Mục đích nghiên cứu của luận văn là nhận thức đúng về văn hóa công vụ và đề ra các giải pháp phát triển văn hóa công vụ của cán bộ công chức phường. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm chi tiết nội dung của luận văn.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ THỊ PHƯƠNG ANH
VĂN HÓA CÔNG VỤ CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC
ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG, QUẬN THỦ ĐỨC
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ CÔNG
TP HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS Huỳnh Văn Thới
Phản biện 1: TS Phạm Quang Huy
Học viện Hành chính quốc gia Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Cảnh Hợp
Đại học Luật TP Hồ Chí Minh
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 210, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số 10 - Đường 3 tháng 2 - Quận 10 – TP Hồ Chí Minh Thời gian: vào hồi 13 giờ 30 ngày 01 tháng 02 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Văn hóa công vụ vừa là biểu hiện đặc thù của văn hóa nói chung, văn hóa công quyền nói riêng, lại vừa là nhân tố bao trùm lên
các bộ phận cấu thành của một nền công vụ Hiện nay nhận thức về
văn hóa công vụ ở Việt Nam còn chưa đầy đủ; vấn đề xây dựng văn hóa công vụ ở Việt Nam đã được Nhà nước quan tâm hơn, song vẫn tồn tại nhiều hạn chế Trong khi đó, để thực hiện được mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh đã và đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với nền công vụ Đó phải là một nền công vụ của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân,
vì nhân dân; là nền công vụ phục vụ cho nhu cầu chính đáng của người dân; là nền công vụ lấy người dân làm trung tâm để hướng đến
và điều chỉnh, phát triển cho phù hợp
Ủy ban nhân dân phường là cơ quan quản lý hành chính nhà nước thấp nhất và gần dân nhất, là nơi triển khai thực hiện các đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân, cũng là nơi tiếp nhận các phản ánh, thông tin từ phía người dân Do vậy, đây được xem là cấp hành chính cực kỳ quan trọng, mọi biểu hiện của cán bộ, công chức tại Ủy ban nhân dân phường trong quá trình thực thi công vụ đều là hình ảnh trực quan trong mắt người dân về một Nhà nước có thật sự của dân, do dân và
vì dân Vì vậy, xây dựng và phát triển văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường là một trong những giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, qua đó củng cố niềm tin của người dân vào sự điều hành, quản
lý xã hội của cơ quan hành chính nhà nước nói chung và cơ quan hành chính nhà nước cấp cơ sở nói riêng
Trang 4Trong điều kiện cải cách hành chính nhà nước hiện nay, vấn
đề xây dựng và phát triển văn hóa công vụ đã và đang được quan tâm Có nhiều bài báo khoa học, đề tài khoa học, công trình nghiên cứu về văn hóa công vụ hoặc có các nội dung liên quan đến văn hóa công vụ đã mang đến những nhận thức quan trọng, cái nhìn tổng thể
về văn hóa công vụ ở Việt Nam, định hướng giải pháp xây dựng và phát triển văn hóa công vụ Tuy nhiên chưa đi sâu nghiên cứu văn hóa công vụ của cán bộ, công chức cấp cơ sở (phường/xã), nhìn nhận thực trạng và xây dựng giải pháp để phát triển văn hóa công vụ
Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi chọn đề tài : “Văn hóa
công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh” để nghiên cứu và trình bày
trong luận văn này
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nhận thức đúng về văn
hóa công vụ và đề ra các giải pháp phát triển văn hóa công vụ của cán bộ công chức phường
Nhiệm vụ nghiên cứu là: phân tích cơ sở lý luận về văn hóa
công vụ của cán bộ, công chức phường; đánh giá thực trạng, đề ra giải pháp để xây dựng và phát triển văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường
Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu văn
hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường thuộc
quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh
Phạm vi nghiên cứu:
- Không gian: Ủy ban nhân dân 12 phường, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh và khảo sát thực tế tại 3 phường (phường Trường Thọ, Bình Thọ và Hiệp Bình Phước)
Trang 5- Thời gian: Từ năm 2012 đến cuối năm 2016
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường
Chương 2: Thực trạng văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Giải pháp phát triển văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường, quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 6Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CÔNG VỤ
CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG
Chương 1 của luận văn tập trung trình bày cơ sở lý luận về văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường, gồm những phần chính sau:
1.1 Khái quát về văn hóa công vụ
1.1.1 Về khái niệm:
Thứ nhất, về khái niệm văn hóa có thể hiểu văn hóa không chỉ
là những giá trị về tinh thần mà bao gồm cả các giá trị vật chất, không phải là một hiện tương siêu nhiên mà là do con người sáng tạo
ra nhằm đáp ứng các nhu cầu của con người trong đời sống xã hội Văn hóa tồn tại cùng với sự phát triển của con người hướng đến sự hoàn thiện của cá nhân, tổ chức và toàn xã hội
Thứ hai, về khái niệm công vụ, ở Việt Nam có thể xem công
vụ là hoạt động của cán bộ, công chức để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trong phạm vi thẩm quyền được giao; được cấp kinh phí thực hiện từ ngân sách nhà nước; phục vụ nhiệm vụ chính trị do Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước giao phó; vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Thứ ba, về khái niệm văn hóa công vụ được hiểu là tập hợp
các giá trị của một nền công vụ, được xã hội thừa nhận và chia sẻ, dần dần những giá trị đó trở thành niềm tin, đạo đức, chuẩn mực của cán bộ, công chức khi thi hành công vụ Văn hóa công vụ cũng có thể được xem là các hoạt động hàng ngày, các cách làm, thói quen, nếp nghĩ được lặp đi lặp lại trong thực thi quyền lực công của các chủ thể nắm giữ gắn liền với chế độ công vụ, phản ánh tính hiện thực
Trang 7của đời sống công vụ thông qua hoạt động của các chủ thể có thẩm quyền trong thực thi quyền lực nhà nước Là một bộ phận cấu thành của văn hóa dân tộc, đồng thời văn hóa công vụ cũng góp phần làm phong phú giá trị của văn hóa dân tộc, đặc biệt trong hoạt động hành chính nhà nước, thể hiện qua những việc làm cụ thể của đội ngũ cán
bộ, công chức với tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp
1.1.2 Về đặc điểm: Văn hóa công vụ có ba đặc điểm để nhận
dạng và phân biệt trong tổng thể văn hóa nói chung, đó là: tính quyền lực nhà nước, tính chủ thể thực thi công vụ, tính sáng tạo, linh hoạt
trong hoạt động thực thi công vụ
1.1.3 Về vai trò của văn hóa công vụ: Văn hóa công vụ có
vai trò hết sức quan trọng trong cải cách hành chính; tác động lớn đối với đạo đức và trách nhiệm trong công vụ; vai trò của văn hóa công
vụ đối với hiệu lực, hiệu quả của nền công vụ
1.2 Văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường:
Thứ nhất, về khái niệm: văn hóa công vụ của cán bộ, công
chức phường là hệ thống các biểu tượng, chuẩn mực, giá trị, niềm tin hình thành trong nhận thức, tác động đến hành vi và lề lối làm việc, cách sống của cán bộ, công chức phường, có khả năng lan tỏa, tạo thành truyền thống và ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi công vụ
Thứ hai, về vai trò: văn hóa công vụ tạo nên những thói quen
tốt của cán bộ, công chức phường bằng những quy định, chuẩn mực trong cơ quan; văn hóa công vụ giúp cán bộ, công chức phường gắn
bó với nhau, có thể phối kết hợp trong công tác để hoàn thành nhiệm
vụ chung; văn hóa công vụ giúp cho mỗi cán bộ, công chức hoàn thiện bản thân cả về đạo đức lẫn năng lực công tác; văn hóa công vụ
có vai trò xây dựng hình ảnh tốt đẹp của người cán bộ, công chức phường trong nhân dân
Trang 8Thứ ba, về cấu trúc văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường gồm: Hệ thống các giá trị văn hóa công vụ của
cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường (tri thức công vụ, niềm
tin công vụ, các giá trị truyền thống, những lý tưởng cao đẹp của cán
bộ, công chức phường phấn đấu đạt tới trong hoạt động công vụ,
Chuẩn mực công vụ của cán bộ, công chức phường); sản phẩm hoạt động công vụ của cán bộ, công chức phường (văn hóa công vụ của
mỗi cán bộ, công chức và của Ủy ban nhân dân phường)
Thứ tư, các yếu tố tác động đến văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường gồm: Các yếu tố bên trong (Mối
quan hệ giữa các cán bộ, công chức phường, Những quy định trong
Ủy ban nhân dân phường); Các yếu tố bên ngoài (Yếu tố kinh tế,
Yếu tố chính trị, Yếu tố pháp lý, Yếu tố môi trường, địa lý, Yếu tố truyền thống lịch sử, văn hóa, xã hội, Yếu tố giao lưu văn hóa)
Thứ năm, việc đánh giá văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường được thực hiện bằng Phương pháp đánh giá từ nội bộ
và Đánh giá từ nhu cầu xã hội Tiêu chí đánh giá văn hóa công vụ
của cán bộ, công chức phường gồm nhóm tiêu chí đánh giá đối với
chủ thể hoạt động công vụ; nhóm tiêu chí đánh giá về môi trường văn hóa công vụ; nhóm tiêu chí liên quan đến sự đánh giá của người dân và các tổ chức kinh tế, xã hội về văn hóa công vụ
Trang 9Tiểu kết chương 1
Văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường gắn liền với thực tiễn hoạt động công vụ của họ, phụ thuộc vào những đặc điểm riêng biệt của cấp hành chính cơ sở Là cấp trực tiếp giải quyết công việc cho người dân, tiếp xúc với người dân hàng ngày, hàng giờ nên càng phải chú trọng trong từng hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, không chỉ đảm bảo đúng pháp luật mà còn phải đảm bảo hài hòa với nhiều người dân có địa vị, độ tuổi, nghề nghiệp,…khác nhau cùng những yêu cầu hết sức khác biệt, đa dạng Đòi hỏi cán bộ, công chức phường phải linh hoạt, không ngừng hoàn thiện bản thân và nhận thức rõ giá trị cao đẹp trong hoạt động công vụ của mình để có động lực làm việc hiệu quả
Toàn bộ chương một là cơ sở lý luận bước đầu làm nền tảng cho việc đi sâu nghiên cứu văn hóa công vụ Hiểu rõ về văn hóa công
vụ, vai trò của văn hóa công vụ đối với hiệu quả hoạt động quản lý hành chính nhà nước của Ủy ban nhân dân phường sẽ giúp cho lãnh đạo địa phương tìm ra những giải pháp để phát triển văn hóa công
vụ Tuy nhiên những nhận thức về văn hóa công vụ đối với cán bộ, công chức phường vẫn còn rất hạn chế và chưa được chú trọng Chương hai của luận văn sẽ đi vào phân tích, đánh giá về thực trạng văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường, phát hiện ra những vấn đề cần giải quyết, từ đó tìm ra các giải pháp hiệu quả để tiếp tục xây dựng và phát triển văn hóa công vụ trong thời gian tới
Trang 10Chương 2:
THỰC TRẠNG VĂN HÓA CÔNG VỤ
CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG
Trong chương 2 của luận văn trình bày thực trạng văn hóa công vụ của cán bộ, công chức phường gồm những nội dung chính:
2.1 Tổng quan về đội ngũ cán bộ, công chức 12 phường
2.1.1 Về số lượng cán bộ, công chức 12 phường: mỗi
phường được giao biên chế là 23 – 25 cán bộ, công chức; ngoài ra còn có những cán bộ không chuyên trách và nhân viên hợp đồng của phường Như vậy, tổng thể một Ủy ban nhân dân phường có từ 50 –
60 lao động, trong đó có 23 – 25 cán bộ, công chức; 20 – 22 cán bộ
không chuyên trách; 04 – 10 lao động hợp đồng của phường
ủy phường đều có trình độ cử nhân hoặc cao cấp chính trị Đặc biệt trình độ trung cấp chính trị đạt trên 80% năm 2016
Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin cơ bản của đội ngũ cán
bộ, công chức phường được nâng lên 2,23 lần; Trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh) năm 2016 tăng 1,78 lần so với năm 2012
Cơ cấu độ tuổi là một trong những yêu cầu quan trọng và trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong công tác quy hoạch cán bộ, công chức nhằm trẻ hóa đội ngũ cán bộ, công chức Tuy nhiên thực tế hoạt động quản lý hành chính nhà nước cấp cơ sở chưa thu hút được
Trang 11nguồn nhân lực trẻ tuổi, số lượng cán bộ, công chức dưới 30 tuổi khá
ít so với tổng thể (từ 8 – 13%); chủ yếu cán bộ, công chức trong độ tuổi trung niên từ 30 – 50 tuổi (từ 69 – 75%); số còn lại từ 50 tuổi trở lên nhưng không nhiều (11 – 22%)
2.2 Hoạt động công vụ của cán bộ, công chức 12 phường
2.2.1 Mức độ hoàn thành nhiệm vụ
Theo thống kê của Phòng Nội vụ quận Thủ Đức từ năm 2012 đến năm 2016, nhìn chung cán bộ, công chức phường đều hoàn thành nhiệm vụ, không có cán bộ, công chức nào không hoàn thành nhiệm
vụ, tuy nhiên mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cán bộ, công chức khác nhau Việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán
bộ, công chức phường vẫn theo phương pháp truyền thống, chưa phản ánh đúng thực tế mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức Các phường vẫn chưa chú trọng và chưa có giải pháp tốt để xem xét tính hiệu quả trong công việc Đồng thời, việc đánh giá mức
độ hoàn thành nhiệm vụ có lúc chưa xem xét qua quá trình ghi nhận hiệu quả trong nhiều việc, chỉ nhìn vào kết quả của một việc hoặc kết quả xếp hạng thi đua của ngành dọc cấp trên Đặc biệt, các phường hầu như chưa thực hiện hoặc có thực hiện nhưng còn sơ sài, hình thức việc mô tả công việc, nên đánh giá chưa khoa học và chưa có cơ
sở rõ ràng, còn mang tính chủ quan, thậm chí phiến diện
2.2.2 Mức độ hài lòng của người dân
Thực tế hoạt động công vụ ở 12 phường phần nào đã mang đến sự hài lòng cho người dân, nhất là những cải cách, thay đổi khá lớn trong thái độ tiếp công dân, ứng xử của cán bộ, công chức khi giải quyết công việc cho người dân Tuy vậy không thể phủ nhận những hạn chế tồn tại như: một vài bộ phận, vài cán bộ, công chức ít cười, ít trả lời khi giải quyết công việc cho người dân; một vài cán
Trang 12bộ, công chức có biểu hiện gây phiền hà, vòi vĩnh đối với người dân; vài cán bộ, công chức chưa có sự tận tâm, chưa linh hoạt để giải quyết công việc …nên chưa mang lại sự hài lòng cho người dân Bên cạnh đó, có không ít những phản ánh chưa tốt của người dân về chính những công trình mang tính an sinh xã hội, mang tính cộng đồng do phường thực hiện tất cả đều chưa đáp ứng được mong mỏi của người dân về hoạt động chính quyền địa phương
2.3 Thực tiễn văn hóa công vụ của cán bộ, công chức Ủy ban nhân dân phường Trường Thọ, Bình Thọ và Hiệp Bình Phước thuộc Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất, về nhận thức: Cán bộ công chức phường biết đến
thuật ngữ văn hóa công vụ còn rất ít, chưa đạt ¼ trên tổng số cán bộ, công chức và nhân viên làm việc tại phường Tuy nhiên thực tế họ đều tiếp cận được một số yếu tố của văn hóa công vụ như: chuẩn mực cán bộ, công chức, thái độ tiếp công dân, nâng cao tinh thần trách nhiệm, rèn luyện đạo đức, hiệu quả công việc, mức độ hài lòng của người dân,…nhưng lại không được hệ thống những yếu tố đó vào một khái niệm chung là văn hóa công vụ, không được trang bị tri thức về văn hóa công vụ và định hướng cho sự phát triển của văn hóa công vụ trong cơ quan, đơn vị
Thứ hai, về động lực làm việc: Hơn ½ cán bộ, công chức
không chú ý những giá trị cốt lõi mà nền công vụ hướng đến, trong khi đó những yếu tố cá nhân như cơ hội thăng tiến, quyền lợi hay ít cạnh tranh, thời gian học tập và dành cho gia đình được quan tâm nhiều hơn 75% cán bộ, công chức phường khi đánh giá cán bộ, công chức cuối năm đều không có một sáng kiến mới nào mang lại hiệu quả thiết thực trong công việc mà chỉ hoàn thành tất cả mọi chỉ tiêu được giao Chỉ có 25% trên số 148 cán bộ, công chức 3 phường
Trang 13Trường Thọ, Bình Thọ và Hiệp Bình Phước được khảo sát lựa chọn việc phục vụ nhân dân, làm những việc có ích cho mọi người và 28% cán bộ, công chức lựa chọn được góp sức vào sự phát triển nền hành chính nói riêng và đất nước nói chung là một trong những yếu tố tạo động lực làm việc cho họ ở Ủy ban nhân dân phường
Thứ ba, về mức độ hài lòng của người dân: Đó là sự hài lòng
của người dân về sự phát triển kinh tế xã hội của phường trong một giai đoạn nhất định và sự hài lòng của họ đối với các bộ phận giải quyết thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân phường
Thực tế tình hình phát triển kinh tế xã hội của 3 phường đến cuối năm 2016 đều tốt, đánh giá đều đạt các chỉ tiêu đề ra và cao hơn những năm trước Tuy nhiên người dân mong đợi Chính quyền địa phương phải có những giải pháp thiết thực và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình phát triển kinh tế xã hội, chăm lo cho đời sống người dân hơn so với hiện tại Mặc dù đã có nhiều hội nghị, nhiều biện pháp để chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác của cán bộ, công chức nhưng chuyển biến sau đó còn chậm, vẫn còn nhiều người dân chưa hài lòng thậm chí không chấp nhận được với thái độ và hiệu quả giải quyết công việc của cán bộ, công chức phường
2.4 Những kết quả tích cực của văn hóa công vụ của cán
bộ, công chức phường
Thứ nhất, đó là tính minh bạch trong hoạt động công vụ của
cán bộ, công chức phường Tại Ủy ban nhân dân 12 phường trên địa bàn Quận Thủ Đức, điều này được thực hiện khá tốt, bộ thủ tục hành chính được niêm yết công khai; những biểu hiện tích cực như việc báo cáo kết quả theo từng công việc được giao; là việc xây dựng lịch công tác hàng tuần cụ thể, rõ ràng về giờ giấc làm việc, đi cơ sở; là việc tiếp công dân, giải quyết các mối quan hệ công việc với công