Khóa luận tốt nghiệp Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi con người không ngừng phải hoàn thiện và vươn lên, tìm cách khẳng định mình. Muốn có được điều đó, mỗi con người trước hết phải thật tự tin, khi tự tin nó sẽ giúp mọi người chiến thắng mọi khó khăn trong cuộc sống và đi tới thành công. Tự tin là phẩm chất nhân cách quan trọng có giá trị nhân văn và được hình thành trong quá trình hoạt động của con người. Tự tin có trong tất cả mọi người, mọi lứa tuổi với mức độ riêng, nó là điều kiện giúp con người phát huy cao độ mọi tiềm năng của bản thân và thích nghi với mọi biến đổi của tự nhiên, xã hội. Một đứa trẻ tự tin được giáo dục tốt lớn lên sẽ là một người có ích cho xã hội. Có thể nói tính tự tin càng phát triển thì con người càng thành công trong cuộc sống. Vui chơi cần cho mọi người và mọi lứa tuổi, đối với trẻ em thì vui chơi đã tạo nên cuộc sống cho chúng. Theo tác giả Nguyễn Ánh Tuyết "Chơi là hoạt động vô tư, tự nguyện, người chơi không nhằm vào một lợi ích thiết thực nào cả, trong khi chơi các mối quan hệ của con người với tự nhiên và xã hội được mô phỏng lại, nó mang đến cho con người một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoải mái dễ chịu". Với ý kiến trên một lần nữa lại khẳng định vai trò chủ đạo của hoạt động vui chơi đối với sự phát triển của trẻ. Hoạt động vui chơi giúp cho sự phát triển của trẻ được toàn diện, cân bằng và nhịp nhàng, đó là phương tiện giáo dục hiệu quả nhất để phát triển các chức năng tâm lí, sinh lí và hình thành nhân cách. Hoạt động vui chơi có nhiều điều kiện và cơ hội để giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 4 - 5 tuổi nói riêng. Trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi đang hình thành nhân cách, tính tự tin là một trong những phẩm chất nhân cách cần được quan tâm, hình thành ở trẻ ngay từ nhỏ, để chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào trường phổ thông, đúng theo định hướng đổi mới giáo dục mầm non hiện nay. Có rất nhiều con đường để giáo dục tính tự tin cho trẻ nhưng với ưu thế là hoạt động chủ đạo của tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi giữ vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển tâm lý nhân cách trẻ đồng thời là phương tiện giáo dục thuận lợi và có hiệu quả để giáo dục tính tự tin cho trẻ. Thực tế hiện nay, ở các trường mầm non việc giáo dục tính tự tin đã được thực hiện, tuy nhiên hiệu quả mang lại chưa cao vì giáo viên chưa đề xuất được các biện pháp phù hợp, các biện pháp chưa được chú trọng thường xuyên, nhiều giáo viên còn áp đặt trẻ, trẻ không được chủ động khi tham gia trò chơi. Cho nên cần có một sự nghiên cứu kỹ lưỡng, kết hợp giữa lý luận và thực tiển để có thể đưa ra những biện pháp hiệu quả nhằm phát huy tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi nói riêng, góp phần quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non nói chung Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình”. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, từ đó đề xuất biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo. 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Quá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi. 3.2. Khách thể nghiên cứu 26 giáo viên trường mầm non Đồng Mỹ 40 trẻ 4 - 5 tuổi trường mầm non Đồng Mỹ - Đông Hới - Quảng Bình 4. Giả thuyết khoa học Giáo dục tính tự tin cho trẻ rất cần thiết và quan trọng đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ mẫu giáo, giusptrer khẳng định mình trong cuộc sống. Nếu như đề ra được các biện pháp khoa học hợp lý để giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi thì sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục. 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi. 5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ. 5.3. Đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ. 6. Phạm vi nghiên cứu 6.1. Giới hạn về khách thể nghiên cứu 40 trẻ mầu giáo 4 - 5 tuổi. 26 giáo viên ở trường mầm non Đồng Mỹ - thành phố Đồng Hới - tỉnh Quảng Bình. 6.2. Giới hạn về nội dung nghiên cứu Nghiên cứu về thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ nhằm đề xuất biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non. 6.3. Giới hạn thời gian nghiên cứu Thực hiện nghiên cứu từ tháng 1- 7/2020 7. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài chúng tôi sử dụng 3 nhóm phương pháp: 7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận Sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lí luận có liên quan đến đề tài nghiên cứu. 7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn 7.2.1. Phương pháp quan sát Quan sát những biểu hiện của tính tự tin ở trẻ trong hoạt động vui chơi ở hai lớp mẫu giáo. Quan sát hoạt động của giáo viên đối với trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nhằm tìm hiểu những biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ ở độ tuổi này. 7.2.2. Phương pháp đàm thoại Trò chuyện, trao đổi với giáo viên mầm non nhằm tìm hiểu nhận thức, thái độ của họ đối với việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non. 7.2.3. Phương pháp điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến Dùng phiếu điều tra ý kiến của giáo viên ở các trường mầm non về sự hiểu biết về tính tự tin và thực trạng sử dụng biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi. 7.2.4. Phương pháp thử nghiệm Thử nghiệm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi đã đề xuất trên trẻ nhằm hỗ trợ việc kiểm nghiệm tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất. 7.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học Sử dụng một số công thức toán học để phân tích và xử lý các số liệu đã thu thập được về mặt định lượng, làm cơ sở để đưa ra những nhận định, đánh giá về mặt định tính một cách khách quan về các kết quả nghiên cứu. 8. Đóng góp của đề tài - Đề tài góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về quá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non. - Làm rõ thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình. - Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non. 9. Cấu trúc đề tài Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị thì nội dung của khóa luận gồm có 3 chương, cụ thể: - Chương 1: Một số vấn đề lý luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non. - Chương 2: Thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình. - Chương 3: Đề xuất và thử nghiệm sư phạm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình.

LỜI CẢM ƠN!

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Sư phạm, thư viện trường Đạihọc Quảng Bình đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong thời gian học tập và nghiêncứu tại trường

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn Ths Nguyễn Thị Xuân Hương đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt những kiến thức bổ

ích, dìu dắt em trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài này

Xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, toàn thể giáo viên, các cháu mẫu giáo 4 - 5tuổi trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình đã giúp em hoàn thành khóaluận này

Chân thành cảm ơn tất cả bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập

và nghiên cứu

Cuối cùng, con xin chân thành cảm ơn gia đình đã luôn ủng hộ, động viên controng suốt quá trình học tập và nghiên cứu

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN! i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐÔ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Đóng góp của đề tài 4

9 Cấu trúc đề tài 4

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC TÍNH TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI 5

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi 5

1.1.1 Một số nghiên cứu khoa học về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo trên thế giới 5

1.1.2 Một số nghiên cứu về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở Việt Nam 7

1.2 Những vấn đề lý luận cơ bản về tính tự tin và giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi 7

1.2.1 Khái niệm về "Tính tự tin" 7

1.2.2 Những biểu hiện của tính tự tin ở trẻ 4 - 5 tuổi 9

1.2.2.1 Đặc điểm tâm lý trẻ 4 - 5 tuổi 9

1.2.2.2 Những biểu hiện của tính tự tin ở trẻ 4 - 5 tuổi 11

1.2.3 Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 13

1.2.3.1 Khái niệm giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 13

1.2.3.2 Nhiệm vụ, nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 13

1.3 Hoạt động vui chơi với việc giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi 15

1.3.1 Hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo 15

1.3.1.1 Nguồn gốc và bản chất của hoạt động vui chơi 16

1.3.1.2 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo 17

1.3.2 Vai trò của hoạt động vui chơi đối với giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi 19

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục tính tự tincho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 22

Tiểu kết chương 1 23

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 -5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG MỸ - ĐÔNG HỚI - QUẢNG BÌNH 24

2.1 Tổ chức nghiên cứu 24

2.1.1 Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu 24

2.1.2 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng 25

2.1.2.1 Mục đích khảo sát 25

2.1.2.2 Đối tượng khảo sát 26

2.1.2.3 Nội dung khảo sát 26

2.1.2.4 Phương pháp đàm thoại 26

2.1.2.5 Phương pháp sử dụng phiếu điều tra (ankét) 26

2.1.2.6 Phương pháp quan sát 27

2.1.2.7 Phương pháp dùng toán thống kê xử lý kết quả thu được 27

2.2 Kết quả khảo sát thực trạng về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 27

2.2.1 Nhận thức của GVMN về sự cần thiết của việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 27

2.2.2 Biểu hiện tính tự tin củatrẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 29

2.2.3 Mục đích giáo dục tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 30

2.2.4 Nội dung giáo dục tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 -5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 32

2.2.4 Biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động

vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 36

2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt dộng vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ 39

2.2.5.1 Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến quá trình giáo tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạtn động vui chơi ở trường mầm non 39

2.2.5.2 Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến quá trình giáo dục tính tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi 41

Tiểu kết chương 2 42

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT VÀ THỬ NGHIỆM SƯ PHẠM MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TÍNH TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG MỸ - ĐÔNG HỚI - QUẢNG BÌNH 43

3.1 Đề xuất một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 43

3.1.1 Cơ sở khoa học đề xuất các biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 43

3.1.2 Đề xuất các biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 43

3.2 Tổ chức thử nghiệm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi qua hoạt động vui chơi 53

3.2.1 Mục đích thực nghiệm 53

3.2.2 Đối tượng, phạm vi và thời gian thử nghiệm 53

3.2.3 Nội dung thử nghiệm 53

3.2.4 Tổ chức thử nghiệm 53

3.2.5 Tiến hành thử nghiệm 54

3.2.6 Phân tích kết quả thử nghiệm 54

3.2.6.1 Mức độ biểu hiện hành vi tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trước TN 54

Tiểu kết chương 3 59

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ SƯ PHẠM 60

1 Kết luận 60

2 Kiến nghị sư phạm 61

2.1 Đối với cơ sở đào tạo 61

2.2 Đối với trường mầm non 61

2.6 Đối với trẻ 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH TRẺ NHÓM ĐỐI CHỨNG VÀ NHÓM THỬ NGHIỆM PHỤ LỤC 2: PHIẾU QUAN SÁT CÁC BIỆN PHÁP GIÁO DỤC CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON

PHỤ LỤC 3: PHIẾU ĐIỀU TRA GIÀNH CHO GIÁO VIÊN

PHỤ LỤC 4: PHIẾU PHỎNG VẤN DÀNH CHO TRẺ

PHỤ LỤC 5: VẬN DỤNG CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT VÀO NỘI DUNG

CHƯƠNG TRÌNH THỰC NGHIỆM

PHỤ LỤC 6: MỘT SỐ HÌNH ẢNH GIAI ĐOẠN THỬ NGHIỆM

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT Ký hiệu, chữ viết tắt Nghĩa đầy đu

Biểu đồ

2.1 Sự cần thiết của việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu

giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi3.1 Mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm TN và

ĐC trước TN3.2 Mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm TN và

ĐC sau TN 3.3 So sánh mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm

TN trước và sau TN

Bảng

2.1 Biểu hiện tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông

qua hoạt động vui chơi2.2 Mục đích giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5

tuổi thông qua hoạt động vui chơi2.3 Giáo dục nhận thức cho trẻ mẫu giáo2.4 Giáo dục thái độ đúng đắn với hành vi của tính tự tin

cho trẻ2.5 Giáo dục các hành vi tự tin cho trẻ mẫu giáo2.6 Biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ MG 4 - 5 tuổi

qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ2.7

Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến quá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua họat động vui chơi

2.8

Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến quá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

3.1 Mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm TN và

ĐC trước TN

3.2 Mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm TN và

ĐC sau TN

3.3 So sánh mức độ biểu hiện hành vi tự tin của trẻ nhóm

thử nghiệm trước và saukhi thử nghiệm

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết cua đề tài

Xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi con người không ngừng phải hoàn thiện vàvươn lên, tìm cách khẳng định mình Muốn có được điều đó, mỗi con người trước hếtphải thật tự tin, khi tự tin nó sẽ giúp mọi người chiến thắng mọi khó khăn trong cuộcsống và đi tới thành công Tự tin là phẩm chất nhân cách quan trọng có giá trị nhânvăn và được hình thành trong quá trình hoạt động của con người Tự tin có trong tất cảmọi người, mọi lứa tuổi với mức độ riêng, nó là điều kiện giúp con người phát huy cao

độ mọi tiềm năng của bản thân và thích nghi với mọi biến đổi của tự nhiên, xã hội.Một đứa trẻ tự tin được giáo dục tốt lớn lên sẽ là một người có ích cho xã hội Có thểnói tính tự tin càng phát triển thì con người càng thành công trong cuộc sống

Vui chơi cần cho mọi người và mọi lứa tuổi, đối với trẻ em thì vui chơi đã tạonên cuộc sống cho chúng Theo tác giả Nguyễn Ánh Tuyết "Chơi là hoạt động vô tư,

tự nguyện, người chơi không nhằm vào một lợi ích thiết thực nào cả, trong khi chơicác mối quan hệ của con người với tự nhiên và xã hội được mô phỏng lại, nó mangđến cho con người một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoải mái dễ chịu" Với ý kiến trênmột lần nữa lại khẳng định vai trò chủ đạo của hoạt động vui chơi đối với sự phát triểncủa trẻ Hoạt động vui chơi giúp cho sự phát triển của trẻ được toàn diện, cân bằng vànhịp nhàng, đó là phương tiện giáo dục hiệu quả nhất để phát triển các chức năng tâm

lí, sinh lí và hình thành nhân cách Hoạt động vui chơi có nhiều điều kiện và cơ hội đểgiáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 4 - 5 tuổi nói riêng Trẻ mẫu giáo

4 - 5 tuổi đang hình thành nhân cách, tính tự tin là một trong những phẩm chất nhâncách cần được quan tâm, hình thành ở trẻ ngay từ nhỏ, để chuẩn bị những tiền đề cầnthiết cho trẻ bước vào trường phổ thông, đúng theo định hướng đổi mới giáo dục mầmnon hiện nay Có rất nhiều con đường để giáo dục tính tự tin cho trẻ nhưng với ưu thế

là hoạt động chủ đạo của tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi giữ vai trò quan trọngtrong sự hình thành và phát triển tâm lý nhân cách trẻ đồng thời là phương tiện giáodục thuận lợi và có hiệu quả để giáo dục tính tự tin cho trẻ

Thực tế hiện nay, ở các trường mầm non việc giáo dục tính tự tin đã được thựchiện, tuy nhiên hiệu quả mang lại chưa cao vì giáo viên chưa đề xuất được các biệnpháp phù hợp, các biện pháp chưa được chú trọng thường xuyên, nhiều giáo viên còn

áp đặt trẻ, trẻ không được chủ động khi tham gia trò chơi Cho nên cần có một sự

nghiên cứu kỹ lưỡng, kết hợp giữa lý luận và thực tiển để có thể đưa ra những biệnpháp hiệu quả nhằm phát huy tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi nói riêng, góp phầnquan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non nóichung

Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổithông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, từ đó đề xuất biện pháp góp phầnnâng cao hiệu quả giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Quá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vuichơi

3.2 Khách thể nghiên cứu

26 giáo viên trường mầm non Đồng Mỹ

40 trẻ 4 - 5 tuổi trường mầm non Đồng Mỹ - Đông Hới - Quảng Bình

4 Giả thuyết khoa học

Giáo dục tính tự tin cho trẻ rất cần thiết và quan trọng đối với sự hình thành vàphát triển nhân cách của trẻ mẫu giáo, giusptrer khẳng định mình trong cuộc sống Nếunhư đề ra được các biện pháp khoa học hợp lý để giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo

4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi thì sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông quahoạt động vui chơi

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổithông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ

5.3 Đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn về khách thể nghiên cứu

40 trẻ mầu giáo 4 - 5 tuổi

26 giáo viên ở trường mầm non Đồng Mỹ - thành phố Đồng Hới - tỉnh QuảngBình

6.2 Giới hạn về nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu về thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thôngqua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ nhằm đề xuất biện pháp giáo dụctính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non

6.3 Giới hạn thời gian nghiên cứu

Thực hiện nghiên cứu từ tháng 1- 7/2020

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài chúng tôi sử dụng 3 nhómphương pháp:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề líluận có liên quan đến đề tài nghiên cứu

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng phiếu trưng cầu ý kiến

Dùng phiếu điều tra ý kiến của giáo viên ở các trường mầm non về sự hiểu biết

về tính tự tin và thực trạng sử dụng biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổithông qua hoạt động vui chơi

7.2.4 Phương pháp thử nghiệm

Thử nghiệm một số biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi đã

đề xuất trên trẻ nhằm hỗ trợ việc kiểm nghiệm tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất

7.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học

Sử dụng một số công thức toán học để phân tích và xử lý các số liệu đã thu thậpđược về mặt định lượng, làm cơ sở để đưa ra những nhận định, đánh giá về mặt địnhtính một cách khách quan về các kết quả nghiên cứu

8 Đóng góp cua đề tài

- Đề tài góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn về quá trình giáodục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầmnon

- Làm rõ thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông quahoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình

- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tính tự tin chotrẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

9 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và kiến nghị thì nội dung của khóa luận gồm

có 3 chương, cụ thể:

- Chương 1: Một số vấn đề lý luận về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông

qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Chương 2: Thực trạng giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi qua hoạt

động vui chơi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình

- Chương 3: Đề xuất và thử nghiệm sư phạm một số biện pháp giáo dục tính tự

tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đồng

Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC TÍNH TỰ TIN CHO TRẺ MẪU

GIÁO 4 - 5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi

Tính tự tin có vai trò rất quan trọng đối với con người nói chung và trẻ em nóiriêng Giáo dục tính tự tin cho trẻ mầm non là một trong những nhiệm vụ quan trọngbởi vì ở lứa tuổi này, sự tăng trưởng và phát triển tâm lý, sinh lý đều diễn ra với mộttốc độ lớn Chính vì vậy, tính tự tin là vấn đề đã được quan tâm từ lâu và trở thành đốitượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học, trong đó có ngành tâm lý học và giáo dụchọc Trong lịch sử đã có nhiều công trình nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng, cótính chất quyết định của tính tự tin đối với cuộc sống xã hội và hình thành nhân cáchcon người

1.1.1 Một số nghiên cứu khoa học về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo trên thế giới

Vấn đề giáo dục tính tự tin cho trẻ từ lâu được các nhà tâm lý học và giáo dụchọc quan tâm nghiên cứu, vào những năm thế kỷ XX, nhà tâm thần học người NamPhi Joseph Wolpe là người sử dụng từ “tự tin” đầu tiên Việc nghiên cứu tính tự tinđược bắt nguồn từ lý thuyết tâm lý hành vi do Ivan Paplov và Joseph Wolpe đã sánglập bao gồm: Quan sát, cách ly, phân tích và phân loại hành vi tự tin Hành vi tự tinkhông phải là phát minh của con người mà là một phần vốn có trong hành vi của loàingười

Trong nghiên cứu của mình “Tự tin là điều kiện để phát triển nhân cách” Nhàtâm lý học Nga T.P.Xkripkina đã cho thấy trong hàng loạt vấn đề nghiên cứu nhâncách của các nhà tâm lý học nga, vấn đề tự tin rất ít được đề cập đến Nghiên cứu sự tựtin là rất quan trọng để hiểu rõ cơ chế hình thành một nhân cách sáng tạo, chủ động,độc lập

Đã có các nhà tâm lý học nghiên cứu cảm giác tự tin, nói: “Nhu cầu quan trọngnhất của con người là tính tự tin” Trong khi nghiên cứu về cảm giác tự tin họ nói: “Tựtin quá cũng không cần thiết, bởi vì đó không phải là một đặc điểm tích cực, nó có thểdẫn đến thô bạo Người có tính tự tin cực đoan thường rơi vào cảnh “Không biết làm

ra vẻ biết”, rất tự đắc Hành vi đó trong giao tiếp xã hội, rất dễ tạo ra xung đột với

người khác Do đó họ cho rằng “Một người giàu tính tự tin phải là người chân thành,thẳng thắn, thực sự cầu thị, vừa cố gắng phát triển sở trường của mình, khiêm tốn màkhông tự ti, tự tin mà không ngông cuồng” [25]

Bower nói “Thiếu tự tin là nguyên nhân của mọi thất bại" Ông đã đề cao vai tròcủa tự tin trong cuộc sống Thật vậy, trong thực tế không ít người cảm thấy số phận củamình long đong lận đận, cứ loay hoay mãi mà vẫn thất bại trong cuộc sống và trongcông việc Bời vì họ thường hay dựa dẫm vào người khác, họ không biết mình có nhữngkhả năng gì, do đó họ không biết đánh giá bản thân mình Người thiếu tự tin vì thế trongchừng mực nào đó không thành đạt trong cuộc sống Nhưng trong thực tế không phải aicũng tìm hiểu, khám phá nó để củng cố tự tin của mình để sống tích cực hơn Như vậy,Bower đã đề cao vai trò tính tự tin đối với quá trình phát triển đời người Ông đã pháttriển lý thuyết giáo dục tính tự tin lên một nấc thang mới cao hơn

Theo Rudaki: “Tính tự tin chính là trụ cột của tinh thần phong độ, khiến conngười cởi mở lạc quan, làm tiêu trừ và ngăn ngừa sinh sản lòng tự ti, biết sử lý vấn đềmột cách quyết đoán, nhanh gọn” [15]

Nghiên cứu về tính tự tin của trẻ, nhà tâm lý học nổi tiếng người Canada JanDargatz cho rằng: Bí quyết quan trọng nhất trong việc nuôi dạy trẻ là làm cho trẻ cóđược tính tự tin Đứa trẻ tự tin là đứa trẻ sau này sẽ đi bằng chính đôi chân, nghị lực vàtrí tuệ của nó Đứa trẻ tự tin sẽ làm nhẹ đi rất nhiều nỗ lực dạy dỗ của gia đình, nhàtrường và xã hội Khi trẻ tự tin sẽ giúp trẻ có nhiều cơ hội thành đạt trong cuộc sống.Tiến sĩ tâm lý học trẻ em Richard woolfson cũng chỉ rõ: Tạo cho trẻ sự tự tin là việclàm vô cùng quan trọng Nếu trẻ cảm thấy tự tin chúng sẽ có can đảm khám phá mọithế giới xung quanh dù chỉ một lần Đây là một điều đáng quan tâm khi trẻ lên 4 - 5tuổi, trẻ có những trải nghiệm mới về vui chơi và học tập Trẻ cần có sự tự tin để ứngphó giải quyết những trải nghiệm đó Do vậy tự tin rất quan trọng cho con người nóichung và đặc biệt cho trẻ nói riêng

Như vậy, điểm qua vài nét về lịch sử nghiên cứu tính tự tin của các nhà tâm lýgiáo dục học nước ngoài cho thấy: Vấn đề tính tự tin và giáo dục tính tự tin đã đượcnhiều nhà nghiên cứu quan tâm, tìm hiểu và đưa ra quan điểm của mình Những côngtrình nghiên cứu trên đã phần nào cho thấy vai trò quan trọng của tính tự tin đối vớicon người Do vậy cần phải giáo dục tính tự tin cho con người nói chung và trẻ em nóiriêng

1.1.2 Một số nghiên cứu về giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở Việt Nam.

Ở Việt Nam, những năm gần đây vấn đề về tính tự tin cũng được các nhà giáodục Việt Nam quan tâm nghiên cứu

Tính tự tin là cơ sở tâm lý của sự phát triển và thành công của đời người, lại làchất xúc tác của năng lực và ý chí Với số đông người, trí lực bình thường cộng thêmtính tự tin cao là có thể đạt được thành công

Đinh Trí Viễn – Đông Phương Tri cho rằng: Tự tin chính là một chiếc quyềntrượng, một khi bạn có sự tự tin thì cách nhìn cuộc sống và nhìn vào chính bản thânbạn cũng sẽ thay đổi, khí chất sẽ càng ưu tú hơn, bạn sẽ càng lạc quan hơn.[22]

Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo do Trần Thị Trọng – PhạmThị Sửu: “Một người khi không tin tưởng vào chính bản thân mình thì sẽ chẳng baogiờ thấy thoải mái và hạnh phúc, Anh ta không tập trung vào công việc, lúc nào cũngdao động, lo lắng, bồn chồn”[21] Như vậy, tính tự tin có tính định hướng cho cuộc đờicủa mỗi người

Tác giả Hà Sơn trong cuốn "Hình thành lòng tự tin cho trẻ" và cuốn" Khai phátiềm năng nâng cao khả năng can đảm cho trẻ" có viết: "Khi không có lòng tin, mọiviệc chúng ta đều không thể làm được Một người đạt được thành công to lớn trướctiên là bởi vì người đó có lòng tin Cho nên tự tin là sức mạnh thần kỳ, chúng biến cáikhông thể thành cái có thể, biến cái có thể trở thành hiện thực Ngược lại không cólòng tin sẽ làm cho điều có thể biến thành không thể, làm cho không thể khó trở thànhtuyệt vọng" " Sự tự tin của con cái không phải là thứ thiên bẩm, mà nó phải được nuôidưỡng và bù đắp trong thực tiễn cuộc sống và trong học tập" [16]

Như vậy, các nhà Tâm lý - Giáo dục học ở Việt Nam từ trước đến nay đã nghiêncứu bản chất, biểu hiện và biện pháp để giúp trẻ tự tin hơn trong cuộc sống Họ khẳngđịnh vị trí quan trọng của tính tự tin trong việc hình thành và phát triển nhân cách toàndiện cho trẻ Do đó cần phải có những biện pháp nhằm giáo dục tính tự tin cho trẻ tuổimầm non

1.2 Những vấn đề lý luận cơ bản về tính tự tin và giáo dục tính tự tin cho trẻ

4 - 5 tuổi

1.2.1 Khái niệm về "Tính tự tin"

Sự tự tin có nghĩa là tin tưởng vào bản thân hoàn toàn, biết được sự quan trọng

và giá trị của mình Điều này không phải mù quáng tin tưởng vào bản thân Điều cơbản của lòng tự tin là cảm nhận được năng lực, giá trị và được yêu cùng trách nhiệm

và sự công nhận

Thông thường, trong mỗi người đều có sự tự tin nhất định kể cả ở người trưởngthành và trẻ em Sự tự tin bắt đầu hình thành ngay từ lúc mới sinh ra và tiếp tục theotrẻ lớn lên Mặc dù sự tự tin ở các độ tuổi không có gì khác biệt nhưng cách rèn luyện

sự tự tin cho trẻ ở các giai đoạn, lứa tuổi sẽ có nhiều khác biệt Bởi sự tự tin khôngphải là một tố chất có sẵn mà sẽ hình thành dần trong cuộc sống của con người Sự tựtin có thể giúp tạo nên giá trị cho bản thân mỗi người Nhưng trong cuộc sống có thể vìmột lý do nào đó, một người cảm thấy kém tự tin Ai cũng có điểm mạnh và điểm yếuriêng, không ai hoàn hảo, vì vậy bạn cần nhận biết được giá trị và điểm mạnh riêngcủa mình mới có thể lấy được sự tự tin cho bản thân

Theo đại từ điển Tiếng Việt do Bộ Giáo dục và Đào tạo – Trung tâm ngôn ngữvăn học Việt Nam – Nguyễn Như Ý chủ biên, tính tự tin được định nghĩa là: Tin vàobản thân mình: một người tự tin nói một cách tự tin [23]

Aldrele nói: "Tự tin ở đây chính là tin vào bản thân mình hoặc coi trọng bản thânmình".[26]

Theo Trí Đức viết “Tính tự tin là biết tin tưởng vào khả năng phẩm chất củamình, tin tưởng vào khả năng to lớn và phẩm chất tốt đẹp của mình có thể đạt đượcqua rèn luyện trong học tập và lao động Tự tin phải đi đôi với nỗ lực, bền bỉ và kiêntrì phấn đấu… Tự tin là dám chịu trách nhiệm về việc mình làm và chủ động tìm cáchkhắc phục mọi hoàn cảnh khó khăn".[3]

Nguyễn Ánh Tuyết có viết: Tính tự tin khác với tự cao, tự đại, đánh giá quá cao

sự thực, năng lực và phẩm chất của mình luôn luôn cho mình là tài giỏi hơn người vàcoi thường mọi người.[19]

Trong luận văn thạc sĩ Phạm Thị Huyên với đề tài “Một số biện pháp phát huytính tự lực cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động góc" có viết: "Tự tin là sựkết tinh những hiểu biết và tình cảm của bản thân đối với mình và ý chí của mình, là

sự tin tưởng vào năng lực của mình khi hành động Niềm tin tạo cho trẻ nghị lực, ý chí

để hành động phù hợp với quan điểm của bản thân, tạo cho trẻ tính kiên định khi hànhđộng, giúp trẻ có nhu cầu trạng thái hành động dựa trên năng lực của bản thân, tintưởng yêu quý, trân trọng mình Sự tự tin quyết định tính nguyên tắc và tính kiên định

trong suốt quá trình lao động Tự tin thể hiện ở yêu cầu cao đối với bản thân trong quátrình hành động".[12]

Như vậy, thuật ngữ "tự tin" được các tác giả sử dụng không hoàn toàn giống

nhau, song nội hàm khái niệm "tự tin" thì khá thống nhất Tự tin là tin vào bản thân

mình, nhận thức rõ được bản thân Từ những nghiên cứu ở trên và đặc biệt là theo

quan niệm của Trí Đức, trong đề tài này khái niệm "Tính tự tin" được hiểu như sau:

Tính tự tin là một phẩm chất nhân cách, là khả năng tin vào bản thân của mỗi người, giúp họ có sức mạnh, ý chí để tiến hành chắc chắn một việc nào đó.

Về bản chất tính tự tin được hình thành trên cơ sở cá nhân có nhu cầu, khả năng

và mong muốn tin tưởng vào sức lực của bản thân để thực hiện các nhiệm vụ đặt ra, tựtìm kiếm cách thức riêng để giải quyết các nhiệm vụ đó Tính tự tin cũng như bất cứphẩm chất nhân cách nào khác của nhân cách toàn vẹn, đều được hình thành, phát triểntrong hoạt động và thông qua hoạt động của con người, trong sinh hoạt cũng như tronggiao tiếp của con người với con người và thế giới xung quanh

1.2.2 Những biểu hiện của tính tự tin ở trẻ 4 - 5 tuổi

1.2.2.1 Đặc điểm tâm lý trẻ 4 - 5 tuổi

Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi:

- Đặc điểm phát triển trí nhớ:

+ Trí nhớ vận động: Trẻ có thể dần bỏ hình mẫu, nhưng những lời chỉ dẫn củangười lớn vẫn có ý nghĩa Động tác vững vàng hơn, nhanh và chính xác hơn, ít cónhững động tác thừa của cơ thể

+ Trí nhớ hình ảnh: Trí nhớ hình ảnh đặc biệt phát triển Trẻ nhớ những bứctranh, sự vật, sự việc mà trẻ đã vẽ trong đó, nhớ những phong cảnh mà trẻ tham quan,người mà trẻ đã từng gặp Biểu tượng thế giới xung quanh ở trẻ đã gắn kết với nhau,mang tính sinh động và hấp dẫn

+ Trí nhớ từ ngữ logic: Vốn tri thức, biểu tượng và những khái niệm ban đầu vềthế giới xung quanh, đòi hỏi trẻ cần nắm vững ngôn ngữ, điều này giúp trẻ phát triểntrí nhớ từ ngữ logic

+ Trí nhớ cảm xúc: Trẻ nhớ những cảm xúc vui buồn mà trẻ đã trải qua, trí nhớcảm xúc là một dạng của sự hồi tưởng giúp đời sống của trẻ thêm đa dạng và tinh tế

Sự hồi tưởng có liên quan đến tự ý thức của trẻ Trong hồi tưởng của trẻ có những điềuliên quan đến những thời điểm quan trọng của cuộc đời đứa trẻ và trong quan hệ với người khác, trí nhớ tác động đến quá trình hình thành nhân cách

- Đặc điểm tư duy của trẻ:

Ở tuổi mẫu giáo 4 - 5 tuổi thì tư duy trực quan hình tượng vẫn còn phát triểnmạnh mẽ là cơ sở để phát triển kiểu tư duy cao hơn sau này - tư duy trừu tượng, giúptrẻ có thể suy luận, phán đoán những sự vật, hiện tượng trong cuộc sống Tuy nhiêntrong hành vi của trẻ đã có sự xuất hiện yếu tố mới của kiểu tư duy trừu tượng giúpcho lập luận, suy nghĩ của trẻ có tính hợp lý hơn

- Đặc điểm phát triển tưởng tượng của trẻ:

Ở mẫu giáo nhỡ tưởng tượng của trẻ vẫn chủ yếu mang tính tái tạo, không chủđịnh Đến độ tuổi này tưởng tượng tái tạo của trẻ mang tính có chủ định và tích cựchơn Trẻ có khả năng tưởng tượng thầm trong đầu, không cần chỗ dựa trực quan ở bênngoài Tưởng tượng sáng tạo dần được phát triển Do vậy, khi tiến hành các bài tập vớicác tình huống giả định yêu cầu trẻ đóng vai các nhân vật trong tình huống thì trẻ hoàntoàn có khả năng thực hiện

Đặc điểm nhân cách của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi:

- Sự phát triển của các động cơ hành vi:

Ở độ tuổi này động cơ xã hội bắt đầu chiếm vị trí ưu thế trong hệ thống thứ bậccác động cơ Lúc này, trẻ đã hiểu rằng những hành vi của chúng có thể mang lại nhữnglợi ích cho những người khác, vì người khác

Động cơ hành vi của trẻ mẫu giáo trở nên đa dạng: Động cơ làm vui lòng ngườilớn, động cơ muốn khẳng định mình, động cơ thi đua… Cần phải quan tâm đến nộidung động cơ, cần giúp trẻ phát huy hành động tích cực, ngăn chặn những hành độngtiêu cực Trong hệ thống thứ bậc các động cơ, chúng được sắp xếp theo ý nghĩa của nóđối với bản thân đứa trẻ Nếu như động cơ xã hội vươn lên chiếm vị trí ưu thế thì trẻ sẽthực hiện những hành vi đạo đức tốt đẹp, còn ngược lại nếu như động cơ nhằm thỏamãn quyền lợi chiếm ưu thế thì trẻ sẽ hành động nhằm thỏa mãn quyền lợi cá nhân, ích

kỷ ảnh hưởng xấu đến sự hình thành nhân cách cho trẻ Do đó, trong giáo dục cần phảiđộng viên, khuyến khích, tạo ra những tình huống để gợi lên những hành vi mang tínhđạo đức tốt đẹp

- Sự hình thành ý thức:

Sự xuất hiện tự ý thức là dấu hiệu đầu tiên cũng là dấu hiệu cơ bản nhất của sựhình thành nhân cách Đó gọi là ý thức bản ngã Tự ý thức là tự nhận thức về bản thânmình, về vai trò của mình đối với những người xung quanh, tự nhận thức được vị trícủa mình trong các mối quan hệ xã hội để điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù

hợp.Ý thức bản ngã của trẻ được thể hiện rõ nhất trong sự tự đánh giá về sự thànhcông hay thất bại của mình, về những ưu điểm hay khuyết điểm của bản thân, vềnhững khả năng hay khiếm khuyết.

Đến độ tuổi này trẻ đã biết đánh giá hành vi của người khác và tự đánh giá hành

vi của bản thân mình, biết so sánh mình với người khác, mình ở hiện tại và trong quákhứ từ đó có những hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực xã hội

Đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi:

Đối với trẻ 4-5 tuổi, những kỹ năng sống về mặt ngôn ngữ mà trẻ có thể đạt được

và thể hiện tốt trong giai đoạn này bao gồm: Biết sử dụng đúng đại từ để miêu tả nhưnhững từ “anh ấy”, “chị ấy”, “cô ấy”,…Trẻ đã đọc thuộc lòng một bài thơ hoặc háttrọn vẹn một bài hát dành cho thiếu nhi (đúng lời và đúng giai điệu) Khi giao tiếp trẻ

đã nói rõ ràng, rành mạch một câu đầy đủ để người khác hiểu và biết thể hiện nhu cầu

cá nhân thông qua lời nói của mình Kỹ năng kể chuyện của trẻ cũng phát triển: trẻ cóthể kể được một câu chuyện tương đối dài với tốc độ trung bình, nói một câu tiếng Việtchứa 5 đến 6 từ Ban đầu là câu đơn, dần dần sẽ là những câu có cấu trúc ngữ phápphức tạp hơn

Chức năng điều khiển ngôn ngữ được phát triển trẻ có thể nhớ rõ và kể lại rànhmạch những sự việc xảy ra trong ngày của chính bản thân mình và thường xuyên thíchthắc mắc về một số dạng câu hỏi như ai, cái gì, vì sao, ở đâu, khi nào,…

Ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo trở thành hoạt động đặc biệt dưới các hình thức như:

Sự lắng nghe, đàm thoại, thảo luận và kể chuyện Hoàn thiện quá trình phát triển ngữ

âm, xuất hiện những tiền đề nắm vững ngữ pháp

1.2.2.2 Những biểu hiện của tính tự tin ở trẻ 4 - 5 tuổi

Theo Gael Lindefield ở trẻ tính tự tin biểu hiện khá rõ ràng: [4]

 Sự tự tin bên trong: Đứa trẻ tự tin sẽ có những biểu hiện chính như sau:

- Luôn tỏ ra cho mọi người thấy mình thích được tán dương, thích được khenthưởng và không cần tìm cách sai bảo người khác làm điều đó một cách gián tiếp

- Biết tìm những người bạn phù hợp, biết lắng nghe ý kiến của người khác, sẵn sàng

và háo hức đón nhận những lời đóng góp, dậy bảo của người lớn

- Được tiếp thêm sức lực thêm niềm hứng thú khi bản thân được người kháckhích lệ động viên

- Biết rõ những điểm mạnh của bản thân và do đó dễ dàng phát huy những khảnăng tiềm ẩn của mình.

- Xem việc mình đòi hỏi người khác thực hiện những nhu cầu cho bản thân mình

là chuyện đương nhiên

- Học cách tự đánh giá bản thân và đánh giá bạn

 Sự tự tin bên ngoài sẽ có những biểu hiện chính như sau:

- Trò chuyện được với mọi lứa tuổi và mọi thành phần

- Sử dụng hiệu quả những cử chỉ sao cho ăn khớp với lời nói

- Hiểu và sử dụng được những cử chỉ và cách ra dấu hiệu của người khác

- Không run sợ khi đứng nói trước đám đông

- Biết bày tỏ điều mình cần trực tiếp và thẳng thắn

- Biết bênh vực quyền lợi của mình và của người khác

- Biết cách chọn quần áo và màu sắc sao cho phù hợp với cá tính riêng củachúng

- Dám nhận thêm những thử thách và công việc nguy hiểm vì chúng biết mình cóthể kiềm chế được những nỗi sợ hãi, thất vọng và lo âu

- Biết kiềm chế cảm xúc, chia sẻ niềm vui nỗi buồn cùng bạn

Hai loại biểu hiện tự tin bên trong và tự tin bên ngoài này tương trợ lẫn nhau,chúng sẽ tạo cho ta một cái gì đó thật mạnh mẽ và hiệu quả hơn Điều quan trọng làphải phát triển hài hòa giữa yếu tố bên trong và bên ngoài của sự tự tin Bởi vì cónhững trẻ có thừa tính tự tin bên trong nhưng lại không thể nào thể hiện được nhữngđiểm mạnh cho mọi người nhìn thấy Người khác có lẽ không bao giờ biết được những

tư tưởng và niềm tin của đứa trẻ đó thực sự cụ thể và mạnh mẽ đến nhường nào, và vìchúng chưa bao giờ được học cách thể hiện những ưu thế của sự tự tin bên trong củachúng, nên chúng thua kém hơn người khác và có thể dẫn đến kết quả là chúng sẽ trởnên chán nản, nhụt chí và đau khổ Cho nên các nhà giáo cần tạo cho trẻ môi trườngthuận lợi, an toàn giúp cho trẻ hình thành và phát triển tính tự tin một cách đầy đủ hơn,

cả tự tin bên trong và bên ngoài

Tác giả Hữu Khánh trong cuốn "37 phương pháp đơn giản giáo dục tính tự tincho trẻ" [14] trong đó ông đưa ra rất nhiều biểu hiện tính tự tin của trẻ 4 - 5 tuổi:

- Tự khẳng định mình trong việc chơi, việc học và tự lập trong sinh hoạt hàngngày

- Dám bảo vệ quan điểm của mình ngay cả khi nói chuyện với người lớn.

- Thể hiện rõ rệt sự dũng cảm và bình tĩnh khi gặp khó khăn nguy hiểm hay khi

va vấp thất bại

- Dễ kết thân với bạn bè, có quan hệ bạn bè rộng rãi và biết chọn bạn mà chơi

- Làm việc gì cũng kiên trì làm cho đến cùng

- Không hùa vào ý kiến của đa số, khi chúng cho rằng ý kiến đó không đúng

- Thường độc lập ý kiến, xong biết phục thiện khi biết rằng ý kiến đó là khôngđúng

- Đứa trẻ tự tin là đứa trẻ biết điều gì làm được, nên làm và điều gì không nên,không được làm

Như vậy, tính tự tin có rất nhiều những biểu hiện khác nhau Trẻ mẫu giáo 4 - 5tuổi cũng đã có những biểu hiện khác nhau về tính tự tin, và ở những mức độ khácnhau Có trẻ tự tin ở hoạt động này nhưng không tự tin ở hoạt động khác, hoặc có trẻtrong tất cả các hoạt động đều e dè, rụt rè nhút nhát Do đó cần phải có các biện phápphù hợp để giúp trẻ tự tin hơn

1.2.3 Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

1.2.3.1 Khái niệm giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo

Chúng ta thấy giáo dục tính tự tin giúp con người cảm thấy hạnh phúc hơn vàtinh thần được thoải mái, khỏe khoắn hơn Hơn thế nữa nó còn là chìa khóa của thànhcông Giáo dục sự tự tin có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành kỹ năng tự tin ở mỗicon người Vì vậy việc giáo dục cho trẻ tự tin là một điều rất cần thiết và là nền tảng

để giúp trẻ hạnh phúc hơn

Như vậy, giáo dục tinh tự tin cho trẻ là một quá trình sư phạm được tổ chức mộtcách có mục đích có chương trinh có kế hoạch nhằm hình thành ở trẻ những hiểu biết

sơ đẳng về sự tự tin, giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, mạnh dạn, có ý chí để tiếnhành những hành vi phù hợp với bản thân

1.2.3.2 Nhiệm vụ, nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo

Trong cuốn "Chương trình giáo dục mầm non" do Bộ giáo dục và tào tạo banhành (2009), trong phần mục tiêu cụ thể tuổi mẫu giáo được đề ra ở 5 lĩnh vực Riênglĩnh vực phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội có đề cập đến việc phát triển một sốphẩm chất cá nhân: Mạnh dạn, tự tin, tự lực với mục tiêu cụ thể trong lĩnh vực này thìkết quả mong đợi thể hiện sự tự tin, tự lực ở trẻ mẫu giáo [2]:

- Trẻ 3 - 4 tuổi là: Mạnh dạn tham gia vào các hoạt động, mạnh dạn khi trả lờicâu hỏi Cố gắng thực hiện công việc đơn giản được giao.

- Trẻ 4 - 5 tuổi là: Tự chọn đồ chơi, trò chơi theo ý thích Cố gắng hoàn thànhcông việc được giao (trực nhật, dọn đồ chơi)

- Trẻ 5 - 6 tuổi là: Tự làm một số việc đơn giản hàng ngày Cố gắng tự hoànthành công việc được giao

Nhiệm vụ của giáo viên là: Tạo cơ hội thuận lợi cho sự tự tin của trẻ bằng cáchcung cấp môi trường cho phép sự lựa chọn các hoạt động do trẻ khởi xướng và thựchiện

Nhìn chung, chương trình giáo dục mầm non và các tài liệu về giáo dục trẻ hầuhết chỉ hướng dẫn chung chung chưa có yêu cầu và hướng dẫn cụ thể về nội dung giáodục tính tự tin cho trẻ Căn cứ vào mục tiêu giáo dục mầm non tôi xin được đề xuấtnhiệm vụ và nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ mầm non như sau:

 Nhiệm vụ giáo dục tính tự tin cho trẻ

- Hình thành, củng cố, phát triển ở trẻ những hành vi của tính tự tin.

- Bồi dưỡng cho trẻ có thái độ đúng đắn đối với hành vi tự tin.

- Giúp trẻ có những hiểu biết về tính tự tin.

 Nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ

Giáo dục tính tự tin cho trẻ mầm non là vấn đề cần thiết và quan trọng trong quátrình giáo dục và chăm sóc trẻ Nó góp phần vào việc hoàn thiện nhân cách cho trẻ.Không thể đề cập đến biện pháp nếu thiếu vắng nội dung giáo dục, vì thế tôi xin mạnhdạn đề xuất một số nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ:

Nội dung 1: Hình thành cho trẻ nhận thức về tính tự tin ở mức độ đơn giản

- Biết một số năng lực của bản thân mình như: vẽ, hát, múa, kể chuyện…

- Biết làm những việc vừa sức với mình (dọn đồ chơi, tưới cây, lau bàn ghế,

giúp cô giáo làm đồ dùng đồ chơi…)

- Biết trạng thái của mình ( Vui buồn , giận giữ, khỏe mạnh, ốm yếu)

- Biết trao đổi, thỏa thuận với bạn để cùng thực hiện hoạt động chung (chơi,

trực nhật )

- Biết đánh giá bản thân mình và người khác

- Nếu có lỗi biết sửa chữa lỗi lầm và yêu quý mình hơn.

Với những nội dung giáo dục trên giáo viên mầm non cần lồng ghép các nộidung giáo dục này trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ.

Nội dung 2: Giáo dục trẻ thái độ đúng đắn đối với những hành vi của tính tự tin

- Luôn yêu quý, tự hào về bản thân.

- Mạnh dạn, tự tin có trách nhiệm đối với bản thân trong mọi việc

- Lạc quan tin tưởng vào bản thân vượt khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

- Biết thể hiện hành vi của sự đồng cảm, chia sẻ ,tự tin, và biết vượt qua sợ hãi

- Biết tự hào, sung sướng, trân trọng với thành quả của mình làm ra Bày tỏ tình

cảm phù hợp, đúng lúc

- Có thái độ sẵn sàng giúp người khác và mong muốn sửa chữa làm lại khi thất

bại

Nội dung 3: Giáo dục các hành vi tự tin cho trẻ

- Trẻ tự chọn đồ chơi, trò chơi theo ý thích, biết lựa chọn dụng cụ, phương tiện

hoạt động để đạt kết quả

- Kiên trì, cố gắng hoàn thành công việc được giao.

- Biết tổ chức quá trình hoạt động vui chơi cho bản thân.

- Biết tự vượt qua khó khăn, tự làm và chịu trách nhiệm, không ỷ lại vào người

khác, chỉ nhờ người khác khi cần thiết

- Mạnh dạn khi tham gia vào các hoạt động, mạnh dạn khi trả lời câu hỏi.

- Tự quyết định và xử lý tình huống trong từng hoàn cảnh cụ thể khi tham gia

hoạt động

1.3 Hoạt động vui chơi với việc giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi

1.3.1 Hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo

Hoạt động vui chơi là một trong các loại hoạt động của trẻ ở trường mầm non, làhoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được người lớn tổ chức hướng dẫn nhằm giúp trẻthỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức, đồng thời nhằm giáo dục và phát triểntoàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này

Các nhà Tâm lý học đã chứng minh rằng, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻmẫu giáo Đó là hoạt động phù hợp với nhu cầu, khả năng và hứng thú của trẻ đồngthời nó tạo nên những nét tâm lý đặc trưng cho lứa tuổi Trong hoạt động vui chơi trẻchơi nhiều loại trò chơi khác nhau như: Trò chơi đóng vai theo chủ đề, trò chơi đóng

kịch, trò chơi xây dựng, lắp ghép, trò chơi học tập…trong đó trò chơi đóng vai theochủ đề là trò chơi trung tâm của trẻ.

1.3.1.1 Nguồn gốc và bản chất của hoạt động vui chơi.

Chơi là hoạt động rất tự nhiên trong cuộc sống của mỗi người, nó đặc biệt quantrọng đối với sự phát triển của trẻ em Không chơi trẻ không thể phát triển, không chơiđứa trẻ chỉ tồn tại chứ không phải là đang sống đó là một thực tế mang tính quy luật.Hoạt động vui chơi chiếm vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống tuổi thơ củamỗi người Chính vì lẽ đó mà hoạt động vui chơi từ lâu đã lôi cuốn, thu hút sự quantâm nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau: Sinh học, xã hộihọc, tâm lý học, giáo dục học…họ cùng đi tìm lời giải đáp như: Chơi là gì? Nó cónguồn gốc từ đâu? Kết quả nghiên cứu của một số nhà khoa học trên thế giới như:G.V Plekhanov, Đ.B Elcônhin, F.Siller,… cho thấy chơi là hoạt động của con người,xuất hiện trong đời sống xã hội từ xa xưa Song việc giải thích về nguồn gốc và bảnchất của trò chơi theo nhiều hướng khác nhau

Nhiều nhà Tâm lý học tiến bộ trên thế giới, đứng đầu là các nhà Tâm lý học mácxít cho rằng, hoạt động vui chơi của trẻ em mang bản chất xã hội, nó phản ánh laođộng và cuộc sống của người lớn, coi trò chơi là sợi dây nối liền các thế hệ với nhau

để truyền đạt kinh nghiệm và văn hóa từ đời này sang đời khác Hoạt động vui chơixuất hiện sau lao động và trên cơ sở của lao động, cùng với sự thay đổi vị trí của chínhtrẻ em trong các mối quan hệ xã hội Từ đó trò chơi được coi là một phương tiện giáodục trẻ em một cách nhẹ nhàng, thích thú và hữu hiệu

Trò chơi trẻ em xuất hiện khi loài người đạt tới một trình độ nhất định, thoát quathời kì hái lượm, khi mà công cụ lao động đã trở lên phức tạp, trẻ em không thể sửdụng để làm việc được như người lớn, do đó cần phải được tập, được làm thử trênnhững đồ vật thay thế (Tức là đồ chơi) và lúc này đứa trẻ chỉ chơi chứ chưa làm việcthực sự

Trên quan điểm Macxit các nhà Tâm lý học và giáo dục học khẳng định rằng, tròchơi có nguồn gốc lao động và mang bản chất xã hội, được truyền từ thế hệ này sangthế hệ khác chủ yếu bằng con đường giáo dục

G.V.Plêkhanov là người đầu tiên giải thích về nguồn gốc trò chơi góc độ Macxit.Tác giả cho rằng trong lịch sử loài người, trò chơi và nghệ thuật đều có nguồn gốc từlao động và phản ánh lao động: “Trò chơi là con đẻ của lao động, xét về mặt thời gian

thì lao động có trước và trò chơi có sau” và trò chơi là một sợi dây nối liền các thế hệvới nhau, cụ thể hơn là trò chơi truyền thụ những thành tựu văn hóa từ đời này sangđời khác.

Như vậy, các nhà Tâm lý – Giáo dục học Xô viết và phương Tây tiến bộ đều xemxét trò chơi của trẻ em như là một hoạt động xã hội Trò chơi có nguồn gốc từ lao động

và chuẩn bị cho thế hệ trẻ đến với lao động Trò chơi mang bản chất xã hội, nội dungchơi của trẻ em phản ánh cuộc sống hiện thực xung quanh Trò chơi không nảy sinhmột cách tự phát mà do ảnh hưởng có ý thức hoặc không có ý thức từ phía người lớn

và bạn bè, giao tiếp xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triểntrò chơi

1.3.1.2 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo

- Trò chơi mang tính tự do, tự nguyện và độc lập của trẻ được thể hiện rất cao trong trò chơi.

Tính tự do và độc lập cuả trẻ trong các loại trò chơi khác nhau được biểu hiệncũng khác nhau Khi bàn về tính độc lập của trẻ trong trò chơi, K.Đ.U sinki đã chorằng, trò chơi của trẻ mang tính độc lập cao bởi lẽ trẻ có hứng thú đặc biệt với nó Trẻchơi vì trẻ thích chơi, vì chơi là một hoạt động độc lập của chúng Nếu chơi mà bị épbuộc thì lúc ấy không còn là trò chơi nữa…trò chơi hấp dẫn đối với trẻ, bởi vì trẻ hiểu

nó, trẻ tự tạo ra nó Trong cuộc sống thực trẻ hoàn toàn là trẻ con, chúng chưa có tính

tự lực nào cả, chúng bị lôi cuốn theo dòng chảy của cuộc sống một cách mù quáng vàthờ ơ, nhưng ở trong trò chơi chúng là những con người trưởng thành đang thử sứcmình và tự tổ chức sự sáng tạo của mình…không nên bắt buộc trẻ chơi Trò chơi bắtbuộc thì không còn là trò chơi nữa

- Trò chơi là hành động mang tính tự điều khiển.

Hơn bất cứ hoạt động nào, khi tham gia vào trò chơi đứa trẻ bộc lộ hết mình mộtcách tích cực và chủ động, chơi là hoạt động độc lập và tự chủ đầu tiên của trẻ em.Trong trò chơi chứa đựng các luật chơi, đó là những quy định mà nhất thiết trẻ phảituân thủ trong khi chơi, nếu phá vỡ chúng thì trò chơi cũng bị phá vỡ theo Khi chơi trẻ

tự nguyện chấp nhận và thực hiện chúng, chúng tỏ ra rất kiên trì và tập trung chú ý khithực hiện các quy tắc ấy hơn cả khi thực hiện những yêu cầu của cuộc sống thực Cóthể nói các luật chơi đã tạo lên cơ chế tự điều khiển hành vi của trẻ Chính sự độc lập

tự điều khiển hành vi đó đã tạo cho trẻ không những niềm vui sướng và lòng tự tin

trong khi chơi mà còn giúp trẻ phát huy khả năng tự lập của mình trong cuộc sống saunày.

- Trong trò chơi có sự hiện diện của mầm mống sáng tạo.

Một số nhà tâm lý học cho rằng, không nên coi trò chơi của trẻ là một hoạt độngsáng tạo, bởi lẽ trong trò chơi trẻ em không tạo ra cái gì mới cả Thật sự đúng như vậy,nếu chúng ta coi trò chơi của trẻ em giống như hoạt động sáng tạo của người lớn thìthuật ngữ “sáng tạo” dùng ở đây là không thích hợp Song nếu như chúng ta xem xétdưới góc độ phát triển của trẻ em thì thuật ngữ đó có thể chấp nhận được.L.X.Vưgơtxki đã chỉ ra rằng, khi trong đầu đứa trẻ xuất hiện một dự định hay một kếhoạch nào đó và chúng có ý muốn thực hiện nó thì có nghĩa là trẻ đã chuyển sang hoạtđộng sáng tạo Nhà đạo diễn phim nổi tiếng G.L.Rôsanh đã viết: “Tất cả các loại tròchơi trẻ em đều là thế giới huyền ảo Trong thế giới huyền ảo những đứa trẻ không baogiờ đánh mất “cái tôi” thực của mình, trẻ giống như một người nghệ sỹ…Như vậy, tròchơi trẻ em có thể gọi là trò chơi nghệ thuật, còn sự huyền ảo của trò chơi trẻ em cóthể gọi là sự huyền ảo của nghệ thuật

- Trò chơi chứa đựng những xúc cảm tình cảm lành mạnh của người chơi.

Đứa trẻ lao vào cuộc chơi với tất cả sự say mê nhiệt tình vốn có của nó Trò chơitác động mạnh mẽ đến trẻ em chính vì nó thâm nhập một cách dễ dàng hơn cả vào thếgiới tình cảm của trẻ em mà tình cảm đối với chúng lại là động cơ hành động mạnh mẽnhất Dẫu biết rằng trong trò chơi mọi cái đều mang ý nghĩa tượng trưng đều là không

có thật, nhưng tình cảm mà trẻ em biểu hiện trong đó là tình cảm chân thực, hồn nhiên

và thẳng thắn, không hề mang tính giả tạo một chút nào Bởi vì không bao giờ đứa trẻlại thờ ở với những gì mình thể hiện Sắc thái xúc cảm chân thật mà trẻ bộc lộ trong tròchơi là một đặc điểm mà trẻ dễ nhận ra, khiến nhiều nghệ sĩ tài ba cũng mong muốn cóđược, vì chính nhờ nó mà họ dễ đạt tới thành công trong nghệ thuật

- Hoạt động vui chơi của trẻ mang tính chất vô tư

Hoạt động vui chơi của trẻ mang tính chất vô tư , nghĩa là trong khi chơi trẻkhông chủ tâm nhằm tới một lợi ích thiết thực nào cả Trong học tập người hoạt độngchủ tâm nắm vững tri thức, kĩ năng kĩ xảo cần thiết Trong lao động người hoạt độngchủ tâm tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội và bản thân Còn nguyên

cớ thúc đẩy đứa trẻ vào trò chơi chính là sự hấp dẫn của bản thân quá trình chơi chứkhông phải là kết quả đạt được của hoạt động đó

Chính sự hấp dẫn của quá trình chơi thúc đẩy trẻ tham gia trò chơi Trẻ chơi chỉcốt cho vui, chơi đem lại cho trẻ niềm vui sướng Chính vì lẽ đó mà hoạt động chơicủa trẻ thường gọi là hoạt động vui chơi K.D.Usinxki cho rằng: “Trẻ chơi vì là đểchơi, chơi để mà chơi, chơi mang lại niềm vui cho trẻ Khi trẻ phải chơi theo sự áp đặtcủa người lớn thì lúc ấy trò chơi không còn là trò chơi theo đúng nghĩa của nó”.

- Động cơ chơi không nằm trong kết quả mà nó nằm ngay trong bản thân hành động chơi.

Trong trò chơi, trẻ không bị phụ thuộc vào nhu cầu thực tiễn Chúng xuất phát từnhu cầu và hứng thú của bản thân S.L Rubinstein cho rằng: Động cơ chơi chủ yếu làphục vụ cho việc bắt chước một mặt nào đó của cuộc sống thực có ý nghĩa đối với trẻ

- Hoạt động vui chơi của trẻ là một hoạt động mô phỏng lại cuộc sống của con người.

Mô phỏng lại những mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên Do đó hoạtđộng này mang tính chất tượng trưng, trong khi chơi trẻ có thể dùng các đồ vật thaythế tượng trưng cho người thật, vật thật

1.3.2 Vai trò của hoạt động vui chơi đối với giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi.

Nhà giáo dục nổi tiếng Nga, Macarencô đã viết: "Trò chơi có một ý nghĩa quantrọng trong cuộc sống của trẻ, chẳng khác gì sự làm việc sự phục vụ của người lớn.Đứa trẻ thể hiện như thế nào trong trò chơi thì sau này trong phần lớn trường hợp nócũng thể hiện ra như thế trong công việc Vì vậy một nhà hoạt động trong tương laitrước tiên phải được giáo dục trong trò chơi" Văn hóa nỗi lạc Nga, Maxim Goocki đãtừng nói "Chơi là con đường dẫn trẻ em đến chỗ nhận thức được cái thế giới mà các

em đang sống, cái thế giới mà các em có sứ mệnh cải tạo" Điều này càng cho thấy vaitrò to lớn của trò chơi hay hoạt động vui chơi đối với trẻ em đặc biệt là trẻ lứa tuổimầm non

Vui chơi cần cho mọi người và mọi lứa tuổi, đối với trẻ em thì vui chơi đã tạonên cuộc sống cho chúng Theo tác giả Nguyễn Ánh Tuyết "Chơi là hoạt động vô tư,

tự nguyện, người chơi không nhằm vào một lợi ích thiết thực nào cả, trong khi chơicác mối quan hệ của con người với tự nhiên và xã hội được mô phỏng lại, nó mangđến cho con người một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoải mái dễ chịu" [ 19] Với ý kiếntrên một lần nữa lại khẳng định vai trò chủ đạo của hoạt động vui chơi đối với sự phát

triển của trẻ Hoạt động vui chơi giúp cho sự phát triển của trẻ được toàn diện, cânbằng và nhịp nhàng, đó là phương tiện giáo dục hiệu quả nhất để phát triển các chứcnăng tâm lí, sinh lí và hình thành nhân cách Hoạt động vui chơi có nhiều điều kiện và

cơ hội để giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 4 - 5 tuổi nói riêng.Thứ nhất: Vui chơi của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi là hoạt động mô phỏng lại cuộcsống của con người, những mối quan hệ giữa con người với con người, mối quan hệgiữa con người với tự nhiên và xã hội, vì vậy hoạt động này mang tính chất tượngtrưng Chính sự mô phỏng của hoạt động vui chơi là điều kiện để giáo dục tính tự tincho trẻ Trong khi chơi, tính chất mô phỏng, tượng trưng được thể hiện rất rõ Mỗi tròchơi phản ánh một mảng của hiện thực đời sống xã hội: bệnh viện, trường học, cửahàng, bách hóa, công viên ở đây trẻ thỏa sức hành động, được sống trong xã hội củangười lớn thu nhỏ, được làm việc được nói năng, được xưng hô như người lớn vì thếtrẻ luôn là chủ thể tích cực, trẻ được tự do thoải mái và tự tin vào bản thân mình.Chính vì thế có thể nói hoạt động vui chơi có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dụctính tự tin cho trẻ

Ta có thể thấy khi trẻ chơi trò chơi "Bán hàng", trẻ mô phỏng lại hoạt động mua,bán, ở đó có người mua, người bán, hàng hóa, tất cả đều không phải là thật mà chỉ lànhững vật tượng trưng nhưng đã đem lại cho trẻ niềm say mê, hứng thú, trẻ nhập vàovai chơi và tham gia vào cuộc chơi một cách chủ động, tự tin điều này là cơ hội vàđiều kiện tốt để giáo viên có thể giáo dục tính tự tin cho trẻ

Thứ hai: Hoạt động vui chơi của trẻ là hoạt động độc lập, tự điều khiển Trongkhi chơi chúng tự lực làm lấy mọi việc: Chọn nội dung chơi, vai chơi, tìm kiếm đồdùng đồ chơi, đặc biệt là độc lập trong suy nghĩ để khắc phục những trở ngại và tìmkiếm cách chơi tốt hơn Trong tính độc lập biểu hiện độc đáo là sự tự điều chỉnh hành

vi của mình trong khi chơi Đó chính là cơ hội thuận lợi để trẻ tự tin vào bản thân thểhiện hết khả năng của mình trong khi tham gia chơi

Hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi mang tính chủ định, độc lập vàmang tính sáng tạo, hoạt động vui chơi chính là thời điểm trẻ tự hoạt động theo nhucầu, ý muốn của bản thân, tự bộc lộ mình tự sáng tạo, trẻ luôn là chủ thể hoạt động tíchcực không bị ảnh hưởng chi phối từ các yếu tố bên ngoài, trẻ mạnh dạn tự tin thể hiệnmọi suy nghĩ và hành động của mình Vì vậy giáo viên cần tạo mọi điều kiện, khuyếnkhích trẻ tự tin thể hiện bản thân mình Trong quá trình vui chơi trẻ được chơi các trò

chơi, trẻ học làm người lớn, tự tin phản ánh chân thực hành vi của mình Vì vậy cácchức năng tâm lý của trẻ được hình thành và phát triển mạnh mẽ, bên cạnh đó ngônngữ cũng phát triển với tốc độ cao Sự tự ý thức bản thân tự tin khẳng định mình đãgiúp trẻ cố gắng thực hiện nhiệm vụ trong trò chơi Như vậy hoạt động vui chơi là mộttrong những hoạt động để trẻ thể hiện hành vi tính tự tin của mình trong các trò chơi,trẻ tự quyết định trò chơi, bạn chơi, phương tiện và đồ dùng chơi, tự tin trong hành vichơi của mình…

Thứ ba: Hoạt động vui chơi là một hoạt động mang màu sắc xúc cảm chân thựcmạnh mẽ Đứa trẻ lao vào cuộc chơi với tất cả sự say mê và lòng nhiệt tình vốn có của

nó Trò chơi tác động mạnh mẽ và toàn diện đến trẻ chính là vì nó thâm nhập dẽ dànghơn cả vào thế giới tình cảm của trẻ, mà tình cảm đối với đứa trẻ là động cơ mạnh mẽnhất Mặc dù trong trò chơi mọi cái đều mang ý nghĩa tượng trưng, đều không có thậtnhưng tình cảm và thái độ mà trẻ em biểu hiện trong đó là tình cảm chân thực, hồnnhiên và thẳng thắn, không hề mang tính giả tạo Chính điều này là điều kiện để pháttriển tình cảm ở trẻ em, phát triển năng lực nhận biết và bày tỏ cảm xúc, tình cảm củamình, hiểu và đáp lại cảm xúc, tình cảm của người khác Mặt khác nhờ sự phát triểntình cảm còn là hình thành và rèn luyện sự tự tin Chính sự tự tin sẽ thúc đẩy cảm xúc

về khả năng độc lập và những tình cảm tích cực của trẻ đảm bảo cho sự thành côngtrong các hoạt động

Khi chơi sẽ là dịp tốt để trẻ bộc lộ hay kiềm chế cảm xúc của mình, đặc biệt làkhi đóng vai các nhân vật trong trò chơi Nếu đóng vai "Bác sĩ" trẻ sẽ có thái độ âncần, chia sẻ nỗi đau với bệnh nhân, nếu đóng vai "Người công nhân xây dựng" trẻ sẽ

có thái độ nhiệt tình trong công việc Khi tham gia vào các trò chơi, đời sống tình cảmcủa trẻ được phát triển với vô vàn các cung bậc khác nhau Hoạt động vui chơi khôngchỉ làm thỏa mãn những cảm giác tình cảm của trẻ mà còn giúp trẻ mạnh dạn tự tin thểhiện cảm xúc thể hiện hành vi của mình

Vậy, sự hình thành tính tự tin cho trẻ có liên quan mật thiết đến hoạt động vuichơi mà đặc biệt là quá trình tổ chức hoạt động vui chơi Hay trò chơi là một dạng hoạtđộng mang tính tự tin Hơn bất cứ hoạt động nào trong hoạt động vui chơi của trẻ mẫugiáo biểu hiện rất rõ sự tự tin ý thức làm chủ, tích cực, độc lập vui chơi càng mang tính

tự nguyện bao nhiêu thì càng phát huy tính tự tin, chủ động và nảy sinh nhiều sángkiến bấy nhiêu

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục tính tự tincho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

* Yếu tố chủ quan

- Đặc điểm nhân cách của trẻ: Trẻ 4 - 5 tuổi đã hình thành nhân cách, cho nên trẻ

có khả năng khám phá và hiểu được khả năng của bản thân mình, hiểu được thái độcủa những người xung quanh, có phản xạ vui buồn về thành công hay thất bại của bảnthân mình Tuy nhiên những hiểu biết của trẻ chỉ ở mức độ đơn giản

- Đặc điểm nhận thức của trẻ: Nhận thức của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi còn mang

nặng cảm tính và tư duy trực quan hành động vẫn còn phát triển mạnh khiến trẻ chỉ tậptrung chú ý, ghi nhớ những sự vật hiện tượng mới lạ, hấp dẫn… Chính vì vậy trongquá trình giáo dục tính tự tin cho trẻ cần phải có những đồ dùng trực quan, tranh ảnh,video nói về những tình huống cụ thể… Có như vậy những kiến thức, kỹ năng mới ănsâu vào tâm trí của trẻ

* Yếu tố khách quan

- Mối quan hệ giữa giáo viên với trẻ: Giữa giáo viên với trẻ càng thân thiện, cởi

mở, vui vẻ thì sẽ giúp trẻ thêm tự tin, mạnh dạn bày tỏ ý kiến, kinh nghiệm và hiểubiết của mình, phát huy được tính tích cực, chủ động của trẻ trong mọi hoạt động Điềunày càng quan trọng trong lĩnh vực giáo dục tính tự tin, giáo viên cần phải chú ý đếncách dạy, sử dụng các dạng khác nhau của phương pháp tương tác để khích lệ sự thamgia

- Nội dung, chương trình và tài liệu giảng dạy: Nắm rõ tính tự tin có thể sử dụng

để cải thiện bất cứ một chủ đề nào của chương trình nội dung dạy học như: Bản thân,gia đình, trường mầm non, nghề nghiệp, giao thông, thế giới thực vật, thế giới độngvật và những chủ đề khác Nội dung giáo dục cần phù hợp với kinh nghiệm, nhu cầucủa cả trẻ nam và nữ, cũng như nhu cầu của xã hội

Chương trình và tài liệu giảng dạy, học tập là những thành tố cốt lõi của giáo dục,

nó là một thành phần bổ trợ cho người giáo viên giỏi và người học muốn tìm tòi Do

đó, điều quan trọng đối với người biên soạn chương trình là phải tính đến cả người học

và người dạy khi xây dựng chương trình học gắn kết trực tiếp các ví dụ, hình ảnh minhhọa với các kinh nghiệm và hứng thú của trẻ Cần có đồ dùng đồ chơi phong phú, đadạng cho trẻ trong khi chơi để hóa thân vào các nhân vật mà trẻ thích

Môi trường hoạt động: Việc tổ chức các hoạt động giáo dục đòi hỏi phải có một

không gian đa dạng, mới lạ, và bầu không khí thân thiện cởi mở, lành mạnh, an toàn

có như vậy mới kích thích hứng thú chơi, hoạt động của trẻ và thúc đẩy trẻ rèn luyệntính tự tin theo khả năng của mình Môi trường giáo dục không chỉ trong nhà trường

mà còn ở gia đình và cộng đồng Cần phải kết hợp rèn luyện tính tự tin với các điềukiện bổ sung như phát triển môi trường tâm lí xã hội thuận lợi và gắn với các dịch vụcủa cộng đồng.

Tiểu kết chương 1

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề, có thể rút ra một số kết luận sau:

Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triểnnhân cách của trẻ, là điều kiện tốt giúp trẻ phát triển trong bước đường tương lai saunày Tính tự tin chỉ có thể hình thành và phát triển thông qua các hoạt động của trẻ.Hoạt động vui chơi có vai trò quan trọng đối với việc giáo dục tính tự tin của trẻ

Nó vừa là một hình thức, vừa là một phương tiện hữu hiệu nhất trong việc giáo dụctính tự tin cho trẻ Giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt độngvui chơi ở trường mầm non là cách hoạt động cùng nhau giữa cô và trẻ trong hoạtđộng vui chơi nhằm giáo dục tính tự tin cho trẻ Nghiên cứu về việc giáo dục tính tựtin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong hoạt động vui chơi ở trường mầm non là vô cùngcần thiết, các biện pháp giáo dục dựa trên cơ sở cá nhân của từng trẻ, đặc điểm lứa tuổi

và quy luật phát triển của trẻ Chính vì vậy, để nâng cao tính tự tin cho trẻ, giáo viêncần phải nhận thức được các biểu hiện tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi và nắmdược một số biện pháp phát huy tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong qua hoạtđộng vui chơi

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC TÍNH TỰ TIN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG MỸ -

ĐÔNG HỚI - QUẢNG BÌNH 2.1 Tổ chức nghiên cứu

2.1.1 Vài nét về địa bàn và khách thể nghiên cứu

Đề tài tiến hành điều tra ở trường Mầm Non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình.Trường Mầm non Đồng Mỹ được thành lập và đi vào hoạt động tháng 2 năm

1995, với quy mô 5 lớp với 150 cháu, những năm đầu trường tiếp nhận từ 220 – 250cháu nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu gửi con của cán bộ nhân dân vùng Vìvậy, trường đã ở rộng quy mô đa dạng hóa các loại hình: tư thực, nhóm trẻ gia đình, đểthu hút các cháu trong độ tuổi đến lớp

- Trường Mầm non Đồng Mỹ nằm địa chỉ: số 1 Nguyễn Đức Cảnh, phường Đồng

Mỹ, thành phố Đồng Hới,tỉnh Quảng Bình

Quá trình thành lập và phát triển: Trường Mầm non Đồng Mỹ được thành lập từtháng 12/1994 cho đến nay Trãi qua gần 25 năm phấn đấu và trưởng thành, trườngMầm non Đồng Mỹ không ngừng lớn mạnh và trưởng thành về mọi mặt CSVC nhàtrường đổi thay nhanh chóng, ngày càng khang trang và hiện đại, đáp ứng nhu cầu CS

- ND - GD trẻ, tạo môi trường giáo dục thân thiện, an toàn, xanh, sạch, đẹp trong nhàtrường Trường đạt danh hiệu tập thể Lao động tiên tiến, tập thể Lao động xuất sắc; 3năm liên tục 2004 – 2007, được UBND tỉnh Quảng Bình tặng cờ đơn vị thi đua xuấtsắc và được Thủ trưởng Chính phủ tặng Bằng khen Hằng năm được các cấp các ngànhtặng bằng khen giấy khen Trường có 7 nhóm lớp, 1 phòng chức năng, 2 phòng BGH,

1 phòng hành chính, 1 nhà bếp

* Về đội ngũ:

-Trường có tổng số Cán bộ, giáo viên, nhân viên là: 37 người

Trong đó:

+ Ban giám hiệu: 2 người (1 hiệu trưởng và 1 hiệu phó)

+ Giáo viên: 26 người

+ Nhân viên: 9 người; Cô nuôi: 06 người; Bảo vệ: 01 người; Kế toán kiêm Vănthư : 01 người; Y tế: 01 người

* Trình độ đào tạo:

+ CBQL: Trên chuẩn 2/2 đạt 100%.

+ Giáo viên: Đạt chuẩn 26/26 đạt 100%

+ Nhân viên: Đạt chuẩn 9/9 đạt 100%

* Các tổ chức đoàn thể:

-Chi bộ sinh hoạt với 12 Đảng viên

-Đoàn TNCSHCM có 11 đồng chí

-Công đoàn cơ sở có 37 Công đoàn viên

* Xếp loại năng lực giáo viên:

- Đội ngũ có lập trường tư tưởng, chính trị vững vàng, chấp hành tốt các chủtrương, chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước, có tinh thần trách nhiệm cao, cóphẩm chất đạo đức tốt, yêu nghề, tận tâm với trẻ, không có giáo viên vi phạm đạo đứcnhà giáo

- 100% giáo viên nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình, có khả năng tổ chứccác hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ 100% giáo viên có đầy đủ các loại hồ sơ theo quyđịnh và thực hiện tốt quy chế chuyên môn, nội quy, quy định của nhà trường, của ngành

đề ra Có ý thức trong việc tự học tập, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn,chính trị; 100% giáo viên được bồi dưỡng và thực hiện tự bồi dưỡng

2.1.2 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng

2.1.2.1 Mục đích khảo sát

- Nhằm tìm hiểu thực trạng nhận thức và những biện pháp giáo viên sử dụngnhằm giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ởtrường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - Quảng Bình

- Dựa trên kết quả xác lập cơ sở thực tiễn của việc xây dựng các biện pháp giáodục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi.

2.1.2.2 Đối tượng khảo sát

- 26 giáo viên trường mầm non Đồng Mỹ

- 40 trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non Đồng Mỹ - Đồng Hới - QuảngBình

2.1.2.3 Nội dung khảo sát

- Thực trạng nhận thức của giáo viên mầm non về giáo dục tính tự tin cho trẻmẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non Đồng Mỹ

- Thực trạng sử dụng các biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5tuổi ở trường mầm non Đồng Mỹ

- Đánh giá của giáo viên về một số biểu hiện tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5tuổi

- Những khó khăn của giáo viên mầm non trong quá trình giáo tính tự tin cho trẻ

- Đề xuất biện pháp giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi của giáo viên

2.1.2.4 Phương pháp đàm thoại

* Mục đích:

- Xây dựng hệ thống câu hỏi và phỏng vấn trực tiếp giáo viên Mầm non để tìmhiểu vấn đề nhận thức, thái độ của họ đối với việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo

4 - 5 tuổi qua hoạt động vui chơi

- Trò chuyện, thăm dò ý kiến của giáo viên về những biện pháp mà giáo viên đã

sử dụng để đưa ra một số biện pháp mới nhằm giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi ởtrường mầm non

* Cách tiến hành:

Tận dụng thời gian mọi lúc, mọi nơi để có thể trò chuyện cùng các cô giáo, xâydựng hệ thống câu hỏi hợp lý để phỏng vấn giáo viên

2.1.2.5 Phương pháp sử dụng phiếu điều tra (ankét)

* Mục đích: Tiến hành điều tra và thu thập ý kiến của giáo viên nhằm tìm hiểu nhận thức

của họ về ý nghĩa của việc giáo dục tính tự tin cho trẻ và các biện pháp mà giáo viên đã sử dụngnhằm giáo dục tính tự tin cho trẻ qua hoạt động vui chơi

* Cách tiến hành:

Bước 1: Xây dựng mẫu phiếu điều tra sau đó phát phiếu cho giáo viên mầm non

thuộc đối tượng điều tra (phụ lục 2)

Bước 2: Thu thập, tổng hợp kết quả theo nội dung khảo sát

Bước 3: Nhận xét và phân tích thực trạng

2.1.2.6 Phương pháp quan sát

* Mục đích:

Quan sát việc giáo viên tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ Mục đích quan sát nhằmkhảo sát mức độ biểu hiện tính tự tin của trẻ trong hoạt động vui chơi và các biện pháp màgiáo viên sử dụng để giáo dục tính tự tin cho trẻ

* Cách tiến hành:

- Dự giờ một số tiết hoạt động vui chơi (8 giờ), ghi chép lại quá trình tổ chức hoạtđộng, phương pháp, biện pháp, hình thức mà giáo viên đã sử dụng nhằm giáo dục tính tựtin cho trẻ (Phụ lục 4)

2.1.2.7 Phương pháp dùng toán thống kê xử lý kết quả thu được

* Mục đích:

Nhằm xử lý kết quả thu được từ việc tìm hiểu thực trạng biện pháp giáo dục tính

tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

* Cách tiến hành:

Bước 1: Thu thập số liệu điều tra

Bước 2: Xử lý kết quả bằng công thức toán học

Bước 3: Nhận xét thực trạng, phân tích nguyên nhân

2.2 Kết quả khảo sát thực trạng về giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đông Mỹ.

2.2.1 Nhận thức cua GVMN về sự cần thiết cua việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đông Mỹ.

Qua nghiên cứu nhận thức của giáo viên về sự cần thiết của việc giáo dục tính tựtin cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động vui chơi, chúng tôi thu được kết quả như sau:

Rất cần thiết Cần thiết Không cần thiết

Biều đồ 2.1 Sự cần thiết của việc giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo4 - 5 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi

Dựa vào biểu đồ 2.1 cho thấy: có 65,4% ý kiến giáo viên khẳng định việc giáotính tự tin cho trẻ mẫu giáo là rất cần thiết và có 23,1% ý kiến của giáo viên là cầnthiết Khi trao đổi với giáo viên các cô cho biết: Giai đoạn trẻ 4 - 5 tuổi là giai đoạnhọc hỏi, tiếp thu, lĩnh hội những giá trị sống để phát triển nhân cách là chất xúc tác củanăng lực và ý trí, cần thiết trong cuộc sống của trẻ sau này do đó việc giáo dục tính tựtin cho trẻ là rất cần thiết, do đó cần sớm giáo dục tính tự tin cho trẻ để trẻ có nhậnthức đúng và hành vi ứng xử phù hợp

Tuy nhiên có tới 11,5% ý kiến giáo viên cho rằng giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5tuổi thông qua hoạt động vui chơi là không cần thiết, cô N.T.C cho biết: "Việc giáodục tính tự tin cho trẻ củng không cần thiết lắm vì càng lớn trẻ sẻ càng tự tin" Nhưvậy một số giáo viên nhận thức chưa đúng đắn về sự cần thiết của việc giáo dục tính tựtin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi, có thể đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng đếnviệc giáo dục tính tự tin cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

2.2.2 Biểu hiện tính tự tin cuatrẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đông Mỹ.

Bảng 2.1 Biểu hiện tính tự tin của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui

chơi

Mức độ Thường

xuyên Thỉnh thoảng

Không bao giờ

1

Hăng hái tham gia vào

trò chơi, vai chơi, bình

tỉnh chủ động, hòa hợp

với bạn bè

2

Kiên trì thực hiện hoạt

động chơi cho tới cùng,

không ỷ lại vào cô giáo

Biết bảo vê ý kiến của

mình không chạy theo

đa số

6

Mạnh dạn, dõng dạc,

linh hoạt trả lời câu hỏi

có trong luật chơi

Qua bảng 2.1 cho thấy, tính tự tin của trẻ thể hiện thường xuyên nhất trong hoạt

động vui chơi là:"Mạnh dạn, dõng dạc, linh hoạt trả lời câu hỏi có trong luật chơi"

chiếm 53,8% Theo cô H.V cho biết: “ Trẻ lớp nhỡ rất năng động luôn nhanh nhẹn trả lời

những câu hỏi của cô giáo đưa ra và khi chơi thì luôn chú trọng vào các vai mà mình đangđóng”

Tiếp theo là biểu hiện: "Kiên trì thực hiện hoạt động chơi cho tới cùng, không ỷ

lại vào cô giáo"được thực hiện thường xuyên chiếm tỉ lệ 46,2% Theo ý kiến của các

cô khi chơi trẻ đã biết đặt ra mục tiêu cho bản thân và luôn cố gắng hoàn thành mục

tiêu đó mà không cần sự giúp đỡ của cô Biểu hiện "Hăng hái tham gia vào trò chơi,

vai chơi,bình tỉnh chủ động, hòa hợp với bạn bè" có mức độ thể hiện thường xuyên

chiếm 38,5% Theo ý kiến của các cô giáo khi chơi theo nhóm trẻ đã biết lựa chọn chomình những vai chơi phù hợp, nhập vai rất tốt và biết sử dụng các đồ dùng phù hợpvới nhân vật mà mình đang đóng

Tuy nhiên "Trẻ biết chịu trách nhiệm của mình làm và biết nhận lỗi và sữa lỗi" lại là

biểu hiện mà các cô đánh giá là trẻ không thể hiện được nhiều nhất và chiếm tỉ lệ 34,6%

vì trẻ rất thích sự khen ngợi và luôn sợ khi mình phạm lỗi sai, trẻ luôn có ý nghĩ là làm sai

sẽ bị phạt nên khi sai lầm trẻ thường chọn cách trốn tránh và không nhận lỗi

Những biểu hiện như: Nhanh nhẹn, sẵn sàng nhận nhiệm vụ chơi; biết bảo vệ ýkiến của mình không chạy theo đa số; biết tự đánh giá mình và đánh giá bạn trong khichơi Qua quan sát trong hoạt động vui chơi chúng tôi nhận thấy rằng: Ở biểu hiện trẻbiết tự đánh giá mình và đánh giá bạn trong khi chơi: Trẻ mới chỉ đánh giá bằng cảmtính, mà chưa thực sự nhận xét đúng về sản phẩm của bạn Trong một số tình huốngbất ngờ trẻ còn rụt rè, chưa mạnh dạn, tự tin và chủ động trong mọi tình huống Hiểuđược biểu hiện tính tự tin của trẻ là yếu tố quan trọng để giáo viên đưa ra những biện phápgiáo dục phù hợp

2.2.3 Mục đích giáo dục tính tự tin cua trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Bảng 2.2 Mục đích giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt

trọng nhất là:"Hình thành, củng cố, phát triển ở trẻ những hành vi của tính tự tin"

chiếm 100%, Cô HY cho biết: “ Tính tự tin của trẻ luôn được biểu hiện qua hành vicủa mình vì vậy việc giáo viên hình thành và phát triển những hành vi cho trẻ là rấtcần thiết Các cô còn cho biết trước khi giáo dục tính tự tin cho trẻ thì cần phải cho trẻhiểu, củng cố sau đó mới phát triển tính tự tin cho trẻ sẽ dể dàng hơn còn ngược lại khitrẻ không hiểu gì về tính tự tin mà ta cứ cố để giáo dục về nó thì cũng không có tác

dụng gì” Tiếp theo là mục đích: "Bồi dưỡng cho trẻ có thái độ đúng đắn đối với hành

vi tự tin" rất quan trọng chiếm 61,5% vì ở lứa tuổi này sự tăng trưởng và phát triển tâm

lý, sinh lý đều diễn ra với một tốc độ lớn, thái độ của trẻ là một phần của nhân cáchbản thân nên việc bồi dưỡng thái độ đúng đắn là vấn đề mà rất được các cô quan tâm

cô B.L chia sẽ Giáo viên cho rằng: "Giúp trẻ có những hiểu biết về tính tự tin" là rất

quan trọng chiếm 57,7% vì khi trẻ hiểu được về tính tự tin trẻ sẻ tin tưởng vào bảnthân mình, nhận biết được giá trị và sự quan trọng của mình và trẻ cảm nhận được bảnthân mình được yêu, đáng yêu, có năng lực, tự hào, có trách nhiệm, được chấp nhận và

có giá trị của bản thân trẻ

Như vậy đã thấy, giáo viên trường mầm non Đồng Mỹ đã biết được tầm quantrọng của mục đích giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫu giáo nhỡ Tuy nhiên một số ít giáoviên vẫn chưa chú trọng trong khi giáo dục cho trẻ vì vậy cần có những biện pháp phùhợp trong giáo dục

2.2.4 Nội dung giáo dục tính tự tin cua trẻ mẫu giáo 4 -5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Đông Mỹ

Tìm hiểu nhận thức của giáo viên về nội dung giáo dục tính tự tin cho trẻ mẫugiáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động vui chơi chúng tôi thu được kết quả như sau:

Bảng 2.3 Giáo dục nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Mức độ Thường

xuyên

Thỉnh thoảng

Không bao giờ

1

Biết làm những việc vừa sức

với mình (dọn đồ chơi, giúp

cô giáo làm đồ dùng đồ

chơi…)

2

Biết một số năng lực của bản

thân mình như: nói được

nhiều giọng của nhiều nhân

vật, cắt hình con vật từ lá cây,

xây dựng được vườn rau

xanh

3 Biết sửa chữa lỗi lầm khi làm

sai và yêu quý mình hơn 11 42,3 10 38,5 5 19,2

4 Biết đánh giá bản thân mình,

bạn khi tham gia trò chơi 13 50 10 38,5 3 11,5

5

Biết trạng thái của mình

( Vui buồn, giận giữ, khỏe

mạnh, ốm yếu) trong khi chơi

6

Biết trao đổi, thỏa thuận với

bạn để cùng thực hiện hoạt

động vui chơi

Kết quả của bảng 2.3 cho thấy, trong quá trình giáo dục nhận thức cho trẻ, nội

dung mà giáo viên giáo dục thường xuyên nhất là: " Biết trạng thái của mình(vui

buồn, giận giữ, khỏe mạnh, ốm yếu ) trong khi chơi" chiếm 69,2% theo các cô việc mà

trẻ biết được trạng thái của mình thì trẻ sẽ có những cách chơi, vai chơi phù hợp hơn

đồng thời khi trẻ biết mình không khỏe hay ốm thì trẻ sẽ nói với giáo viên để giáo viên

có cách xử lý phù hợp trong khi chơi

Tiếp theo là nội dung: "Biết làm những việc vừa sức mình ( dọn đồ chơi, giúp cô

giáo làm đồ dùng đồ chơi…) và nội dung:"Biết trao đổi, thỏa thuận với bạn để cùng thực hiện hoạt động vui chơi" thường xuyên được giáo viên giáo dục cho trẻ chiếm

61,6 - 65,4% Cô H.T chia sẽ: Khi tham gia hoạt động nhóm thì cần có sự thống nhấtgiữa các trẻ với nhau vì vậy cần giáo dục cho trẻ biết cách trao đổi, thỏa thuận với bạn.Giáo dục cho trẻ biết làm những việc vừa sức mình vừa đảm bảo sức khỏe cho trẻ vừatạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi chơi

Những nội dung như: "Biết một số năng lực của bản thân mình như: nói được

nhiều giọng của nhiều nhân vật, cắt hình con vật từ lá cây, xây dựng được vườn rau xanh ; Biết sửa chữa lỗi lầm khi làm sai và yêu quý mình hơn; Biết đánh giá bản thân mình, bạn khi tham gia trò chơi" củng được giáo viên thường xuyên sử dụng.

Như vậy ta thấy giáo viên trường mầm non Đồng Mỹ đã thường xuyên giáo dụcnhận thức cho thông qua hoạt động vui chơi tuy nhiên các nội dung mà giáo viên đưa

ra còn lẽ tẻ, chung chung vì vậy cần có một hệ thống hợp lý và các giáo viên thực hiệnmột cách đồng bộ

Bảng 2.4 Giáo dục thái độ đúng đắn với hành vi của tính tự tin cho trẻ

Mức độ Thường

xuyên thoảng Thỉnh Không bao giờ

1 Luôn yêu quý, tự hào về bản thân 15 57,7 9 34,6 2 7,7

2

Mạnh dạn, tự tin có trách nhiệm

đối với bản thân trong mọi hoạt

động

3

Biết thể hiện hành vi của sự đồng

cảm, chia sẻ ,tự tin, và biết vượt

qua sợ hãi khi tham gia trò chơi

4 Có thái độ sẵn sàng giúp đỡ bạn

trong lúc chơi, mong muốn sửa