Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

Mục đích nghiên cứu của luận văn nhằm đề xuất những giải pháp tối ưu nhất để góp phần nâng cao hiệu quả công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN ÁI NHÂN

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN HUY HOÀNG

(Ghi rõ họ tên, chức danh khoa học, học vị)

Phản biện 1: TS Đặng Thành Lê – Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 10 - Đường 3/2 - Quận10– TP Hồ Chí Minh

Thời gian: vào hồi 14 giờ 00 ngày 03 tháng 02 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia

hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Một nền kinh tế thị trường dù hoàn hảo đến đâu vẫn không thể vận hành mà không có sự điều tiết, quản lý của nhà nước Trong quá trình ấy, lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) được xem là chức năng quan trọng

Công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH được đổi mới, hoàn thiện sẽ giúp địa phương có công cụ điều hành, quản lý đời sống KT-XH trên địa bàn một cách hiệu quả

Hiện nay, công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH của huyện Thủ Thừa đã có nhiều đổi mới tích cực, tuy nhiên vẫn tồn tại nhiều bất cập từ tư duy, cách nhìn nhận về lập kế hoạch phát triển KT-XH, đến nội dung kế hoạch, phương pháp và quy trình lập kế hoạch…

Xuất phát từ thực tế trên, em xin được chọn đề tài “Lập

kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An” làm đề tài luận văn của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Mục đích:

Đề xuất những giải pháp tối ưu nhất để góp phần nâng cao hiệu quả công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

- Đối tượng nghiên cứu:

Lập kế hoạch phát triển KT-XH tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

- Phạm vi nghiên cứu:

- Về không gian: Phạm vi huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

- Về thời gian: 5 năm từ năm 2012-2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

- Sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh

- Sử dụng phương pháp điều tra khảo sát bảng hỏi, dùng phần mềm SPSS (thống kê mô tả)

- Sử dụng hai hàm số toán học là hàm đồng biến y = ax

và hàm nghịch biến y = 1/x để mô tả sự vận động của các biến

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Về lý luận: hệ thống hóa các vấn đề lý luận chung quá trình lập kế hoạch phát triển KT-XH cấp huyện

Về thực tiễn: Khái quát bức tranh về quá trình lập kế hoạch phát triển KT-XH huyện Thủ Thừa, đánh giá các thành tựu cũng như hạn chế và đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH huyện Thủ Thừa

7 Kết cấu của luận văn

Chương I: Cơ sở lý luận về lập kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội cấp huyện

Chương II: Thực trạng lập kế hoạch phát triển kinh tế -

xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

Chương III: Phương hướng và giải pháp lập kế hoạch

phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CẤP HUYỆN 1.1 Tổng quan về lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Lập kế hoạch

Lập kế hoạch là một tập hợp những hoạt động, công việc được sắp xếp theo trình tự nhất định có hệ thống và cụ thể về cách thức, trình tự những công việc dự định làm trong một thời gian nhất định để đạt được mục tiêu đã đề ra.[16, tr.22]

1.1.1.2 Lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Lập kế hoạch phát triển KT-XH là quá trình xác định những mục tiêu định hướng phát triển KT-XH phải đạt được trong một khoảng thời gian nhất định của một quốc gia hoặc mộtđịa phương và những giải pháp, chính sách nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra một cách hiệu quả cao nhất.[9, tr.14]

1.1.1.3 Lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

Lập kế hoạch phát triển KT-XH cấp huyện là quá trình xác định các mục tiêu định hướng phát triển KT-XH của cấp huyện phải đạt được trong một khoảng thời gian nhất định và các giải pháp nhằm đạt được các mục tiêu đặt ra một cách hiệu quả.[6, tr.8]

1.1.2 Phân loại kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

1.1.2.1 Theo thời gian

Kế hoạch phát triển KT-XH trung hạn (5 năm, 3 năm)

Kế hoạch phát triển KT-XH ngắn hạn (hằng năm)

1.1.3.1 Định hướng phát triển kinh tế - xã hội

1.1.3.2 Điều tiết, phối hợp ổn định kinh tế - xã hội 1.1.3.3 Kiểm tra, giám sát hoạt động kinh tế - xã hội

1.2 Nội dung, quy trình và kỹ thuật lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

1.2.1 Nội dung lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

1.2.1.2 Kế hoạch hằng năm

- Xác định định hướng phát triển KT-XH trong năm

- Xác định các nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu trong năm

- Xác định các chính sách, giải pháp và biện pháp tổ chức thực hiện kế hoạch năm [9, tr.48]

1.2.2 Quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

Bước 1: Khởi động

Bước 2: Phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Bước 3: Xác định mục tiêu và chỉ tiêu

Bước 4: Xác định phương án kế hoạch

1.2.4.3 Tuân thủ các nguyên tắc trong lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

1.2.4.4 Tuân thủ quy trình, đảm bảo tiến độ thời gian, xây dựng, tổng hợp báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

1.2.4.5 Sự phối hợp có hiệu quả giữa các cơ quan, tổ chức trong quá trình lập kế hoạch

1.2.4.6 Thu hút sự tham gia của các chủ thể vào quá trình xây dựng kế hoạch

1.3 Cơ sở pháp lý và các chủ thể của lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện

1.3.1 Cơ sở pháp lý của lập kế hoạch phát triển kinh

1.4.1 Quận Liên Chiểu, Thành phố Đà Nẵng

1.4.2 Quận Ninh Kiều, Thành phố Cần Thơ

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LẬP KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI HUYỆN

THỦ THỪA, TỈNH LONG AN

2.1 Các nhân tố tác động đến lập kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An 2.1.1 Cơ cấu hành chính của huyện Thủ Thừa

2.1.2 Tình hình kinh tế

Ngành nông- lâm- thủy sản

Ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng Ngành thương mại - dịch vụ

2.1.3 Tình hình văn hóa, xã hội

Giáo dục - Đào tạo

Y tế

Môi trường

2.2 Khái quát việc lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An giai đoạn 2011-2017

2.2.1 Các quy định pháp lý về công tác lập kế hoạch

Trong suốt thời gian qua, nước ta chưa hề có một văn bản pháp luật nào trực tiếp điều chỉnh công tác lập kế hoạch Luật

Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân cũng như một số luật, pháp lệnh khác tuy có đề cập đến việc xây dựng và thông qua quy hoạch và kế hoạch phát triển KT-XH, nhưng chỉ là gián tiếp, chưa tạo cơ sở pháp lý cho việc xác định nội dung cũng như quy trình xây dựng, thông qua và thực hiện quy hoạch và kế hoạch

Theo kết quả khảo sát, có đến 41% người dân cho rằng

cơ sở pháp lý của lập kế hoạch phát triển KT-XH tại huyện Thủ Thừa vẫn còn hạn chế Bên cạnh đó, có 33% người dân phân vân khi được hỏi vấn đề này Có thể nói, người dân chưa hiểu

rõ về các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực lập kế hoạch KT-XH

2.2.2 Công tác phân tích kinh tế - xã hội, đánh giá tiềm năng, thế mạnh và dự báo phát triển trong xây dựng

kế hoạch

Công tác phân tích KT-XH, đánh giá tiềm năng, thế mạnh trong quá trình lập kế hoạch ở huyện Thủ Thừa còn nhiều bất cập Hiện nay, huyện Thủ Thừa thực hiện tổng hợp tình hình thông qua các hình thức:

- Tổng hợp tình hình thông qua các báo cáo

- Tổng hợp tình hình thông qua các hội nghị tổng kết, hội thảo, các cuộc họp chuyên môn, nghiệp vụ

- Tổng hợp tình hình thông qua ý kiến nhận đinh, chỉ đạo của lãnh đạo các cấp cơ sở

- Tổng hợp tình hình thông qua đánh giá ý kiến của người dân Quá trình đánh giá tiềm năng, thế mạnh không được tiến hành thường xuyên, đến kỳ kế hoạch, thông tin được tổng hợp thiếu tính cập nhật, chưa phản ánh được tình hình thực tế

2.2.3 Xác định hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, giải pháp

• Xây dựng hệ thống mục tiêu

Mục tiêu đề ra thường giống hệt như mục tiêu trong khung hướng dẫn lập kế hoạch mà Sở KH&ĐT tỉnh Long An gửi cho huyện do đó chưa thể hiện được định hướng và đặc trưng phát triển của huyện Thủ Thừa

Các mục tiêu tổng quát được đưa ra một cách ngang hàng nhau, chưa thể hiện rõ nhiệm vụ nào cần có sự ưu tiên tập trung nguồn lực thực hiện trong thời kỳ kế hoạch

• Xây dựng hệ thống chỉ tiêu

Hệ thống chỉ tiêu KT-XH

Hệ thống chỉ tiêu kế hoạch của huyện còn quá đơn giản, chưa phản ánh được tình hình phát triển KT-XH của huyện, chưa cụ thể hóa được các mục tiêu lớn về phát triển KT-XH của huyện trong giai đoạn KH

Phương pháp tính toán các chỉ tiêu

Việc tính toán các chỉ tiêu kế hoạch KT-XH huyện Thủ Thừa chủ yếu dựa vào định hướng của cấp trên về các chỉ tiêu chính và kết quả thực hiện được của năm trước đó Sau đó, tính toán các chỉ tiêu của năm KH phải đạt và vượt mức định hướng của cấp trên, vượt năm trước.Vì vậy, chỉ tiêu KH thiếu độ chính xác dẫn đến nhiều mối quan hệ giữa các chỉ tiêu bị mất cân đối, mâu thuẫn nhau

Hệ thống giải pháp

Việc xây dựng và lựa chọn các phương án phát triển

KT-XH không xuất hiện trong quy trình kế hoạch Huyện Thủ Thừa không tiến hành quá trình thảo luận, lựa chọn phương án kế hoạch Các giải pháp được sử dụng qua nhiều năm, soạn sẵn dựa trên hướng dẫn của cấp Tỉnh

Nội dung các giải pháp vẫn mang tính chung chung, chưa nêu rõ những hoạt động cụ thể cần làm, thứ tự thực hiện, thời gian thực hiện, các đầu vào cần thiết và phân công trách nhiệm cho các đơn vị thực hiện

2.2.4Thực trạng thực hiện các bước trong quy trình lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Thời gian lập kế hoạch ngắn khiến bản kế hoạch cấp trên

và cấp dưới quá rời rạc về các chỉ tiêu, phương hướng, việc huy động sự tham gia của người dân cũng như xã hội còn rất hạn chế nhất là đối với kế hoạch phát triển KT-XH hằng năm Quy trình ban hành phức tạp, trải qua nhiều khâu, nhiều tầng nấc về hành chính kéo theo sự chậm trễ về thời gian, làm

giảm chất lượng bản kế hoạch

Các cán bộ, công chức tiến hành viết nên các mục tiêu, chỉ tiêu, giải pháp mà không thông qua quá trình thu thập và xử

lý thông tin thực tế Các bước trong lập kế hoạch chủ yếu được xem là các bước thủ tục hành chính, chưa chú trọng đến kỹ thuật, phương pháp lập kế hoạch

2.2.5 Sử dụng các phương pháp trong lập kế hoạch

Các công cụ phổ biến hỗ trợ công tác phân tích, đánh giá thực trạng như phân tích môi trường bên trong - bên ngoài,

phân tích cây vấn đề, cây mục tiêu… chưa được sử dụng

Các chỉ tiêu kế hoạch là các chỉ tiêu định lượng, cần áp dụng các phương pháp dự báo khoa học để tính toán Tuy nhiên, thực tế ở huyện Thủ Thừa cho thấy các chỉ tiêu trong bản

kế hoạch đều được đưa ra dựa trên kinh nghiệm, so sánh năm trước - năm sau Do vậy các chỉ tiêu đề ra chưa khoa học, đôi khi còn thiếu chính xác, thậm chí xảy ra tình trạng mâu thuẫn giữa các chỉ tiêu kế hoạch

Về đánh giá thực trạng, cách đánh giá phổ biến hiện nay

là mô tả thống kê tĩnh, chủ yếu chỉ so sánh giữa kết quả thực hiện với chỉ tiêu kế hoạch đề ra

Các tài liệu dùng để đánh giá chủ yếu là tài liệu thống kê

và báo cáo hành chính của các cơ quan chuyên môn cấp huyện Việc tham khảo các nghiên cứu đánh giá khác không được chú

Sở KH&ĐT và Sở Tài chính tỉnh Long An chưa phối hợp cung cấp trực tiếp cho Phòng TCKH các thông tin về định hướng phát triển theo lãnh thổ, quy hoạch, chủ trương, chính sách và nguồn lực tài chính chung của huyện dẫn đến khó khăn cho quá trình tổng hợp thông tin lập kế hoạch của huyện Các

Sở chuyên ngành của tỉnh Long An cũng chậm trễ trong quá trình cung cấp định hướng phát triển ngành cho các cơ quan chuyên môn huyện Quá trình tổng hợp thông tin chưa có sự tham gia đóng góp ý kiến của người dân và cơ quan hữu quan

Sự phối hợp giữa các cấp cũng như giữa các cơ quan đồng cấp còn yếu

Phòng TCKH huyện có chức năng tham mưu cho chính quyền trong việc lập kế hoạch phát triển KT-XH và được trông đợi sẽ đảm bảo sự phối hợp giữa các ban, ngành, song với vị thế, năng lực và quyền hạn của mình, cơ quan này vẫn chưa

đảm nhận được vai trò Tổng tham mưu trong việc điều hành phát triển kinh tế- xã hội

2.2.7 Nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính cho công tác lập kế hoạch

Đối với các yêu cầu của đổi mới công tác lập kế hoạch, đây là tổng hợp những vấn đề thách thức liên quan đến năng lực

và kỹ năng của đội ngũ cán bộ, công chức lập kế hoạch huyện Thủ Thừa gặp phải:

- Chưa thông thạo với các phương pháp cần thiết để xây dựng một bản kế hoạch hướng tới đầu ra và ưu tiên người nghèo

- Không có kinh nghiệm nghiên cứu để thu thập và phân tích thông tin cần thiết đảm bẳo rằng kế hoạch dựa trên bằng chứng thực tế và thực tiễn cuộc sống

- Thiếu kiến thức và kinh nghiệm để xây dựng chương trình tổng thể theo dõi và đành giá việc thực thi kế hoạch

- Không có kinh nghiệm về các phương pháp thu hút sự tham gia

Nguồn lực tài chính, trang thiết bị phục vụ cho công tác lập kế hoạch vẫn còn hạn chế Do đó việc áp dụng các phương pháp mới, công tác thu thập xử lý số liệu, thu hút

sự tham gia của người dân trong lập kế hoạch cũng gặp nhiều khó khăn

2.2.8 Sự tham gia của người dân vào quá trình lập

kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

Qua kết quả khảo sát, có đến 39% người dân cho rằng họ không biết thông tin về quá trình lập kế hoạch của huyện Bên cạnh đóm, 42% người cho biết họ không quan tâm và cũng không tham gia vào quá trình lập kế hoạch phát triển KT-XH tại huyện Thủ Thừa.Người dân chưa có mục tiêu, động lực tham gia vào công tác này vì họ chưa nhận thấy những lợi ích cũng như quyền lợi của mình

Hoạt động tham vấn ý kiến người dân được thực hiện theo cách thức cũ, đơn điệu như: trên đài phát thanh, các cuộc họp ấp, xã, thông qua công chức

2.3 Đánh giá thực trạng lập kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội tại huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An

2.3.1 Kết quả đánh giá từ phiếu khảo sát và sử dụng phần mềm SPSS

Thông qua kết quả phân tích SPSS ta thấy rằng công tác lập kế hoạch KT-XH tại huyện Thủ Thừa hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế Bên cạnh đó, dựa vào việc phân tích biểu đồ hàm số đồng biến (y=ax) và hàm số nghịch biến (y=1/x) ta thấy rằng muốn cải thiện KT-XH của huyện Thủ Thừa, gia tăng sự hài lòng của người dân thì cần làm tốt công tác lập kế hoạch KT-XH

2.3.2 Kết quả đạt được

- Thứ nhất, huyện đã hướng dẫn và tổ chức lập kế hoạch

phát triển KT-XH theo hướng dẫn, nhìn chung, thời gian lập và

nộp các bản kế hoạch về Sở KH&ĐT đã đảm bảo về mặt thời gian

- Thứ hai, các cấp lãnh đạo của huyện và các ban, ngành

chuyên môn cũng đã bước đầu nắm bắt được các tư tưởng hoàn thiện trong lập kế hoạch

- Thứ ba, trong các kế hoạch đã chú trọng nhiều đến lĩnh

vực xã hội, môi trường

2.3.3 Hạn chế

- Một là, vai trò của kế hoạch chưa được chú trọng; nội

dung kế hoạch chủ yếu dựa trên hướng dẫn của cấp tỉnh, chưa xuất phát từ thực tế địa phương

- Hai là, trong hệ thống mục tiêu thì còn chưa thể hiện rõ

các cấp độ mục tiêu làm cho các mục tiêu dàn trải, chưa thể hiện rõ mục tiêu ưu tiên

- Ba là, mối quan hệ giữa các cơ quan trong quá trình lập

kế hoạch phát triển KT-XH mang tính hình thức, chưa hiệu quả Chưa thu hút được sự tham gia của người dân vào quá trình lập

kế hoạch

- Bốn là, hoạt động giám sát và đánh giá thực hiện không

đáp ứng được yêu cầu trong xây dựng và thực hiện kế hoạch

- Năm là, hệ thống thông tin không đáp ứng được yêu

cầu của công tác lập kế hoạch

2.3.4 Nguyên nhân

Nguyên nhân khách quan

- Thứ nhất, huyện Thủ Thừa chưa có nhiều kinh nghiệm

đối với đổi mới công tác lập kế hoạch phát triển KT-XH