Việc xảy dựng cơ sớ dữ liệu giáo trình môn học là vấn đê đang được quan tám chú trọng phái triển của Thư viện nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu môn học cho toàn bộ ngành học tr o n g trư ờ ng.
Trang 1XÂY D ự N G C ơ S Ở D Ữ L IỆ U G I Á O T R Ì N H M ÔN H Ọ C TẠI T R Ư Ờ N G ĐẠI H Ọ C VĂN H Ó A , T H Ế T H A O
VÀ DU L Ị C H T H A N H H ÓA
Nguyễn Thỉ Nhung
0984568895 ngu ven nhung02(cụ gm ail com Trường Đ H Văn hóa, TT&DL Thanh Hóa
Giới thiệu khái quái công tác xây dựng cơ sớ dữ liệu giáo trình môn học cùa TTTT-TV trường ĐHVH.TT&DLTH Việc xảy dựng cơ sớ dữ liệu giáo trình môn học là vấn đê đang được quan tám chú trọng phái triển của Thư viện nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu môn học cho toàn bộ ngành học tr o n g trư ờ ng.
ỉ ĐẠT VÁN ĐÈ
Xây dựng dữ liệu điện từ là một xu thế tất yếu của các thư viện hiện nay trên thế ậiới, ớ Việt Nam và thư viện các trường đại học nói riêng, không chi nhằm mục tiêu sao lưu, bào quản tài liệu một cách linh hoại và làu dài, mà còn vì mục đích phục vụ được nhiều người hơn, dễ dàng chia
sẻ, họp tác, liên thông với các thư viện khác trong và ngoài nước
Hiện tại, việc xây dựng tài liệu điện từ đặc biệt là tài liệu giáo trình môn học đang là vấn đề được quan tàm chú trọng phát triển Trường Đại học Văn hóa, Thê thao và Du lịch Thanh Hóa (ĐHVHTT&DLTH) với quy mô đào tạo 2.433 sinh viên (SV) và 160 cán bộ giáng viên (CBGV) Trước yêu cầu đồi mới vá nâng cao chất lượng đào tạo đại học việc xây dựng cơ sở dữ liệu giáo trình môn hợc là một đòi hỏi cấp thiết, hướng tới mục tiêu xây dựng thư viện điện tử trong giai đoạn tới Đế đáp ứng nhu cầu tài liệu giáo trình điện tử giảng dạy cho các môn học trong trường, Trung tâm thông tin - thư viện (TTTT-TV) đã tiến hành xây dựng cơ sờ
dừ liệu giáo trình môn học với 157 đầu giáo trình/ 155 môn học
I I X Â Y D ự N G C ơ S Ở D Ữ L I Ệ U G I Á O T R Ì N H M Ô N H Ọ C
1 L ự a c h ọ n t à i l ỉ ệ u
Đê có tài liệu giáo trình đúng với các môn học của từng ngành học trong trường, TTTT-TV đã xây dựng kế hoạch nguồn giáo trình điện tử
và lựa chọn từng b ạ i giáo trình phù hợp VỚI từng môn học của ngành học
Trang 2Tập hợp toàn bộ chương trinh khung, chươnụ trình chi tiết các môn hợc của từng ngành học trong toàn trường để xác định giáo trinh cho từng môn học
Xác định được các giáo trinh của môn học và lập danh mục (ngành học/môn học/giáo trình/ bộ môn quản lý) sau đó gừi đến các Bộ môn, Khoa đề từng giảng viên giảng dạy môn học ký xác nhận
Tổng hợp đối chiếu các tài liệu giáo trinh của từng môn học với các ngành học để tránh bị trùng lặp giáo trinh cùa các ngành học trong trường
Thu thập tài liệu giáo trình của từng môn hợc bằng cách: đối với giáo trình môn học đã có trong Thư viện tập hợp một chỗ; đổi với tài liệu giáo trinh không có trong Thư viện phối hợp với các giảng viên, Bộ môn
và Khoa để mượn giáo trình scan
Việc lựa chọn giáo trình môn học cũng phải đảm báo được tính ổn định cho từng môn học, giáo trình có chất lượng, hình thức đảm bảo và
ưu tiên lựa chọn giáo trình được sừ đụng giảng dạy ờ bậc Đại học có giá trị sử dụng lâu dài, được Bộ môn, Khoa lựa chọn và đề xuất
Lựa chọn giáo trình xây dựng, sử dụng, khai thác và cung cấp cho CBGV, s v Thư viện đảm bảo thực hiện theo Luật sờ hữu trí tuệ ban hành năm 2005 tại điều 25 khoản (a) và (đ) có quy định: những trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trà tiền nhuận bút, thù lao cụ thề như sau:
a) Tự sao chép m ột bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy cả nhân;
b) Sao chép tác phẩm đế lưu trừ trong thư viện vời mục đich nghiên cứu;
2 Phương thức xây dựng cơ sờ dữ liệu giáo trình môn học
Hiện nay công nghệ số hóa tài liệu đã tiến bộ rất nhiều đảm bào chất lượng tốt, sắc nét, hình ảnh đẹp, giống 100% bàn gốc và đặc biệt còn cho phcp tự động tạo các siêu dữ liệu mô tả và siêu dữ liệu cấu trúc cùa tài liệu ở định dạng XML Nhưng với điện kiện cùa Thư viện hiện nay, việc xây dựng cơ sở dữ liệu giáo trình môn học chi thực hiện được bằng các máy scan bình thường để quét từng trang tài liệu
Việc xây dựng cơ sở dừ liệu giáo trình môn học cùa 7’hư viện được thực hiện như sau:
Bước 1: Đặt tài liệu vào máy scan để quét từng trang tài liệu giáo trình dưới dạng file ảnh đen trắng (đuôi Tiff) cho trang tài liệu bằng văn bản, còn đối với trang tài liệu ành, bản nhạc scan dưới dạng file ảnh màu
Trang 3(duỎI JPỈ Ci hoặc đuổi Bitmap) Việc đặt các đuôi dạng này đè dỗ cho việc chuyên đoi vá định tia ne văn bán được tốt hơn
Bước 2: Chinh sửa tài liệu cắt, xén, điều chinh độ sáng tôi của tài liệu Bưứe 3: Tạo lập tì le văn bàn cho mồi cuốn giáo trinh tạo ra một íìle vãn han riêniỊ thống nhất được toàn bộ giáo trình đế tránh hiện tượng thiôu trang, tning lập trang
Bước 4: Dồ chốn Vĩ hiện tượng thay đổi nội dung của giáo trinh, văn ban Thu viện dùng phan mềm ABBYY FineReadcr 11 đế chuyển sang dạng íìlc PDF dung lượng nhò hơn các phan mềm chuyên đuôi khác
Bước 5: Xứ lv và tạo lập cư sở dừ liệu giáo trinh môn học trên phân mém quàn lý GrecnStone
3 N hân lực
Việc xâv dựng cơ sở dừ liệu giáo trinh mòn học đòi hỏi một đội ngũ có chuyên môn nghiệp vụ, sừ dụng thành thạo máy scan máy tính, phân mêm đê chinh sửa và xây dựng dừ liệu Hiện tại, Tlnr viện có 3 nqười thực hiện việc scan và chinh sứa tài liệu; 02 người ihực hiện việc quán lý, xừ lý và tạo lập cơ sờ dừ liệu trên phần niềm GreenStone
4 T ra n g thiết bị và p h ần m ềm
Thư viện trang bị 03 máy scan loại Epson và HP đề quét tài liệu in tạo ra các tài liệu số ờ dạng hình ánh sao cho chất lượng dọc tốt nhất và ít tổn dung lượng bộ nhớ nhất 03 bộ máy tỉnh có cấu hỉnh cao đô thực hiện việc scan và lưu trữ dử liệu, xây dựng cơ sỡ dữ liệu giảo trình
Thư viện cũng đang triển khai áp dụng phần mềm GreenStone để tạo lập bộ sưu tập giáo trình môn học phục vụ cho việc lưu trữ, quản lý, cung cấp và pho biên cho người dùng tin
III KÉT LUẬN
Việc thực hiện xây dựng cơ sở dừ liệu giáo trinh cho đốn nay Thư viện đã tiến hành xây dựng đưực cho gần hết các môn học Hiện tại, Thư viện cũng đang tiếp tục triển khai xây đựng cơ sớ dữ liệu giáo trinh môn
Í1ỌC cho tất cả ngành học mới mờ trong trường Ngoài ra, Thư viện cũng đang xây dựng cơ sở dữ liệu tập bài giảng và tài liệu tham kháo, tái liệu nội sinh đc tạo các bộ sưu tập sổ phục vụ cho các nhiệm vụ và mục tiêu phát triển cùa Trung tâm, góp phần đắc lực trong việc nâng cao chất lưựng đào tạo của trường
Trang 4T À I LIỆU T H A M K H Ả O 11Ị Quốc hội Luật sờ hữu trí tuệ, 2005
(2Ị Trường ĐHVH,TT &DLTH Bộ pháp chế, 2013
[3] TTTT-TV KLế hoạch xây dựng nguồn giáo trình điện từ
[4| TTTT-TV Báo cáo về việc xây dựng nguồn tài liệu điện từ phục
vụ cung cấp cho sinh viên năm 2013