Tư duy sáng tạo trong lập kế hoạch và giải quyết vấn đề

• Xã hội toàn cầu hóa, mọi người kết nối với nhau dễ dàng hơn n h ờ có Internet • Kinh tế càng ngày càng p h át triển • Cạnh tranh khốc liệt • Công nghệ mới xuất hiện ngày càng nhiêu • C

(Tái bản)

và Truyền thông 1980 Books.

C hủng tôi luôn m ong m uốn n h ận được n h ữ n g ý kiến đóng góp của quý vị độc già đ ể sách ngày càng hoàn thiện hơn!

G óp ý v'ê sách, liên hệ về bản th ảo v à b ả n dịch: 1980books@ gmail.com Liên h ệ h ợ p tác x u ấ t b ản và tru y ề n th ô n g trên sách: 1980books@ gmail.com Liên h ệ dịch vụ tư vấn và đại diện giao dịch bản quỳên:

rights.1980books@ gmail.com

Ĩ Ĩ Ì ị i c Ặ i C

Lời mở đầu

Chương 1 Tư duy sáng tạo

Chương 2 Vận dụng tư duy sáng tạo để

giải quyết vấn đề

Chương 3 Tư duy sáng tạo trong lập kế

hoạch và giải quyết vấn đề bằng tư duy ghi chép

Chương 4 Lợi ích của tư duy sáng tạo

và cách khơi dậy sự sáng tạo trong bạn

Lời m ỏ đầu

TTix cfuuy s ó n g t ạ o trorưỊ_.

gày nay chúng ta phải đối m ặt với rất nhiều thách thức m à trước đây chưa từng gặp phải

• Xã hội toàn cầu hóa, mọi người kết nối với nhau dễ dàng hơn n h ờ có Internet

• Kinh tế càng ngày càng p h át triển

• Cạnh tranh khốc liệt

• Công nghệ mới xuất hiện ngày càng nhiêu

• Các nguồn lực thiết yếu đ a n g dần khan hiếm

Mỗi thay đổi này đều tạo ra n h ữ n g cơ hội khác nhau nhưng điều quan trọng là chúng ta cần phải có tầm nhìn và tư duy sáng tạo thì mới có thể tận dụng được cơ hội mà những thay đổi đó mang lại

Kết quả của m ột thử nghiệm kiểm tra khả năng sáng tạo ở các nhóm tuổi khác n h au cho thấy rằng: Tất cả chúng ta đều là n h ữ n g thực th ể sáng tạo, nếu chúng ta không sử

d ụ n g kỹ năng sáng tạo thường xuyên thì nó

sẽ dần bị mai một Theo báo cáo Điểm hiệu quả và tác d ụ n g của George Land (công b ố

8

_ íậ Ị? r £ iế f v e ạ c L n à g i à L q u y ế t ULấn, đ ẻ

trên H arper Business, N ew York, năm 1992), các thí nghiệm cho thấy khả năng sáng tạo của nhóm đối tượng 5 tuổi là 98%, nhóm đối tượng 10 tuổi là 32%, nhóm đối tượng

15 tuổi là 10% và nhóm người trưởng thành chỉ có 2%

Không giống n h ư người lớn, trẻ em được thực h àn h kỹ năng sáng tạo thường xuyên C húng luôn luôn tìm tòi và thắc mắc, câu hỏi yêu thích của chúng là "Tại sao?" Đôi khi, chúng không tin nh ữ n g điều người lớn nói cho đến khi chúng tự kiểm nghiệm và đ ư a ra kết luận của mình Tuy nhiên, khi lớn lên, trẻ sẽ học được cách tuân theo các quy tắc và chấp n h ận n h ữ n g thông tin chúng nhận được mà không đật câu hỏi

"Tại sao"

Trong suốt quá trình trưởng thành, bằng cách học đ ế kiểm soát các hành vi thuộc phạm

vi giới hạn được chấp nhận, chúng ta sẽ trở nên dễ hòa đồng với xã hội hơn nhưng điều

đó cũng sẽ giới hạn khả năng sáng tạo của chúng Tuy nhiên, chúng ta có thể khơi dậy

t r i t c f u y s á n g L ạ s t r s r i g _

lại Sự sáng tạo bằng cách đặt ra nhữ ng câu hỏi cho bản thân, tự đúc kết kinh nghiệm và nhìn mọi thứ từ góc độ khác nhau

Đa số mọi người đều cho rằng chỉ có nghệ

sĩ và các n h à phát m inh mới cần khả năng sáng tạo, n h ư n g thực tế thì chúng ta không cân phải tạo ra một loại bẫy chuột mới hay phải vẽ được một bức tranh nổi tiếng như bức M ona Lisa mới được coi là có sáng tạo

m à trong cuộc sống thường ngày chúng ta cũng có th ể thể hiện khả năng sáng tạo, ví

dụ như: Lên kế hoạch cho các bữa tiệc, trang trí nhà cửa, cải thiện cách thức làm việc đ ể đạt được hiệu quả cao hơn Tất cả n h ữ n g việc

đó đều là sáng tạo và các hoạt động này là

n h ữ n g khởi đầu tốt đ ể phát triển khả năng tư

d uy sáng tạo

10

Tư DUY SÁNG TAO

f\iémừia ỉekà nãiiẹ úm\ tạữ cùa bạn qua

ãữ rtnỉi tliị giác

■ P 's ưới đây là m ột h ìn h ảnh đ á n h lừa

m ^ y thị giác nổi tiếng th ế giới, lần đầu tiên đ ư ợ c công bố trên m ộ t tạp chí của Đức vào n ă m 1899 dưới d ạn g m ột bài kiểm tra tâm lý, n h ư n g nó chỉ thực sự trở n ê n nổi tiến g bởi n h à tâm lý học ng ư ờ i M ỹ Joseph

Ja stro w khi ông tuyên b ố bức ả n h n ày có

th ể đ o được khả n ăn g sáng tạo của con

n g ư ờ i Ô ng cho rằn g h ìn h ảnh ảo giác sẽ xác đ ịn h xem mọi ngư ời n h ìn m ộ t v ậ t bằng

b ộ n ã o cũng n h ư b ằn g con m ắt của họ n h ư thê' nào

13

dễ dàng với bạn hay không?

Theo nghiên cứu của Joseph J as trow, bản chất bức hình là không thay đổi nhưng trải nghiệm thị giác của chúng ta thi lại có Những người có tính sáng tạo tốt có thể thay đổi hình ảnh họ nhìn được giữa vịt và thỏ trong chóp mắt Những người có thể làm điều này càng nhanh thì não của họ cũng hoạt động nhanh tương ứng, chứng tỏ họ có tính sáng tạo cao, não cùng trí tưởng tượng của bạn hoạt động tốt

fd p " ké iwajcfb ulòu c ịìò L CỊULL|ếb n á n , dé

Bài kiểm tra nho nhỏ này có giúp bạn nhận

ra được khả năng sáng tạo tồn tại trong bản thân mình hay không? Bạn có phải là người

có tính sáng tạo cao hay không? Nếu có, hãy đọc tiếp cuốn sách này vì biết đâu, sự sáng tạo của bạn lại được nâng tầm nhờ những bí quyết trong cuốn sách? Còn nếu bạn không phải là người có tính sáng tạo cao, hãy vân cứ đọc và áp dụng những mẹo trong cuốn sách này, chắc chắn bạn sẽ học thêm được nhiều điều lý thú

15

ữ é ỉnử tíưuili lựỊiíời cứ tư cỉuiị wing, tặữ

h ữ ng người có khả năng sáng tạo và các nhà sáng chế sẽ có những điểm chung n h ất định Hãy ghi nhớ những điều này đ ể áp d ụ n g chúng hằng ngày và bạn sẽ thấy m ình có những giải pháp sáng tạo Dưới đây là n h ữ n g đặc điểm chung của những người sáng tạo

Họ tìm kiếm cách thức làm việc

hiệu quả hơn

N h ữ n g người sáng tạo không chấp nhận mọi thứ n h ư vốn có mà thay vào đó, họ tìm cách cải thiện tình hình N hà tư vấn quản

"tTcC c t u y s á r ư j t ạ o t r s r u j .

lý Fred Pryor nói rằng, sáng tạo là " nhìn thấy điều mọi người đều nhìn thấy, nhưng nghĩ điều mà không ai nghĩ đến" Thực tế thì những người sáng tạo không nhìn thấy vấn

đề, điều họ nhìn thấy là thách thức - cơ hội đ ể

mở rộng tư duy nhằm tìm ra sự đổi mới Thay

vì lẩn tránh những tình huống khó khăn, họ sẵn sàng đối mặt đ ể giải quyết chúng Họ tìm kiếm những chỗ sai hỏng và sửa chúng Đây thường là những điều nhỏ nhặt mà chúng ta

bỏ qua hằng ngày

Tôi đi du lịch khá nhiều nơi và mỗi khi lấy hành lý từ băng chuyền ở sân bay, tôi đều cảm thấy tuyệt vọng Có th ể nói là tôi không nhìn thấy hành lý của m ình ở đâu, chứ đ ừ n g nói đến chuyện lấy được chúng bởi mọi người đứng vây kín băng chuyền Kết quả là hành lý

cứ chạy lòng vòng cho đến khi một vài người bức xúc nhảy vào giữa đám đông đ ể lôi hành

lý của họ ra Suốt nhiều năm qua, tôi tự hỏi tại sao các hãng hàng không không sơn m ột vạch trên sàn phòng nhận đồ và vạch sơn ấy cách băng chuỳên m ột khoảng nhất định, đ ể mọi người chịu đứng yên bên ngoài vạch sơn

18

_ Cập k é fwaxJb UXL g lã l quyết a ấ n dè

cho đến khi hành lý của họ trôi ra Khi đó thì

ai củng có thể nhìn thấy hành lý của m ình và

lây dê dàng lây nó

Gần đây khi đến nước Anh d u lịch, tôi

đã nhìn thấy m ột hòm thư góp ý ở m ột sân bay và quyết định viết ra ý tưởng của m ình

đ ể bỏ vào đó Khi viết bức thư ấy, tôi đã khá

do dự vì nghĩ rằng chẳng ai buồn đ ể ý đến

nó và thậm chí tôi phải đấu tranh xem có nên ghi tên và địa chỉ của m ình ở cuối thư không N h ư n g thật tự hào vì cuối cùng tôi

đã làm điều đó! Sau khi rời khỏi London một vài tuần, tôi nhận được m ột bức thư từ người quản lý sân bay hôm nọ Họ viết rằng sẽ thử

ý tưởng của tôi Thật là vui khi ý tưởng của mình không n h ữ n g được xem xét, m à còn được thực thi!

'Jit cfoy sárLg bạo

trQog-Họ được ví nhưnhững "quả bom1'

phá thê giới quan truyền thống

Thế giới quan là tập h ợ p nh ữ n g quy tắc hoặc m ột hệ thống quan điểm C húng ta sử dụng th ế giới quan đ ể định nghĩa và xem xét mọi thứ xung quanh m ột cách rõ ràng hơn, nhưng chính th ế giới quan truyền thống cũng có th ể che khua't n h ữ n g cơ hội và giải pháp mới

N hữ ng người sáng tạo được coi là những

"quả bom " p h á th ế giới quan truyền thống:

họ phá bỏ n h ữ n g rào cản trong quá trình tìm kiếm giải p h áp H ọ xem xét các tình huống

từ nhiều góc độ khác n h a u và có khả năng tạo ra n h ữ n g thay đổi vĩ đại trong suy nghĩ

Sự thay đổi ấy lớn đến m ức có th ể gọi là

"chuyển biến th ế giới quan" nhằm tìm ra giải pháp h ợ p lý

M onty R oberts sống ở th ế kỷ m à người

ta chỉ kiểm so át và th u ầ n hóa n g ự a bằng roi vọt, th ế n h ư n g lúc bấy giờ ông đã tìm

ra m ột cách thứ c khác Mọi người k h ô n g tin rằng ông có th ể th u ầ n hóa m ộ t con n g ự a chỉ

2 0

_ Eậ|ỉr hé fb9ọcfb lià giòi CỊLiyếb ULấrt ctế

b ằn g lòng tin và sự th â n thiết giữa chủ với

n g ự a - cho đến khi chính m ắt họ n h ìn thấy kết quả Phải đến khi chứng kiến điều đó,

q u a n niệm về sự khả thi và không khả thi của n h ữ n g người này m ới chịu thay đổi Vì vậy, khi chứng kiến m ộ t chuyến biến của

th ế giới quan, hãy tự n h ủ rằng: "M ình nghĩ rằng điều này là k h ô n g tưởng, mặc d ù m ình

đ a n g được tận m ắ t chứng kiến Vậy còn

n h ữ n g đ iều m à m ìn h cho là k h ô n g khả thi, biết đâu từ m ột góc n h ìn khác, nó lại rấ t khả thi thì sao?"

Một th ế giới quan là một tập hợp quy tắc hoặc m ột hệ thống q u an điểm

Phát triển trí tò mò, luôn mâu

thuẫn trong suy nghỉSteven Pressfied, tác giả của cuốn sách

The War o f A r t (tạm dịch: Cuộc chiến của nghệ thuật) viết: "H ầu hết mỗi người trong chúng

ta sống hai cuộc đời Một là cuộc đời chúng ta đang sống, và m ột là cuộc đời chúng ta m uốn

n h ư n g chưa từng sống Hai cuộc đời này là hoàn toàn đối nghịch nhau"

N h ữ n g người có tính sáng tạo tự hào

về bản thân m ình nhưng họ luôn e ngại vê

m ột điều gì đó Dù họ thành công đến mức nào, nỗi sợ đó không bao giờ biến mất Đó là

n h ữ n g cảm xúc đối nghịch luôn tồn tại trong con người họ

Đối với n hữ ng người sáng tạo, tò mò là

m ột lối sống của họ! Họ luôn luôn đặt ra câu hỏi "Tại sao" và tự hỏi mọi thứ vận hành th ế nào H ọ đam mê th ế giới xung quanh, họ

m uố n biết cái đầu đọc thẻ làm sao "copy" được h ìn h ảnh từ chiếc đĩa đ ể hiển thị trên

m àn hình tivi, m áy tính? Máy vi tính lưu trữ thông tin bằng cách nào? Và quy trình tái chế

" J it c f u y s ó m j t ạ o t r s r ự Ị _

22

_ Eậpr k é fwcuJi, n à glàL cỊuyếb uLấrb (íể

đồ p h ế liệu ra sao? Việc tiếp cận n h ữ n g công nghệ mới giúp họ tìm ra n h ữ n g p h ư ơ n g p h áp giải quyết mới cho các vấn đ'ê đã cũ Và việc biết mọi thứ vận hành n h ư th ế nào sẽ giúp chúng ta thay đổi lối sống và p h ư ơ n g p h áp làm việc

Trong quá trình nghiên cứu về quy trình

in ấn, tôi đã sử dụng luận điểm này trong

m ột thử nghiệm của mình Công việc của tôi cần rất nhiều tờ rơi và các sản p h ẩm in

ấn khác, vì th ế tôi m u ố n biết rõ hơn về quy trình sử d ụ n g chúng Trước đây, tôi không biết phải hỏi nhà in n h ữ n g câu gì đ ể biết được nhà in nào p h ù hợp với n h u cầu in ấn

và ngân sách của m ình Cuối cùng tôi n g h ĩ

ra cách là gọi cho các nhà in, đề nghị xem các

m àu in của họ và nếu thấy m âu nào vừa ý thì tôi sẽ hỏi giá

N h ư n g đ ể biết rõ hơn, tôi đã tham d ự hội thảo về in ấn và kết quả là tôi n h ậ n ra rằng có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng và giá thành in ấn Vậy là, với m ột đống câu hỏi trong tay, tôi bắt đầu gọi điện cho các nhà in Tôi hỏi họ về loại hình và quy mô hoạt động

"trie dxty scưựỊ tỌQ tro rtg

-của công ty họ, kế hoạch cũng n h ư thời gian vận hành m áy móc, và rất nhiều câu hỏi khác

đ ể tìm hiểu xem hệ thống in ấn đó có p h ù hợp với khối lượng công việc và thời gian mà tôi yêu cầu hay không Tôi cũng không giới hạn

ở các nhà in trong vùng Nhờ có những kiến thức cơ bản đã tự tìm hiểu được, tôi gọi hết nhà in này đến nhà in nọ trên khắp cả nước

và dần d ần sàng lọc đ ể thu hẹp danh sách tìm kiếm, chỉ còn lại những nhà in thực sự phù hợp với các loại tờ rơi và công việc của tôi Cuối cùng tôi tìm được một nhà in thực sự

p h ù hợp với n h u cầu của mình Việc tham d ự hội thảo in ấn và tìm kiếm một nhà in thực

sự p h ù hợp - có vẻ rất m ất thời gian và công sức, n h ư n g kết quả m à tôi nhận được rất thỏa đáng, tôi có được nhữ ng tờ rơi với chất lượng

in đẹp n h ất m à giá cả hợp lý nhất

2,4

[ạpr ịtó ỈLQỌCỈL Wh (ỊiảL q u y e t ULCỨL đÂ

OTPiữixg nxịitờl SÓAXỊ tạo prfuxb fiu y trC

ưiế nào

ĩ) ể l [SUỐI nẰững ruỊưồl thícPb sáng tạo,

bò raò tà một tếl sếruỊ

d u y SCUXCJ t ạ o t r s r i C Ị

-Tư duy cởi mở, tích cựcLosada đã phát hiện ra rằng những người thành công thường quan tâm nhiều đến các nhân tố khách quan hơn là chủ quan, có nghĩa

là họ sẵn sàng chấp nhận quan điểm ngoài

fê Vì vậy, thay vì tập trung vào bản thân, họ

có xu hướng mở rộng sự chú ý ra bên ngoài, bằng cách hợp tác và học hỏi từ n h ữ n g gì người khác đang làm

Thêm vào đó, một vài nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng cảm giác hạnh phúc có được ở môi trường làm việc khiến người ta làm việc chăm chỉ và đạt hiệu quà hơn Ngoài ra, m ột nghiên cứu khác lại cho rằng người ta sẽ phát huy tính sáng tạo nhiều hơn khi họ cảm thấy hạnh phúc và tự tạo động lực từ bên trong Tiến sĩ David Logan, tác giả của cuốn Tribal Leadership (tạm dịch: Lãnh đạo nhóm) đã chỉ

ra rằng hoạt động nhóm sẽ hiệu quả hơn khi chuyển từ suy nghĩ "Tôi tuyệt vời" sang

"Chúng tôi tuyệt vời" Và cuối cùng, bạn sẽ có được "một cuộc sống tuyệt vời" Thái độ tích cực này sẽ làm quan điểm sống của bạn trở

26

_ [ậjr à ế P lgọc Ằ, iaà cịì AL cjujyeb «Lấa cfầ

nên cời m ờ và giúp tăng cường khả năng giải quyết vấn đề một cách sáng tạo

Trong cuốn sách Steal Like an A rtist (tạm dịch: Cuộc đời sáng tạo của người nghệ sĩ), Austin Kleon - nhà văn kiêm họa sĩ đã từng nói: "Tất cả các tác phẩm sáng tạo đều được sáng tác dựa trên n h ũ n g thứ sẵn có" Đây là

m ột quan điểm rất đúng đắn, bởi sự sáng tạo thường xuất phát từ việc kết hợp, xây dựng

và phát triển ý tưởng Các cá nhân và công ty

có th ể sáng tạo hơn bằng cách nhìn nhận thế giới m ột cách cởi mở, tiếp thu kinh nghiệm

và ý tưởng mới sau đó quyết định những gì đáng đ ể học tập

Tạo ra những ý tưởngCách tốt nhất đ ể có nh ữ n g ý tưởng vĩ đại

đó là có thật nhiều ý tưởng Càng có nhiều ý tưởng, người sáng tạo càng có nhiều sự lựa chọn Họ sử d ụ n g n h ữ n g công nghệ mới và coi phát m inh của n hữ ng người khác là bàn đạp cho công trình của mình Chính vì thế họ không bao giờ cạn kiệt ý tưởng

‘T ít cfuy SCƯLCỊ tạ® trsixg_

Steve Curtis, chủ tịch của tập đoàn The

M arketing Institute chuyên dạy m ôn Tư d u y sáng tạo cho n h ân viên của nhiều tập đoàn

và các trư ờ n g đại học Khi được hỏi về chìa khóa đ ể m ở cánh cửa tư d u y sáng tạo của mỗi người, ông trả lời: "H ãy n g ừ n g đánh giá." C h ún g ta giới h ạn các ý tường của

m ình, bởi chúng ta cho rằng n h ữ n g ý tưởng

ấy chẳng có giá trị gì ngay cả khi đã viết nó

-1 /V • /V'

lên giây

Tiến sĩ Yoshio N ak am ata là m ột nhà sáng chế với 2.300 p h á t m inh, tiêu biểu là: đĩa m ềm , đĩa CD, đầu đĩa CD, đồng hồ kỹ

th u ậ t số và động cơ chạy bằng hơi nước Tiến sỹ N ak am ata luôn quan niệm rằng:

"H ã y liên tục nhồi n hét thông tin vào đầu

m ình H ãy cung cấp cho bộ óc của m ình thật

n h iề u nguyên liệu thô đ ể nó có thể sáng tạo

ra cái gì đó."

2 8

_ tập- hẮ PlqọcÍl líLCL glòL q u y ế t ULCLIX d ề

Biến ý tưởng thành hành động

N hững nhà p h á t m inh biến ý tưởng sáng tạo thành hiện thực: họ đ ặt câu hỏi về mọi thứ, nhìn nhận vân đ'ê từ n h ữ n g góc độ khác nhau và dành thời gian đ ể n ghĩ ra thật nhiều

ý tưởng Họ biết th ứ gì là cần thiết bởi vì họ

có khả năng đánh giá xu h ư ớ n g trong tương lai, biết thăm dò thị trường và đặt ra nhiều câu hỏi Họ cũng biết cách hiện thực hóa các ý tưởng, bằng cách tập tru n g vào câu hỏi họ là

ai, họ m uốn gì và họ cần gì đ ể đạt được điều mình mong m uốn N h ữ n g nhà p h át m inh cần xác định các bước cần thiết đ ể đưa n h ữ n g ý tưởng mơ hồ vào thực tế

Cách tốt n h ất đ ể có n h ữ n g ý tưởng vĩ đại

là CÓ thật nhiều ý tưởng

Tit cfuy SC Ư U Ị tạo trong.

3 0

_ tậỊar hé Pư>ạcf\, UÀ, CỊláL quyết «Lấíb để

Khả năng h àn h động là yếu tố khác biệt giữa nhữ ng người thành công và những người chỉ biết nói mà không thực hiện Nhiều người nghĩ ra nhữ ng ý tưởng sáng tạo, nhưng lại không bao giờ hiện thực hóa chúng Họ liên tục trì hoãn việc thực hiện chúng, cho đến khi

ai đó vượt qua họ Khi đó họ sẽ nói rằng chính

họ mới là người nghĩ ra những ý tường đó đầu tiên, rằng họ đã phát m inh ra lò vi sóng, máy làm bỏng ngô - chẳng qua họ không chịu hành động m à thôi Các bạn có thấy rằng khi

ai đó tu ng ra thị trường một sản phẩm thật

sự đột phá về ý tưởng và được khách hàng

ưa chuộng thì bỗng dưng sẽ có nhiều người

đứ ng lên nói rằng họ mới là người đầu tiên nghĩ ra ý tưởng đó, thậm chí còn đe dọa kiện tụng nhà sản xuất Có thể nhiều người đã nghĩ ra ý tưởng đó, như ng chỉ có một người

h àn h động và biến nó thành sản phẩm phục

vụ cho cuộc sống m à thôi

Khi chương trinh truyền hình dành cho thiếu nhi "Barney và bạn bè" của kênh PBS với nhân vật chính là chú khủng long màu tím Barney thư h ú t sự chú ý của khán giả,

đã xua't hiện n h ữ n g người nhận vơ rằng họ

đã sáng tác n h ữ n g phần này p h ần kia của chương trình m à ngay cả người sáng tác ra chương trình ấy cũng không biết họ là ai Một người p h ụ n ữ nói rằng, bài hát của chương trình là bài h át bà đã sáng tác cho n h ữ n g đ ứ a con của mình, thậm chí bà đã viết đơn kiện Thật sự thì Barney là m ột ý tưởng đơn giản

m à ai cũng có th ể n ghĩ ra, như ng điểm khác biệt là chỉ có m ột nhóm nhỏ dám h àn h động

đ ể hiện thực hóa nó

Một ví dụ nổi tiếng khác là câu chuyện

về chiếc đồng hồ đeo tay N hững người làm đồng hồ T hụy Sỹ vốn nổi tiếng với khả năng làm ra n h ữ n g chiếc đồng hồ chuẩn xác nhâ't

th ế giới H ọ có đ ủ kiến thức và công nghệ đ ể làm đồng hồ kỹ thuật số n hưng đã từ chối ý tưởng này khi người p h át m inh ra nó n êu ý tưởng đó với họ Vì cho rằng đó không phải

là m ột sản p h ẩm đột phá và hữu dụng, họ đã không làm Tuy nhiên, người N hật Bản, sau

đó đã rất h ứ n g thú với ý tưởng này và m ong

m u ố n biến nó trở thành hiện thực Kết quả là hiện nay, người N hật đã thống lĩnh thị trường đồng hồ đeo tay

"Dít cfuy scuxg t ạ s

troruj-32

tậ|ar hẨ fijocicfb iỉìl giải, quyết ULấrb (ỉể,

XlcỊtXờl suy rxịKl sóiuị tạo biết Pilệix

Ưụíc Káa y bxởag

J4õy SOIL SCUXCỊ để hành (£ộruj bốt a i

ĨÚJÒ ỉxòg!

URN DUNG Tư DUY SÁNG TRO ĐỂ GiniŨUVẾT URN ĐỂ

-Him '10 mục tìâi lioạc lán đẻ

ù bạn đang lên k ế hoạch cho tương lai hay đang gặp phải m ột vài trở ngại, bạn đều phải n h ận thức được hoàn cảnh của m ình và xác định những kết quả

có thể xảy ra Sự rõ ràng, m inh bạch là chìa khóa đê hiểu được hoàn canh hiện tại và từ

đó đưa ra giải pháp hiệu quả nhất Hãy tự

đo đếm các “thông số" của bạn hay nói cách khác, hãy đưa ra n h ữ n g tiêu chí đ ể đánh giá khả năng, năng lực của bạn hay thực trạng của vấn đề đang xảy ra H ãy hình dung xem khi đạt được m ục tiêu b ạn mong m uốn thì các thông số đó sẽ n h ư th ế nào? Đ ể đạt được

kỳ vọng của bạn thì các thông số đó phải ở mức độ nào?

Ví dụ, m ục tiêu của bạn là học được trò tung h ứ n g bóng n h ư n h ữ n g người làm xiếc Vậy thì các thông số của tu n g h ứ n g bóng

là gì? Bạn cần phải làm ít n h ấ t ba quả bóng (hoặc nhiều hơn nữa) bay trên không cùng

m ột lúc trong khoảng thời gian vài chục giây, bằng cách tu n g chúng lên xuống theo hình tam giác M ột khi bạn đã xác định rõ

m ục tiêu là giữ các quả bóng trên không, bạn sẽ phác thảo k ế hoạch h àn h động dễ dàng hơn

Thực tế thì có những lúc bạn không thể xác định được m ục tiêu hoặc thách thức của mình Khi bạn đang mắc kẹt trong một tình huống khó khăn, rất có th ể lý trí và tầm nhìn của bạn sẽ bị hạn chế vì bị cảm xúc lấn át

N hững lúc n h ư th ế hãy giữ bình tĩnh và nhìn nhận bản thân n h ư một người ngoài cuộc hoặc như m ột người hoàn toàn khác trong tình huống đó, gạt bỏ hết nh ữ n g giả định hay định kiến Đặt ra những câu hỏi nghi vấn về

T i t duij SQTUJ t ạ e t r o n g

38

_ tập- bé PlqọcIl uià giải Cịuyếb liLấrL cfầ

mọi thứ, ngay cả n h ữ n g thứ có vẻ nh ư đã rõ ràng và đúng đắn, bởi những thứ "rõ ràng"

ấy rất có thể chỉ là nhữ ng giả định sai lầm Hãv chắc chắn rằng bạn đã nhìn nhận mọi

m ặt của tình h u ố n g ấy

Ở thời điểm này, đừng đánh giá bất cứ thông tin nào, bạn chỉ cần viết tất cả những suy nghĩ của m ình ra giấy Sau đó, quay lại

và đánh dấu n h ữ n g yếu tố bạn cho là có ảnh hưởng lớn n hất cũng n h ư những phần có vấn đ'ê n h ất mà bạn m u ố n giải quyết trước tiên

Q uyết định lựa chọn một phần có vấn đ'ê và tiếp tục quá trình

' J i t c E a y SCUXCJ Lạo t r o r ic j_

TƯIẬÌX ưuic đitợc mạc, tiên Flqclg líicứx

rỗ ràag cóc

ƯLÔng sế CCUX ưúếb đé ưừuiK; cồruỊ.

Six minh bạcfb íòu cflUL hhốCL đề tìm

r a ạiủL pfiá|3T tết aKổt

(ỈỀ ồằacỊ cách, xác cflnfb

4 0

T ư d u y xung đột

Q uá trình tạo nên ý tưởng dự a trên n h ữ n g

tư duy xung đột, đó là cho phép các ý tưởng của bạn đi theo nhữ ng hướng khác nhau H ãy

người tư duy sáng tạo làm nên các

^lix cfuy só ag tạ s

trsruỊ-làm việc với những người khác, và khuyến khích mọi người nói ra bất cứ điều gì xuất hiện trong đầu họ Điều đó sẽ khiến cho ý tưởng này dẫn tới ý tưởng kia Hãy nhớ rằng bạn cần viết tất cả các ý tưởng ra giấy ngay cả khi nó có vẻ ngớ ngẩn tại thời điểm đó

Một cách để tập hợp tư duy xung đột

dễ dàng hơn đó là sử dụng quá trình "phân nhóm" hay nói một cách nôm na là sử dụng biểu đồ hình cây/phân nhánh Cấu trúc của biểu đồ này cho phép bạn dê dàng ghi chép các suy nghĩ và ý tưởng một cách không giới hạn, thậm chí là bạn có thể nhìn thấy và tạo ra những mối liên hệ giữa các ý tưởng ấy

42.

ừ i p r k ế fw c b c fv t i à C Ịlòl cỊLiyếb m ấrL c tề

Hãy nhớ rằng, bất cứ ý tưởng nào cũng có

th ể đem lại kết quả khả thi H ãy khuyến khích mọi người nói ra các ý tưởng, nghiêm cấm những lời nói m ang tính phán xét Tư duy xung đột thường xuất hiện ở những người có cách học ngẫu nhiên, n h ữ n g người này có thể

dễ dàng chuyển từ ý tưởng này sang ý tưởng khác Còn nh ữ n g người học m ột cách logic sẽ gặp khó khăn khi chuyển đề tài đột ngột hoặc khi viết nh ữ n g ý tưởng điên rồ ra giấy, họ

m uốn hoàn thiện mọi thứ và m uốn là người

"Jit cfuij sa n g tạ e

troruj-hoàn hảo (Họ sẽ tỏa sáng trong các bước lên

k ếh o ạch và hành động)

Một lần nữa, chìa khóa của sự sáng tạo và đổi mới đó là gỡ bỏ sự phán xét Steve Curtis khuyến khích mọi người nói từ "tôi ước" trước khi nói đến ý tưởng tiếp theo Đã có rất nhiều lần chúng ta không dám viết ý tưởng của m ình ra giấy chỉ vì chúng ta nghĩ rằng chỉ những ý tưởng khả thi mới được viết ra hoặc chúng ta chỉ viết nó ra khi đã biết được giải pháp Khi nói rằng "tôi ước", chúng ta đã phớt lờ sự phán xét Và mỗi lúc lên ý tưởng, hãy hướng mắt nhìn mọi thứ xung quanh

N hững người xung quanh có thể trở thành nguồn lực giá trị nhâ't của ta

Thời kỳ "ủ"

Bây giờ chúng ta đã lên được ý tưởng, hãy "ủ" chúng Sau khi động não, hãy tạm thời gác m ục tiêu và vấn đề của chúng ta sang m ột bên Thay vào đó, bạn có th ể đi bộ, chạy bộ hoặc làm bất cứ hoạt động nào để giải trí và tái tạo năng lượng N ếu có thể, hãy

4 4

Khi ngừng suy nghĩ về điều đó và gỡ bỏ

áp lực, chúng ta có thể bắt gặp m ột tia sáng của sự sáng suốt hoặc một phản ứng kiểu

"Eureka - tìm ra rồi!" Trực giác của chúng

ta đã làm việc cần mẫn và nó cần được nghỉ ngơi N gay cả khi làm như vậy m à vân không thấy có ý tưởng nào lóe lên, chúng ta vẫn có

th ể thoải mái đ ể thực hiện bước tiếp theo với

m ột bộ não sáng suốt hơn

Tư duy hội tụBây giờ hãy nhìn lại tất cả n h ữ n g ý tưởng tuyệt vời m à bạn đã nghĩ ra Bạn có thể viết thêm m ộ t vài ý tưởng- và b ất cứ ý nghĩ mà bạn ng hĩ đến Sau đó hãy thu hẹp phạm vi của chúng, chỉ đ ể lại m ột vài ý tưởng tốt nhất

- đó có th ể là n h ữ n g ý tưởng hấp dẫn nhất,