ng nhóm nhân v t ph n di n ậ ả ệ 10
2.1 Mã Giám Sinh 10
2.1.1 Ngo i hình ạ 10
2.1.2 Tính cách 12
2.2 Tú Bà 15
2.2.1 Ngo i hình ạ 15
2.2.2 Tính cách 17
2.3 S Khanh ở 22
2.3.1 Ngo i hình ạ 22
2.3.2 Tính cách 23
3 Vai trò nhóm nhân v t ph n di n ậ ả ệ 27
3.1 nh h A ưở ng v n i dung ề ộ 27
3.1.1 T cáo hi n th c ố ệ ự 27
3.1.2 Ý th c v lu t nhân qu ứ ề ậ ả 33
3.2 nh h A ưở ng v ngh thu t ề ệ ậ 37
3.2.1 C t truy n ố ệ 37
3.2.2 Ngh thu t xây d ng nhân v t ệ ậ ự ậ 39
K T LU N Ế Ậ 44
TÀI LI U THAM KH O Ê A 45
Trang 61 Khái quát chung
1.1.Tác giả
1.1.1 B n thânả
Nguy n Du (1766 – 1820), tên ch T Nh , hi u Thanh Hiên, quê ễ ữ ố ư ệ ởTiên Đi n, Nghi Xuân, Hà Tĩnh Tuy đ th p (thi Hề ỗ ấ ương Nam S n, đở ơ ỗTam trường), nh ng ông là ngư ười thông minh, h c r ng, hi u cao Tọ ộ ể ừlúc sinh ra đ n lúc mế ười tu i, ông s ng trong m t gia đình sung túc.ổ ố ộNăm mười tu i cha m t, hai năm sau m m t, ông đ n nổ ấ ẹ ấ ế ương t a nhàựanh trai là Nguy n Kh n.ễ ả
Chi n tranh lo n l c x y ra, b n thân Nguy n Du trôi d t Mế ạ ạ ả ả ễ ạ ười nămgió b i đã đ l i trong ông nhi u n i ni m d n xé khôn nguôi Do tụ ể ạ ề ỗ ề ằ ư
tưởng phong ki n ràng bu c và nh hế ộ ả ưởng c a gia đình thủ ượng l u,ưông theo quan đi m hoài Lê và lúc đ u ch a có c m tình v i cu c kh iể ầ ư ả ớ ộ ởnghĩa Tây S n Là ngơ ười tâm huy t v i đ i, nh y bén v i th i cu c, ôngế ớ ờ ạ ớ ờ ộ
đã th u hi u t n tấ ể ậ ường nh ng vi c làm t t đ p, ích nữ ệ ố ẹ ướ ợc l i dân c aủnhà Tây S n Chính vì th , khi Tây S n s p đ , ông đã vi t “ơ ế ơ ụ ổ ế Long Thành
c m gi ca ầ ả ” đ th hi n s ng m ngùi cho m t tri u đ i, m t v vua uyể ể ệ ự ậ ộ ề ạ ộ ị
vũ ng t tr i, yêu nấ ờ ước thương dân, có nhi u đóng góp cho dân choề
nước nh ng ti c thay th i gian t n t i l i quá ng n ng i.ư ế ờ ồ ạ ạ ắ ủ
Dưới tri u Nguy n, Nguy n Du làm quan thăng ti n r t nhanh (Triề ễ ễ ế ấhuy n Phù Dung, Tri ph Thệ ủ ường Tín, Đông các h c sĩ Kinh đô, giámọ ở
kh o trả ường thi Hương H i Dở ả ương, Cai b Qu ng Bình, C n chánhạ ở ả ầ
đi n h c sĩ, chánh s sang Trung Qu c, H u Tham Tri b L ) Gi i vi cệ ọ ứ ố ữ ộ ễ ỏ ệquan nh ng v n là m t k b t đ c chí, ông luôn day d t trăn tr trư ẫ ộ ẻ ấ ắ ứ ở ước
cu c đ i, v n đau đ n lòng vì nh ng đi u ngang trái thộ ờ ẫ ớ ữ ề ường trông
th y nh ng b t l c.ấ ư ấ ự
Tóm l i, Nguy n Du là m t ngạ ễ ộ ười có tâm h n l n Trồ ớ ước s đ i thayự ổ
c a cu c đ i, ông có chán chủ ộ ờ ường tuy t v ng; tuy nhiên, không bao giệ ọ ờông quay l ng v i th i cu c Nguy n Du t ng tr i qua nh ng nămư ớ ờ ộ ễ ừ ả ữtháng s ng cu c đ i ba chìm b y n i, b n thân lênh đênh trôi d t thố ộ ờ ả ổ ả ạ ế
nh ng ông v n luôn s ng có ích cho cu c đ i Chính b n thân đã tr iư ẫ ố ộ ờ ả ảqua cu c đ i nhi u thăng tr m, h n ai h t, ông hi u độ ờ ề ầ ơ ế ể ược tâm tưnguy n v ng c a các t ng l p nhân dân và có cái nhìn toàn di n vệ ọ ủ ầ ớ ệ ề
Trang 7cu c đ i, con ngộ ờ ười Quá trình t rèn luy n, tu dự ệ ưỡng c a Nguy n Duủ ễ
đã góp ph n t o nên m t s nghi p văn chầ ạ ộ ự ệ ương có giá tr cho h u th ị ậ ế
Nh ng sáng tác c a ông g m có:ữ ủ ồ
- Tác ph m b ng ch Hán:ẩ ằ ữ
+ “Thanh Hiên thi t p ậ ” (T p th c a Thanh Hiên) g m 78 bài, vi t chậ ơ ủ ồ ế ủ
y u trong nh ng năm tháng trế ữ ước khi làm quan nhà Nguy n.ễ
+ “Nam trung t p ngâm ạ ” (Ngâm nga l t v t lúc mi n Nam) g m 40ặ ặ ở ề ồbài, vi t khi làm quan Hu , Qu ng Bình và nh ng đ a phế ở ế ả ữ ị ương phíaởnam Hà Tĩnh
+ “B c hành t p l c ắ ạ ụ ” (Ghi chép linh tinh trong chuy n đi sang phế ương
B c) g m 131 bài th , vi t trong chuy n đi s sang Trung Qu c.ắ ồ ơ ế ế ứ ố
- Tác ph m b ng ch Nôm:ẩ ằ ữ
+ “Đo n tr ạ ườ ng tân thanh” (Ti ng than van m i đau lòng đ t ru t), tênế ớ ứ ộ
ph bi n là “ổ ế Truy n Ki u ệ ề ”, g m 3.254 câu, vi t b ng th l c bát, sángồ ế ằ ể ụtác d a theo tác ph m “ự ẩ Kim Vân Ki u truy n ề ệ ” c a Thanh Tâm Tài Nhân,ủTrung Qu c N i dung chính c a truy n xoay quanh quãng đ i l u l cố ộ ủ ệ ờ ư ạsau khi bán mình chu c cha c a Thuý Ki u, nhân v t chính trongộ ủ ề ậtruy n, m t cô gái có tài s c V th i đi m sáng tác, “ệ ộ ắ ề ờ ể có thuy t cho ế
r ng Nguy n Du vi t ra sau khi ông đi s Trung Qu c (1814 - 1820), có ằ ễ ế ứ ố thuy t cho nói ông vi t tr ế ế ướ c khi đi s , có th vào kho ng th i gian làm ứ ể ả ờ Cai b Qu ng Bình (1804 - 1809) Thuy t sau đ ạ ở ả ế ượ c nhi u ng ề ườ i ch p ấ
nh n h n ậ ơ ” (T đi n văn h c (b m i)) ừ ể ọ ộ ớ
+ “Văn chiêu h n ồ ”, còn g i là “ọ Văn t th p lo i chúng sinh ế ậ ạ ”, g m 184 câu,ồ
vi t b ng th song th t l c bát, hi n ch a rõ th i đi m sáng tác Trongế ằ ể ấ ụ ệ ư ờ ểvăn b n do Đàm Quang Thi n hi u chú có d n l i ý c a ông Tr nả ệ ệ ẫ ạ ủ ầThanh M i trên “ạ Đông D ươ ng tu n báo ầ ” năm 1939, thì Nguy n Du vi tễ ếbài văn t này sau m t mùa d ch kh ng khi p làm hàng tri u ngế ộ ị ủ ế ệ ười
ch t, kh p non sông đ t nế ắ ấ ước âm khí n ng n , kh p các chùa, ngặ ề ở ắ ười
ta đ u l p đàn gi i thoát đ c u siêu cho hàng tri u linh h n Ôngề ậ ả ể ầ ệ ồHoàng Xuân Hãn cho r ng, có lẽ Nguy n Du vi t “ằ ễ ế Văn chiêu h n ồ ” trước
c “ả Truy n Ki u ệ ề ”, khi ông còn làm cai b Qu ng Bình (1802 - 1812).ạ ở ảBài văn nh m m c đích g i h n nh ng ngằ ụ ọ ồ ữ ười đã khu t, nh phép Ph tấ ờ ậ
“siêu sinh t nh đ ị ộ” giúp h thoát kh i c nh b v l c lõng đ đọ ỏ ả ơ ơ ạ ể ượ ớc t icõi Ni t Bàn.ế
Trang 8+ “Thác l i trai ph ờ ườ ng nón”: g m 48 câu, vi t b ng th l c bát Tác giồ ế ằ ể ụ ảthay l i anh con trai phờ ường nón làng Tiên Đi n làm th t tình v iở ề ơ ỏ ớ
cô gái phường v i làng Trả ở ường L u.ư
+ “Văn t s ng hai cô gái Tr ế ố ườ ng L u ư ”: g m 98 câu, vi t theo l i văn t ,ồ ế ố ế
l i vi t tố ế ương t nh “ự ư Thác l i trai ph ờ ườ ng nón”, bày t n i u t h n vìỏ ỗ ấ ậ
m i tình v i hai cô gái phố ớ ường v i khác.ả
1.1.2 Gia đình
Nguy n Du xu t thân t m t gia đình đ i quý t c, có nhi u ngễ ấ ừ ộ ạ ộ ề ườ ỗi đ
đ t cao và làm quan to Ngoài ra, gia đình ông cũng có b dày đáng kạ ề ể
v l ch s , truy n th ng văn h c - ngh thu t.ề ị ử ề ố ọ ệ ậ
Ông n i Nguy n Du là Nguy n Quỳnh, m t nhà tri t h c chuyên nghiênộ ễ ễ ộ ế ọ
c u kinh d ch Cha là Nguy n Nghi m, m t s gia, m t nhà th , đ ngứ ị ễ ễ ộ ử ộ ơ ồ
th i là quan t tờ ể ướng dưới tri u Lê M là Tr n Th T n (v th ba c aề ẹ ầ ị ầ ợ ứ ủNguy n Nghi m) là con gái c a m t v quan làm ch c câu kê Quê bà ễ ễ ủ ộ ị ứ ở
T S n – Hà B c - m t vùng quan hát quan h n i ti ng Vì th , ngayừ ơ ắ ộ ọ ổ ế ế
t nh ng ngày còn th bé, Nguy n Du đã đừ ữ ơ ễ ược đ m mình trong nh ngắ ữlàn đi u dân ca phía B c ệ ắ
Anh là Nguy n Kh n (cùng cha khác m v i Nguy n Du) làm quan l nễ ả ẹ ớ ễ ớtrong ph chúa Tr nh, là m t ngủ ị ộ ười gi i th Nôm thỏ ơ ường hay xướng
h a v i chúa Tr nh Sâm Ông s ng phong l u, thích làm th so n nh c,ọ ớ ị ố ư ơ ạ ạ
th o c ngh thu t xây d ng trang trí và nh t là trong nhà lúc nàoạ ả ệ ậ ự ấcũng có đàn ca hát xướng Th i gian s ng chung v i anh, Nguy n Duờ ố ớ ễ
Trang 9Nguy n Du có cu c đ i s ng v t qua ba tri u đ i: Lê – Tr nh, Tây S n,ễ ộ ờ ố ắ ề ạ ị ơNguy n; đã tr i qua nh ng cu c binh bi n tàn kh c c a các t p đoànễ ả ữ ộ ế ố ủ ậphong ki n và các cu c đ u tranh c a phong trào nông dân Ông t nế ộ ấ ủ ậ
m t ch ng ki n c nh s ng xa hoa đ i tr y, s tàn t o dã man c a giaiắ ứ ế ả ố ồ ụ ự ạ ủ
c p phong ki n; c nh đói nghèo, b đày đ a, áp b c bóc l t c a đ i đaấ ế ả ị ọ ứ ộ ủ ạ
s qu n chúng nhân dân Đ c bi t, cu c kh i nghĩa Tây S n, đ ng đ uố ầ ặ ệ ộ ở ơ ứ ầ
là anh hùng Quang Trung – Nguy n Hu v i nh ng lu ng t tễ ệ ớ ữ ồ ư ưởng ti nế
b , đã tác đ ng đ n tâm h n đa c m trộ ộ ế ồ ả ước th i cu c c a Nguy n Du.ờ ộ ủ ễ
1.2 Tác ph m “Truy n Ki u” ẩ ệ ề
1.2.1 Tóm t t ắ
Thúy Ki u là m t thi u n tài s c v n toàn, s ng êm m cùng cha mề ộ ế ữ ắ ẹ ố ấ ẹ
và hai em là Thúy Vân và Vương Quan Trong bu i du xuân, Ki u g pổ ề ặKim Tr ng và hai ngọ ười th nguy n đính ề ệ ước v i nhau Sau, Kim Tr ngớ ọ
v quê ch u tang chú, gia đình Ki u b m c oan, Ki u ph i bán mìnhề ị ề ị ắ ề ảchu c cha Ki u b Mã Giám Sinh, Tú Bà, S Khanh l a đ y vào l uộ ề ị ở ừ ẩ ầxanh, được Thúc Sinh c u nh ng b Ho n Th ghen, Ki u ph i tr n điứ ư ị ạ ư ề ả ố
nương náu chùa Giác Duyên Vô tình Ki u l i r i vào tay B c H nh,ở ề ạ ơ ạ ạ
B c Bà ph i vào l u xanh l n th hai đây, Ki u g p T H i T H iạ ả ầ ầ ứ Ở ề ặ ừ ả ừ ả
l y Ki u làm v , giúp Ki u báo ân báo oán Sau, T H i m c l a H Tônấ ề ợ ề ừ ả ắ ừ ồ
Hi n, b gi t Ki u b ép g cho tên th quan Nàng t i nh c tr m mìnhế ị ế ề ị ả ổ ủ ụ ầ sông Ti n Đ ng, may m n đ c vãi Giác Duyên c u, n ng nh c a
ph t l n th hai Nói v Kim Tr ng, tuy đã k t duyên cùng Thúy Vânậ ầ ứ ề ọ ế
nh ng v n đi tìm Ki u Nh vãi Giác Duyên, Kim - Ki u g p nhau, giaư ẫ ề ờ ề ặđình đoàn t và hai ngụ ười tr thành b n c a nhau.ở ạ ủ
1.2.2 Giá trị
“Truy n Ki u ệ ề ” mang m t giá tr s ng r t riêng và quan tr ng trong sinhộ ị ố ấ ọ
ho t văn hoá Vi t Nam Nhi u nhân v t trong “ạ ệ ề ậ Truy n Ki u ệ ề ” chính là
Trang 10nh ng m u ngữ ẫ ười đi n hình trong xã h i cũ nh S Khanh, Ho n Th ,ể ộ ư ở ạ ư
T H i,… Th m chí, nh ng cái tên này còn đi vào c thành ng Vi từ ả ậ ữ ả ữ ệNam Bói Ki u r t ph bi n trong qu n chúng ngày x a Ca nh c dânề ấ ổ ế ầ ư ạgian có d ng L y Ki u Sân kh u dân gian có trò Ki u H i h a cóạ ẩ ề ấ ề ộ ọnhi u tranh Ki u Th v nh Ki u nhi u không k xi t Giai tho i xungề ề ơ ị ề ề ể ế ạ
quanh “Truy n Ki u” ệ ề cũng r t phong phú Tu ng Ki u, c i lấ ồ ề ả ương Ki u,ềphim v Ki u cũng ra đ i Nhi u câu, nhi u ng trong “ề ề ờ ề ề ữ Truy n Ki u ệ ề ”
đã đi vào kho tàng ca dao, t c ng Vi t Nam Ngoài ra, “ụ ữ ệ Truy n Ki u ệ ề ”
cũng là đ tài vô t n cho nhi u công trình nghiên c u, bình lu n vàề ậ ề ứ ậ
nh ng cu c bút chi n Ngay t khi “ữ ộ ế ừ Truy n Ki u ệ ề ” được công b (đ uố ầ
th k XIX), nhi u trế ỷ ở ề ường h c c a các nho sĩ, nhi u văn đàn, thi xãọ ủ ề
đã có trao đ i v n i dung và ngh thu t c a tác ph m Đ u th k XX,ổ ề ộ ệ ậ ủ ẩ ầ ế ỷ
cu c tranh lu n v “ộ ậ ề Truy n Ki u ệ ề ” càng sôi n i Quan tr ng nh t làổ ọ ấ
cu c tranh lu n phê phán c a các nhà chí sĩ Ngô Đ c K , Huỳnh Thúcộ ậ ủ ứ ếKháng ph n đ i phong trào c xuý “ả ố ổ Truy n Ki u ệ ề ” do Ph m Quỳnh đạ ề
xướng (1924)
V iớ ''Truy n Ki u,'' ệ ề Nguy n Du đã ch t l c nh ng ph n tinh tú nh tễ ắ ọ ữ ầ ấtrong l i ăn, ti ng nói c a nhân dân, đ c bi t là ngôn ng văn h c dânờ ế ủ ặ ệ ữ ọgian, thông qua vi c v n d ng linh ho t, sáng t o và dày đ c các kh uệ ậ ụ ạ ạ ặ ẩ
ng , ngoa ng , thành ng , ca dao, t c ng và m t s thành ng Hánữ ữ ữ ụ ữ ộ ố ữ
Vi t đã đệ ược “thu n Vi t” Ngầ ệ ượ ạc l i, qu n chúng nhân dân đã vayầ
mượn ngôn ng và các nhân v t c a tác ph m này đ xây d ng thêmữ ậ ủ ẩ ể ựnhi u câu thành ng , ca dao và dân ca m i đ bi u đ t nh ng s c tháiề ữ ớ ể ể ạ ữ ắtình c m phong phú trong cu c s ng thả ộ ố ường nh t c a mình Không aiậ ủ
có th ph nh n để ủ ậ ượ ằc r ng, ti ng Vi t tr nên giàu có, phong phú, tinhế ệ ởtúy và đ c s c h n, văn chặ ắ ơ ương Vi t Nam đệ ược b n bè th gi i bi tạ ế ớ ế
đ n nhi u h n m t ph n là nhế ề ơ ộ ầ ờ “'Truy n Ki u.” ệ ề
Đ ng v m t ngh thu t, cho đ n nayứ ề ặ ệ ậ ế “Truy n Ki u” ệ ề v n là hòn ng cẫ ọsáng nh t và là đ nh cao chói l i nh t c a ti ng nói Vi t Nam, c a vănấ ỉ ọ ấ ủ ế ệ ủ
h c dân t c Thiên tuy t bút này c a Nguy n Du là s k t tinh tinh hoaọ ộ ệ ủ ễ ự ế
c a c quá trình m y trăm năm hình thành và phát tri n n n văn h củ ả ấ ể ề ọ
c đi n vi t b ng ngôn ng dân t c.ổ ể ế ằ ữ ộ “Truy n Ki u” ệ ề cũng được xem làhòn đá t ng, đ t n n móng cho s phát tri n c a ngh thu t văn h cả ặ ề ự ể ủ ệ ậ ọdân t c sau này.ộ
Hàng lo t nhân v t c aạ ậ ủ ''Truy n Ki u'' ệ ề nh Ki u, T H i, Ho n Th ,ư ề ừ ả ạ ư
Tú Bà… đã bước ra kh i các trang sách, tr thành bi u tr ng cho vỏ ở ể ư ẻ
Trang 11đ p th ch t và tâm h n, m t h ng ngẹ ể ấ ồ ộ ạ ười hay m t nét tính cách trongộ
xã h i Nhi u câu Ki u mang ý nghĩa khái quát nh ng tri t lý nhân sinhộ ề ề ữ ếsâu s c v các m i quan h xã h i, v cu c đ i, v s ph n con ngắ ề ố ệ ộ ề ộ ờ ề ố ậ ười
và v nh ng c nh hu ng c a đ i ngề ữ ả ố ủ ờ ười "Ma l c" c a các con chự ủ ữ
m nh t i m c ngạ ớ ứ ườ ọ ải đ c c m th y " ng v n," th y mình đâu đó trongấ ứ ậ ấcác c nh ng , thân ph n, h nh phúc kh đau c a các nhân v tả ộ ậ ạ ổ ủ ậ “Truy n ệ
Ki u” ề
Sinh th i, Nguy n Du t ng đau đ n th t lên r ng:ờ ễ ừ ớ ố ằ “Ba trăm năm n a ta ữ đâu bi t/ Thiên h ai ng ế ạ ườ i khóc T Nh ?” ố ư đ th hi n tâm tr ng côể ể ệ ạ
đ n đ n tuy t cùng gi a nhân tình th thái Tuy nhiên, k t khi nhàơ ế ệ ữ ế ể ừ
th t giã cõi tr n, kho di s n văn th vô giá c a ngơ ừ ầ ả ơ ủ ười, đ c bi tặ ệ
là ''Truy n Ki u” ệ ề đã tr thành “ngu n m ch dân t c” và là m t ph nở ồ ạ ộ ộ ầmáu th t trong đ i s ng tâm h n c a dân t c Vi t Nam.ị ờ ố ồ ủ ộ ệ “Đo n tr ạ ườ ng tân thanh” sẽ ti p t c trế ụ ường t n cùng dân t c, đ ng th i không ng ngồ ộ ồ ờ ừlan t a và không ng ng đỏ ừ ược khám phá trên toàn th gi i.ế ớ
di n tiêu bi u cho m t dân làng ch i “th thi t”, cũng là m t trong ệ ể ộ ơ ứ ệ ộ
nh ng nhân v t đi n hình đ i di n cho b n ngữ ậ ể ạ ệ ọ ười buôn ph n bán ấ
hương cùng v i Tú Bà và S Khanh Ch gói g n trong vài câu th cùng ớ ở ỉ ọ ơ
v i bút pháp t th c , Nguy n Du đã l t t đớ ả ự ễ ộ ả ược chân tướng c a Mã ủGiám Sinh là m t con ngộ ười đê hèn, b i, gi d i, b n x n qua các chi ỉ ổ ả ố ủ ỉ
ti t v hành đ ng, ngôn ng , c ch và đ c bi t là di n m o Thông quaế ề ộ ữ ử ỉ ặ ệ ệ ạnhân v t này, ph n nào cũng cho chúng ta th y đậ ầ ấ ược b m t c a xã h iộ ặ ủ ộ
Trang 12quy t đ nh bán mình đ c u cha và em Qua ngế ị ể ứ ười m i, Mã Giám Sinh ốtìm đ n ra m t và xem xét vi c mua Ki u.ế ắ ệ ề
Mã Giám Sinh xu t hi n nhà Ki u v i t cách là m t ngấ ệ ở ề ớ ư ộ ườ “vi n i ễ khách” v i ngo i hình ch i chu t t m , có ph n quá kỹ lớ ạ ả ố ỉ ỉ ầ ưỡng đ n d ế ị
thi u c a Nguy n Du, thì đây, là m t gã đàn ông đã ngoài b n mệ ủ ễ ộ ố ươi, y
th c ch t ch ng còn tr trung gì n a nh ng mày râu đ u đự ấ ẳ ẻ ữ ư ề ượ ạc c o cho
“nh n nh i” ẵ ụ , còn áo qu n thì bóng b y trông m i th t ầ ả ớ ậ “b nh bao” ả
Đó là n tấ ượng đ u tiên v gã h Mã Tuy nhiên, n u ta ch hi u nông ầ ề ọ ế ỉ ể
c n nh v y thì th t vô cùng thi n c n, ch a th l t t đạ ư ậ ậ ể ậ ư ể ộ ả ược h t cái ếhay và b sâu câu ch c a “ề ữ ủ Truy n Ki u ệ ề ” Làm sao có th th u tri t và ể ấ ệ
đ a hình tư ượng y lên thành m t h ng ngộ ạ ườ ủi c a xã h i!ộ
Tên buôn ngườ ầi đ u tiên xu t hi n nh m t con chim m i chuyên nh ấ ệ ư ộ ồ ửgái nên ph i có m t ngo i hình đ m dáng trai l dù đã tr c ngo i t ả ộ ạ ỏ ơ ạ ạ ứ
tu n Ngo i hình c a y đầ ạ ủ ược tác gi mô t qua mày râu và y ph c b ng ả ả ụ ằhai tính t láy đ t v trí thông thừ ặ ở ị ường ngay sau danh từ : “Mày râu
nh n nh i, áo qu n b nh bao” ẵ ụ ầ ả - quay “c n c nh” ậ ả đ nhìn th y c mày ể ấ ảrâu, l i ạ “quay l ướ đ th y áo qu n - v a có giá tr miêu t l i v a nêu t” ể ấ ầ ừ ị ả ạ ừ
được nh n xét c a tác gi Sau câu l c ậ ủ ả ụ “Quá niên - tr c - ngo i t tu n” ạ ạ ứ ầ
v i nh p th kh p kh nh 2-1-3, gi i thi u y m t cách tớ ị ơ ậ ễ ớ ệ ộ ưởng nh vô ưtình, nh ng chính cái cách đ t câu l c có 5/6 t Hán - Vi t trang tr ng ư ặ ụ ừ ệ ọ
và ngay sau đó là câu bát thu n Vi t nôm na này cho ta c m giác nh ầ ệ ả ưtác gi mu n h b Mã, đ t y vào đúng v trí c a mình v i thái đ ả ố ạ ệ ặ ị ủ ớ ộkhinh ghét c a ông V i cách gi i thi u nh trên, ch b ng 2 câu th , ủ ớ ớ ệ ư ỉ ằ ơ
k t h p hai ki u quay, Nguy n Du đã đ Mã Giám Sinh t b c l tính ế ợ ể ễ ể ự ộ ộcách trai l ơ “b t c n nhân tình” ấ ậ c a m t tên buôn ngủ ộ ười m t h ng.ạ ạ
Đa s tài li u đi u có cách lý gi i v ố ệ ề ả ề “Mày râu nh n nh i, áo qu n b nh ẵ ụ ầ ả bao”, nghĩa là tên h Mã đã ngoài b n mọ ố ươi nên c o râu cho ra v tr ạ ẻ ẻtrai, t a tót làm đ m cho x ng v i mỹ nhân.ỉ ỏ ứ ớ
bài nghiên c u này, tôi xin đ a ra cách hi u hai câu th này c a c
Nguy n Du theo hễ ướng nhân tướng: “Mày râu nh n nh i” ẵ ụ không ph i ả
Trang 13Mã Giám Sinh c o râu nh n thín đ làm dáng mà là y không mày, khôngạ ẵ ểrâu Theo quan đi m th m mỹ phong ki n, cái đ p c a ngể ẩ ế ẹ ủ ười đàn ông quân t là râu, th nên m i có câu thành ng ử ế ớ ữ “nam tu n nhũ” ữ đ ể
chu n hoá di n m o c a chính nam, chính n Dân gian cũng quan ẩ ệ ạ ủ ữ
ni m nh th ệ ư ế “Đàn ông không râu b t nghì” ấ Ngườ ư ấi x a r t quý râu, đ ểrâu, nuôi râu, ít ai c o râu nh ta bây gi Xem chân dung các k sĩ ho cạ ư ờ ẻ ặcác b phim v chuy n x a, ta th y quan viên, tộ ề ệ ư ấ ướng lĩnh, đ i th n… aiạ ầcũng đ o m o râu dài! Ngạ ạ ười ta g i đàn ông là đ ng mày râu, b c tu miọ ấ ậnam t chính là nh v y Còn ngử ư ậ ười không có râu, m t tr ng thặ ắ ường là
b n ti u nhân, vô l i… Đi u này tr thành qui ọ ể ạ ề ở ướ ươc t ng đ i ph bi n ố ổ ếtrên sân kh u tu ng.ấ ồ
Trong “Truy n Ki u ệ ề ”, Nguy n Du dùng t ghép mày râu có ch a c ễ ừ ứ ảnghĩa đen c a t này l n v i phép hoán d đ ch đàn ông Khi t di n ủ ừ ẫ ớ ụ ể ỉ ả ệ
m o Mã Giám Sinh là ạ “mày râu nh n nh i” ẵ ụ Nguy n Du mu n ch đi m ễ ố ỉ ểcho m i ngọ ười th y gã đàn ông này là lo i ngấ ạ ười không có râu – nghĩa
là h n thu c lo i ngắ ộ ạ ườ ấi b t nghì, b t nhân, ti u nhân ch không ph i ấ ể ứ ả
là k sĩ, là trẻ ượng phu h o hán nh h n đang m o danh là nho sinh c aả ư ắ ạ ủ
Qu c t giám.ố ử
Trong xã h i “ộ Truy n Ki u ệ ề ”, Mã Giám Sinh thu c lo i ngộ ạ ườ ối s ng bám vào nhà th , ngày ngày ổ “d o kh p ch vùng quê” ạ ắ ợ lùng s c tìm mua gái ụ
đ p v cho các l u xanh mua th t bán ngẹ ề ầ ị ườ “ki m l i mà ăn”i ế ờ c a m ủ ụ
Tú Bà Nh v y, ngay t đ u đo n trích, Nguy n Du đã cho ra sân kh u ư ậ ừ ầ ạ ễ ấ
m t k có di n m o b t nghì H n ch a th l , ch a hành đ ng gì ộ ẻ ệ ạ ấ ắ ư ổ ộ ư ộ
nh ng nhìn ngay cái ư “di n m c” ệ ụ c a h n ngủ ắ ườ ọi đ c đã nh n ra b n ậ ả
ch t c a gã con buôn b t lấ ủ ấ ương, phường ti u nhân vô h c.ể ọ
2.1.2 Tính cách
Tính cách c a nhân v t Mã Giám Sinh đủ ậ ượ ục c Nguy n Du th hi n quaễ ể ệ
nh ng câu th miêu t l i nói, đi u b và hành đ ng c a y Mã Giám ữ ơ ả ờ ệ ộ ộ ủSinh là m t con ngộ ườ ọ ừi l c l a, x o trá Khi Mã Giám Sinh l y t cách là ả ấ ư
“vi n khách” ễ (khách n i xa) đ n nhà Thúy Ki u đ h i cơ ế ề ể ỏ ưới nàng v ềlàm v lẽ, gã h Mã đã ợ ọ “v n danh” ấ r ng:ằ
“H i tên, r ng: “Mã Giám Sinh”, ỏ ằ
H i quê, r ng: “Huy n Lâm Thanh cũng g n” ỏ ằ ệ ầ
Trang 14Tr l i câu h i tên thì y ch khai h Mã, còn tên thì đ a cái tên ả ờ ỏ ỉ ọ ư “chung chung” có tính ch t m p m Giám Sinh có th là nho sinh h c trấ ậ ờ ể ọ ường
Qu c t giám, nh ng cũng có th ch là m t ph m hàm dành cho ngố ử ư ể ỉ ộ ẩ ười
đã quyên nhi u lúa n p quan, hay ngề ộ ười không rõ gi i tính, không có ớsinh th c khí đự ược đ a vào cung làm thái giám Ai bi t đâu anh chàng ư ế
h Mã này thu c lo i Giám Sinh nào?ọ ộ ạ
Gã h Mã v n quê Lâm Tri, l i khai là Lâm Thanh Đó là m t l n nói ọ ố ở ạ ộ ầgian V a câu th trên, Mã là ừ ơ “vi n khách” ễ , th mà l i nói là ế ạ “cũng g n” ầ
(sau này Nguy n Du t : ễ ả “Lâm Tri v a m t tháng tròn t i n i” ừ ộ ớ ơ - ph i đi ả
m t tháng tròn), l i thêm m t l n gian n a Hai câu tr l i c c l c v a ộ ạ ộ ầ ữ ả ờ ộ ố ừnêu trên đã cho ta th y gã này có văn hóa không cao, n ch a trong ở ấ ẩ ứ
l i nói ch toàn là x o trá và gian d i, y v y mà l i t gán mình vào cáiờ ỉ ả ố ấ ậ ạ ự
mã nho sinh
Trong khi Mã h c đòi nho sinh, nói năng nho nhã:ọ
“R ng: “Mua ng c đ n Lam Ki u ằ ọ ế ề 1 , Sính nghi 2 xin d y bao nhiêu cho t ạ ườ ng?”
Mã dùng đi n ể “mua ng c đ n Lam Ki u” ọ ế ề , không dùng t ng thông ừ ữ
thường mà dùng “sính nghi” (đ h i cồ ỏ ưới), nh ng các hành đ ng ư ộ “ng i ồ tót s sàng” ỗ và “cò kè b t m t thêm hai” ớ ộ đã đ l nguyên hình Mã là tên ể ộlái buôn keo ki t Ngay c nh ng k xung quanh h Mã cũng góp ph n ệ ả ữ ẻ ọ ầ
b c l b n ch t th t c a gã Nh ng tên đ y t đi theo Mã làm thành ộ ộ ả ấ ậ ủ ữ ầ ớ
m t b n nh n nháo, n ào, không có tr t t , th th ng gì Sau đó, ộ ọ ố ồ ậ ự ể ố
Nguy n Du cũng đ nàng Ki u t mình nh n ra b m t th t c a Mã:ễ ể ề ự ậ ộ ặ ậ ủ
“Khi ăn, khi nói, l làng, ỡ Khi th y khi t , xem th ầ ớ ườ ng, xem khinh.
Khác màu k quý, ng ẻ ườ i thanh,
Ng m ra cho kỹ nh hình con buôn.” ẫ ư
1 Lam Kiều: Vùng đất thuộc Lam Điền, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) Bùi Hàng, đời Đường, khi thi hỏng về, gặp Vân Kiều tặng bài thơ, có câu: “Lam Kiều tiện thị thần tiên quật, hà tất khi (kì) khu thướng ngọc kinh” (cầu Lam là cái tổ tiên đó, hà tất phải vất vả lên đế đô để thi cử làm gì) Về sau, Hàng đi qua một nơi, gọi là Lam Kiều, khát nước, vào xin nước một nhà bà lão gần đấy thấy Vân Anh, (em Vân Kiều), cháu gái bà, người tuyệt đẹp, Hàng ngỏ ý cầu hôn, bà lão bảo: Bà cân dùng cối ngọc
và chày ngọc để giã thuốc huyền sương (thứ thuốc tiên), nếu có những thứ ấy làm sính lễ sẽ gả con cho Hàng về tìm được cối và chày ngọc đưa đến, lại ở đấy giã thuốc cho bà lão một trăm ngày, rồi lấy Vân Anh và sau hai vợ chồng cùng lên cõi tiên.
2 Sinh nghi: Đồ dẫn cưới, tiền dẫn cưới.
Trang 15Thêm vào đó, hành đ ng c a Mã ộ ủ “gh trên ng i tót s sàng” ế ồ ỗ đã t cáo y ố
là k h m hĩnh và vô văn hóa Ki u ng i y có th sánh v i ki u ng i ẻ ợ ể ồ ấ ể ớ ể ồ
“v t nóc” ắ c a Tú Bà Đúng là ủ “m t c a m ạ ư ướ p đ ng đôi bên m t ắ ộ
ph ườ ng” Mã đ n nhà Vế ương viên ngo i v i t cách là ạ ớ ư “vi n khách” ễ ,
nh ng l i t cho mình cái quy n ng i gh trên, l i còn ng i ư ạ ự ề ồ ế ạ ồ “tót” Theo
T đi n Hoàng Phê, ừ ể “tót” nghĩa là “r t nhanh nh n, g n gàng và đ t ấ ẹ ọ ộ
ng t” ộ Đi u đó cho th y, h Mã không h do d , m c đ nh thân ph n ề ấ ọ ề ự ặ ị ậ
ng i ồ “gh trên” ế c a mình Qua đó, ngủ ườ ọi đ c, người nghe th y đấ ược
b n ch t tr trẽn, x c xả ấ ơ ấ ượ ủc c a Mã
S x o trá, gian manh, đê ti n c a Mã Giám Sinh còn đự ả ệ ủ ượ ộ ảc l t t qua
vi c h n cệ ắ ưỡng đo t Ki u “ạ ề V n là m t đ a phong tình đã quen” ẫ ộ ứ , gã h ọ
Mã không b qua c h i đ chi m đo t Ki u, m c cho vi c Tú Bà có ỏ ơ ộ ể ế ạ ề ặ ệ
th phát hi n vi c làm c a h n:ể ệ ệ ủ ắ
“M già ho c có đi u gì, ụ ặ ề
Li u công m t m t bu i quỳ mà thôi.” ề ấ ộ ổ
R i h n còn t tìm lý do đ bi n b ch cho hành đ ng c a mình:ồ ắ ự ể ệ ạ ộ ủ
“V đây đ ả ườ ng xá xa xôi,
Mà ta b t đ ng n a ng ấ ộ ữ ườ i sinh nghi.”
Không nh ng th , h n còn tính toán c cách đ l a g t khách v trinh ữ ế ắ ả ể ừ ạ ề
ti t c a Ki u đ không làm m t giá tr c a nàng.ế ủ ề ể ấ ị ủ
“D ướ i tr n m y m t làng ch i, ầ ấ ặ ơ
Ch i hoa đã d m y ng ơ ễ ấ ườ i bi t hoa ế
N ướ ỏ ự c v l u máu mào gà,
M ượ n màu chiêu t p l i là còn nguyên ậ ạ 3
M p m đánh l n con đen, ậ ờ ậ Bao nhiêu cũng b y nhiêu ti n m t chi?” ấ ề ấ
3 “Nước vỏ lựu máu mào gà,
Mượn màu chiêu tập lại là còn nguyên.”
Hai câu này cho biết cách giả tạo của bọn lầu xanh để đánh lừa khách chơi Sách Bắc Chí Lý ghi chép:
“gái thanh lâu tiếp khách xong, lấy vỏ lựu sắc lên pha máu mào gà vào mà rửa thì lại như nguyên (Lê Văn Hòe (1953), Truyện Kiều chú giải, NXB Quốc học thư xã, Hà Nội.)
Trang 16B n ch t c a h Mã càng đả ấ ủ ọ ược b c l rõ nét h n qua màn mua bán ộ ộ ơThúy Ki u Nhà nghiên c u Phan Ng c đã cho r ng trong ề ứ ọ ằ con người MãGiám Sinh là m t t p h p ba quan h : gi nho sĩ, là l u manh và cũng ộ ậ ợ ệ ả ư
là con buôn Trong màn mua bán này, l rõ h n c là l u manh và con ộ ơ ả ưbuôn Mã Giám Sinh không m y may thả ương xót hoàn c nh đau kh ả ổ
c a Ki u B ng m i cách, m i th đo n, k c ép bu c, Mã Giám Sinh ủ ề ằ ọ ọ ủ ạ ể ả ộ
“cân s c, cân tài” ắ c a Ki u Y coi khinh Ki u, xem nàng nh đ v t đ ủ ề ề ư ồ ậ ểmua bán, nên y ch quan tâm, tính toán trỉ ước m t món hàng đ bán ộ ể
ki m l i sau này Vì th mà có s ế ờ ế ự “đ n đo” ắ , vì th mà có s ế ự “cò kè b t ớ
m t thêm hai” ộ Là con buôn, Mã đã l i d ng hoàn c nh gia đình đ b t ợ ụ ả ể ắ
ch t, ép giá t i m c tr nh t T ẹ ớ ứ ẻ ấ ừ “nghìn vàng” xu ng ch ố ỉ “ngoài b n ố trăm” Cái th i gian tr giá cũng không h nhanh chóng: ờ ả ề “gi lâu” ờ
Ngoài ra, trong nh ng câu th này cũng ch a đ ng m t s tinh t c a ữ ơ ứ ự ộ ự ế ủNguy n Du Theo ễ “Kim Vân Ki u truy n” ề ệ , Mã Giám Sinh mua Ki u ch ề ỉ
450 l ng b c Sau này, Thúc Sinh, mua nàng v i giá 500 l ng b c Song, ạ ạ ớ ạ ạ
t đó, giá tr c a Thúy Ki u c tu t dài, xu ng còn 200 l ng khi T H i ừ ị ủ ề ứ ộ ố ạ ừ ảmua nàng v R i, Ki u ch ng có chút giá tr gì khi H Tôn Hi n đem ề ồ ề ẳ ị ồ ế
Ki u cho không m t tên tù trề ộ ưởng Trái l i, trong ạ “Truy n Ki u” ệ ề , giá tr ị
c a Ki u cao h n r t nhi u không tính b ng b c mà đủ ề ơ ấ ề ằ ạ ược tính theo giá
vàng: “Gi lâu ngã giá vàng ngoài b n trăm” ờ ố Qua bao l n đ i chác, giá ầ ổ
c nàng Ki u có suy gi m đi, song tuy t nhiên Nguy n Du không đ ả ề ả ệ ễ ề
c p đ n m t cách c th Khi Thúc sinh chu c l i nàng, ông ch dùng ậ ế ộ ụ ể ộ ạ ỉ
m y ti ng ấ ế “c a d n, tay trao” ủ ẫ ; lúc T H i chu c nàng: ừ ả ộ “ti n trăm l i c ề ạ ứ nguyên ngân phát hoàn” Vũ H nh nh n đ nh: ạ ậ ị “Rõ ràng tác gi không ả
mu n ta d ng l i nh ng chi ti t vô b ch làm t n th ố ừ ạ ở ữ ế ổ ỉ ổ ươ ng t m lòng ta ấ
m n m nàng” ế ộ
Nh v y, có th th y, ch trong h n m t ch c câu th , Nguy n Du đã ư ậ ể ấ ỉ ơ ộ ụ ơ ễ
d ng l i th t sinh đ ng và th m thía c nh ự ạ ậ ộ ấ ả “đi” và “mua” c a nhân v t ủ ậ
Mã Giám Sinh Hình th c b nh bao b ngoài, l i nói văn hoa, sách v ứ ả ề ờ ởkhông che l p đấ ược b n ch t l u manh, buôn ngả ấ ư ườ ủi c a gã b m già hợ ọMã
Thái đ c a Nguy n Du là c m thông, đau xót cho Thúy Ki u; khinh b , ộ ủ ễ ả ề ỉcoi thường tên nhà nho gi danh, tên l u manh, con buôn h Mã ả ư ọ
Nh ng thái đ y ông không th hi n tr c ti p mà đ cho nhân v t Mãư ộ ấ ể ệ ự ế ể ậGiám Sinh t b c l S điêu luy n, tài tình h t m c c a Nguy n Du ự ộ ộ ự ệ ế ự ủ ễ
được th hi n rõ nét là ch đó.ể ệ ở ỗ
Trang 172.2 Tú Bà
2.2.1 Ngo i hình ạ
Tú Bà (傳傳) là hi n thân rõ nét, tiêu bi u cho th l c nhà ch a, d n m i,ệ ể ế ự ứ ẫ ốbuôn người trong xã h i cũ Đây chính là nhân v t ph n di n ch ch t ộ ậ ả ệ ủ ốtrong đường dây ph h a cu c đ i Ki u Thông qua hình tả ọ ộ ờ ề ượng nhân
v t bà Tú, nh ng đi m đen và các m t trái c a xã h i b y gi d n ậ ữ ể ặ ủ ộ ấ ờ ầ
được hi n lên vô cùng rõ nét.ệ
“L u xanh có m Tú Bà, ầ ụ Làng ch i đã tr v già h t duyên ơ ở ề ế Tình c ch ng h n mà nên, ờ ẳ ẹ
M t c a m ạ ư ướ p đ ng, đôi bên m t ph ắ ộ ườ ng,
Chung lung m m t ngôi hàng, ở ộ Quanh năm buôn ph n, bán h ấ ươ ng đã l ề
D o tìm kh p ch thì quê, ạ ắ ợ
Gi danh h u h , d y ngh ăn ch i.” ả ầ ạ ạ ề ơ
Đây là đo n th g i m v nhân v t Tú Bà Ngạ ơ ợ ở ề ậ ười đàn bà này là v c a ợ ủ
Mã Giám Sinh – m t con buôn l a l c đ u cáng, ông bà ta thộ ừ ọ ể ường có câu” n i nào thì úp vung n y”, chính vì th con ngồ ấ ế ườ ủi c a m đàn bà ụnày cũng ch ng thua kém ch ng mình Tú Bà v n trẳ ồ ố ước kia xu t thân ấcũng là m t gái l u xanh nh ng khi đã lu ng tu i không còn đ xuân ộ ầ ư ố ổ ủ
s c đ ti p khách n a thì lui v sau m m t hàng “buôn ph n, bán ắ ể ế ữ ề ở ộ ấ
hương” – t c m m t thanh lâu kĩ vi n hay còn g i là “nhà ch a” ph c ứ ở ộ ệ ọ ứ ụ
v gi i đàn ông, gi danh là d y ngh h u h ( gi ng ngh giúp vi c ụ ớ ả ạ ề ầ ạ ố ề ệngày nay) nh ng th c ch t bên trong là m t “ ch a”, chúng chuyên đi ư ự ấ ộ ổ ứ
d d mua con gái nhà lành đem v d y ngh ti p khách đ ki m l i ụ ỗ ề ạ ề ế ể ế ờNhân v t là hi n thân cho ph n t i c a xã h i cũ, Nguy n Du đã g i lênậ ệ ầ ố ủ ộ ễ ợhình nh nhân v t Tú Bà – m t ch nhà ch a đ y kinh nghi m v i ả ậ ộ ủ ứ ầ ệ ớnhi u mánh khóe và chiêu trò l a l c buôn ph n bán hề ừ ọ ấ ương, buôn da bán th t.ị
Hình tượng Tú Bà mà Nguy n Du xây d ng không v a chi ti t l i ễ ự ừ ế ạ
v a không chi ti t ừ ế
“Tho t trông nh n nh t màu da, ắ ờ ợ
Ăn gì cao l n đ y đà làm sao ?” ớ ẫ
Hi n lên câu 923 - 924 c a bài th thì nhân v t đệ ở ủ ơ ậ ược tác gi miêu t ả ả
t g n đ n xa, t chi ti t đ n khái quát Tác gi đã ch n miêu t màu ừ ầ ế ừ ế ế ả ọ ả
Trang 18da “nh n nh t” c a nhân v t đ ám ch s c thái c a m t ngờ ợ ủ ậ ể ỉ ắ ủ ộ ười thi u ế
s c s ng, màu da g i lên s ghê r n đ i v i ngứ ố ợ ự ợ ố ớ ười nhìn Câu th có s ơ ự
đ o ng đ làm tăng n tả ữ ể ấ ượng cho người nhìn đ i v i nhân v t Đi ố ớ ậkèm v i màu da “nh n nh t” là m t thân hình “đ y đà” t o s c ng ớ ờ ợ ộ ẫ ạ ự ộ
hưởng khi n ngế ườ ọi đ c nhanh chóng có th hình dung và đoán bi t ể ếnhân v t đã t ng có cu c s ng đ y sa đ a và tr y l c c a m t đo n ậ ừ ộ ố ầ ọ ụ ạ ủ ộ ạ
đ i dài, đó là k t qu c a m t th i tu i tr vùng v y ch n l u xanh ờ ế ả ủ ộ ờ ổ ẻ ẫ ố ầ
“nh nh p” gi đã tàn l y Câu th có s m a mai châm bi m, đ c qua ơ ớ ờ ụ ơ ự ỉ ế ọkhông th không c m nh n để ả ậ ược chính tác gi cũng có ph n khinh ả ầghét nhân v t trong tác ph m nói riêng và nh ng con ngậ ẩ ữ ười nh th ư ếtrong xã h i nói chung Qua l p di n m o tác gi cũng g i lên vai trò vàộ ớ ệ ạ ả ợnhi m v nhân v t trong tác ph m là gây sóng gió cho cu c đ i nhân ệ ụ ậ ẩ ộ ờ
v t nàng Ki u Không t n quá nhi u công s c đ miêu t di n m o chiậ ề ố ề ứ ể ả ệ ạ
ti t hay ngo i hình m t cách rõ ràng t ng đế ạ ộ ừ ường nét, ch b ng hai câu ỉ ằ
th miêu t Tú Bà cũng đã b t lên đơ ả ậ ược hình tượng nhân v t ậ
2.2.2 Tính cách
Tú Bà hi n lên trong tác ph m là m t con buôn ngệ ẩ ộ ười chuyên nghi p, gian manh, đ y tính toán x o quy t ệ ầ ả ệ
M đ u trong cu c g p g đ u tiên v i Thúy Ki u , Nguy n Du miêu tở ầ ộ ặ ỡ ầ ớ ề ễ ả
Tú Bà v i hành đ ng ớ ộ “tr ướ c xe, l i l han chào” ơ ả , tác gi c ý s d ng t ả ố ử ụ ừláy “l l i” đ b c l b n ch t l ng l đã ăn vào máu c a nhân v t – ả ơ ể ộ ộ ả ấ ẳ ơ ủ ậ
m t gái làng ch i rành ngh , t láy này cũng cho th y độ ơ ề ừ ấ ược hình tượngnhân v t ngay t phút đ u đã đi ngậ ừ ầ ượ ạ ớc l i v i nét văn hóa , thu n ầphong mỹ t c v hình nh ngụ ề ả ười ph n Vi t Nam, không có s khép ụ ữ ệ ựnép, e dè hay th n thùng, câu th cũng ph i bày nhân cách nhân v t ẹ ơ ơ ậ
được đ t trong s đ i l p v i nhân v t chính – Thúy Ki u Có lẽ n ặ ự ố ậ ớ ậ ề ấ
tượng đ u v i nh ng l i h i han êm tai khi n cho Ki u c m th y d ầ ớ ữ ờ ỏ ế ề ả ấ ễ
ch u mà bị ước vào, nh ng nàng đâu th u r ng n sâu bên trong là con ư ấ ằ ẩ
người toan tính đ y hi m đ cầ ể ộ
Ti p sau s “l l i” là m t chu i hành đ ng liên ti p d n hé l con ế ự ả ơ ộ ỗ ộ ế ầ ộ
người và hình dáng con buôn c a Tú bà M sau khi đón Ki u đã nhanh ủ ụ ềchóng đ a Ki u vào ra m t và kh n t nghi p, hành đ ng ư ề ắ ấ ổ ệ ộ “Tú Bà v t ắ nóc lên gi ườ ng ng i ngay” ồ , n u Mã Giám Sinh th hi n mình qua hành ế ể ệ
đ ng” ộ “ng i tót s sàng ồ ỗ ” là m t con ngộ ười vô phép t c và là k ch ng raắ ẻ ẳ
gì thì hành đ ng ng i c a Tú Bà khi n cho ngộ ồ ủ ế ười khác th y đấ ược người
Trang 19đàn bà c a h Mã cũng ch ng ph i d ng v a mà còn là m t gái giang ủ ọ ẳ ả ạ ừ ộ
h và đ y uy quy n trong “vồ ầ ề ương qu c” l u xanh c a mình.ố ầ ủ
Tú Bà khi bi t đế ược Ki u đã “chung ch ” v i ch ng mình, m b ng ề ạ ớ ồ ụ ỗ
ch c n i c n tam bành, dùng nh ng l i lẽ vô cùng cay nghi t đ mi t ố ổ ơ ữ ờ ệ ể ệ
th Ki u, th m chí đánh đ p nàng, c n gi n đó Nguy n Du vi t ch ng ị ề ậ ậ ơ ậ ễ ế ẳ
ph i đ ngả ể ườ ọi đ c đ ng c m và th u hi u cho m b i cũng vì ghen ồ ả ấ ể ụ ởtuông là thói thường c a đàn bà, đ còn th y đủ ể ấ ược trong m còn có ụchút tình yêu, tình thương hay tình người, mà hành đ ng c a m đây ộ ủ ụ ởcàng khi n cho ngế ười khác kinh t m h n b i cái ngh và con ngở ơ ở ề ười
c a m , m vì ti c “cái ngàn vàng” c a Ki u, ti c ti n c a m , và ti c ủ ụ ụ ế ủ ề ế ề ủ ụ ếcho món h i l n ch a k p trao tay đã m t L i nói c a m không còn ờ ớ ư ị ấ ờ ủ ụ
ng t ngào và d ch u nh lúc đ a Ki u vào, s cay nghi t và đòn roi ọ ễ ị ư ư ề ự ệ
c a m đã ép Ki u đau đ n mà t sát Nh ng không đ Ki u ch t, m ủ ụ ề ớ ự ư ể ề ế ụkhông th đ “m t c chì l n chài”, m cho ngể ể ấ ả ẫ ụ ười ch a tr , coi sóc ữ ị
Ki u, m không c u Ki u vì s hãi cho tính m ng con ngề ụ ứ ề ợ ạ ười, cũng không ph i vì thả ương xót Ki u mà t t c đ u vì đ ng ti n S li u lĩnh ề ấ ả ề ồ ề ự ề
c a Ki u khi n m hi u đủ ề ế ụ ể ược trong lúc này “già néo thì đ t dây”, ngứ ườiđàn bà nham hi m y l c lõi đ i y ph i tìm cách l a l i xoa d u, ể ấ ọ ờ ấ ả ự ờ ị
khuyên gi i Ki u :ả ề
“ M t ng ộ ườ ễ i đ n có m y thân ! ấ Hoa xuân đ ươ ng nh y, ngày xuân còn dài ụ
….
Ng ườ i còn thì c a hãy còn, ủ Tìm n i x ng đáng làm con cái nhà ơ ứ Làm chi t i báo oán gia, ộ Thi t mình mà h i đ n ta hay gì ?” ệ ạ ế
Tưởng ch ng c u Ki u thoát ch t, dùng l i lẽ ngon ng t khuyên ừ ứ ề ế ờ ọ
gi i đ i Ki u, h a h n v i Ki u sẽ không b t nàng v y thân ng c ngà ả ờ ề ứ ẹ ớ ề ắ ấ ọ
đ ti p khách mà sẽ tìm ch n nào t t g nàng đi Tuy nhiên đ n hai câuể ế ố ố ả ế
th cu i l i đ l ý t s thi t đ n b n thân mình Ch ng t s thâm ơ ố ạ ể ộ ứ ợ ệ ế ả ứ ỏ ự
đ c c a con ngộ ủ ười m , m v n không th t b đụ ụ ẫ ể ừ ỏ ược món hàng có giá
tr nh Ki u Câu th cũng d đoán trị ư ề ơ ự ước ý đ thâm đ c c a m đ i ồ ộ ủ ụ ố
v i Ki u khi giam l ng nàng l u Ng ng Bích đ hòng bày m u tính ớ ề ỏ ở ầ ư ể ư
k v i S Khanh l a Ki u ế ớ ở ừ ề
“Mai sau ch ng nh l i, ẳ ở ư ờ Trên đ u có bóng m t tr i r ng soi” ầ ặ ờ ạ
Trang 20S khéo léo và lõi đ i khi n m d dàng chi m đự ờ ế ụ ễ ế ược lòng tin c a Ki u ủ ềqua l i th vô thờ ề ưởng vô ph t, đ i v i Ki u đó là ch “tín” nh ng đ i ạ ố ớ ề ữ ư ố
v i k ch ng có t tr ng nh m thì l i h a hay l i th đó ch ng có ý ớ ẻ ẳ ự ọ ư ụ ờ ứ ờ ề ẳnghĩa gì, vì v i m dù là nhân tính hay nhân cách cũng ch ng quan ớ ụ ẳ
tr ng b ng đ ng ti n K ho ch c a Tú Bà đ i v i Ki u b i nh ng ọ ằ ồ ề ế ạ ủ ố ớ ề ỉ ổ ưhoàn h o, v i 30 l ng b c đ c u k t v i S Khanh đ a Ki u đi tr n, ả ớ ạ ạ ể ấ ế ớ ở ư ề ố
r i đó m b t đồ ụ ắ ược Ki u và đ a v đánh đ p hành h , ép Ki u ph i ề ư ề ậ ạ ề ả
ti p khách theo ý mình :ế
“Tú Bà t c th ng đ n n i ố ẳ ế ơ
H m h m áp đi u m t h i t i nhà, ầ ầ ệ ộ ơ ạ Hung hăng ch ng nói ch ng tra, ẳ ẳ Dang tay vùi li u, d p hoa t i b i.” ễ ậ ơ ờ
S tráo tr , l t m t c a Tú Bà th t ghê g m Vì đ ng ti n s n sàng bánự ở ậ ặ ủ ậ ớ ồ ề ẵ
r lẻ ương tâm c a mình, s thâm đ c này Nguy n Du đã đ y nhân v t ủ ự ộ ễ ẩ ậ
đ n đ nh đi m c a s b i, vô nhân tính Qua đó tác gi cũng hé l m tế ỉ ể ủ ự ỉ ổ ả ộ ặtâm t i v n luôn đố ố ược che đ y c a xã h i phong ki n lúc b y gi vì ậ ủ ộ ế ấ ờ
đ ng ti n mà bi n ch t, mà vùi d p con ngồ ề ế ấ ậ ườ ặi đ c bi t là ngệ ười ph ụ
n trong xã h i cũ Ki u r i vào cái b y đ y m u m o c a Tú Bà tr ữ ộ ề ơ ẫ ầ ư ẹ ủ ởthành gái l u xanh, t đó cũng đầ ừ ược Tú Bà d y cho nhi u ngón ngh ạ ề ề
mà đ i v i m đã vô cùng thành th o, đã tr thành b n năng c a mình.ố ớ ụ ạ ở ả ủ
L i lẽ Tú Bà d y Ki u mà Nguy n Du đã vi t càng đ c càng chua xót thìờ ạ ề ễ ế ọcàng thương cho nàng Ki u, càng hi u rõ tề ể ường t n thì càng th y cái ậ ấngh và cái màu t i c a xã h i th t b n th u :ề ố ủ ộ ậ ẩ ỉ
“ trong còn l m đi u hay, Ở ắ ề
M i đem khép m , m i ngày riêng chung ố ở ỗ
Này con thu c l y n m lòng: ộ ấ ằ Vành ngoài b y ch , vành trong tám ngh ả ữ ề
Ch i cho li u chán hoa chê ơ ễ Cho lăn lóc đá, cho mê m n đ i ẩ ờ Khi khóe h nh khi nét ngài, ạ Khi ngâm g i nguy t, khi c ợ ệ ườ ợ i c t hoa.”
Ki u đã “nh p gia” thì ph i ch u “tùy t c” đã theo ngh thì ph i ề ậ ả ị ụ ề ả
h c l y cái h n, cái c t lõi c a ngh Tú Bà là ngọ ấ ồ ố ủ ề ười đã nhi u năm ềtrong ngh cũng vì th cũng tích lũy đề ế ược cái kinh nghi m, cái tri t lý ệ ế
c a ngh đ d y l i cho Ki u và các cô gái thanh lâu Nh ng càng phân ủ ề ể ạ ạ ề ưtích, khám phá càng th y s ph c t p c a cái ngh “buôn ph n, bán ấ ự ứ ạ ủ ề ấ
hương” này, cũng th y đấ ượ ực s nh nh p c a nó v y b n thân th và ơ ớ ủ ấ ẩ ể
Trang 21tâm h n c a ngồ ủ ười ph n nh th nào Trong tác ph m c a Nguy n ụ ữ ư ế ẩ ủ ễ
Du, ông ch khéo léo nh c t i mánh khóe c a ngh b ng tám ch xúc ỉ ắ ớ ủ ề ằ ữtích, dùng m t câu th đ chi u đ n h t nh ng góc khu t và chiêu trò ộ ơ ể ế ế ế ữ ấbên trong cái mà Tú Bà cho là s tinh túy c a ngh làng ch i - ự ủ ề ơ “ vành ngoài b y ch , vành trong tám ngh ” : ả ữ ề
VÀNH NGOÀI B Y CH bao g m các k năng lôi kéo khách làng Ả Ữ ồ ỷ
ch i nh :ơ ư
1 Kh p: ấ Có nghĩa là khóc, dùng nước m t đ tranh th lòng thắ ể ủ ương
c m c a khách làng ch i Ph i khóc lóc nh th t đ ch ng t mình ả ủ ơ ả ư ậ ể ứ ỏthành tâm, thi t ý Tú bà đã d y Ki u dùng nệ ạ ề ướ ừc g ng s ng t m vào ố ẩkhăn tay đ lau nể ước m t thì nắ ước m t sẽ không khô mà còn tuôn ra ắ
nh su i.ư ố
2 Ti n: ễ Có nghĩa là c t R khách cùng mình m i ngắ ủ ỗ ười cùng c t m t ắ ộ
m tóc, k t thành m t s i r i chia cho nhau bu c vào hai cánh tay, làm ớ ế ộ ợ ồ ộ
l “k t tóc” bi u t th y chung b n ch t, khách sẽ tễ ế ể ỏ ủ ề ặ ưởng là mình chân thành mà không n b ỡ ỏ
3 Thích: Có nghĩa là đâm, chích L y cây trâm chích vào c tay hay trên ấ ổ
b p đùi m y ch “Thân phu m nhân” (ngắ ấ ữ ỗ ười ch ng thân yêu tên là ồ
m ), khách th y v y càng thêm yêu quý, tin tỗ ấ ậ ưởng ta
4 Thiên: Có nghĩa là đ t, dùng hố ương đ t vào sáu huy t c a chàng và ố ệ ủnàng Sau khi th th t, c hai áp ngề ố ả ười vào nhau cùng đ t các huy t ố ệtrên b ng, trên cánh tay, c tay Mánh khóe này thu c ph m vi “kh ụ ổ ộ ạ ổ
nh c k ”.ụ ế
5 Giá: Có nghĩa là cướ ỏi h i làm v ch ng Sau khi đi u tra bi t khách làợ ồ ề ế
k giàu có thì th th , r rê, bàn chuy n cẻ ủ ỉ ủ ệ ưới nhau T t nhiên khách ấ
mu n cố ưới thì ph i b ra m t s ti n l n đ chu c mình ra Khi đã xài ả ỏ ộ ố ề ớ ể ộ
h t ti n thì tìm cách l t l ng đ đu i khéo khách đi.ế ề ậ ọ ể ổ
6 T u: ẩ Có nghĩa là ch y Đây là k “đà đao” N u th y dan díu đã lâu, ạ ế ế ấkhách h t ti n, mu n chu c không có ti n mà mu n ch i cũng không ế ề ố ộ ề ố ơcòn ti n đâu ch i ti p thì ch còn cách t ng kh khách đi cho r nh Lúc ề ơ ế ỉ ố ứ ả
y ph i giã v r khách đi tr n, h n gi h n ch nh ng không đ n,
đánh ti ng cho lính đi b t k b tr n, th t t khách ph i s mà tr n ế ắ ẻ ỏ ố ế ấ ả ợ ố
th t.ậ
Trang 227 T : ử Có nghĩa là ch t Ch t gi ch không ph i ch t th t Th th t ế ế ả ứ ả ế ậ ề ốcho h tin là mình yêu h , ch bi t có h thôi, n u không tin thì ch t ọ ọ ỉ ế ọ ế ếngay t i ch , trạ ỗ ước m t cho chàng th y N u bi t y có thê thi p r i, ắ ấ ế ế ế ốkhông th l y mình để ấ ược thì càng làm già đ n đ r y “c hai cùng ế ộ ủ ả
ch t h n là ch ng l y đế ơ ẳ ấ ược nhau!” Lúc đó, có tán gia b i s n, đem h t ạ ả ế
b c ti n ra dâng cho mình, y cũng không ti c.ạ ề ế
VÀNH TRONG TÁM NGH - t c là ám ch t m cách ân ái trong chuy n Ề ứ ỉ ấ ệchăn g i , tùy vào t ng khách mà đ i đãi khác nhau cho v a lòng, chi u ố ừ ố ừ ề
8 Khách l nh lùng – “ nhi p th n nhi m t a”ạ ế ầ ệ ỏ
“B y ch ”, “Tám ngh ” c a m Tú Bà cho th y s dày d n kinh nghi mả ữ ề ủ ụ ấ ự ạ ệ
t ng tr i c a m t đ i kĩ n Đâu đó trong câu th truy n đ t l i kinhừ ả ủ ộ ờ ữ ơ ề ạ ạnghi m cho Ki u ta thoáng th y là s c i m , s nhi t huy t, hay cáiệ ề ấ ự ở ở ự ệ ế
“tâm” mà c a m đ i v i ngh và n hi n đâu đó còn th y s dâm đãngủ ụ ố ớ ề ẩ ệ ấ ựqua t ng câu, t ng l i nh đang ti c r thòm thèm cho nh ng c m giácừ ừ ờ ư ế ẻ ữ ả
c a d c v ng gi đã tr nên cũ kĩ.ủ ụ ọ ờ ở
D y Ki u nh ng ngón ngh ghê t m y , đâu ch mu n b t Ki u ti pạ ề ữ ề ở ấ ỉ ố ắ ề ếkhách , còn mu n Ki u dùng nh ng đi u m d y làm đê mê nh ngố ề ữ ề ụ ạ ữ
đ ng mày râu lui t i l u xanh, lôi kéo nh ng ngấ ớ ầ ữ ười đàn ông đó làm giàucho m ụ
“M Càng tô l c chu t h ng ụ ụ ố ồ
Máu tham h th y h i đ ng thì mê” ễ ấ ơ ồ
Trang 23Câu th l t tr n s th t con ngơ ộ ầ ự ậ ườ ủi c a Tú Bà, ch c n nghe h i ti n thìỉ ầ ơ ề
đã không c m lòng đầ ược trướ ực s quy n rũ c a đ ng ti n, Nguy n Duế ủ ồ ề ễcòn kh ng đ nh trong ngẳ ị ười đàn bà này là lòng tham vô đáy B i vì thở ếThúc sinh sau khi mê đ m Ki u s n sàng b ti n ra chu c l y Ki u vắ ề ẵ ỏ ề ộ ấ ề ềlàm v lẽ, m đ ng ý bán Ki u ngay đ thu l i món l i l n cho mình ợ ụ ồ ề ể ạ ờ ớNhân v t Tú Bà tuy cũng là đàn bà nh ng l i không th u c m cho đànậ ư ạ ấ ả
bà, còn dùng chính “cái đàn bà” đ làm giàu cho mình, s n sàng l iể ẵ ợ
d ng , lôi kéo, chà đ p và làm nh nhu c cu c đ i và thân ph n c aụ ạ ơ ố ộ ờ ậ ủ
nh ng ngữ ười ph n đ th a ni m đam mê c a mình v i đ ng ti n Túụ ữ ể ỏ ề ủ ớ ồ ề
Bà đ i di n cho m t th l c đen t i và x u xa c a xã h i cũ, xã h i màạ ệ ộ ế ự ố ấ ủ ộ ộ
đ ng ti n n m quy n và chi ph i con ngồ ề ắ ề ố ười , bu c ngộ ười ta ph i đánhả
đ i c tâm h n và nhân cách đ tr nên điên cu ng dổ ả ồ ể ở ồ ưới quy n uy c aề ủ
nó S ph n ngố ậ ười ph n dụ ữ ưới th l c c a đ ng ti n và dế ự ủ ồ ề ướ ựi s nh nẫtâm c a con ngủ ười đã tr nên vô cùng r rúng và đáng thở ẻ ương, ti ngếkêu c u th t thanh c a h b xoáy trong màu đen c a xã h i mà khôngứ ấ ủ ọ ị ủ ộ
ai th u, ai hay.ấ
2.3 S Khanh ở
2.3.1 Ngo i hình ạ
S Khanh (ch Hán:ở ữ 傳 傳 ) thu c h th ng nhân v t ph n di n trongộ ệ ố ậ ả ệ
“Truy n Ki u” c a Nguy n Du Trong tác ph m, nhân v t này đệ ề ủ ễ ẩ ậ ược
nh c đ n câu th th 1062 Chính S Khanh cùng v i Mã Giám Sinh,ắ ế ở ơ ứ ở ớ
Tú Bà,… đã góp ph n đ y cu c đ i Ki u vào nh ng c n nguy bi n.ầ ẩ ộ ờ ề ữ ơ ế
S Khanh là tên riêng c a m t ngở ủ ộ ười con trai, bình thường nh trămưngàn cái tên khác Có lẽ n u không có m t trong truy n Ki u c aế ặ ệ ề ủNguy n Du thì nó sẽ không tr thành cái tên gây căm ph n, b khinhễ ở ẫ ịghét nh t, tr thành tên chung đ g i đám l u manh, dâm đãng,ấ ở ể ọ ưchuyên đi l a g t ái tình ph n ừ ạ ụ ữ
Trong Truy n Ki u, S Khanh là m t tay ch i, xu t hi n n i b t ệ ề ở ộ ơ ấ ệ ổ ậ ở
ch n l u xanh Lâm Tri Cùng v i Mã Giám Sinh và Tú Bà, y là m t trongố ầ ớ ộ
nh ng ngữ ườ ấi x u xa nh t n i kỹ vi n b c l t hào hoa, phong nhã N uấ ơ ệ ọ ố ế
Mã Giám Sinh là tay buôn người, m Tú Bà là gái làng ch i v già, thì Sụ ơ ề ở
Trang 24Khanh chính là k chuyên đi l a g t nh ng cô gái đáng thẻ ừ ạ ữ ương nhưThúy Ki u đ ép bu c h vào con đề ể ộ ọ ường ti p khách đau kh ê ch :ế ổ ề
“Đi đâu ch ng bi t con ng ẳ ế ườ ở i S Khanh!
B c tình, n i ti ng l u xanh, ạ ổ ế ầ
M t tay chôn bi t m y cành phù dung!” ộ ế ấ
S Khanh là m t tên l u manh chính c ng, song h n núp dở ộ ư ố ắ ưới hìnhdáng c a m t k th sinh N u Mã Giám Sinh đã tu i tr c ngo i tủ ộ ẻ ư ế ở ổ ạ ạ ứ
tu n đ đóng vai ngầ ể ười có c a đi l y nàng h u, thì S Khanh v i nhi mủ ấ ầ ở ớ ệ
v quy n rũ l a g t nh ng cô gái trong tr ng nên ph i đóng vai là traiụ ế ừ ạ ữ ắ ả
l đ m dáng đ c bi t là ph i tr h n, ph i “ơ ỏ ặ ệ ả ẻ ơ ả ch i chu t ả ố ”, “d u dàng ị ” đểmang dáng v nho sinh nh m có th d dàng th c hi n nhi m v ẻ ằ ể ễ ự ệ ệ ụ
“M t chàng v a tr c thanh xuân, ộ ừ ạ
Hình dong ch i chu t, áo khăn d u dàng” ả ố ị
V i v ngoài thanh l ch, ch nh t nh th , S Khanh đã trá thân m tớ ẻ ị ỉ ề ư ế ở ộcách hoàn h o, khi n cho Thúy Ki u m t thả ế ề ắ ường không th nh n raể ậcái b n ch t th t s c a h n, vì th mà m c m u và lâm vào c n nguyả ấ ậ ự ủ ắ ế ắ ư ơ
bi n: ế
“Nghĩ r ng cũng m ch th h ằ ạ ư ươ ng,
H i ra m i bi t là chàng S Khanh” ỏ ớ ế ở
Khi miêu t ngo i hình c a Mã Giám Sinh, Nguy n Du đ t hai t láy ả ạ ủ ễ ặ ừ ở
v trí thông thị ường sau danh t : “ừ Mày râu nh n nh i, áo qu n b nh ẵ ụ ầ ả bao”; thì khi vi t v S Khanh, nhà th cũng đ t hai tính t láy cùngế ề ở ơ ặ ừ ở
v trí “ị Hình dong ch i chu t, áo khăn d u dàng ả ố ị ”, nh đ ám ch b n ch tư ể ỉ ả ấ
c a hai ngủ ười này hoàn toàn gi ng nh nhau.ố ư
Ngoài ra, tác gi dung t “hình dong”, ch không ph i là “hình dung”.ả ừ ứ ả
B i, “ở dung” là t g c Hán v n có cái nghĩa trang tr ng, còn t “ừ ố ẫ ọ ừ dong” đã
tr thành t thu n Vi t nôm na b t lên cái ý m a mai khinh ghét Gi ngở ừ ầ ệ ậ ỉ ố
nh câu ca dao:ư
“Trông m t mà b t hình dong ặ ắ
Con l n có béo thì lòng m i ngon” ợ ớ