Một số biện pháp giúp học tốt hoạt động khám phá môi trường xung quanh cho trẻ 3 – 4 tuổi

Sáng kiến kinh nghiệm Mầm non Một số biện pháp giúp học tốt hoạt động khám phá môi trường xung quanh cho trẻ 3 – 4 tuổi được hoàn thành với một số biện pháp như: Xây dựng môi trường trong lớp học và môi trường ngòai lớp học để trẻ có điều kiện tự mình khám phá môi trường xung quanh; Thiết kế hoạt động khám phá giờ học; Cho trẻ khám phá môi trường xung quanh thông qua các hoạt động khác;...

M C L CỤ Ụ

I. Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề 1

II. GI I QUY T V N Đ Ả Ế Ấ Ề 2

1 C  s  lý lu n ơ ở ậ 2

2 Th c tr ng ự ạ 3

2.1 Thu n l i: ậ ợ 3

2.2. Khó khăn: 3

3 Bi n pháp th c hi n ệ ự ệ 4

a.  Xây d ng môi tr ự ườ ng trong l p h c và môi tr ớ ọ ườ ng ngòai l p h c đ  tr  có đi u ki n t   ớ ọ ể ẻ ề ệ ự mình khám phá môi tr ườ ng xung quanh 4

b. Thi t k  ho t đ ng khám phá gi  h c.  ế ế ạ ộ ờ ọ 5

c.  Cho tr  khám phá môi tr ẻ ườ ng xung quanh  thông qua các ho t đ ng khác ạ ộ 6

d. Bi n pháp s  d ng các trò ch i th c nghi m cho tr ệ ử ụ ơ ự ệ ẻ 8

d. S u t m tranh  nh hình  nh sinh đ ng và  ng d ng công ngh  thông tin  vào trong bài d y ư ầ ả ả ộ ứ ụ ệ ạ 9 e. K t h p gi a ph  huynh và cô giáo         ế ợ ữ ụ 9

4. Hi u qu  sáng ki n:  ệ ả ế 10

I. Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

     Khoa h c và công ngh  ngày càng phát tri n vọ ệ ể ượ ật b c, ngành giáo d c nóiụ   chung và giáo d c m m non nói riêng cũng luôn đ i m i hình th c, phụ ầ ổ ớ ứ ương pháp, 

n i dung d y h c đ  đáp  ng độ ạ ọ ể ứ ược yêu c u ngày càng cao c a xã h i. Chầ ủ ộ ươ  ng trình giáo d c m m non m i cho phép ngụ ầ ớ ười giáo viên phương pháp giáo viên  phát huy h t kh  năng sáng t o c a mình, v n d ng nh ng hi u bi t, nh ngế ả ạ ủ ậ ụ ữ ể ế ữ  

ki n th c khoa h c, kinh nghi m c a b n thân vào công tác chăm sóc giáo d cế ứ ọ ệ ủ ả ụ  

tr  “ Xung quanh chúng ta có bao đi u kì l , mà ta m i bi t ch ng đẻ ề ạ ớ ế ẳ ược bao  nhiêu”. Chúng ta không th  đi đ n t t c  m i n i, không th  t n m t nhìn th yể ế ấ ả ọ ơ ể ậ ắ ấ  

t t c  m i th  nh ng chúng ta l i luôn có khát v ng mong mu n đấ ả ọ ứ ư ạ ọ ố ược tìm hi u,ể   khám phá th  gi i xung quanh. Nhu c u khám phá th  gi i xung quanh c a conế ớ ầ ế ớ ủ  

người đã xu t hi n r t s m. ấ ệ ấ ớ

      Tr  m m non r t thích tìm hi u và khám phá môi trẻ ầ ấ ể ường xung quanh .Trẻ 

r t vui sấ ướng khi t   mình khám phá ra m t đi u gì đó r i t  rút ra k t lu n b ngự ộ ề ồ ự ế ậ ằ  

nh ng nguyên li u và đ  v t th t . T  nh ng khám phá nh  này s  hình thành ữ ệ ồ ậ ậ ừ ữ ỏ ẽ ở 

tr  nh ng bi u tẻ ữ ể ượng v  môi trề ường t  nhiên : Cây c  , hoa lá , các hi n tự ỏ ệ ượ  ng

t  nhiên .Ví d  nh  : Khi tr  3 ­ 4 tu i tr  thự ụ ư ẻ ổ ẻ ường hay đ t câu h i v  th  gi iặ ỏ ề ế ớ   xung quanh nh  “ Vì sao cây b  héo ?” “ Vì sao lá cây b  ư ị ị ướt ?” “ Con bướm sinh 

ra nh  th  nào ?”…Cách h c tr c nghi m tr c ti p này r t thích h p v i tr  l aư ế ọ ắ ệ ự ế ấ ợ ớ ẻ ứ  

tu i m m non và là m t trong nh ng nhi m v  c a công tác đ i m i giáo d cổ ầ ộ ữ ệ ụ ủ ổ ớ ụ  

m m non hi n nay .ầ ệ

     Thông qua vi c cho tr  khám phá, tìm hi u , đòi h i tr  ph i s  d ng tíchệ ẻ ể ỏ ẻ ả ử ụ  

c c các giác quan . Chính vì v y s  phát tri n   tr  năng l c quan sát , kh  năngự ậ ẽ ể ở ẻ ự ả   phân tích , so sánh, t ng h p, nh  v y kh  năng c m nh n c a tr  nhanh nh yổ ợ ờ ậ ả ả ậ ủ ẻ ạ   chính xác, nh ng bi u tữ ể ượng k t qu  tr  thu nh n đế ả ẻ ậ ược tr  nên c  th  và sinhở ụ ể  

đ ng h p d n h n .ộ ấ ẫ ơ

     Khi quan sát tr  ho t đ ng tôi th y nh ng bi u hi n   tr  r t tích c c, trẻ ạ ộ ấ ữ ể ệ ở ẻ ấ ự ẻ 

r t thích thú khi đấ ược quan sát ho c th  nghi m nh ng ho t đ ng khám phá . Vìặ ử ệ ữ ạ ộ  

v y chúng ta nh ng giáo viên m m non có nhi m v  khuy n khích t o đi u ki nậ ữ ầ ệ ụ ế ạ ề ệ   giúp tr  đẻ ược khám phá tr i nghi m.ả ệ

     Tuy nhiên , n i dung và đ i tộ ố ượng cho tr  làm quen c n đẻ ầ ược ch n l c ,ọ ọ  

n i dung cho tr  khám phá th  nghi m đ m b o cung c p cho tr  nh ng ki nộ ẻ ử ệ ả ả ấ ẻ ữ ế  

th c đ n gi n , g n gũi và đ c bi t là ph i an toàn v  quy trình th c hi n . V iứ ơ ả ầ ặ ệ ả ề ự ệ ớ  

nh ng lý do trên tôi đã m nh ch n đ  tài ữ ạ ọ ề “ M t s  bi n pháp giúp h c t t ho t ộ ố ệ ọ ố ạ  

đ ng khám phá môi tr ộ ườ ng xung quanh cho tr  3 – 4 tu i” ẻ ổ   làm đ  tài cho b nề ả   sáng ki n kinh nghi m c a mình. ế ệ ủ

II. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề

1 C  s  lý lu nơ ở ậ

        Giáo d c M m Non là ngành h c m  đ u trong h  th ng giáo d c qu cụ ầ ọ ở ầ ệ ố ụ ố   dân, chi m v  trí quan tr ng trong ngành giáo d c, Giáo d c M m non có nhi mế ị ọ ụ ụ ầ ệ  

v  xây d ng nh ng c  s  ban đ u, đ t n n móng cho vi c hình thành nhân cáchụ ự ữ ơ ở ầ ặ ề ệ   con người. Tr  em là nh ng m m xanh tẻ ữ ầ ương lai đ t nấ ước, là giai đo n vô cùngạ   quan tr ng đ  hình thành nên nhân cách con ngọ ể ười. Giai đo n này là th i đi mạ ờ ể  

m u ch t và quan tr ng nh t, t t c  m i vi c đ u   giai đo n  b t đ u: B t đ uấ ố ọ ấ ấ ả ọ ệ ề ở ạ ắ ầ ắ ầ  

ăn, b t đ u nói, b t đ u nghe, nhìn và v n đ ng b ng đôi chân, đôi tay c a mìnhắ ầ ắ ầ ậ ộ ằ ủ   đây là nh ng bữ ước phát tri n đ u tiên v  nh n th c, t  duy, ngôn ng , tình c m.ể ầ ề ậ ứ ư ữ ả  

Phương pháp cho tr  khám phá môi trẻ ường xung quanh là c  s  lí lu n vàơ ở ậ   cách th c t  ch c ho t đ ng c a tr  m m non nh m giúp tr  d  thích  ng v iứ ổ ứ ạ ộ ủ ẻ ầ ằ ẻ ễ ứ ớ   môi trường, hi u bi t môi trể ế ường, tích c c tham gia c i t o môi trự ả ạ ường, th aỏ   mãn nhu c u phát tri n c a b n thân tr  Đ c bi t,   l a tu i m m non nóiầ ể ủ ả ẻ ặ ệ ở ứ ổ ầ   chung và tr  3­4 tu i nói riêng, vi c d y tr  khám phá v  môi trẻ ổ ệ ạ ẻ ề ường xung quanh 

gi  v  trí r t quan tr ng trong vi c phát tri n trí tu , hình thành và phát tri n nhânữ ị ấ ọ ệ ể ệ ể   cách toàn di n cho tr  Xác đ nh đệ ẻ ị ượ ầc t m quan tr ng nh  v y, b n thân tôi làọ ư ậ ả  

m t giáo viên d y tr  3­4 tu i, tôi luôn tìm tòi, h c h i, b ng m i phộ ạ ẻ ổ ọ ỏ ằ ọ ương  pháp, 

bi n pháp  nh m  nâng  cao  ch t  lệ ằ ấ ượng  cho  tr   làm quen v i môi trẻ ớ ường xung  quanh. 

V y giáo d c tr  m m non có t m quan tr ng r t l n đ i v i đ i s ngậ ụ ẻ ầ ầ ọ ấ ớ ố ớ ờ ố   con người nh t là tr    đ  tu i 3 ­ 4 tu i, ca dao x a có câu:ấ ẻ ở ộ ổ ổ ư

U n cây t  th a còn nonố ừ ủ

D y con t  th a con còn th  ngâyạ ừ ủ ơ Câu ca dao  y đã đi vào lòng ngấ ười không th  nào quên. Vì v y cho trể ậ ẻ 

ho t đ ng: Khám phá môi trạ ộ ường xung quanh s  mang l i cho tr  ngu n bi uẽ ạ ẻ ồ ể  

tượng vô cùng phong phú, đa d ng, sinh đ ng, đ y h p d n v i tr  th  Cho trạ ộ ầ ấ ẫ ớ ẻ ơ ẻ  khám phá môi trường xung quanh s  cung c p, trang b  cho tr  m m non nh ngẽ ấ ị ẻ ầ ữ  

hi u bi t, tri th c v  môi trể ế ứ ề ường xung quanh và b n thân, t  môi trả ừ ường tự  nhiên(c  cây, hoa lá, chim uông ) đ n môi trỏ ế ường xã h i (công vi c c a m iộ ệ ủ ỗ  

người trong xã h i, gi a con ngộ ữ ườ ới v i nhau)

2 Th c tr ngự ạ

Khi th c hi n và nghiên c u đ  tài “ M t s  bi n pháp giúp tr  h c t tự ệ ứ ề ộ ố ệ ẻ ọ ố  

ho t đ ng khám phá môi trạ ộ ường xung quanh cho tr  3 – 4 tu i” Tôi đã g p ph iẻ ổ ặ ả  

m t s  thu n l i và khó khăn nh  sau:ộ ố ậ ợ ư

2.1 Thu n l i: ậ ợ

Đượ ực s  quan tâm giúp đ  c a ban giám hi u nhà trỡ ủ ệ ường cũng nh  đ ngư ồ   nghi p luôn t o đi u ki n cho tôi xây d ng các ho t đ ng khám phá v  môiệ ạ ề ệ ự ạ ộ ề  

trường  xung quanh

B n thân là m t giáo viên có trình đ  chuyên môn nghi p v , luôn yêuả ộ ộ ệ ụ   ngh  m n tr , nhi t tình trong công vi c, luôn năng cao vai trò t  h c t p,ề ế ẻ ệ ệ ự ọ ậ   nghiên c u, tìm tòi nh ng phư ữ ương pháp đ i m i trong quá trình  gi ng d y, ch uổ ớ ả ạ ị   khó h c h i, sách báo và  ng  d ng công ngh  thông tin. Luôn tìn tòi và t  làmọ ỏ ứ ụ ệ ự  

m t s  đ  dùng đ  ch i đ  ph c v  ti t d y.ộ ố ồ ồ ơ ể ụ ụ ế ạ

Tr  l p tôi ham h c h i, chăm ngoan thích khám phá nh ng đi u m i l ẻ ớ ọ ỏ ữ ề ớ ạ

C  s  v t chơ ở ậ ất, k  thu t c a trỹ ậ ủ ường đ y đ  và hi n đ i, các l p h c đ uầ ủ ệ ạ ớ ọ ề  

được trang b  đ y đ  các trang thi t b  đi n t ị ầ ủ ế ị ệ ử

2.2. Khó khăn:

B n thân ch a m nh d n xây d ng các ho t đ ng khám phá vào k  ho chả ư ạ ạ ự ạ ộ ế ạ  

ho c n u  có xây d ng  thì còn mang tính hình th c, khuôn kh , gò bó.ặ ế ự ứ ổ

Ph  huynh h c sinh còn ch a dành th i gian quan tâm nhi u đ n vi c h cụ ọ ư ờ ề ế ệ ọ  

c a con em mình. Tr  l i đi h c không đ u lên ki n th c hay b  dán đo n.ủ ẻ ạ ọ ề ế ứ ị ạ

* K t qu  kh o sát th c t  đ u năm: ( 30 tr  ) ế ả ả ự ế ầ ẻ

3 Kh  năng phân lo i ả ạ 53 % 47 %

5 Thao tác th  nghi mử ệ 43 % 57 %

6 Kh  năng giao ti p ả ế        50 % 50 %

3 Bi n pháp th c hi nệ ự ệ

a.  Xây d ng môi tr ự ườ ng trong l p h c và môi tr ớ ọ ườ ng ngòai l p h c đ  tr   ớ ọ ể ẻ

có đi u ki n t  mình khám phá môi tr ề ệ ự ườ ng xung quanh

Môi trường l p h c có v  trí to l n trong vi c nh n th c c a tr , là n i trớ ọ ị ớ ệ ậ ứ ủ ẻ ơ ẻ 

ti p xúc hàng ngày đ  tr  h c t p và vui ch i. Vì ho t đ ng vui ch i là ho tế ể ẻ ọ ậ ơ ạ ộ ơ ạ  

đ ng ch  đ o c a tr  m u giáo.Tôi đã ch  đ ng xây d ng các góc cho tr  ho tộ ủ ạ ủ ẻ ẫ ủ ộ ự ẻ ạ  

đ ng phong phú, trang trí h p d n v i nhi u nguyên v t li u m  Tr  độ ấ ẫ ớ ề ậ ệ ở ẻ ược h cọ  

mà ch i­ ch i mà h c. Tr  có c  h i th c hành tr i nghi m và h c h i nhi uơ ơ ọ ẻ ơ ộ ự ả ệ ọ ỏ ề  

th  Tr  có c  h i ch  đ ng h n trong các gi  ho t đ ng đ ng th i tr  có thứ ẻ ơ ộ ủ ộ ơ ờ ạ ộ ồ ờ ẻ ể  cùng nhau h p tác chia s  kinh nghi m đ  cùng nhau tìm tòi khám phá, t o ra s nợ ẻ ệ ể ạ ả  

ph m m i sáng t o h n. Tr  s  d  dàng ti p thu ki n th c, phát hi n ra cái m iẩ ớ ạ ơ ẻ ẽ ễ ế ế ứ ệ ớ  

và ghi nh  lâu h nớ ơ

 m i ch  đ  tôi luôn dành th i gian nghiên c u thi t k  môi tr ng l p

h c sao cho phù h p v i ch  đ  mà tr  khám phá, tìm hi u v  các s  v t thôngọ ợ ớ ủ ề ẻ ể ề ự ậ   qua hình  nh trang trí đó.Bên c nh đ u t  trang trí phù h p v i ch  đ , b n thânả ạ ầ ư ợ ớ ủ ề ả   cũng chú tr ng đ n vi c làm đ  dùng đ  ch i t  làm   các góc và s p x p đọ ế ệ ồ ồ ơ ự ở ắ ế ồ  dùng sao cho thu hút tr , v a t o cho tr  khám phá, tr i nghi m thông qua hoatẻ ừ ạ ẻ ả ệ  

đ ng góc.ộ

 trong l p tôi đã chu n b  đ  dùng tr c quan, đ  ch i ph c v  ho t đ ng

khám phá khoa h c nh : bàn, gh , tranh  nh, đ  v t th t, mô hình, vât m u ọ ư ế ả ồ ậ ậ ẫ  

c n ph i đ y đ  cho cô và tr  ầ ả ầ ủ ẻ

Đ c bi t là góc khám phá tôi và tr  có s u t m thêm m t s  sách ch  y uặ ệ ẻ ư ầ ộ ố ủ ế  

là s  phát tri n c a các con v t, hoa, lá, qu , h t Ngoài ra còn có các lo i láự ể ủ ậ ả ạ ạ   khô, h t h t, có nhãn mác rõ ràng cho tr  d  dàng nh n th y. Không nh ng v yộ ạ ẻ ễ ậ ấ ữ ậ  

v  trai  c cũng đỏ ố ược v  sinh s ch s  Tranh lô tô cũng đệ ạ ẽ ược phân lo i rõ ràng, lôạ  

tô con v t x p chung vào 1 ô, lô tô các lo i qu  cũng đậ ế ạ ả ược x p vào 1 ô. Đ  dùngế ồ  

c a tr  cũng ph i đ p, h p d n, phong phú sinh đ ng nh m kích thích h ng thú,ủ ẻ ả ẹ ấ ẫ ộ ằ ứ  

tò mò ham hi u bi t tôi hể ế ường s  d ng đ  v t th t ho c hình  nh s ng đ ng ử ụ ồ ậ ậ ặ ả ố ộ

Ngoài ra cũng có th  s u t m thêm nhi u các lo i h t: h t g o, đ  xanh,ể ư ầ ề ạ ạ ạ ạ ỗ  

đ  đen,các lo i h t rau, x p m ng, bóng nh a các màu, mu i, đỗ ạ ạ ố ỏ ự ố ường, d u ăn,ầ  

Ví d : V i ch  đi m th c v t cô và tr  cùng s u t m các lo i lá khác nhauụ ớ ủ ể ự ậ ẻ ư ầ ạ  Nh  v y tr  xé dán hoa lá t  lá cây mít khô, lá cây c nh có màu đ , màu vàngư ậ ẻ ừ ả ỏ  

và h t h t độ ạ ể  làm tranh t ng h p và h t đ  đen, h t na làm m t các con v tổ ợ ạ ỗ ạ ắ ậ

Tr  r t h ng thú khi đ n ho t đ ng làm đ  ch i và tr  ph n kh i khoe v i b nẻ ấ ứ ế ạ ộ ồ ơ ẻ ấ ở ớ ạ

bè và b  m  mình đã t o ra đố ẹ ạ ượ ảc s n ph m. ẩ ( nh 1, 2, 3) Ả

b. Thi t k  ho t đ ng khám phá gi  h c ế ế ạ ộ ờ ọ  

Vi c ti p xúc tr c ti p v i các s  v t, hi n tệ ế ự ế ớ ự ậ ệ ượng s  t o ra s  rung đ ngẽ ạ ự ộ  

trước cái đ p xung quanh cho tr  g n bó h n, t o ra nh ng xúc c m, tình c mẹ ẻ ắ ơ ạ ữ ả ả   tích c c và hành đ ng thi t th c đ  b o v  môi trự ộ ế ự ể ả ệ ường xung quanh chúng. 

Vì v y trong quá trình cho tr  khám phá th  gi i xung quanh trong ti t h c,ậ ẻ ế ớ ế ọ   tôi đã s  d ng các phử ụ ương pháp nh : phư ương pháp quan sát, phương pháp trò  chuy n, phệ ương pháp s  d ng trò ch i…ử ụ ơ

Trong ti t h c tôi đã s  d ng v t th t cho tr  khám phá, cho tr  ti p xúcế ọ ử ụ ậ ậ ẻ ẻ ế  

tr c ti p v i v t th t b ng cách nhìn, s , n m…và c m nh n, qua đó tr  tr iự ế ớ ậ ậ ằ ờ ế ả ậ ẻ ả   nghi m b ng chính b n  thân c a mình s  giúp tr  h ng thú, ham tìm hi u và ghiệ ằ ả ủ ẽ ẻ ứ ể  

nh  m t cách có ch  đ nh. ớ ộ ủ ị

Ví d : Khi d y v  con cá. Cho tr  quan sát con cá   ch u. T i sao cá có m mụ ạ ề ẻ ở ậ ạ ồ

mà không th a? V y m m cá bi t làm gì? B n nào lên đây cho cá ăn? Chúngư ậ ồ ế ạ   mình

cùng xem cá ăn nh  th  nào? Bây gi  cô cháu mình cùng m i cá ăn nhé  ư ế ờ ờ       Phát tri n k  năng xã h i nh m phát tri n k  năng giao ti p, giúp tr  bi tể ỹ ộ ằ ể ỹ ế ẻ ế

h p tác tho  thu n chia s  kinh nghi m đ  đ t đợ ả ậ ẻ ệ ể ạ ược m c đích giao ti p. Đ cụ ế ặ  

bi tệ

chú tr ng rèn luy n k  năng làm vi c theo nhóm, giáo d c tr  có thái đ  hìnhọ ệ ỹ ệ ụ ẻ ộ   thành tình c m đ o đ c,  ng x , hành vi, thóiả ạ ứ ứ ử  quen. Ví d : Cho tr  làm quen v iụ ẻ ớ  

“ Cây xanh”. Giáo d c tr  có ý th c chăm sóc vàụ ẻ ứ  b o v  cây xanh. Khi xác đ nhả ệ ị   đúng m c đích yêu c u đ n các ho t đ ng tôi xác đ nh rõ t ng lo i ti t đ  cóụ ầ ế ạ ộ ị ừ ạ ế ể  

phương pháp giáo d c phù h p nh :ụ ợ ư  Lo i ti t v  đ  v t, đ ng v t, th c v t, quêạ ế ề ồ ậ ộ ậ ự ậ  

Gây h ng thú cho tr  ngay t  đ u ti t h c. Dùng nhi u bi n pháp cho trứ ẻ ừ ầ ế ọ ề ệ ẻ

được tr i nghi m, hành đ ng và tìm ki m. Tôi đ t câu h i kích thích tr  quan sátả ệ ộ ế ặ ỏ ẻ vào đ i tố ượng, hành đ ng v  nh ng đ i tộ ề ữ ố ượng mà tr  quan tâm đ nẻ ế

      Ví d : Làm quen v i con cua, tr  đã tìm đụ ớ ẻ ược đ c đi m c a con cua có haiặ ể ủ càng to, tám chân… Sau đó đ t câu h i g i m  “các con có bi t con cua nó đi nhặ ỏ ợ ở ế ư

th  nào không? Tr  tr  l i đế ẻ ả ờ ược là con cua bò ngang, tôi dùng que ch  rõ, cua cóỉ  

mai cua, y m cua c ng đ  b o v  c  th  chúng.ế ứ ể ả ệ ơ ể  Nh  v y không nh ng tr  bi tư ậ ữ ẻ ế  

được cua có nh ng đ c đi m gì mà tr  cònữ ặ ể ẻ   bi t môi trế ường s ng c a chúng,ố ủ   cách v n đ ng. (Đi nh  th  nào ?) các b  ph n cậ ộ ư ế ộ ậ ơ th  ra sao. N m rõ đ c đi mể ắ ặ ể  

tr  quan sát r  h n, t  đó so sánh r t rõ ràng và phânẻ ễ ơ ừ ấ  lo i cũng r t t t.ạ ấ ố  Trong 

ho t đ ng khám phá tôi l ng ghép tích h p các môn khác nh : Toán,ạ ộ ồ ợ ư  âm nh c,ạ  

t o hình, văn h c… đ  tr  thêm h ng thú, ghi nh  t t h n, hi u v n đạ ọ ể ẻ ứ ớ ố ơ ể ấ ề sâu và 

r ng h n.ộ ơ  Ví d : Trong ti t d y làm quen v i đ ng v t s ng dụ ế ạ ớ ộ ậ ố ướ ưới n c. Tôi cho 

tr  thi “đ  vui” hai đ i ra câu đ  cho nhau và gi i câu đ  đ i b n. ẻ ố ộ ố ả ố ộ ạ ( nh 4) Ả

c.  Cho tr  khám phá môi tr ẻ ườ ng xung quanh  thông qua các ho t đ ng khác ạ ộ

Vi c cho tr  khám phá môi trệ ẻ ường xung quanh không ch  đỉ ược th c hi nự ệ   trong ti t h c mà ngoài ti t h c cũng nên đế ọ ế ọ ượ ổc t  ch c nh m cho tr  đứ ằ ẻ ược tr iả   nghi m   m i lúc m i n i. Ngoài ti t h c s  t o cho tr  c m giác tho i mái,ệ ở ọ ọ ơ ế ọ ẽ ạ ẻ ả ả   không gò bó

*Gi  đón và tr  tr ờ ả ẻ: Trò chuy n v i tr  v  n i dung ch  đ  s  ki n liênệ ớ ẻ ề ộ ủ ề ự ệ   quan

      Ví d : Trong ch  đi m th  gi i đ ng v t tôi trò chuy n cùng tr  con bi tụ ủ ể ế ớ ộ ậ ệ ẻ ế

nh ng con v t gì bi t bay? Nh ng con v t gì s ng trong gia đình 2 chân, 2 cánhữ ậ ế ữ ậ ố  

và đ  tr ng? Tôi còn giao nhi m v  cho tr  nh  các con v  h i b  m  anh chẻ ứ ệ ụ ẻ ư ề ỏ ố ẹ ị  xem

nh ng con v t nào trong gia đình có 4 chân và đ  con? Tr  h ng thú trao đ i   ữ ậ ẻ ẻ ứ ổ

Đ i v i ph  huynh tôi ph i k t h p v i ph  huynh s u t m tranh  nh, v t th tố ớ ụ ố ế ợ ớ ụ ư ầ ả ậ ậ  

và tích luỹ ki n th c cho tr  v  ch  đ  đang h c, có th  c ng c  t i nhà cho trế ứ ẻ ề ủ ề ọ ể ủ ố ạ ẻ  nhớ

           * Qua ho t đ ng ngoài tr i ạ ộ ờ : D o ch i thăm quan ho t đ ng ngoài tr i,ạ ơ ạ ộ ờ   không nh ng đ  tr  khám phá thữ ể ẻ ế  gi i xung quanh mình. Trong quá trình d oớ ạ  

ch i ngoài tr i tr  có đi u ki n ti p xúcơ ờ ẻ ề ệ ế  v i môi trớ ường t  nhiên và xã h i. Quaự ộ  

đó tôi còn giáo d c tình yêu thiên nhiên, ýụ  th c b o v  môi trứ ả ệ ường. V i tr  m cớ ẻ ặ  

dù ki n th c r t đ n gi n nh  t o cho tr  thói quen v tế ứ ấ ơ ả ư ạ ẻ ứ  rác đúng n i quy đ nh vàơ ị  

ý th c b o v  môi trứ ả ệ ường xanh s ch đ p. C  th    góc thiên nhiên, tr  tạ ẹ ụ ể ở ẻ ưới cây, 

nh t lá, b t sâu. Đ c bi t tr  đặ ắ ặ ệ ẻ ược ch iơ  nhi u đ  v t th t, khi đề ồ ậ ậ ược ho t đ ngạ ộ   nhi u v i đ  v t th t, tr  đề ớ ồ ậ ậ ẻ ược nhìn, s , n m,ờ ắ  ng i … T  đó có hình  nh tr nử ừ ả ọ  

v n v  nh ng gì xung quanh tr , không th  mà tôiẹ ề ữ ẻ ế  còn phát huy tính sáng t o c aạ ủ  

tr  b ng cách cho t  làm tranh t  nguyên li u thiênẻ ằ ẻ ừ ệ  nhiên nh : Hoa, lá ép khô, vư ỏ  cây, co ng r m, v  thu  s n…ọ ơ ỏ ỷ ả  

Ví d : Cô và tr  quan sát cây hoa h ng, hụ ẻ ồ ướng tr  nh n bi t màu s c cánhẻ ậ ế ắ   hoa. Cho tr  s  cánh hoa th y m n và nh n, các mép c a lá có răng c a. Đ a hoaẻ ờ ấ ị ẵ ủ ư ư   nên ng i có mùi th m. Tr  đử ơ ẻ ược quan sát k , có đỹ ược đ y đ  các đ c đi m c aầ ủ ặ ể ủ  

đ i tố ượng nên tr  soẻ  sánh r t t t và phân lo i r t nhanh. Khi cho tr  so sánh hoaấ ố ạ ấ ẻ  

h ng v i hoa cúc tr  nêu khác nhau là cánh hoa h ng to tròn cánh hoa cúc thì nhồ ớ ẻ ồ ỏ  dài  Khi cho tr  phân lo i hoa cánh tròn và hoa cánh dài tr  s  phân lo i đẻ ạ ẻ ẽ ạ ượ  c

( nh 5) Ả

* Qua ho t đ ng góc ạ ộ :  Đây cũng là m t trong nh ng th i đi m tr  ho tộ ữ ờ ể ẻ ạ  

đ ng khám phá môi trộ ường xung quanh m t cách tích c c. Là c  h i cho tr   ngộ ự ơ ộ ẻ ứ  

d ng ki n th c kinh nghi m vào các trò ch i nh  đóng vai, xây d ng, thiênụ ế ứ ệ ơ ư ự   nhiên, th  vi n, h c t p, t o hìnhư ệ ọ ậ ạ

Ví d : Góc phân vai tr  đóng vai cô giáo, bác s , m  con  Tr  đụ ẻ ỹ ẹ ẻ ược làm  côngvi c khác nhau. Góc thiên nhiên quan sátệ   s  phát tri n và chăm sóc cây ự ể

         * Qua gi  ăn, ng : ờ ủ  Tôi khuy n khích tr  chu n b  bàn ăn. Trò chuy n vế ẻ ẩ ị ệ ề  tên g i, công d ng, ch tọ ụ ấ  li u s  đa d ng c a đ  dùng. Gi i thi u món ăn. Nh cệ ự ạ ủ ồ ớ ệ ắ  

tr  hành vi thói quen vănẻ  minh trong ăn u ng.ố  Tương t  gi  ng  cũng h i tr  tênự ờ ủ ỏ ẻ  

g i, công d ng c a đ  dùng. Gi i thích vì saoọ ụ ủ ồ ả  ph i s  d ng đ  dùng đ  ng  Hátả ử ụ ồ ể ủ  

ru cho tr  ng  ho c tôi k  chuy n có n i dungẻ ủ ặ ể ệ ộ  nh  nhàng lôi cu n.ẹ ố

        * Ho t đ ng chi u: ạ ộ ề

Bi u tể ượng v  th  gi i  xung quanh đã đ n v i tr  qua nhi u hình th cề ế ớ ế ớ ẻ ề ứ  

nh : Trò ch i dân gian, câu đ , bài hát, cao dao, t c ng …Giúp tr  không nhàmư ơ ố ụ ữ ẻ   chán, l i d  ti p thu đ  tr  ghi nh  và chính xác hoá thành bi u tạ ễ ế ể ẻ ớ ể ượng c a mình.ủ   Tôi đã l a ch n ho t đ ng chi u đ  tr  có c  h i ti p thu ki n th c ự ọ ạ ộ ề ể ẻ ơ ộ ế ế ứ

Cho tr  làm quen v i con mèo:ẻ ớ

Con gì b t chu t r t tàiắ ộ ấ

M t xanh, lông mắ ượt, râu vài s i congợ

Khi đói c m tép là xongơ

Vươn vai ng  d y, l ng khòng, mi ng “meo”?ủ ậ ư ệ

Tr  đoán ngay đẻ ược đó là con mèo, nh ng trong đ u tr  bi u tư ầ ẻ ể ượng về  con mèo được chính xác là nó b t chu t r t tài, có m t xanh, lông mắ ộ ấ ắ ượt, râu  cong, mi ng kêu “ meo meo”.ệ

Cho tr  làm quen v i m t s  đ  dùng gia đình:ẻ ớ ộ ố ồ

Mi ng tròn, lòng tr ng phau phauệ ắ

Đ ng c m, đ ng th t, đ ng rau hàng ngàyự ơ ự ị ự

Là nh ng gì?ữ

Tr  tr  l i đó là cái bát, cái đĩa. Nh ng tr  l i bi t thêm cái bát, cái đĩaẻ ả ờ ư ẻ ạ ế   ngoài mi ng tròn, lòng tr ng còn đ ng đệ ắ ự ượ ơc c m, rau, th t hàng ngày.ị

d. Bi n pháp s  d ng các trò ch i th c nghi m cho tr ệ ử ụ ơ ự ệ ẻ

Trong khám phá môi trường xung quanh vi c s  d ng trò ch i, thí nghi mệ ử ụ ơ ệ  

đ n gi n luôn t oơ ả ạ  cho tr  s  h ng thú, kích thích tr  tích c c ho t đ ng, phátẻ ự ứ ẻ ự ạ ộ   tri n   tr  tính tòể ở ẻ  mò, ham hi u bi t, thích khám phá, tìm tòi, phát tri n óc quanể ế ể   sát, phán đoán và các năng l c ho t đ ng trí tu , chính vì v y mà phự ạ ộ ệ ậ ương pháp 

s  d ng các trò ch iử ụ ơ  th c nghi m luôn đ t k t qu  cao trong ho t đ ng khámự ệ ạ ế ả ạ ộ   phá môi trường xung quanh

Ví d  1: ụ  Thí nghi m v  s  n y m m c a h tệ ề ự ả ầ ủ ạ

* M c tiêu:Tr  bi t đụ ẻ ế ược cây cũng c n th c ăn ,ánh sáng và nầ ứ ước m i sinhớ  

*Chu n b :M t vài h t đ u tẩ ị ộ ạ ậ ương, đ u đen…2 Khay nh , m t ít đ t,bình nậ ỏ ộ ấ ướ  c

tưới

* Ti n hành: Ngâm h t vào trong nế ạ ướ ấc  m t  1 đ n 2 ti ng sau đó l y ra đ t h từ ế ế ấ ặ ạ   vào khay có s n đ t. Đ t 1 khay n i có ánh sáng m t tr i và cho tr  tẵ ấ ặ ơ ặ ờ ẻ ướ ướ  i n c hàng ngày. Khay còn l i đ t trong bóng t i và không tạ ặ ố ướ ưới n c. Quan sát sau 3 

đ n 4 ngày cây trong khay đế ượ ướ ước t i n c hàng ngày s  n y m m và l n d nẽ ả ầ ớ ầ   còn khay không tướ ẽi s  không n y m m. Lúc này hãy cho tr  gi i thích hi nả ầ ẻ ả ệ  

* Gi i thích và k t lu n:ả ế ậ  Cây n y m m đả ầ ược nh  đờ ược gieo xu ng đ t, có ánhố ấ   sáng và tướ ưới n c đ y đầ ủ sáng có th c ăn trong h t và nứ ạ ước u ng trong đ t vàố ấ  

ngược l i cây mà không đạ ượ   chăm sóc đ y đ  s  không n y m m đc ầ ủ ẽ ả ầ ược

      Ví d  2: Thí nghi m v  v t n i v t chìm dụ ệ ề ậ ổ ậ ướ ưới n c

* Chu n b : Đ  dùng bao g m: Các m u g , bi s t đẩ ị ồ ồ ẩ ỗ ắ ường kính 3 ­ 4cm,  thìa inox, c c nam châm, m tụ ộ  mi ng x p, gi y, ch u đ ng nế ố ấ ậ ự ướ ạc s ch. Đ  ch i:ồ ơ   Thuy n gi y, lá mít tr  đã g p t  trề ấ ẻ ấ ừ ước, nh ng qu  bóng nh a, đ  ch i nh a.ữ ả ự ồ ơ ự

­ Ti n hành: Cho tr  t  l y đ  ch i đã chu n b  s n th  vào ch u nế ẻ ự ấ ồ ơ ẩ ị ẵ ả ậ ước, và yêu 

c uầ

tr  nh n xét v t nào chìm? v t nào n i t i sao?ẻ ậ ậ ậ ổ ạ  K t qu : Qua thí nghi m nàyế ả ệ   giúp tr  hi u nh ng đ  v t làm t  nh ng nguyên li uẻ ể ữ ồ ậ ừ ữ ệ  n ng s t, thép, nhôm…ặ ắ  

nh  bi s t, bát, thìa inox…. nh ng đ  v t làm t  nguyên li u nh : g , x p, gi y,ư ắ ữ ồ ậ ừ ệ ẹ ỗ ố ấ  

nh a….thì n i trên nự ổ ướ  c

Qua vi c t o các đi u ki n cho tr  ti p xúc các s  v t hi n tệ ạ ề ệ ẻ ế ự ậ ệ ượng và môi 

trường xung quanh b ng các thí nghi m, th  nghi m tôi th y nh n th c c a trằ ệ ử ệ ấ ậ ứ ủ ẻ 

được m  r ng, kh  năng quan sát, tri giác c a tr  phát tri n t t đa s  tr  thở ộ ả ủ ẻ ể ố ố ẻ ể 

hi n đệ ược tínhtích c c ch  đ ng khi quan sát đ i tự ủ ộ ố ượng trong quá trình quan sát 

tr  t  ra nhanhnh n linh ho t và phát tri n nhi u v n kinh nghi m, v n t  c aẻ ỏ ẹ ạ ể ề ố ệ ố ừ ủ  

tr  tr  nên phongphú h n kh  năng di n đ t t t h n.ẻ ở ơ ả ễ ạ ổ ơ

d. S u t m tranh  nh hình  nh sinh đ ng và  ng d ng công ngh  thông tin   ư ầ ả ả ộ ứ ụ ệ

vào trong bài d y ạ

Đ  có m t giáo án cho ho t đ ng “Khám phá môi trể ộ ạ ộ ường xung quanh” đ aư   vào d y tr  đ t k t qu  cao thì vi c khó khăn nh t là l a ch n các hình  nh thạ ẻ ạ ế ả ệ ấ ự ọ ả ể 

hi n trong giáo án. Ph n này h t s c quan trong vì nó  nh hệ ầ ế ứ ả ưởng r t l n đ n sấ ớ ế ự  thành công c a m t giáo án. Chính vì th  mà vi c s u t m cũng m t nhi u quáủ ộ ế ệ ư ầ ấ ề   trình vì các hình  nh đả ượ ực l a ch n ph i là nh ng hình  nh sinh đ ng, có màuọ ả ữ ả ộ  

s c h p d n v i. ắ ấ ấ ớ

N u trế ước đây giáo vi n m m non ph i r t v t v  đ  có th  tìm ki mệ ầ ả ấ ấ ả ể ể ế  

nh ng hình  nh, bi u tữ ả ể ượng, đ  dùng ph c v  bài d y thì hi n nay v i  n d ngồ ụ ụ ạ ệ ớ ứ ụ   công ngh  thông tin giáo viên có th  s  d ng Internet đ  ch  đ ng khai thác tàiệ ể ử ụ ể ủ ộ   nguyên giáo d c phong phú, ch  đ ng quay phim, ch p  nh làm t  li u cho bàiụ ủ ộ ụ ả ư ệ  

c a mình. Ch  c n vài cái “nh p chu t” là hình  nh nh ng bông hoa đ  s c màu,ủ ỉ ầ ấ ộ ả ữ ủ ắ   hình  nh nh ng con v t ngh  nghĩnh s  hi n ngay ra v i hi u  ng c a nh ngả ữ ậ ộ ẽ ệ ớ ệ ứ ủ ữ  

âm thanh s ng đ ng s  thu hút đố ộ ẽ ược s  chú ý và kích thích h ng thú c a h cự ứ ủ ọ  

sinh. ( nh 7) Ả

Đ  t o để ạ ược hi u  ng t t h n cho bài gi ng, tôi đã tích h p s  d ng thêmệ ứ ố ơ ả ợ ử ụ   các ph n m m trong giáo d c m m non nh  unlead studio đ  làm video, s  d ngầ ề ụ ầ ư ể ử ụ   photoshop đ  t o  nh, s  d ng movie make đ  t o hi u  ng  nh và video hayể ạ ả ử ụ ể ạ ệ ứ ả  

s  d ng powerpoint đ  t o hi u  ng bài gi ng  vi c k t h p s  d ng các ph nử ụ ể ạ ệ ứ ả ệ ế ợ ử ụ ầ  

m m trong gi ng d y góp ph n tăng h ng thú và hi u qu  cho ti t d yề ả ạ ầ ứ ệ ả ế ạ

e. K t h p gi a ph  huynh và cô giáo ế ợ ữ ụ