Bài t p ch ng 4 Công và n ng l ng
A Ph n tóm t t lý thuy t
1 Công
Công nguyên t (vi phân công) c a l c F trên m t đo n đ ng vi phân ds
dA Fds cos F d s F d r
Tr ng h p đ c bi t: N u l c F không đ i và luôn t o v i đ ng đi 1 góc
, ta có công th c:
AFscos
Trong h SI, đ n v đo công là joule (jun), ký hi u là (J), th nguyên là: [A]
= ML2T-2
2 Công su t
- Công su t trung bình: Ptb A Fs Fvtb
- Công su t t c th i: P dA Fds Fv
n v đo: Watt (oát), ký hi u W = J/s
M t s đ n v đo khác: 1 kW = 103 W, 1 MW = 106 W, 1 HP = 736 W
- Công và công su t trong chuy n đ ng quay:
dAF dsF rd Md
P M
3 ng n ng c a ch t đi m
2
d
1
2
nh lý đ ng n ng: bi n thiên đ ng n ng c a ch t đi m trong m t chuy n d i có giá tr b ng công c a
ngo i l c tác d ng lên ch t đi m trong chuy n d i đó
AW W
- ng n ng c a v t r n quay: d 2
I W 2
Suy ra:
A
, trong đó d 2
I W
2
g i là đ ng n ng quay c a v t r n
Trong tr ng h p t ng quát, v t r n l n không tr t đ ng n ng toàn ph n s b ng t ng đ ng n ng t nh ti n
c ng đ ng n ng quay:
d
4.Bài toán va ch m
- Va ch m đàn h i xuyên tâm: đ ng l ng và đ ng n ng đ c b o toàn
m vm v m v m v
Gi i ra:
1
v
2
v '
- Va ch m m m: ch có đ ng l ng đ c b o toàn
Trang 2 1 1 2 2
- gi m đ ng n ng c a h :
m m
5 Th n ng
- Th n ng tr ng tr ng:
Wt(h) = mgh + C; trong đó h là đ cao t m t i m t đ t, C = 0 khi g c th n ng m t đ t
- Th n ng đàn h i:
2
t
1
2
, trong đó x là đ bi n d ng c a lò xo, C = 0 khi g c th n ng v trí lò xo không bi n d ng
- nh lý v đ gi m th n ng: Công c a tr ng l c (t c là công c a tr ng tr ng ho c công c a l c đàn h i) tác d ng lên ch t đi m b ng đ gi m th n ng
6 C n ng & đ nh lu t b o toàn c n ng:
T ng đ ng n ng và th n ng c a ch t đi m đ c g i là c n ng c a ch t đi m Khi ch t đi m chuy n đ ng
trong m t r ng l c th (mà không ch u tác d ng c a 1 l c nào khác) thì c n ng c a ch t đi m là m t đ i
l ng b o toàn
WW W const
2
mv
2
- T đ nh lý đ ng n ng và đ nh lý th n ng d dàng th y:
AW W và At Wt1Wt 2, suy ra: W A# t
Bài t p c n làm: 4.2, 4.4, 4.8, 4.12, 4.13, 4.14, 4.16, 4.18, 4.20, 4.22, 4.26, 4.27, 4.30, 4.32
Ph i n p: 4.2, 4.4, 4.14, 4.16, 4.20, 4.27, 4.32
Bài 4.2 Tính công c n thi t đ kéo m t lò xo giãn ra 20 cm, bi t r ng l c kéo t l v i đ giãn c a lò xo và
mu n lò xo giãn 1 cm ph i c n m t l c 30 N
Bài gi i:
c ng c a lò xo: k 30 3000 N
Công c n thi t đ kéo lò xo giãn ra 20 cm = 0,2 m là:
k x 3000.0, 2
Bài 4.4 M t ôtô kh i l ng 2 t n, leo lên d c có đ nghiêng 4% H s ma sát là 0,08 Tìm:
a) công th c hi n b i đ ng c ôtô trên quãng đ ng dài 3km;
b) Công su t c a đ ng c ôtô, bi t r ng th i gian đi h t quãng đ ng trên m t 4 phút
Tóm t t:
m 2000 kg ;
sin 4%; 0, 08
a)s 3000 m ; A ?
b)t 240 s ; P ?
Bài gi i:
Trang 3Ô tô chuy n đ ng đ u lên d c, các l c tác d ng vào ô
tô th a mãn đi u ki n:
F P F N 0, d dàng suy ra:
k
F mg sin kmg cos
k
AF smg sin k cos s 2000.10 0, 04 0, 08.1 3000 7, 2.10 J
Công su t c a đ ng c : A 7, 2.106
Bài 4.13 M t v t kh i l ng m tr t không ma sát t đ nh m t m t c u xu ng d i (hình v ) H i t kho ng cách hnào (tính t đ nh m t c u) v t b t đ u r i kh i m t c u Cho bán kính m t c u R = 90 cm
Chú ý: i u ki n c a bài toán này là tìm kho ng cách đ v t r i
kh i m t c u V t ch ch u tác d ng c a tr ng l c và áp l c, khi nào
áp l c b ng 0 thì…v t s r i kh i m t c u thôi Xét t i th i đi m t v t v trí nh hình v , khi đó theo đ nh lu t II Newton ta có:
P N ma Chi u lên ph ng h ng tâm ta đ c ph ng trình:
ht
R
M t khác, áp d ng đ nh lu t b o toàn c n ng (cho v trí cao nh t và v trí th i đi m t):
, thay giá tr này vào bi u th c trên ta đ c:
2
, đi u ki n N = 0, ta có: R
3
Bài 4.20 đo v n t c c a viên đ n ng i ta dùng con l c th đ n ó là m t bì cát treo đ u m t s i dây
(hình v ) Khi viên đ n xuyên vào bì cát, nó b m c t i đó và bì cát đ c nâng lên m t đ cao h nào đó Tìm
v n t c c a đ n lúc nó s p xuyên vào bì cát Bi t kh i l ng c a viên đ n là m, kh i l ng c a bì cát là M
Bài gi i:
nh lu t b o toàn đ ng l ng: mvMm V , trong đó V là v n
t c c a h bì cát và viên đ n sau va ch m
mv
V
Áp d ng đ nh lu t b o toàn c n ng:
2
2
V 2gh
So sánh ta đ c: mv 2gh v m M 2gh
Bài 4.22 M t hòn bi kh i l ng m chuy n đ ng không ma sát trên m t đ ng rãnh có d ng nh hình v Hòn
bi đ c th không có v n t c ban đ u t đ cao h = 2R, kích th c c a bi nh không đáng k H i:
a) đ cao nào bi r i kh i đ ng rãnh?
b) cao l n nh t mà hòn bi s đ t đ c sau khi r i kh i rãnh?
Trang 4C n ng ban đ u t i A (ch g m th
n ng)
A
W 2mgR
T i đi m B (là đi m mà t i đó v t r i
kh i rãnh)
2
mv
2
Áp d ng đ nh lu t b o toàn c n ng: 2 2 1
1
H
T i B, ph ng trình đ nh lu t 2 Newton: P N ma, chi u lên ph ng bán kính:
2
T i đây v t r i kh i rãnh nên áp l c N = 0, suy ra: 1
5
3
Thay vào 1 trong các ph ng trình trên đ tìm v n t c t i B:
T i đi m B ta có m t chuy n đ ng ném xiên v i góc
V n t c theo ph ng ngang
1
C n ng t i đi m cao nh t sau khi r i kh i rãnh (khi đó ch còn v n t c theo
ph ng ngang):
2
So sánh v i c n ng t i A:
Bài 4.27 Tính công c n thi t đ làm cho m t vô l ng hình vành tròn đ ng mình 1 m, kh i l ng 500 kg, đang đ ng yên quay t i v n t c 120 vòng/phút
Bài gi i:
Ph i đ i đ n v : 120.2
60
Áp d ng đ nh lý v đ bi n thiên đ ng n ng ta có:
d
Bài 4.32 M t ng i ng i trên gh Giucôpxki và c m trong tay hai qu t , m i qu có kh i l ng 10 kg Kho ng cách t m i qu t i tr c quay là 0,75m Gh quay v i v n t c 1 = 1 vòng/s H i công do ng i th c
Trang 5Bài gi i:
i đ n v : 1 1vßng / s 2 rad / s
Mômen quán tính c a h tr c:
I I 2md 2,5 2.10.0, 75 13, 75 kg.m
C a h sau:
I I 2md 2,5 2.10.0, 20 3,30 kg.m
Áp d ng đ nh lu t b o toàn mômen đ ng l ng ta đ c:
1 1
I I 2md 2, 5 2.10.0, 20
26, 2 rad / s
ng n ng tr c và sau: 2 2
W I 3, 3.26, 2 1132, 6 J
Công c a ng i đó ph i th c hi n là: AWd1Wd21132, 6 271, 4 861, 2 J