Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

Mục đích của luận văn là nghiên cứu về vốn, nhu cầu, khả năng và các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, đề ra các giải pháp quản lý nhà nước đối với thu hút vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng phát triển Khu kinh tế Dung Quất- Là tài liệu khoa học giúp cho các cơ quan quản lý và Khu kinh tế Dung Quất tham khảo vận dụng.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

………/………

BỘ NỘI VỤ /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN HẢI TRƯỜNG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ

XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG KHU KINH TẾ DUNG QUẤT, TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 8 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ – NĂM 2019

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN HOÀNG QUY

Phản biện 1:……….………

Phản biện 2:………

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp……., Nhà…… – Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia tại TP Huế

Số:…… - Đường ………, Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế

Thời gian: Vào hồi … giờ … tháng…… Năm 2019

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày 9/11/1994, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 658/TTg chọn Dung Quất làm địa điểm xây dựng Nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam Ngày 11/4/1996, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 207/TTg về phê duyệt Quy hoạch chung KCN Dung Quất Theo đó, KCN Dung Quất với diện tích 14.000 ha (trong

đó Quảng Ngãi 10.300 ha, Quảng Ngãi 3.700 ha) được xác định là KCN lọc hoá dầu đầu tiên của Việt Nam, là khu tập trung các ngành công nghiệp qui mô lớn, gắn với cảng biển nước sâu Dung Quất, sân bay quốc tế Chu Lai, là trung tâm kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi trong Vùng Kinh tế trọng điểm miền Trung và giữ vai trò quan trọng về quốc phòng

Hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII năm 1997 đã đề ra chủ trương nghiên cứu xây dựng thí điểm một vài Đặc Khu kinh tế, khu mậu dịch tự do ở những địa bàn ven biển có đủ điều kiện để khai thác các lợi thế về điều kiện tự nhiên, vị trí địa kinh tế và thí điểm áp dụng những thể chế và chính sách kinh

tế mới nhằm huy động tối đa nguồn nội lực, chủ động hội nhập kinh

tế quốc tế, kết hợp phát triển kinh tế với giữ vững an ninh, quốc phòng

Thực hiện chủ trương trên, đồng thời tạo cơ chế và chính sách mới đột phá phát triển Dung Quất, Bộ Chính trị đã có Thông báo số 155-TB/TW ngày 09/9/2004 về việc thống nhất chủ trương chuyển KCN Dung Quất thành KKT Dung Quất Theo đó, ngày 11/3/2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 50/2005/QĐ-TTg về việc thành lập và ban hành quy chế hoạt động của KKT Dung Quất, với mục tiêu đặt ra: “(1) Xây dựng và phát

2

triển KKT Dung Quất để trở thành khu kinh tế tổng hợp, đa ngành,

đa lĩnh vực với trọng tâm là phát triển công nghiệp lọc dầu - hoá dầu

- hoá chất, các ngành công nghiệp có quy mô lớn và các ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, chế biến và xuất khẩu; gắn với việc phát triển và khai thác có hiệu quả cảng biển nước sâu Dung Quất, sân bay quốc tế Chu Lai và đô thị công nghiệp - dịch vụ Vạn Tường,

đô thị Dốc Sỏi; (2) Phát triển KKT Dung Quất cùng với Khu Kinh tế

mở Chu Lai trở thành những hạt nhân tăng trưởng, trung tâm đô thị

- công nghiệp - dịch vụ của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và làm động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá khu vực miền Trung và cả nước; là một đầu mối giao lưu quốc tế quan trọng, góp phần mở rộng thị trường khu vực miền Trung và Tây Nguyên và trở thành cầu nối với thị trường Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan; (3) Tạo việc làm, thúc đẩy đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong vùng; góp phần tạo ra những sản phẩm có thương hiệu, chất lượng và khả năng cạnh tranh cao; (4) Khai thác

có hiệu quả các lợi thế về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý kinh tế và chính trị trong giao thương, dịch vụ quốc tế và trong nước để thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực; tạo sự lan toả ra các vùng xung quanh, tiến tới thu hẹp khoảng cách phát triển với các vùng khác trong cả nước”

Để đạt được những mục tiêu đã đặt ra, vai trò quản lý của nhà nước là rất quan trọng, đặc biệt là quản lý nhà nước về thu hút vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển Khu kinh tế và Nhà nước là người nhận thức đúng các quy luật vận động phát triển, nắm vững và dự báo được các yếu tố tự nhiên, kinh tế, chính trị - xã hội trong nước và quốc tế để vạch ra các chiến lược và kế hoạch phát triển thể chế hoá các chủ trương đường lối phát triển của Khu kinh tế thành các quy chế, luật lệ để hướng dẫn và sử dụng các kích thích

2 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Hệ thống luận cứ khoa học Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng

- Đánh giá, phân tích thực trạng thu hút vốn đầu tư tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

- Đề xuất những giải pháp Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng của Khu kinh tế Dung Quất nhằm thu hút vốn với tốc độ cao hơn và hiệu quả hơn

3 Tình hình nghiên cứu:

Nghiên cứu quản lý nhà nước về đầu tư, thu hút vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội nói chung, đã được nhiều công trình, nhiều tác giả nghiên cứu như: Luận văn thạc sỹ Quản lý nhà nước về nguồn nhân lực phát triển khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi của tác giả Trần Thị Kim Tích; Đầu tư phát triển Khu kinh tế Dung Quất: thực trạng và giải pháp; bài viết Kinh nghiệm quản lý đầu tư công của một số quốc gia trên thế giới của tác giả Nguyễn Phương Thảo,

4

Luận văn tiến sỹ Quản lý nhà nước về vốn đầu tư phát triển kết cấu

hạ tầng giao thông đô thị Hà Nội ( 2015)…Các công trình khoa học

đã nghiên cứu và đề cập đến những vấn đề chủ yếu của đầu tư vốn vào khu kinh tế, các công trình khác và các lĩnh vực khác nhau về Khu kinh tế Dung Quất

Tuy nhiên, việc nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và

cụ thể Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi từ trước đến nay chưa

có công trình khoa học nào đề cập đến Do vậy, luận văn có thể coi là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu vấn đề này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Quản lý nhà nước có hiệu lực, hiệu quả đối với các nguồn vốn trong và ngoài nước có thể thu hút được để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

- Về không gian: Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

5 Phương pháp nghiên cứu đề tài

- Phương pháp luận: Duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm nền tảng cơ sở phương pháp luận

- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, điều tra, khảo sát thực tế

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

5

Trên cơ sở nghiên cứu về vốn, nhu cầu, khả năng và các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư, đề ra các giải pháp quản lý nhà nước đối với thu hút vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng phát triển Khu kinh tế Dung Quất- Là tài liệu khoa học giúp cho các cơ quan quản

lý và Khu kinh tế Dung Quất tham khảo vận dụng

7 Kết cấu của đề tài: ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm

03 chương:

Chương 1 Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu

tư cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

tư phát triển sản xuất kinh doanh hàng hóa dịch vụ trong khung pháp

lý hiện hành và ngày càng hoàn thiện

1.1.1.2 Cơ sở hạ tầng khu kinh tế

a) Khái niệm

Ở nước ta, cơ sở hạ tầng còn được gọi là kết cấu hạ tầng Tuy nhiên, để tránh nhầm lẫn với thuật ngữ cơ sở hạ tầng thường đi cùng với thuật ngữ kiến trúc thượng tầng trong triết học nên kết cấu

hạ tầng thường được dùng hơn Kết cấu hạ tầng có nguồn gốc từ tiếng Anh (infrastructure) gồm 2 từ ghép infra (ở dưới đáy) và structure (kết cấu, cấu trúc)

7

Cơ sở hạ tầng được hiểu theo nghĩa rộng gồm cơ sở hạ tầng

kỹ thuật gồm hệ thống giao thông, nhà máy điện, nhà máy xử lý rác thải và cơ sở hạ tầng xã hội như trường học, cơ sở y tế, trung tâm thương mại

Cơ sở hạ tầng khu kinh tế là tổng thể các điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật đóng vai trò nền tảng cơ bản cho các hoạt động đầu tư phát triển khu kinh tế được diễn ra một cách bình thường

b) Vai trò:

c) Phân loại: Dựa trên những tiêu chí khác nhau, cơ sở hạ tầng KKT được phân chia thành nhiều loại như sau:

1.1.2 Thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng

1.1.2.1 Khái niệm về vốn đầu tư

Vốn đầu tư là toàn bộ các chi phí bỏ ra để thực hiện mục đích đầu tư

1.1.2.2 Vai trò của vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng 1.1.2.3 Các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng a) Nguồn vốn trong nước:

- Nguồn vốn nhà nước bao gồm 3 bộ phận: Nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, Nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, Nguồn vốn từ các doanh nghiệp Nhà nước

- Nguồn vốn tư nhân

b) Nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài: FDI, ODA, nguồn vốn tín dụng từ các tổ chức tài chính quốc tế, nguồn vốn huy động từ thị trường tài chính quốc tế

1.1.2.4 Thu hút vốn đầu tư

Thu hút vốn đầu tư là hoạt động nhằm tới việc thu hút, khai thác các nguồn vốn đầu tư, làm cho lượng vốn đầu tư tăng lên nhằm thoả mãn nhu cầu đầu tư

8

1.2 Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng

cơ sở hạ tầng khu kinh tế

1.2.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư Quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng CSHT KKT là những tác động liên tục, có tổ chức, có định hướng của cơ quan nhà nước có chức năng, thẩm quyền tới các đơn vị và cá nhân thực hiện quá trình thu hút, sử dụng vốn đầu tư, thông qua các cơ chế, chính sách của Nhà nước nhằm phát triển hệ thống CSHT KKT

- Đảm bảo phân bổ hợp lý các nguồn vốn đầu tư vào các dự

án xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng khu kinh tế

- Sử dụng hiệu quả nguồn vốn xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế

1.2.1.3 Đặc điểm quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế

- Có quy hoạch, kế hoạch rõ ràng để thực hiện mục tiêu đề ra

- Đảm bảo tính liên tục

1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng

cơ sở hạ tầng khu kinh tế

1.2.2.1 Các quy định pháp lý

1.2.2.2 Các chính sách thu hút

9

1.2.2.3 Phương thức thu hút các nguồn vốn để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng KKT

1.2.2.4 Bộ máy quản lý nhà nước về quản lý thu hút vốn đầu

tư xây dựng cơ sở hạ tầng Khu kinh tế

1.2.2.5 Kiểm tra, giám sát vốn đầu tư

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế

1.2.3.1 Hệ thống pháp luật và chính sách quản lý về thu hút vốn đầu tư cơ sở hạ tầng KKT của quốc gia và Tỉnh

1.2.3.2 Mức độ áp dụng quy trình quản lý hiện đại trong quản lý thu hút vốn đầu tư xây dựng CSHT KKT

1.2.3.3 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu

Đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo CSHT nói chung và CSHT KKT nói riêng luôn là yêu cầu cấp thiết để phát triển kinh tế,

xã hội Tuy nhiên, nguồn vốn để thực hiện việc này là không nhỏ và nguồn lực từ NSNN không thể đáp ứng đủ Câu hỏi đặt ra, làm sao

có thể huy động được nhiều nguồn bổ sung vào vốn ngân sách cho phát triển CSHT KKT và sử dụng hiệu quả các nguồn lực này? Các nguồn này có thể huy động qua các hình thức hợp tác công tư PPP; đấu giá quyền sử dụng đất; vay vốn từ các tổ chức tài chính và dân cư;

(1) Huy động vốn đầu tư cho ngân sách từ việc đấu giá quyền sử dụng đất: kinh nghiệm của Ấn Độ, Braxin, Đà Nẵng (Việt Nam)

1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Quảng Ngãi

Từ kinh nghiệm QLNN về thu hút và sử dụng vốn đầu tư trong phát triển CSHT ở một vài địa phương trong nước (chủ yếu là thành phố Đà Nẵng, Quảng Ninh), cũng như ở một số quốc gia, có thể rút ra một số bài học vận dụng cho Quảng Ngãi như sau:

11

Tiểu kết chương 1

Như vậy, trong chương 1, đề tài tập trung nghiên cứu hệ thống lý luận về Khu kinh tế, thu hút vốn đầu tư, nội dung quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng khu kinh tế: Hệ thống thể chế chính sách, hệ thống tổ chức bộ máy Đặc biệt, chương 1 cũng đã đưa ra các nhân tố tác động ảnh hưởng đến Quản lý nhà nước về thu

cấu hạ tầng kỹ thuật, vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, nguồn tài nguyên Chương 1 đã đưa ra những kinh nghiệm về thu hút vốn đầu

tư của các nước làm bài học Quản lý nhà nước cho xây dựng KKT Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

Từ những lý luận cơ bản ở chương 1, luận văn tiếp tục phân tích thực trạng Quản lý nhà nước đối với thu hút vốn đầu tư xây dựng CSHT KKT Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi ở chương 2

12

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG

KHU KINH TẾ DUNG QUẤT, TỈNH QUẢNG NGÃI

2.1 Đặc điểm, vai trò khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi 2.1.1 Đặc điểm khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi

2.1.1.7 Địa chất thuỷ văn, địa chấn và thiên tai

2.1.2 Vai trò của khu kinh tế Dung Quất đối với sự phát triển của tỉnh Quảng Ngãi

Sự phát triển của KKT Dung Quất đã khơi dậy tiềm năng và khai thác có hiệu quả lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên, đất đai, cảng biển đã làm thay đổi cơ bản cơ cấu GDP của tỉnh Quảng Ngãi theo hướng tăng mạnh tỷ trọng công nghiệp, góp phần quan trọng làm tăng nguồn thu ngân sách tỉnh, giải quyết hàng chục ngàn việc làm cho người lao động địa phương, góp phần xóa đói giảm nghèo trên địa bàn Vai trò của KKT Dung Quất từng bước được khẳng định trong sự phát triển chung không chỉ của tỉnh Quảng Ngãi, mà còn của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung

2.1.3 Thực trạng về công tác quy hoạch

Trên cơ sở quy hoạch chung xây dựng KKT Dung Quất đến năm 2025 điều chỉnh được duyệt (từ 10.300 ha lên 45.332 ha), Ban Quản lý đã chủ động lập và trình phê duyệt quy hoạch

13

chi tiết 1/2000 các khu chức năng trong KKT Dung Quất (07 đồ

án được phê duyệt và 02 đồ án phê duyệt điều chỉnh), đồng thời kết hợp với quy hoạch nông thôn mới các xã trong KKT Dung Quất đang triển khai lập quy hoạch chi tiết các khu chức năng còn lại như làng xã kết hợp với khu tái định cư, nghĩa địa, đất nông nghiệp, cây xanh mặt nước để xác định rõ chức năng từng phân khu làm cơ sở cho việc ổn định, an sinh cho nhân dân cũng như

cơ sở quản lý và phối hợp quản lý sát thực hơn

2.1.4 Thực trạng về vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước

Từ khi thành lập đến năm 2018, KKT Dung Quất đã được ngân sách cấp vốn đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng là: 4.685,74 tỷ đồng, gồm NSTW: 2.461,89 tỷ đồng, NSĐP: 1.725,837

tỷ đồng, TPCP: 286,263 tỷ đồng, nguồn khác: 321 tỷ đồng

2.1.5 Thực trạng thu hút đầu tư ngoài ngân sách nhà nước

2.1.5.1 Nguồn vốn doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân

2.1.5.2 Nguồn vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) 2.1.5.3 Nguồn vốn đầu tư nước ngoài FDI

2.2 Thực trạng quản lý nhà nước về thu hút vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi 2.2.1 Các quy định pháp lý về thu hút đầu tư

Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi được thành lập tại Quyết định số 50/2005/QĐ-TTg ngày 11/3/2005 của Thủ tướng Chính phủ và hiện nay đang hoạt động theo Quyết định số 25/2010/QĐ-TTg ngày 03/3/2010 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành quy chế hoạt động của Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi Đồng thời, KKT Dung Quất thực hiện các quy định pháp lý về thu hút đầu tư tại Luật Đầu tư năm 2014, Nghị định số 118/2015/NĐ-CP ngày 12/11/2015, Nghị định số 82/2018/NĐ-CP