Đánh giá hiện trạng và định hướng sử dụng quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế xã hội và bố trí điểm tái định cư thủy điện sơn la trên địa bàn xã tú nang huyện yên châu tỉnh sơn la

Muc tieu: Tren co so nghien cuu, danh gia hien trang sii" dung quy dat va nhu cau phat trien kinh te - xa hoi, bo tri tai dinh cu thuy dien tren dia ban xa Tu Nang xay dung dinh huong q

OAI HOC QUOc GIA HA NOI

TRUdNG DAI HOC KHOA HOC Tl/NHIEN

DE TAI:

OANH GIA HIEN TRANG VA DjNH HI/6NG SLT DUNG QUY DAT PHUC VU PHAT TRIEN KINH TE-XA HOI VA BO TRl' DIEM TAI OjNH C U T H C I Y D I E N SON LA TREN DjA BAN XA TU NANG,

HUYEN YEN CHAU, TJNH SON LA

Ma so: QT - 07 - 37

Chii tri de tai: TS Tran Van Tuan

NhOrng nguoi tham gia: TS Tran Anh Tuan

Th.S Pham Thi Phin

CN Le Thi Hong

CN Nguydn Xuan San

CN Hoang Thi Phuang Thao

CN Hoang Manh Hai

OAI H O C Q U O C GIA HA NOl TRUNG TAM THONG TIN THU VIEN

M1Z J12

Ha Noi - 2007

\

TOM TAT BAO CAO

1 Ten de tai: Ddnh gid hien trgng vd dinh hir&ng su- dung quy ddt phuc vu

phdt triin kinh ti - xa hoi vd bd tri diim tdi dinh cir thuy dien San La tren dia bdn xa Tu Nang, huyen Yen Chdu, tinh Sffn La

M a s 6 : Q T - 0 7 - 3 7

2 Chu tri dg tai: TS Tran Van TuSn

3 Can bo ph6i hop: TS Tran Anh Tuan

Th.S Pham Thj Phin

CN Le Thi H6ng

CN Nguyen Xuan Son

CN Hoang Thi Phuong Thao

CN Hoang Manh Hai

4 Muc tieu va noi dung nghien ciiu

4J Muc tieu: Tren co so nghien cuu, danh gia hien trang sii" dung quy dat va

nhu cau phat trien kinh te - xa hoi, bo tri tai dinh cu thuy dien tren dia ban xa

Tu Nang xay dung dinh huong quy hoach su dung hgp h' dat dai ciia xa den nam 2015

4.2 Npi dung:

- Nghien cuu co so li luan cua danh gia hien trang va dinh huong su dung dat

phuc vu phat trien kinh te - xa hoi

- Phan tich, danh gia cac dieu kien tu nhien kinh te - xa hgi cua xa Tu Nang

- Lam ro hien trang su dung dat va co cau su dung dat ciia xa nam 2007

- Du bao nhu cau su dung dat cho cac muc dich phat trien kinh te - xa hgi, bo tri tai dinh cu thuy dien tren dia ban xa

- Xay dung phung an quy hoach su dung dat xa Tii Nang den 2015

5 Cac ket qua dat du*oc

- Hien trang su dung dat, co cau sii dung dat ciia xa Tii Nang nam 2007 ve co ban da sii dung co hieu qua phii hgp voi co cau kinh te phat trien nong - lam nghiep la chinh Tuy nhien viec mo rong dien tich dat phat trien trong ngo trong thoi gian qua gay nguy co thoai hoa dat anh huong dSn moi trudng Dien tich dat cho cac muc dich thuong mai - dich vu xay dung cons trinh

cong cong, ca so ha tang ckn tidp tuc dugc mo rong nhkm dap ung yeu cau

nang cao dai s6ng vat chat, van hoa tinh thSn ciia nguoi dan trong xa

- Da dh xuat djnh huang quy hoach sii dung hgp ly quy dat dai cua xa den

2015 dap urng yeu cau phat tri6n kinh t^ - xa hgi va bo tri diem tai djnh cu thiiy dien Son La tai dja phuang

- Cong bd 01 bdi bdo: Tran Van Tuan Tran Anh Tuan Nghien ciru xdy dung

mo hinh he kinh te sinh thdi va bo tri sir dung ddt phuc vu cdng tdc tdi dinh cu thuy dien tgi xd Tu nang, huyen Yen Chdu, tinh San la Tap chi Dja chinh so 5

- 10/2007.Tr 18-23

- Ve ddo tao: da huong dan 01 khoa luan tot nghiep (sinh vien Hoang Manh

Hai khoa K48 nganh Dia chinh) Da bao ve thang 6/2007

6 Tinh hinh kinh phi cua de tai:

Kinh phi: 20.000.000 d, thuc hien trong 1 nam

XAC NHAN CUA BAN CHU NHIEM KHOA CHU TRI DETAI

TA-JL^

XAC NHAN CUA TRUDNG

s s 1 ^ a n ^i^uu^ii/ iJ41/^1, JltuH^

SUMMARY A REPORT

( Sort report)

1 Project title: Assessment of land use and orientation on using land

resource for socio - economic development and resettlement under Son La hydrostation project in the territory of Tu Nang Commune, Yen Chau District, Son La Province

2 Code number: QT - 07 - 37

3 Project head: Dr Tran Van Tuan

4 Research objectives and contents

- Analyses of natural and socio - economic conditions of Tu Nang Commune

- Show up land use conditions and land use structure of the commune in 2007

- Prediction of land use requirements for socio - economic development and resettlement under hydrostation project

- Development of land use planning project until 2015 for Tu Nang Commune

5 Achieved results:

- In general, land use conditions and land use structure at 2007 of Tu Nang Commune are effective and appropriate to the economic structure with emphasis on agriculture and forestry However, the expansion of corn planting area leads to soil degradation and negative impact on environment The area for trade - service, public utilities and infrastructure must be enlarged for the needs of material and spiritual life improvement of people living in the commune

- Proposal of orientations for rational land use planning of the commune until

2015 that is suitable for requirements of socio - economic development and resettlement under hydrostation project

- Publishment of one paper: Tran Van Tuan, Tran Anh Tuan Research on the Establishment of ecologico-economic model and land-use model for resettlement project in Tu nang Commune, Yen Chau District, Son La Province

MUC LUC

Mofdau <,, r " 1

Chuang 1 Ca sa ly luan cua danh gia hien trang va dinh hudng su

dung dat phuc vu phat trien kinh te - xa hoi \ 3

1.1 Cac yeu to chu yeu anh huang tai sudung dat 3

1.2 Ngi dung va phuang phap danh gia hien trang sudung dat 4

1.3 Quan diem v6 su dung dat hap If va b6n vUng a khu vuc mien niii

cua nude ta 9

Chuang 2.'Dac diem dieu kien tu nhien, kinh te - xa hoi xa Tii

Nang, huyen Yen Chau, tinh San La 12

2.1 Dieu kien tu nhien ciia xa Tii Nang 12

2.7.7 Cdnh quan, moi tn((yng 14

2.2 Thuc trang phat trien kinh te - xa hgi 15

2.2.7 Thuc trgng phdt trien kinh te 15

2.2.2 Xd hgi 18 2.2.3 Thuc trgng co' sa hg tdng 20

Chuang 3 Danh gia hien trang su dung dat ciia xa Tii Nang 22

3.1 Hien trang sii dung dat theo muc dich sii dung nam 2007 22

3.2 Hien trang sir dung dat theo doi tugng sii dung, quan ly dat 27

3.3 Danh gia hieu qua kinh te, xa hgi, moi truang trong sii dung dat xa

Tii Nang 28 3.4 Danh gia bien dgng sudung dat giai doan 2000 - 2007 31

Chuang 4 De xuat dinh hudng quy hoach sii dung dat xa Tii Nang 34

den nam 2015

4.1 Dinh hudmg phat trien kinh te - xa hgi cua xa Tii Nang den 2015 34

4.2 Khai quat ve tiem nang dat dai ciia xaTii Nang 37

4.3 Du kien va kha nang bo tri tai dinh cu thiiy dien tren dia ban xa 39

4.4 Du bao va tdng hgfp nhu cau sir dung dat cho cac muc dfch phat

trien kinh te - xa hgi tren dia ban xa den 2015 40

4.5 Dinh hudng quy hoach sii dung dat xa Tu Nang den 2015 44

4.5.1 Dinh hudng quy hogch sudung ddt phi ndng nghiep 44

4.5.2 Dinh hudng quy hogch sit dung dat ndng nghiep 48

4.5.3 Dinh hudng quy hogch ddt chua sudung 50

4.5.4 Mot so dinh hudng canh tdc hgp li tren dat doc cua cdc ndng ho 52

4.5.5 Cdc gidi phdp chu yeu thuc hien phuang dn de xudt 53

Ket luan 54 Tai lieu tham khao 55

Phu luc 56

DANH MUC BANG

Bang 1: Tong hgp gia tn thu nhap tu cac nganh san xuat xa Tii Nang nam

2006

Bang 2: Dien tich, co cau cac loai dat chinh xa Tii Nang nam 2007

Bang 3: Dien tich va co cau dat san xuat nong nghiep nam 2007

Bang 4: Dien tich va co cau cac loai dat phi nong nghiep nam 2007

Bang 5: Hieu qua kinh te mgt so loai hinh sii dung dat cua xa Tii Nang Bang 6: So sanh bien dgng dien tich cac loai dat nam 2000 va 2007 Bang 7: Dien tich va co cau su dung dat ciia xa Tii Nang nam 2015 so vdi nam 2007

DANH MUC HINH VE

Hinh 1: Bieu do co cau cac loai dat chinh xa Tii Nang nam 2007

Hinh 2: Bieu do co cau dai xa Tii Nang theo doi tugng su dung, quan li dat

Hinh 3: Bieu do co cau cac loai dat chinh xa Tii Nang den nam 2015

M O DAU Tinh cap thiet cua d§ tai

Dat dai la tai nguyen quoc gia vo ciing quy gia, la tu lieu san xuat dac biet, la thanh phan quan trgng hang dau ciia moi trudng sdng la dja ban phan

bo cac khu dan cu, xay dung cac cdng trinh kinh te, van hda xa hdi an ninh qudc phdng, la ngudn vdn, ngudn ndi luc trong giai doan cdng nghiep hda, hien dai hda dat nude hien nay, Nhung dat dai la ngudn tai nguyen cd han, viec su dung ngudn tai nguyen nay vao viec phat trien kinh te - xa hdi cua timg dia phuang va ca nude mdt each khoa hgc va dat hieu qua cao la vd Cling quan trgng va cd y nghTa to ldn

Trong nhung nam gan day, viec khai thae su dung dat dai tai nhieu dia phuong d nude ta ngay cang cd hieu qua Tuy nhien tai nhieu khu vuc, nhat

la khu vuc mien niii, hien trang khai thae sii dung dat van cdn dat ra nhieu van de can giai quyet, trong dd dinh hudng su dung dat ddc nhu the nao cho cac muc dich phat trien kinh te - xa hdi va bao ve mdi trudng sinh thai ciia dja phuong dang la nhiem vu cap thiet

Xa Tii Nang la mdt xa mien niii Tay Bac thugc huyen Yen Chau, tinh Son La cd dien tich tu nhien kha ldn (9684 ha) nhung dia hinh phiic tap va la mdt trong bay xa cua huyen Yen Chau du kien tiep nhan dan tai dinh cu thiiy dien Son La De dap iing nhu cau sii dung dat cua dja phuong va cho muc dich bd tri diem tai dinh cu tren dia ban xa ddi hdi phai danh gia, lam rd hien trang khai thae sir dung dat tren dia ban de tu dd xay dung dugc dinh hudng

va cac giai phap su dung dat hgp ly nham dap iing yeu cau phat trien kinh te

-xa hdi Clia dja phuong trong nhung nam tdi Xuat phat tu van de thdi sir nay,

chiing tdi da lira chgn va thuc hien de tai nghien ciiu khoa hgc: ''Ddnh gid

hien trgng vd dinh huang sir dung quy ddt phuc vu phdt trien kinh te - xd hdi

vd bd tri diem tdi dinh cu thiiy dien San La tren dja bdn xa Tii Nang, huyen Yen Chdu, tinh San La "

Muc tieu nghien cii'u: Tren co sd nghien ciiu, danh gia hien trang sir

dung quy dat va nhu cau phat trien kinh te - xa hdi bd tri tai dinh cu thuy dien tren dia ban xa Tii Nang xay dung djnh hudng qu\ hoach sir dung hgp li dat dai cua xa den nam 2015

Nhiem vu nghien cuu: De thuc hien muc tieu tren, de tai de ra cac

nhiem vu chii yeu sau:

- Dieu tra, danh gia cac dieu kien tu nhien kinh te - xa hdi cua xa Tii Nang

- Danh gia hien trang su dung dat nam 2007 va bien ddng su dung dat Clia xa Tii Nang

- Du bao nhu cau sii dung dat cho cac muc dich phat trien kinh te - xa hdi, bd tri tai dinh cu thiiy dien tren dia ban xa

- De xuat dinh hudng quy hoach su dung dat ciia xa den nam 2015,

Phuang phap nghien ciru:

- Phuang phap dieu tra khao sat: diing de dieu tra thu thap tai lieu, sd lieu va khao sat hien trang sii* dung dat ciia xa Tii Nang

- Phuang phap so sanh: nham lam ro tinh hinh phat trien kinh te - xa hdi va bien ddng sii dung dat

- Phuang phap phan tich, tdng hgp: diing de phan tich danh gia hien trang su dung dat va tdng hgp nhu cau su dung dat tren dja ban xa

- Phuong phap ban dd va GIS: iing dung de xay dung cac ban dd hien trang su dung dat va dinh hudng sir dung dat

- Phuong phap chuyen gia: tham khao y kien cua dja phuong ve nhu cau su dung dat va djnh hudng sii dung dat tren dja ban xa

Cau true de tai: Ngoai phan md dau, ket luan, ndi dung cua de tai

Chuong 3: Danh gia hien trang sii dung dat xa Tii Nang

Chuang 4: De xuat djnh hudng quy hoach su dung dat cua xa Tii Nang den nam 2015

CHU^ONG 1

CO s d Li LUAN CUA DANH GIA HIEN TRANG

VA DINH HU'OfNG Sty DUNG DAT PHUC VU PHAT TRIEN

KINH TE - XA HOI

1.1 Cac yeu to chu yeu anh hudng den su dung dat

Qua trinh su dung dat va hien trang sii dung dat chju tac ddng ciia td hgp cac yeu td tu nhien va kinh te - xa hdi:

1.1.1 Cdc yeu to tit nhien

- Vl tri dia ly: Day la yeu td quan trgng anh hudng den viec sii dung

dat Noi cd vj tri thuan tien ve giao thdng, gan cac thanh phd ldn thi viec dau

tu va tan dung nhiing ngudn lire dat dai, lao ddng cung nhu khai thae tiem nang dat dai se cd uu the hon so vdi cac khu vuc xa trung tam dd thi hoac cac viing mien niii

- Yeu td dia hinh: La mot trong nhung yeu td quyet dinh den viec sir

dung dat, dac biet ddi vdi muc dich ndng, lam nghiep Su khac nhau giua dia hinh cac viing, khu vuc dan den sir khac nhau ve dat dai va khi hau Tu dd anh hudng den san xuat ndng nghiep va co cau cac loai cay trdng Ddi vdi dat phi ndng nghiep thi dja hinh phiic tap se dan den nhieu khd khan cho viec xay dung cdng trinh va thi cdng

- Dieu kien khi hdu, thuy vdn: Cac yeu td khi hau anh hudng true tiep

den Sli dung dat cho muc dich san xuat ndng nghiep va dieu kien sinh hoat cua con ngudi Sir khac nhau ve nhiet do giiia cac viing anh hudng den su phan bd cay trdng va thuc vat Cudng do chieu sang, thdi gian chieu sang cung tac ddng den qua trinh quang hgp va sinh trudng ciia cay trdng Lugng mua nhieu hay it cd y nghTa quan trgng trong viec cung cap nude tudi va giii

do am cho dat

He thdng sdng sudi, ao hd cd vai trd rat quan trgng trong viec td chiic Sli dung dat dai, nhat la tai khu vuc mien niii Chiing vua la ngudn cung cap nude sinh hoat, nude tudi vua la noi tieu nude khi cd iing ngap

- Yeu td thd nhuang: Dieu kien thd nhuang quyet djnh rat ldn den viec

Sli dung dat phuc vu cho muc dich phat trien ndng nghiep bdi vi mdi loai cay trdng thich hgp vdi cac loai dat va chat lugng dat nhat dinh Do phi nhieu ciia dat la yeu td tac ddng manh den sinh trudng ciia cay trdng va nang suat, san lugng

- Thdm thuc vdt: Tham thuc vat la mdt yeu td mdi trudng cd vai trd rat

quan trgng Tham thuc vat bao gdm cac viing rung nguyen sinh riing dau ngudn, rung san xuat, ddng cd, cay trdng hang nam, cay trdng lau nam, Tham thuc vat tir nhien la yeu td dieu tiet khi hau, che do nude ciia sdng, sudi, che do nhiet, am trong dat, che do nude ngam Tham thuc vat cdn la ngudn cung cap lam san quy va la ngudn thiic an quan trgng cho chan nudi gia siic Trong nhieu trudng hgp, nd cdn tao nen canh quan thien nhien dep, lam noi du Hch, nghi mat cho nhan dan

-Tai bien thien nhien: Cac hien tugng bao, lu, lut, han han, xdi Id, trugt

Id, tac ddng manh va nhieu khi gay anh hudng nghiem trgng den su dung dat

r r r

1.1.2 Cdc yeu to kinh te - xd hpi

Bao gdm cac yeu td nhu dan sd va lao ddng; miic do tang trudng kinh te; CO cau cac nganh kinh te va su phat trien tiing nganh; hien trang co sd ha tang; trinh do khoa hgc cdng nghe; trinh do quan ly va td chiic san xuat cua ngudi dan va che do chinh tri xa hdi (cac chinh sach ve dat dai, chinh sach mdi trudng, cac yeu cau ve an ninh qudc phdng), Trong giai doan cdng nghiep hda, hien dai hda dat nude hien nay, nhu cau ve dat cho phat trien kinh te - xa hdi ngay cang gia tang, nhat la dat de phat trien cdng nghiep, djch

vu, phat trien co sd ha tang

Yeu td kinh te - xa hdi thudng cd y nghTa quyet djnh ddi vdi viec su dung dat Dieu kien tu* nhien cua dat dai cho phep xac dinh tiem nang va miic

do thich hgp cua dat dai ddi vdi cac muc dich sir dung Cdn viec su dung dat nhu th6 nao dugc quyet dinh bdi sir nang ddng cua con ngudi va cac dieu kien kinh te - xa hdi, ky thuat hien cd Tuy nhien van de dat ra hien nay la su dung dat cho phat trien kinh te - xa hdi phai gan \di bao ve mdi trudng

1.2 Noi dung va phuang phap danh gia hien trang su dung dat

Danh gia ndi chung la su ude lugng vai trd, gia trj ciia cac ddi tugng nghien ciiu va tuy thugc vao muc dich ma cung mdt ddi tugng cd the danh gia bang nhieu each khac nhau Ndi each khac, nhiem vu danh gia thudng gan vdi muc tieu, ddi tugng nghien ciiu cu the va tii dd cd nhung chi tieu danh gia va phuang phap danh gia thich hgp

Tuy thude vao miic do yeu cau ma cd the phan chia danh gia thanh cac hinh thiic sau:

- Ddnh gid dinh tinh: danh gia djnh tinh da cd tii lau, tu nhiing cam

nhan don gian, chu quan ngudi ta phan chia thanh cac miic do "tdt, xau" va

"nhieu, it", cho den nhiing phan tich, danh gia mdt each khoa hgc Nhu vay, danh gia djnh tinh cung cd hai miic do la: djnh tinh theo cam tinh ciia thdi ky trude day va djnh tinh tren co sd nhan djnh cd tinh khoa hgc trong giai doan hien nay Danh gia djnh tinh la danh gia tiem nang hay miic do thich hgp cua cac dieu kien tu nhien, tai nguyen thien nhien cho cac muc dich sir dung nhat djnh, Ket qua danh gia djnh tinh thudng khdng cu the thanh cac con sd ma chil yeu la dua ra nhan xet

- Ddnh gid dinh luang: Neu khdng tien hanh danh gia djnh lugng thi

ket qua nghien ciiu se phu thugc nhieu vao trinh do hay kinh nghiem ciia nha nghien ciiu va ket qua danh gia se thieu khach quan, tinh thuyet phuc se giam Ket qua danh gia djnh lugng thudng dugc bieu dien dudi dang cac con

sd, gia trj cu the hoac sd lugng san pham thu dugc

Qua xem xet cac hinh thiic danh gia d tren ddi vdi danh gia hien trang

su dung dat dai can ket hgp ca hai phuong phap danh gia djnh tinh va djnh lugng de lam rd miic do phii hgp, han che trong khai thae sii dung va hieu qua ddi vdi cac muc dich kinh te, xa hdi va bao ve mdi trudng tren lanh thd nghien ciiu

Nhu vay, danh gia hien trang su dung dat la \iec phan tich de lam rd hien trang sii dung cac loai dat ve mat sd lugng chat lugng co cau su dung dat va hieu qua kinh te, xa hdi, mdi trudng trong sii dung dat dai Ket qua danh gia la co sd cho viec xay dung dinh hudng qu\ hoach su dung dat phuc

vu phat trien kinh te - xa hdi va bao ve mdi trudng ciia dja phuong trong giai doan tuang lai

Can cii vao muc dich su dung, dat dai dugc phan loai nhu sau (Dieu 13 Luat dat dai nam 2003):

1/ Nhdm dat ndng nghiep: bao gdm cac loai dat:

a) Dat trdng cay hang nam bao gdm dat trdng liia, dat cd diing vao chan nudi, dat trdng cay hang nam khac;

b) Dat trdng cay lau nam;

c) Dat rung san xuat;

d) Dat rung phdng hd;

e) Dat riing dac dung;

f) Dat nudi trdng thuy san;

g) Dat lam mudi;

h) Dat ndng nghiep khac theo quy djnh ciia Chinh phu

2/ Nhdm dat phi ndng nghiep: bao gdm cac loai dat:

a) Dat d gdm dat d tai ndng thdn, dat d tai dd thi;

b) Dat xay dung tru sd co quan, xay dung cdng trinh su nghiep:

c) Dat su dung vao muc dich qudc phdng an ninh:

d) Dat san xuat, kinh doanh phi ndng nghiep gdm dat xay dung khu cdng nghiep; dat lam mat bang xay dung co sd san xuat kinh doanh; dat su dung cho hoat ddng khoang san; dat san xuat vat lieu xay dung, lam dd gdm;

e) Dat su dung vao muc dich cdng cdng gdm dat giao thdng thuy lgi; dat xay dung cac cdng trinh van hoa, y te giao due xa dao tao the due the thao phue vu lgi ich cdng cdng; dat cd di tich lich sir - van hoa, danh lam thang canh; dat xay dung cac cdng trinh cdng cdng khac theo quy djnh ciia Chinh phu;

0 Dat do cac CO sd tdn giao su dung:

g) Dat cd cdng trinh la dinh den, mieu am tu dudng nha thd hg;

h) Dat nghTa trang, nghTa dia;

i) Dat sdng, ngdi, kenh, rach, sudi va mat nude chuyen diing;

j) Dat phi ndng nghiep khac theo quy djnh ciia Chinh phu

3/ Nhdm dat chua sii dung: bao gdm cac loai dat chua xac djnh muc

dich Sli dung

De danh gia hien trang sir dung dat cua mdt don vj lanh thd hanh

chinh, chiing tdi de xuat he thdng cac chi tieu sau:

1 Muc do khoi thdc sir dung quy ddt: dugc xac dinh bang ty le dien

tieh dat dang su dung so vdi tdng dien tich tu nhien, the hien miic do khai

thae va tan dung quy dat sii dung cho cac muc dich phat trien kinh te - xa hdi

tren dja ban Chi tieu nay cung phan nao phan anh trinh do su dung dat tai dja

phuong

2 He sd sit dung ddt: thudng ap dung de danh gia miic do khai thae sir

dung dat san xuat ndng nghiep (dat trdng cay hang nam) va dugc tinh theo

cdng thiic sau:

I Dien tfch dat gieo trong cay hang nam

He sd Sli dung dat (lan) = — — — — — — —

Dien tfch dat trdng cay hang nam

3 Ca cdu sir dung ddt dai theo muc dich sit dung va danh gia miic do

hgp ly ve co cau sii dung dat dai so vdi yeu cau phat trien kinh te - xa hdi va

bao ve mdi trudng cua Ianh thd nghien ciiu

4 Ca cdu sit dung ddt dai phdn theo ddi tugng sit dung, qudn li ddt

(cac td chiic; hd gia dinh, ca nhan; nude ngoai va lien doanh vdi nude ngoai;

UBND xa quan ly va sii dung; cac ddi tugng khac)

5 Binh qudn dien tich ddt dai tren dau ngudi (binh quan dien tich dat

tu nhien/ngudi; dien tich dat san xuat ndng nghiep/ngudi; dien tich dat d/hd

hoac theo dau ngudi)

6 Hieu qud kinh te su dung ddt:

- Hieu qua kinh te sii dung dat san xuat ndng nghiep: dugc xac dinh bang phuang phap phan tich chi phi - lgi ich vdi cae chi tieu chii yeu bao gdm: tdng thu, tdng chi, gia trj hien rdng (Igi nhuan), hieu qua ddng vdn (ty suat lgi ich chi phi), theo cdng thiic sau [13]:

B

tr(i+r)'-' Y c,

Trong dd:

NPV: gia tri hien rdng (Igi nhuan)

R: ty suat lgi ich chi phi

B,: Lgi fch thu dugc tir nam thii t

C,: Chi phi nam thii t

+ Mat do xay dung

+ Gia dat

+ Tien thue dat

- Hieu qua kinh te sii dung dat giao thdng: dugc danh gia bang cac chi tieu:

hoat

+ Miic do thuan lgi ve giao thdng ddi vdi san xuat kinh doanh va sinh

+ Ty le dat giao thdng trong co cau sii dung dat

+ Mii'c dau tu va thdi gian hoan vdn (ddi vdi cac cdng trinh theo kieu BOT)

- Hieu qud kinh te sir dung ddt a: dugc danh gia thdng qua gia trj dat d

va miic do sii dung khdng gian (tren ciing mdt dien tich dat) cho muc dich d nham tiet kiem dien tich dat d trong dieu kien quy dat ciia nude ta han che

7 Hieu qud sir dung ddt ve mat xa hdi: dugc danh gia bang cac chi

5 Hieu qud sit dung ddt ve mat mdi truang:

De danh gia hieu qua mdi trudng trong sii dung dat sir dung cac chi tieu:

Z Dien tfch rung + Do che phii (%) = x 100%

Dien tfch dat tu nhien

+ Miic do giam thieu thoai hda dat (xdi mdn, nia trdi, ) va tinh hinh

ap dung cac bien phap phdng ngiia ngan chan

+ Miic do giam thieu d nhiem dat, d nhiem ngudn nude, khdng khi 1.3 Quan diem ve su dung dat hop li va ben vung d khu vuc mien nui cua nude ta hien nay

Su dung hgp li tai nguyen thien nhien, trong dd cd ngudn tai nguyen dat la van de quan tam ciia hau het cac nude tren the gidi Cach day gan 40 nam, Hdi nghj chuyen vien giiia cac Chinh phu ve nhung co sd khoa hgc cua viec su dung hgp li va bao ve cac ngudn du tru cua sinh quyen da dien ra nam

1968 tai Phap do Lien Hgp Qudc td chiic Cac dieu kien de sir dung mdt ngudn du trii nao dd mdt each hgp li dugc xem xet danh gia la: a/ Chat lugng

va nhiing thuan lgi ve vi tri; b/sir can thiet thda man nhu cau cua mdt nhdm dan cu nao dd; e/ hieu qua cua nhung ket qua cd the dua lai; d/ kha nang duy

tri nhiing ket qua nay trong mdt thdi gian dai; e/gia thanh ciia dau tu; f/ anh hudng Clia viec su dung tai nguyen dd den cac hoat ddng khac ciia dan cu De

su dung hgp li cac ngudn du trii nhat la nude, dat deu can phai cd sir phdi hgp toan dien cac mat kinh te, xa hdi, chinh trj, va phu thugc true tiep vao nhan thiic ciia xa hdi ve van de dd mdt each cu the [2] Nhieu nha nghien ciiu

da dua ra djnh nghTa cu the ve sii dung hgp Ii dat dai, trong dd dang quan tam

la quan niem cua nha khoa hgc Nga GS V.P Trdiski: su dung hgp li dat la su Sli dung phii hgp vdi lgi ich ciia nen kinh te trong tdng the dat hieu qua nhat ddi vdi muc dich dat ra trong khi van dam bao tac ddng thuan vdi mdi trudng xung quanh va bao ve mdt each hiiu hieu dat dai trong qua trinh khai thae sir dung [14]

Trong dieu kien cac ngudn tai nguyen dat dai han che va siic ep khai thae sir dung ngay cang ldn yeu cau dam bao sir dung dat hgp li va ben vung nham dam bao thda man nhu cau khdng nhung cho nhu cau cua con ngudi the he hdm nay ma ca the he mai sau ngay cang trd nen cap thiet Tai Hdi thao ve "Khung danh gia viec quan trj dat dai ben vung" ciia FAO nam 1991

da dua ra 5 nguyen tac chinh la nen tang cho viec sii dung dat ben viing [12]:

1 Duy tri nang cao san lugng (kha nang san xuat - Productivity)

2 Giam tdi thieu miic rui ro trong san xuat (An toan - Security)

3 Bao ve tiem nang tai nguyen tu nhien va ngan chan sir thoai hda chat lugng dat dai (Bao ve - Protection)

4 Cd the tdn tai ve mat kinh te (Kha nang thuc hien - Viability)

5 Cd the chap nhan ve mat xa hdi (Kha nang chap nhan

-Acceptability)

Trong dieu kien d nude ta va cu the la tai khu vuc mien mii, nhieu khu vuc, don vj lanh thd hanh chinh cd dieu kien dja hinh rat phiic tap quy dat dai phan ldn la dat ddc, tham tri cd nhiing noi hon 90% dien tich la dat cd do ddc > 25" nen van de giai quyet mdi quan he giua bao ve mdi trudng va eae muc dich kinh te, xa hdi nhu dam bao luong thuc xda ddi giam ngheo la \ an

de mang tinh mau thuan xung dot Tuy nhien mau thuan nay cd the tiing budc dugc giai quyet tren co sd dua ra phuong an su dung dat hgp li dam bao

10

hai hda 3 lgi ich: kinh te, xa hdi va mdi trudng cu the phai dat dugc 3 yeu cau CO ban sau:

- Ve mat kinh te: su dung dat cho hieu qua kinh te tuong ddi cao dugc thi trudng chap nhan;

- Ve mat xa hdi: Thu hiit dugc lao ddng, giai quyet viec lam, nang cao ddi sdng ciia ngudi dan;

- Ve mdi trudng: giam thieu va co ban ngan chan dugc su thoai hda d nhiem dat; cai thien mdi tru'dng

- Miia mua tu thang 5 din thang 10, nhiet do binh quan tii 25'C - 30'C Lugng mua chii y6u tap trung vao cac thang 6,7,8 Day la miia thuan lgi cho

su sinh trudng va phat trien ciia cay trdng,

- Mua khd tir thang 11 den thang 4 nam sau, nhiet do binh quan tu 15^C - 23^C, it mua Trong nhirng nam gan day thudng cd suong mii, suong mudi anh hudng khdng tdt den cay trdng

- Lugng mua trung binh khoang 1700 mm, tap trung tdi 80% trong thdi gian tu thang 5-10

- Do am trung binh nam la 78.2 %, do am va lugng bdc hoi phu thugc vao tung thdi diem khac nhau trong nam

- Gid: chiu anh hudng cua gid miia ddng bac tu thang 10 den thang 2 nam sau va gid tay khd ndng (gid Lao) tir thang 3 tdi thang 5

Nhin chung thdi tiet khi hau tuong ddi khac nhiet miia mua thudng gay xdi Id, lu quet, miia khd thudng bj han han thieu nude tram trgng anh hudng ldn den tdi san xuat va ddi sdng nhan dan

2.1.4 Thiiy vdn

Dja ban xa Tii Nang cd mang ludi sudi kha phong phii dac biet la sudi Sap ngoai ra cdn cd he thdng sudi nhd nhu: sudi Sd Lung, sudi Hua Dan, sudi Sja, md nude Bd Cdt ban Pha May, ,Do dja hinh cao va chia cat manh nen lugng nude dd ddn ve tao ddng chay ldn gay lu xoay ve miia mua Ve miia khd do kha nang giir nude eua cae con sudi thap nen nhieu con sudi hau nhu can kiet, khdng du nude tudi cho cay trdng

an qua nhu xoai, nhan

13

- Dat ddc tu: dien tich 1.068 ha chiem 11% tdng dien tich tu nhien, tap trung d cac thung lung chan ddi va sudn ddi viing thap, Dat cd thanh phan ca gidi thit nang, do phi cao thich hgp vdi cac loai cay nhu lua va hoa mau

- Dat nau dd tren da vdi: dien tich 1.860 ha chiem 19% tdng dien tich

tu nhien tap trung chu yeu d cac sudn ddi viing cao, thich hgp vdi cac loai cay lam nghiep

- Dat Feralit miin dd nau tren da vdi: dien tich khoang 1.700 ha chi6m 18% tdng dien tich tu nhien tap trung chu yeu d cac dinh ddi va sudn ddi khu vuc cao, thich hgp vdi cay lam nghiep

2.1.6 Tdi nguyen nir&c

- Nude mat: ngudn nude dugc luu tru d he thdng cac con sdng sudi

nhu sudi Sap, sudi Sd Lung, sudi Hua Dan, sudi Sja, sudi Bdc Bon dac biet

la sudi Sap cd luu lugng nude tuong ddi Idn, Nhung trong nhirng nam gan day do dien tich rirng dau ngudn giam manh nen da anh hudng nghiem trgng den chat lugng ngudn nude Ngudn nude mat cd vai trd quan trgng vdi san xuat ndng nghiep, nudi trdng thuy san,

- Nude ngam: ngudn nude ngam chua dugc khao sat day du nhung mdt

sd ban tai viing thap da ed gieng dao, gieng khoan de lay nude sinh hoat

2.1.7 Cdnh quan, moi tnrdng

Tu Nang cd eanh quan thien nhien het sirc phong phii va da dang, cd hai day nui chay tir Tay Bac xudng Ddng Nam va cac ddi ddc thoai, mdt sd khu vuc cd dang ddi bat up ket hgp vdi nhau tao nen mdt hire tranh thien nhien mang dac trung rieng cua canh quan viing nui Tay Bac

Qua trinh khai thae sir dung dat dai, tai nguyen thien nhien trong nhirng thap ky qua con ngudi chua quan tam den viec bao ve canh quan mdi trudng: nhu dat dai khdng dugc bdi bd, cai tao, tham thuc vat bj suy thoai cdng vdi tap quan sinh hoat lac hau cua ngudi dan da lam cho canh quan thien nhien mat dan tinh da dang va mdi tru'dng bi d nhiem Tu\ nhien, mirc do d nhiem chua nhieu ve co ban van giir duoc sac thai tu nhien trone thdi aian tdi can

cd nhung giai phap khac phuc

14

*Nhgn xet chung ve dieu kien tir nhien, tdi nguyen thien nhien:

Lai the:

- Nam tren true dudng qudc Id 6, Tu Nang cd vj tri thuan lgi ve giao

thdng giao luu kinh te, trao ddi hang hda, irng dung khoa hgc cdng nghe tien

tien va thdng tin van hda,

- Nam trong viing ldng chao Yen Chau cd khi hau ndng, dat dai ciia xa kha thich hgp vdi cac loai cay luong thuc, cay cdng nghiep ngan ngay, cay an qua nhiet ddi, , Dieu kien nay cho phep xa phat trien mdt nen san xuat ndng -lam nghiep da dang

Han che:

- Dia hinh phirc tap, chia cat manh da anh hudng ldn den kha nang khai thae sir dung dat ndng nghiep cung nhu gay khd khan cho phat trien he thdng giao thdng, thiiy lgi, xay dung co sd ha tang

- Phan ldn dien tich dat dai cd do ddc ldn, do che phii ciia tham thuc vat cdn ban che khien mdi trudng sinh thai cd dien bien xau di (gid ndng, han han, lu quet, suong mudi, ), dat dai bj xdi mdn, cd nhieu nguy co thoai hda, bac mau,

- Sir phan hda eiia khi hau thdi tiet, che do thiiy van theo miia da anh hudng khdng nhd ddi vdi ddi sdng va san xuat ciia ngudi dan trong xa Vao miia he lugng mua ldn gay xdi Id cue bd dien tich dat eanh tac, miia ddng lugng mua it gay han han thieu nude eho san xuat ndng nghiep va sinh hoat cua ngudi dan

2.2 Thuc trang phat trien kinh te - xa hoi

2.2.1 Thirc trgng phdt trien kinh te

Trong nhirng nam gan day, nen kinh te ciia xa cd sir tang trudng dang k6, dae biet la ndng nghiep Hien nay nganh ndng nghiep van la nganh chii ylu trong co cau phat trien kinh te ciia xa chiem ty trgng 93.14% (bang 1) San xuat ndng nghiep chuyen dich theo hudng san xuat hang hda su dung gidng mdi, tang nang suat cay trdng

* Trdng trot:

15

Trdng trgt vin cd vai trd chii dao, chiem khoang 70%) gia trj san xuat nganh ndng nghiep Tdng dien tich gieo trdng nam 2005 la 2,060 ha, trong dd cay ngd la cay chu lire dien tich 1.650 ha cdn lai cac loai cay khac nhu: liia nude 143 ha, dau tuong 5 ha, bdng 63 ha, rau cac loai 25 ha Cay an qua xoai, nhan, vai, 328 ha, tdng san lugng luong thue cd hat 5.176 tan san lugng cay an qua 241,2 tan Binh quan luong thuc nam 2005 dat 1050

kg/ngudi Tdng san lugng quy thdc nam 2006 ude dat 6.865 tan, binh quan

luong thuc dau ngudi toan xa dat: 1.092kg/ngudi Gia trj san lugng nganh

trdng trgt nam 2006 uac dat 21.831 trieu ddng chiem 74,35% gia trj san xuat

ndng nghiep

* Chdn nudi:

Nganh chan nudi chii yeu tap trung d cac hd gia dinh, chan nudi trau,

bd de lay sire keo phuc vu san xuat va phuc vu san pham thjt cho thj trudng; nudi lgn, de, ga, vjt , de cai thien cudc sdng va mdt phan tao them thu nhap Nam 2005 toan xa cd:

- Dai gia siic cd 2.476 con, trong dd cd 1295 eon trau, 1181 con bd (binh quan 1,7 con/hd) Hang nam cung cap cho thj tru'dng khoang 173,6 tan thjt hai,

- Gia sue cd 3100 con, trong dd ed 50 eon de, 3050 con lgn (binh quan 2,1 con/hd), hang nam cung cap cho thj trudng khoang 160 tan thjt hoi

- Gia cam cac loai cd khoang 15.000 con bao gdm: ga \ jt ngan ngdng hang nam cung cap cho thj trudng 15 tan thjt hoi va 300.000 qua trirng,

- Ngoai ra cd 18,8 ha dien tich nudi tha ca, hang nam cung cap cho thj trudng khoang 37,6 tan ca

Nhin chung, nganh chan nudi da cd hudng phat trien theo hinh thirc san xuat hang hda va cd san pham trao ddi ra ben ngoai Tuy nhien, chan nudi

d xa Tu Nang van chua dugc tap trung phat trien thanh quy md ldn, chii yeu van la hinh thirc nhd le va chan tha rdng Gia tri san pham ciia nganh chan

nudi uac dat 7- 8 ty ddng/nam

"*' Ldm nghiep:

16

Tap trung vao cac ITnh vuc trdng rirng cham sde bao \ e rirng Dien tich dat lam nghiep ciia xa hien cd 5.379,24 ha trong dd dat rimg san xuat 870,53 ha, dat rirng phdng hd 4.508,61 ha Rirng tu nhien cd tru lugng thap tap trung d day niii Chieng Ban va day nui Ndng Tin, rirng trdng phan ldn la cay Tech Gia tri san xuat nganh lam nghiep chii yeu thu tir khoanh nudi bao

ve rirng va khai thae tre, go, cui, mang lay,

* Thuang mgi dich vu:

Hoat ddng thuong mai djch vu tren dja ban xa gan day da cd sir phat trien Tren dja ban xa cd cira hang xang dau, dai Iy xe may, vat lieu xay dung tuy nhien chii yeu la budn ban le d khu trung tam va cac diem ddng dan cu, ngoai ra cdn cd djch vu phue vu nhu cau hang ngay ciia nhan dan nhu: sach

vd, banh keo, thude la,

* Cdng nghiep, tieu thu cdng nghiep:

Nganh tieu thu cdng nghiep (dan lat det thd cam) chiem ty trgng rat nhd, chua the hien dugc vai trd la mot nganh trong co cau kinh te chung eiia

xa Day la mdt han che rat ldn ddi vdi dia phuong trong qua trinh hdi nhap va phat trien tren con dudng cdng nghiep hda, hien dai hda ndng nghiep ndng thdn

Bdng 1: Tdng hop gid tri thu nhap tit cdc ngdnh san xudt

Tong gia tri san pham

San xuat nong nghiep

Trong trot Chan nuoi

San xuat lam nghiep

Cong nghiep - TTCN va dich vu

Mpt so ch/tieu danh gia

Tdng SL laang thuc quy thoc

Ddn vj tmh

Trieu dong

Trieu dong Trieu dong Trieu dong Theu dong Theu dong

Tan

loan xa

31522,58

29362.58 21.831.48 7.981.10

17

t^Ai H O C Q U O C GIA HA TiO'

•RJNG ^AM ^HONG TIN THU VlEN

P T / 6<^y

2

3

Binh quan luong thi/c/khau

Binh quan thu nhap theo khau/nam

kg Trieu dong

1.092 3,90

Ngudn:so lieu thdng ke cua xd Tu Nang

2.2.2 Xa hdi

Tren dia ban xa cd 4 dan tdc: Kinh, Thai, Mdng, Sinh Mun doan ket gan bd, chung sdng tir rat lau ddi trong ljch sir, doan ket trong lao ddng san xuat va giao Iim van hda Song mdi dan tdc cd mdt ban sac van hda dac trung

va nganh nghe truyen thdng rieng biet, hda nhap lam phong phii dam da ban sac van hda ciia cac dan tdc Ngay nay phat huy truyen thdng dd cac dan tdc

ra sire xay dung phat trien kinh te xa hdi

* Ddn sd: Nam 2007 dan sd cua xa cd 6.356 nhan khau bao gdm dan

tdc Thai (chiem 67,6%), Sinh Mun (ehilm 19,8%) Kinh (chilm 5%), Mdng (7,6%) vdi 1457 hd gia dinh, binh quan 4-5 ngudi/hg Mat do dan sd binh quan toan xa la 68 ngudi/km^, thap hon so vdi binh quan chung toan huyen (73 ngudi/km") Dan sd phan bd khdng deu trong toan xa, ddng nhat la d ban Hua Dan, (727 nhan khau) Chieng Ban (652 nhan khau), it nhat la Cung Giao Thdng (147 nhan khau) Ty le tang dan sd tu nhien 1,2%

* Lao ddng vd viec ldm: Tdng sd lao ddng trong toan xa la 2.828 ngudi

chiem 45,22% dan sd eiia xa Trong dd lao ddng ndng nghiep cd 2.421 ngudi, chilm 85,2%, lao ddng phi ndng nghiep cd 421 ngudi chiem 14,8% Chat lugng lao ddng nhin chung cdn thap chu yeu la lao ddng ndng nghiep trinh

do thap chua qua dao tao, lao ddng phi ndng nghiep chii yeu la giao vien can

bd vien chirc cua xa va cac hd kinh doanh dich vu Viee lam cua ngudi dan mang tinh thdi vu gan vdi san xuat d ndng thdn

* Gido due: He thdng giao due dao tao dugc coi la nhiem vu quan

trgng trong qua trinh phat trien van hda, xa hdi Trong nhirng nam qua mang ludi trudng ldp dugc xay dung cung cd dam bao nhu eau day va hgc Hien nay xa cd:

+ 1 trudng hgc THCS vdi 23 giao \'ien 425 hgc sinh

18

+ 2 trudng tidu hgc la Tu Nang va Ta Lang vdi 64 giao vien, 909 hgc sinh

+ 1 trudng mam non vdi 236 hgc sinh va 24 giao vien

+ 15/21 ban cd ldp hgc cam ban

Ty le tre em trong do tudi di hgc dugc den trudng dat 98% Chuong trinh phd cap giao due tieu hgc, xda mil chir dugc trien khai tich cue cd hieu qua

Tuy nhien he thdng giao due cdn mdt sd khd khan ve co sd vat chat, dac biet la cac ldp hgc cam ban cdn tam bg, thieu thdn ban ghe, dd diing, trinh do cua ddi ngu giao vien cdn chua ddng deu Do vay trong thdi gian tdi viec Cling cd dau tu cho giao due dugc xac djnh la mdt nhiem vu quan trgng trong phat trien ciia xa

* Y te vd site khde:

Xa cd 1 tram y te v di 4 phdng: 3 phdng benh, 1 phdng kham Tram ed

2 y sT, 1 y ta, 1 nir hd sinh Trang thiet bi cdn thd so, chu yeu la chira trj cac benh thdng thudng va so ciiu cac benh nhan de chuyen len tuyen tren

* Vdn hda the thao:

Cae phong trao van hda van nghe, the due the thao trong nhiing nam qua da cd sir phat trien kha toan dien Phong trao xay dung gia dinh,ban van hda dat dugc nhieu ket qua Den nay toan xa cd 15 ddi van nghe, 6 ddi bdng

da va cac cau lac bd hoat ddng thudng xuyen vdi cac ndi dung ngay cang phong phu Phong trao xay dung nep sdng van minh, gia dinh van hda dugc nhan dan tieh cue hudng irng sd hd gia dinh dat tieu chuan gia dinh van hda chiem 62%

*777w nhdp vd ddi sdng:

- Trong nhirng nam gan day cimg vdi su lanh dao ciia UBND HDND

va vdi sir cd gang ciia ba con nhan dan trong xa nen kinh te cua xa cd nhirng chuyen bien tich cue, ddi sdng cua nhan dan tirng budc cai thien Nam 2006 toan xa ed 761 ho kha, giau (chiem 53,12%), 128 hd trung binh (chiem 8,13%), hd ngheo cdn 568 hd (chiem 38.75%) Thu nhap binh quan dau

19

ngudi dat 3,9 trieu/ngudi/nam Sd hd dugc xem truyen hinh dat 96% ty le hd diing nude sach dat 65%, ty le hd dugc diing dien ludi qude gia 88,4% Chuang trinh xda nha tam dugc thuc hien cd hieu qua Den nay ty le ngdi hda ndng thdn dat 96%

*Thirc trgng phdt trien khu ddn cu: Khu dan cu tdn tai dudi dang quan

cu, nhung phd bien nhat van la hinh thai lang ban Xu hudng nhirng nam gan day ddng bao cac dan tdc chuyen nha ra cac khu vuc ven cac true dudng giao thdng thuan tien cho di lai, san xuat va trao ddi hang hda Nhin chung co sd

ha tang trong cac khu dan cu ndng thdn cdn ngheo nan lac hau, giao thdng di lai cdn gap nhieu khd khan Cac cdng trinh dien, nude, cdn thieu hoac dang

+ Qudc Id 6: chay qua dja ban xa cd chieu dai 15 km keo dai tii ban Ta Lang Thap den Lac Ken, mat dudng rdng, rai nhua, chat lugng tdt dap irng nhu cau luu thdng

+ Tinh Id 103: doan nay qua dja ban xa dai 6 km keo dai tir Ta Lang qua Hua Dan sang xa Ldng Phieng, mat dudng rai nhua, chat lugng kha tdt

Ngoai ra cdn cd cac tuyen dudng giao thdng xa, ban ed chieu dai khoang 60 km co ban dap irng dugc nhu cau di lai, van chuyen luu thdng hang hda cua nhan dan Nhung vao miia mua di lai van chuyen rat khd khan

do mat dudng hep, ddc di qua nhieu khe sudi Trong thdi gian tdi can phai dau tu vdn de nang cap cai tao mat dudng va md mdi mdt sd tuyen

2.2.3.2 Thiiy lgi:

He thdng thuy lgi cua xa dang dugc dau tu gdp phan quan trgng thiic day phat trien san xuat Hien nay tren dja ban xa cd 24 phai dap trong dd cd 9 dap be tdng va cd khoang 14 km kenh muong dap ii'ng nhu cau nude tudi cho

45 ha rudng 2 vu, 53 ha rudng 1 vu d cac ban Sudi Bun, Tin Tdc, Cd Ndng,

20

Ta Lang Ngoai ra cdn phuc vu cho sinh hoat va chan nudi cua nhan dan

2.2.3.3 He thdng dien:

Toan xa cd 27 km dudng tai dien 35 KV, 6 tram bien ap dien hien nay

cd 15/21 ban trong toan xa dugc sir dung dien ludi qudc gia Cdn 6 ban (Bd Mon, Co Tong, Cay Ton, Cdc Cu, Nong Pet va ban Ta Lang Cao) thude cac ban vimg cao chua dugc keo dien do dieu kien dja hinh va kinh phi dAu tu ldn

2.2.3.4 Nuac sgch:

Toan xa cd 12/21 ban vdi 945 hg dugc sir dung he thdng nude sach ndng thdn, cac ban cdn lai chii yeu dimg gieng dao, gieng khoan va nude md Tuy nhien ve miia khd van xay ra tinh trang thieu nude nen nhieu hd da xay

be ehiia tich nude mua de sir dung vao miia khd, toan xa hien cd khoang 500

be chiia nude

Mpt sd ddnh gid chung ve thuc trgng phdt trien kinh te - xd hpi vd dp luv ddi v&i su' dung ddt dai:

- Sir phat trien kha manh ve kinh te trong nhirng nam gan day nhat la

chuyen ddi co cau cay trdng ndng nghiep da lam thay ddi dan tinh chat ciia nen kinh te tu cung, tu cap, chuyen dan sang san xuat hang hda vdi cay ngd

la chu lire Tuy nhien nganh chan nudi phat trien cdn manh mun ehua phat trien tuong xiing vdi tiem nang

- Co sd ha tang, nhat la giao thdng ndng thdn lien ban cdn khd khan, dac biet la vao miia mua can sdm dugc cai tao xay dung de dam bao nhu cau

di lai ciia nhan dan Cac cdng trinh cdng cdng can tiep tuc dugc nang cap va xay dung mdi ddi hdi phai danh mdt quy dat dang ke cho muc dich nay

- Dan sd van tang kha nhanh ddi hdi md rdng dien tich dat d dat san xuat ndng nghiep Mat khac ke hoach bd tri mdt lugng dan tai djnh cu thiiy dien Son La tren dja ban xa ddi hdi phai phan chia lai quy dat tai mot sd khu vuc va gay ap lye ddi vdi su dung dat

21

CHirONG 3 DANH GIA HI|:N TRANG SU* DVNG DAT XA TU NANG

3.1 Hifn tr^ng sir dyng dat dai theo myc dich sir dyng ciia xa Tu Nang niim 2007

Theo s6 lieu tdng kidm ke dk dai nam 2005, t6ng dien tich tu nhien

cua xa Tu Nang la 9684 ha Binh quan dien tich tu nhien tren d^u nguai la 1,54 ha ldm hem muc binh quan cua huyen Yen Chau (1,37 ha/ngucri) Can cu vao so lieu thong ke dat dai ciia xa nam 2006 va ket qua dieu tra ciia de tai nam 2007, dien tich cac loai dat chinh cua xa nam 2007 dugc the hien qua bang sau:

Bang 2 Dien tich, ca cdu cdc logi ddt chinh xa Tii Nang ndm 2007

Tong dif n tich ty nhien

Dat nong nghiep

Dat phi ndng nghiep

Dat chua su dung

Dien tich (ha)

9.684

7.774,02 338,93 1.571,05

Ty le (%)

100

80,28 3,50 16,22

Dal phi nong nghi%>:3.5%

• Dat chua su dung 16.22%

O Dat nong ngh»^80 28%

Hinh 1: Bieu do ca cdu cdc logi ddt chinh xd Tu Nang ndm 2007

22

Trong CO cau su dung dat cua xa, dien tich da sir dung so vdi tdng dien tich tu nhien dat 83,78%, trong dd dien tich dat ndng nghiep chilm ty le ldn 80,28%, phil hgp vdi co cau kinh te vdi nganh ndng nghiep la chii dao Tuy

nhien, dien tich dat phi ndng nghiep cdn chiem ty le rat nhd 3,5% Dien tich dat chua su dung cdn kha ldn 1571,05 ha chilm 16,22% tdng dien tich tu nhien

3.1.1.1 Nhdm ddt ndng nghiep: Dien tich l.ll^SYl ha, bao gdm cac

loai dat sau:

- Ddt sdn xudt ndng nghiep: cd dien tich 2.374,98 ha chiem 30,56%

dien tich nhdm dat ndng nghiep va chiem 24,52% tdng dien tich tu nhien Binh quan dat san xuat ndng nghiep la 1,63 ha/hd, thap hon so vdi mirc binh quan cua huyen Yen Chau (2,1 ha/hd)

Bdng 3: Dien tich, ca cdu ddt sdn xudt ndng nghiep ndm 2007

Loai dat Tong so

1 Ddt trong cdy hdng ndm

1.1 Dat trong liia

1.1.1 Dat chuyen trong liia nude

1.1.2 Dat trong liia nude cdn lai

1.2 Dat trong cay hang nam khac

1.2.1 Dat bang trdng cay hang nam khac

1.2.2 Dat nuong ray trdng cay hang nam

khac

2, Ddt trong cay lau ndm

2.1 Dat trong cay cong nghiep lau nam

2.2 Dat trong cay an qua lau nam

2.3 Dat trong cay lau nam khac

Dien tich (ha)

2374,98

2017,76

98,47 45.00 53.47 1919.29 50.82 ' 1868.47

23

Trong ca cau dat san xuat ndng nghiep, dien tich dat trdng cay hang nam cd 2017,76 ha chilm 84,96 %, tuy nhien chii ylu la dat trdng cay hang nam khac, dat trdng cay lau nam cd 357,22 ha, chilm 15,04 % (bang 3)

+ Dat trdng cay hang nam bao gdm cac loai dat chi tiet sau:

• Dat trdng lua: toan xa cd 98,47 ha, chilm 4,88% dien tich dat trdng cay hang nam, trong dd dien tich rudng liia 2 vu cd 45 ha, dien tich rudng 1 vu cd 53,47 ha

• Dat trdng cay hang nam khac: cd 1919.29 ha chiem 95.12% dien tich dat trdng cay hang nam Trong dat trdng cay hang nam khac cd 50,82ha la dat bang trdng cay hang nam khac va 1868,47ha dat nuong ray trdng cay hang nam khac Tren dien tich nay chu yeu trdng cac loai cay nhu ngd san dau tuong, bdng

+ Dat trdng cay lau nam: 357,22 ha, chiem 15,04% dien tich dat san xuat ndng nghiep, trong dd cd 328,22 ha la dat trdng cay an qua lau nam, cdn lai la dat trdng cay lau nam khac vdi dien tich 29 ha Trong nhirng nam gan day cay an qua lau nam (nhan, vai, xoai, ) da dem lai ngudn thu dang ke cho nhan dan Tuy nhien thi trudng tieu thu khdng dn djnh va bap benh da lam anh hudng khdng nhd den tam ly ngudi dan

- Ddt ldm nghiep: cd dien tich 5.379,14 ha chiem 69,19% dien tich

nhdm dat ndng nghiep va chiem 55,54% tdng dien tich tu nhien Binh quan dat lam nghiep/hd tren toan xa la 3,69 ha/hd Bao gdm:

-f Dat rirng san xuat: cd 870,53 ha, chiem 16,18% dien tich dat lam nghiep, trong dd cd 406,03 ha la dat cd rirng tu nhien san xuat, 464,5 ha dat

cd rirng trdng san xuat

+ Dat rirng phdng hd: 4.508,61 ha chiem 83,82% dien tich dat lam nghiep Trong dd cd 4.143,7 ha la dat cd rirng tu nhien phdng hd, 24,81 ha la dat cd rirng trdng phdng hd 340,1 ha la dat khoanh nudi phuc hdi rirng phdng

hd

24

Mac dil dien tich dat lam nghiep cua xa kha ldn nhung chii ylu la rimg

cd triJ lugng thdp Rirng tu nhien tap trung d day niii Chiing Ban va da\ niii Ndng Tin, rirng trdng chii yeu la Tech, tre

- Ddt nudi trdng thiiy sdn: cd 19,9 ha, chilm 0,26% dien tich nhdm

dat ndng nghiep va chiem 0,21% tdng dien tich tu nhien, day la dien tich cac

ao nudi tha ca cua cac hd dan tren dja ban xa

3.1.1.2 Nhdm ddt phi ndng nghiep: 338,93 ha, chilm 3,5% tdng dien tich tu

nhien, gdm cac loai dat sau (bang 4, phu luc 1):

Bdng 4: Dien tich, ca cdu cdc logi ddt phi ndng nghiep ndm 2007

Loai dat Tong so

L bdt d

1.1 Dat d tai nong thon

2 Dat chuyen ditng

2.1 Dat try sd co quan cdng trinh sir

nghiep

2.2 Dat san xuat kinh doanh phi nong

nghiep

2.3 Dat su dung vao muc dich cong cong

3 Dat nghla trang, nghla dia

4 Dat song suoi va mat niroc chuyen

dung

4.1 Dat song suoi

Dien tich (ha)

' Ddt a tgi ndng thdn cua xa cd 43,89 ha, chiem 12,95% dien tich

nhdm dat phi ndng nghiep va chiem 0,45% tdng dien tich tu nhien Binh quan dat d 300 m" /hd nhung do tap quan sinh sdng \ a dieu kien dal dai d tirng khu vuc khac nhau nen dat d ndng thdn phan bd khdng ddng deu tap trung d khu

25

vuc trung tam xa va dgc theo hai ben dudng giao thdng chinh (qudc Id 6 va tinh Id 103)

- Ddt chuyen diing cd 150,84 ha, chiem 44,5% dien tich nhdm dat phi

ndng nghiep va chiem 1,56% tdng dien tich tu nhien Bao gdm:

+ Dat tru sd CO quan, cdng trinh sir nghiep: cd dien tich 0,2 ha, chiem 0,13% dien tich dat chuyen diing Dien tich nay de xay dung tru sd uy ban xa

+ Dat san xuat kinh doanh phi ndng nghiep: 0,06 ha, chilm 0.04% dien tich dat chuyen diing

+ Dat sir dung vao muc dich cdng cdng: 150,58 ha, chilm 99,83% dien tich dat chuyen diing Trong dd bao gdm:

• Dat giao thdng 143,61 ha, chiem 95,37% dien tich dat cdng cdng

• Dat thiiy lgi 2,37 ha chiem 1,57% dien tich dat cdng cdng

• Dat chuyen tai nang lugng truyen thdng 0,2 ha chiem 0,13% dien tich dat cdng cdng

• Dat CO sd van hda 0.14 ha, chiem 0,09% dien tich dat cdng cdng

• Dat CO sd y te (dat xay dung tram y te xa) 0,06 ha, chiem 0,04% dat cdng cdng

• Dat CO sd giao due - dao tao 3,3 ha chiem 2,19% dien tich dat cdng cdng diing de xay dung cac trudng Trung hgc co sd Tieu hgc mam non cac ldp hgc d cac ban

• Dat CO sd the due the thao 0,9 ha, chiem 0,6% dien tich dat cdng cdng

- Ddt nghTa trang, nghTa dia cd dien tich 39.2 ha, chiem 11.57% dien

tich nhdm dat phi ndng nghiep va chiem 0,4% tdng dien tich tu nhien,

- Dat sdng sudi va mat nude chuyen diing cd 105 ha, chiem 30.98% dien tich nhdm dat phi ndng nghiep va chiem 1,08% tdng dien tich tu nhien

3.1.1.3 Nhdm ddt chua sit dung:

26

Toan xa hi$n con 1.571,05 ha chi&n 16,22% tdng dien tich tu nhien

Trong do dk ddi nui chua su dung 1.520,37 ha chigm 96,77% dien tich ddt chua su dung, nui da khong co rimg cay 50,68 ha chi&m 3,23% Nhu vay dien tich dk d6i nui chua su dung tren dia ban xa con kha Ion, trong tuong lai cSn

CO bien phap khai thae dua vao su dung ca trong san xuat nong nghiep va trdng rung

3.2 Hif n traing sv dyng dat theo doi tirgrng su- dyng, quan Iy dat

Quy dat cua xa Tu Nang phan chia theo cac d6'i ttiong sir dung, quan If nhu sau:

- Ho gia dinh, ca nhan sut dung 4497,91 ha chiem 46,4% tong dien tich dat tu nhien

- UBND xa quan ly, si:r dung 171,9 ha chie'm 16,3% tong dien tich dat

Hinh 2 Bieu do ca cdu sir dung ddt xd Tu Nang theo ddi tuang

sir dung, qudn ly ddt

27

Trong CO cau sir dung dat ciia xa theo ddi tugng sir dung, quan ly dat,

hg gia dinh ca nhan la thanh phan sir dung mgt nira dien tfch dal ciia loan xa, chiem 46,4%, chii yeu la sir dung dat ndng nghiep 4243,54 ha (trong dd cd 2335,11 ha dat san xuat ndng nghiep, 1890,03 ha dat lam nghiep) va dat d 43,98 ha Dien tfch dat do UBND xa quan ly, sir dung chiem 16.3% ldng dien tfch tu nhien, gom dat ndng nghiep cong ich, dat chua sir dung va dien tfch dat ciia cac cdng irlnh cdng cdng tren dia ban xa Cgng dong dan cu quan If 3457,58 ha dat rimg chiem 37,1%, trong dd chii yeu la rirng phdng hg Cac td chu'c (bao gdm td chiic kinh te va cac to chii'c khac) sir dung mgt dien tfch dat rat nhd chi chiem 0,2% tdng dien tfch tu nhien

3.3 Danh gia hieu qua kinh te, xa hoi, moi tru'dng trong sii* dung d§t tai

xa Tii Nang

3.3.1 Hieu qud kinh te cdc logi hinh sir dung ddt ndng nghiep:

Tren ca sd sd lieu dieu tra, thu thap cua de tai cd the danh gia hieu qua kinh te ciia cac loai hinh sir dung dat ndng nghiep chu yeu tren dia ban xa (bang 5):

Bdng 5 Hieu qud kinh temot so logi hinh sit dung ddt ciia xdTii Nang

4,80 2.89 3.18 3.01 2.26

Nguon: so lieu ciia Phong kinh tc huyen Yen Chdu va cua de tai dieu ira fn/c fiep frcn dia bdn \d Til Nang

- Loai hinh su dung dat trdng ngd: ngd la ca\ ndng san hang hoa chu

lire cua xa Tii Nang ndi rieng va huyen Yen Chau ndi chung Dien tich dat trdne ned nam 2007 cua \a cd 1 173 ha nang suat ngd trung binh tai Tii Nans

28

dat 40 - 45 ta/ha, hieu qua kinh te kha cao vdi lgi nhuan dat khoang 7.0 trieu

ddng/ha, he sd thu chi la 4,8 Trong mdt sd nam gan day mdt sd gidng ngd lai

cd nang suat va chat lugng tdt da dugc dua vao san xuat Tuy nhien hien

trang ddc canh cay ngd tren dat ddc hien nay se dan den tinh trang dat nhanh

chdng bj xdi mdn, rua trdi

- San: la cay luong thuc cd kha nang tieu thu phuc vu cho nha ma} che bien tinh bdt san tai Mai Son Dien tich trdng san nam 2007 cd 130 ha, nang suat san binh quan tren dja ban xa hien nay khoang 120 ta/ha Tuy nhien lgi nhuan tir trdng san tren dat ddc thap chi dat 3,2 - 3,7 trieu ddng/ha va dat bi xdi mdn manh

- Dau tuong, lac: la cac cay thuc pham chu yeu dugc trdng vao vu he thu va kha thich hgp vdi dat d Tii Nang, cd hieu qua kinh te vdi mirc lai thuan tir 4,1 - 4,6 trieu ddng/ha, he sd thu chi kha cao 3,0 Dau tuong va lac cd the trdng xen tren dat trdng cay an qua trong thdi ky kien thiet co ban nham tan dung dien tich va cai tao dat

- Bdng: la cay cdng nghiep dang dugc trdng thir nghiem d Tii Nang (63 ha) va mdt sd xa lan can, cd hieu qua kinh te kha cao tir 7 - 8 trieu ddng/ha

he sd thu/chi khoang 2,0 Tuy nhien do chat lugng gidng chua dam bao va ddi hdi ky thuat cham sde nen nang suat bdng chi dn dinh trong 1-2 vu dau sau dd giam dan

- Cay an qua: nhu xoai, nhan, vai la loai hinh kha thich nghi vdi dieu kien dat dai va khi hau d Tu Nang, tuy nhien hien nay mdi chii yeu dugc trdng tai vudn tap ciia cac hd gia dinh, hieu qua dat khoang 8 trieu ddng/ha Neu dugc dau tu co ban tdt va chdng sau benh Iha xoai nhan cd the cho thu nhap 1 5 - 2 0 trieu ddng/nam

- Ddng cd: la loai hinh can thiet cho phat trien chan nudi trau, bd cho hieu qua kinh te cao va cd cd kha nang chdng xdi mdn kha tdt Ddi vdi ddng

cd de chan nudi bd thjt chat lugng cao (bd lai Sin) can quy hoach tai cac khu vuc sudn ddi thap va cac viing dat cd kha nang tudi am

3.3.2 Hieu qud su' dung ddt ve mat xd hpi

29

Trong nhumg nam gan day vdi viec chuyen ddi co cau cay trdng, dac biet la md rdng dien tich dat trdng ngd lai, san lugng luong thuc cua Tii Nang tang nhanh, binh quan luong thuc tren dau ngudi nam 2006 dat 1090kg, khdng nhirng dam bao an toan ve luong thuc ma cdn phat trien san xuat hang hda Trong xa cd nhieu hd cd thu nhap tir 30 - 50 trieu ddng/nam Tuy nhien sir phat trien nay khdng ddng deu, nhieu hd dan ngudi Mdng va Sinh Mun d viing cao cua xa van cdn trong tinh trang thieu ddi Ciing vdi phat trien san xuat va chan nudi, viec lam ciia ngudi dan trong xa co ban dugc giai quyet trong nhOng nam gan day

Viec giao dat ndng - lam nghiep va cap giay chirng nhan quyen sir dung dat cho cac hd gia dinh sir dung dn dinh lau dai da khuyen khich ngudi dan yen tam san xuat, sir dung dat cd hieu qua hon Van de bd tri dat d cho cac hd gia dinh dugc cac cap chinh quyen quan tam, cac cdng trinh cdng cdng tirng budc dugc xay dung Tuy nhien, nhieu cdng trinh xudng cap can dugc cai tao va xay mdi

3.3.3 Hieu qud su' dung ddt ve mat mdi truang

Cdng tac day manh trdng va bao ve rirng, nang cao hieu qua sir dung d^t lam nghiep trong nhu'ng nam gan day da gdp phan cai thien mdi trucmg sinh thai tren dja ban xa, do che phii rirng dat 55% Den nay phan ldn dat lam nghiep da dugc giao khoan den cac hd gia dinh ca nhan, va cdng ddng ban quan ly, bao ve va trdng mdi Tuy nhien tai mdt sd khu vuc da dugc quy hoach xac djnh la rirng phdng hd nhung dat rirng van bi ngudi dan lan chiem khai thae sir dung vao muc dich san xuat ndng nghiep Dinh hudng trong thdi

gian tdi ckn phai thu hdi dien tich nay tra lai cho phat trien lam nghiep dam

bao cho viec bao ve mdi trudng

Ddi vdi d^t san xuk ndng nghiep cac hd su dung dat van theo hudng bdc lot dk Do nhu cSu cua thi trudng, viec trdng ngd dem lai hieu qua kinh

t^ kha cao nen da sd dien tich nuong tren dat ddc deu chuyen sang trdng ngd, hinh thirc canh tac chu y^u la quang canh ma khdng cd bien phap bao ve bdi

bd dk dan d6n tinh trang dk nhanh chdng bi xdi mdn rua trdi Day la nguyen nhan chu ySu lam su> giam chk lugng dk nuong ra\ Vi \ a\ trong thdi gian

30

tdi can ap dung phuang thirc canh tac hgp ly tren dk ddc ddng thdi phai cd bien phap cai tao, bao ve dk

3.4 Danh gia biin dong su- dung dSt giai doan 2000 - 2007

3.4.1 Biin dpng dien tfch tie nhien

Qua di6u tra cho thSy, tir nam 2000 din nay dja gidi hanh chinh cua xa khdng cd su thay ddi Tdng dien tich tu nhien ciia xa cd sir thay ddi, dien tich nam 2005 la 9.684 ha so vdi nam 2000 la 9.772 ha giam 88 ha Nguyen nhan

la do phuong phap tinh toan khac nhau, trude day dien tich dugc tinh bang phuong phap thu cdng cd do chinh xac khdng cao, hien nay dugc tinh toan bang cdng nghe hien dai va cac phan mem mdi vdi do chinh xac cao hon

3.4.2 Bien dpng dien tich cdc logi ddt

De tai da thu thap sd lieu kiem ke dk xa Tu Nang nam 2000 va so sanh vdi dien tich nam 2007 de danh gia biSn ddng sir dung dk (bang 6)

Bdng 6 So sdnh bien ddng dien tich cdc logi ddt ndm 2000 vd 2007

Loai dat

Tong dien tich tu nliien

I Nhom ddt nong ngfuep

I Dat san xuat nong nghiep

2 Dat lam nghiep

3 Dat nuoi trong thuy san

// Nhom ddt plii nong

nghiep

1 Dat d

2 Dat chuyen dung

3 D^t nghTa trang nghla dia

4 Dat song suoi va MNCD

/// Nlwm ddt chua sit dung

Nam 2000 (ha)

9,772 6,585,80

1.984,80 4.582,20 18.8

323,07

40 138.87 39,2

105

2,863 J 3

Nam 2007 (ha)

9.684 7,774,02

2.374.98 5.379,14 19.9

338,93

43,89 150.84 39.2

105

1.571,05

So sanh nam 2007 voi nam 2000 tang (+) giam (-) (ha)

•88 +1.188,22

+390.18 +796,94 + 1.1

+15,86

+3,89 + 11.97

0

0

-1.292,08

31