CONG - DUNG - N G C N - HANH VA DAG DL/C MOI CUA PHU NCf NGAY NAY Doan Thj Thai Van phdng Cong dodn - DHQG Hd Ngi Trong lieh s^ m^'y ngan nam dUng nUdc va giiJ nUde eua dan toe ta, ph
Trang 1CONG - DUNG - N G C N - HANH VA DAG DL/C MOI CUA PHU NCf NGAY NAY
Doan Thj Thai
Van phdng Cong dodn - DHQG Hd Ngi
Trong lieh s^ m^'y ngan nam dUng nUdc va giiJ nUde eua dan toe
ta, phu ni3 luon giii vai tro quan trong va ed nhutng eo'ng hien to Idn, gop phan xay dUng nen truyen thong ve vang ciia dan toe, dong thdi
cung tao nen truyen thong ciia chinh minh: "Long yeu nUdc, d\ic by
sinh, tri thong minh, tinh nhSn ai, son s^t thuy cbung, can cii chiu khd eua ngUdi vd, ngudi me, ngUdi chi, ngUdi em gai, la nhflng diic tinh quy bau dUdc hun due qua eac th§' he phu niJ may ngan nam qua da the hi§n ph^m gia va tieu bieu cho n h a n each con ngUdi Viet Nam"^ Noi dung eua v^'n de tren r a t rong, pbong phu Trong bai viet nay chung toi chi xin de c^p mot khia canh r a t nhd va dttng lai d mtic do
budc d^u trao doi ve Cong - Dung - Ngon - Hanh vd dgo di2c mdi eua
phu nit ngdy nay,
Trai qua ca dem dai eua che do Phong kien thUc dan, mac dau hi
anh hudng ciia tu tudng Khong giao (Ngu thi/dng: Nhan, ll, nghia, tri, tin; NgU ludn: mo'i quan he vua toi, cha con, anh em,ban be) va chinh
sach ngu dan de cai tri thuoe dia, nhUng pham gia ciia ngUdi Viet Nam noi chung, ngUdi phu nut ndi rieng v&n sang ngdi vdi ban s i c dan toe dam da khong gi xoa noi
Tuf kbi CO Dang dSn dudng, n h a t la sau Cach mang thang Tam thanh cong, ca dan toe lai bUdc vao cuoc khang chien t h a n t h a n h
^ B^i phat bieu eua Tong Bi thiT Nong Diic Manh tai Dai hoi Phu nut Ian thii IX - Bao Phu nO,
so 10 thang 02/2002
Trang 2cbdng thUe dan Phap roi tiep den khang chien cho'ng My ciiu nU6c; Khong chi tap trung cao nhat nhan tai, vat lUe ma ca tinh boa kbi phach, ph^m gia eon ngUdi Viet Nam cho bai cuoc do siie mot mat, mot eon thi nhan each, dao ddc ciia phu nuf - lUc lUdng chiem qua niia phan dan so'cang dUdc thii thach va ren luyen vdi noi dung tam cao mdi Chi noi rieng noi dung "tam tdng" xUa kia da khae xa nhieu NgUdi phu nii trong khang chien khong con bd hep vai tro trong gia dinh, khong troi buoe bdi chong con ma da vUdn len " tdng quan, tdng chinh" Khong phan biet gia, tre, giau, ngheo, thanh thi, nong thon O dau, bS^t eijt viec gi eiing c6 dong gop xiing dang eua phu nii
Tren tien tuyen: Qua 18 chien dich trong khang chien cho'ng Phap (1946-1954) phu nii da dong gop tong so': 9.578.000 ngay cong Neu chi rieng cac chien dich Idn da gop 50% tong so'ngay cong Chien dich cang 16n, cang dai ngay, cang d ndi hiem yeu cang ed sU hy sinh dong gop
eua phu nO nhieu Tai chien dich Bien gidi (1950) eo 600.000 ngay cong
den Chien dich Tay Bic, Hoa Binh da cd 2.150.000 ngay cong va chien dich Dien Bien Phu tran quyet chien chien lUdc ed tdi 2.381.000 ngay cong lao dong trong mat tran cau dUdng
• > ,
0 bau phUdng: nhfing ngUdi me, ngUdi chi khong chi ra siic tang gia san xuat, "va ao", "nuoi quan" ma con tham gia du kich danh giac giii lang thi dua eiing tien tuyen
Tinh rieng tif nam 1951-1954 da c6 gan 1 trieu phu nut tham gia
du kich; va tu: khu V ra Bic c6 2000 gia dinh c6 t\i 3-4 con di bg doi Trong Khang chien Cbdng My cviu nude- pham gia n h a n each truyen
thong eua ngUdi phu nii Viet Nam lai vUdt len xiing dang vdi tam cao
thdi dai Tam chU vang "Anh hitng, bat khud't, trung hau, dam danf
dUde Dang, Nha nude tang cho phu nii la sU danh gia cong lao to Idn
Trang 3eua phu nii dong gop cho khang chien va la sU due ket sau sSc truyen thdhg tot dep ciia phu nii Viet Nam
Sau cuoc khang chid'n cbdng My ciiu nUdc, ca nUdc di len ehu nghia xa hoi; n h a t la tu: kbi cong cuoc doi mdi do Dang ta kbdi xUdng
va lanb dao da ehuyen sang thdi ky mdi, thdi ky tiep tuc doi mdi, d^y manh cong nghiep boa, bien dai boa, xay dung va bao ve To quo'c Viet
Nam XHCN, nham thUc hien mue tieu " Dan gidu, nitdc manh, xa hoi
cong bang, dan ehu, van minh"
Trong sU nghiep vi dai do ngUdi phu nii cd vai tro r a t quan trong ThUe te, qua trinh doi mdi tren 15 nam qua cac tang Idp phu nii lai to ro nang lUc, ph^m ch^'t eua minh, neu cao tinh t h a n yeu nude, doan ket p h a t buy tiem nang, siic sang tao trong hoc t^p, lao dong, san xuli't va cong tac dat dUde nbiing tha nh tich xuat s§c tren moi linb vUe Vdi 48% lao dong xa hoi; 51,48% dan so'ca nUdc, tren 20% can bo quan ly nha nUde - vdi sd'ngUdi cd trinh do khoa hoe ngay cang tang; rieng phu nii trong nganh sU pham chiem gan 52% va gan 40 % trong cac trUdng dai hoc Phu nii da cd cong bien gop phan vao sU phat trien chung eua dat nUde, dap iing yeu efiu ngay cang cao ciia each mang;
xting dang vdi Idi khen ngdi eua Bac Hd kinh yeu ''Non song gam voc
Viet Nam do phu nH ta tre cung nhiC gia ra siJtc det iheu ma them tot dep rUc r&\
Qua trinh ddng gop va trudng thanh eua phu nii trong cong cuoc
doi mdi, nhUng pham chat dao dxtc truyen tho'ng to't dep, trong do cd noi dung: cong, dung, ngon, hanh eua ngUdi phu nu! trong nhieu phUdng dien vAn con nguyen y nghia Phu nfi ddng vai tro trung tam
trong viec xay dUng cac gia tri nay va la nbiing ngUdi quan trong sang
Trang 4tao ra cac truyen tho'ng tot dep nhat ciia dan toe NhU v^y, phu nfl la
nbiing ngUdi the bi$n ban chat tieu bieu cho ban s4c mang tinh lich sxi
dan toe va la nhutng ngUdi mang trong minh tU tudng dao diie yeu nUdc va ehu nghia each mang
TrUde kia, ngUdi phu nii dUde tieng la nen nep phai cham lo tot viec te gia noi trd, tiic la sap xep viec nha cho ngan nap, chin ehu, coi sdc, dieu hanh moi viec trong nha sao cho em dep, cdm lanh canh ngot cho chong eon Tif ehuyen tay bom chia khoa quan ly chi tieu, s^m stta v^t dung den viec may va theu thua Tieu ehu^n hang dau "cong" (biet lao dong) de kie'm song cho ban than, gia dinh va ddng gop cho xa hoi Trong dieu kien mdi: nen kinh te thi trUdng theo dinh hUdng xa hoi chii nghia, m6i ngUdi phu nii khong the diing lai d yeu cSu chiu thUdng, chiu khd, t a n tao, sieng nang va eiing khong chi d vi$c te gia, noi trd ma yeu cSu ky t h u a t nii cong gia chanh dii de thudng thuEc "du
mui xoi, thiic hanh" va 'Nhiem nhat thay ditdng chi, mui kim" de tiep
noi thien chiie ngUdi phu nii d moi gia dinh trong viec to chiic cuoc
song, xay dUng gia dinh theo mue tieu "No dm, binh ddng, tien bg,
hg,nh phuc" Viec xay dUng cuoc song am no h a n h phue va van minh
do cong siie eua ho bd ra, da gop ph§n vao cong cuoc doi mdi dat nU6c NgUdi phu nii ngay nay, ho ganh vac cong viec xa hoi ch^ng k6m gi
dan ong, eo nbiing mat con vUdt troi Phu nH ngay cang tham gia
nhieu vao cong tac xa hoi, san xuat kinh te, tiep xuc vdi nhieu nguon thong tin, cd trinh do kien thiic, y thiic binh d i n g dUde nang cao va dUdc phap luat bao ve Cong phai bieu rong bdn vdi nhiing nha giao, nha van, nha bao, nhiing nha lanh dao, nha khoa hoc, n h a nghien ciiu Ngoai cong viec quan ly xa hoi, ngUdi phu nii vSn dam dUdng vai trd ciia ho trong gia dinh, thue bien thien cbiic lam me, vd eua ngUdi phu nii Dieu nay qua that khong dl, eiing thdi gian n h u n h a u trong
Trang 5mot ngay, nhUng ngudi phu nU viia phai thu xep viec nha, vijfa thu xep cong viec xa hoi thi tii diJte da dUde nang len mot tam cao mdi
Vi dCi cd nhieu bien thien eua khoa hoc va cong nghe thong tin thi cuoc so'ng gia dinh va tinh yeu doi liia v^n la sU lUa ebon phii hdp vdi nhan tinh, phii hdp vdi sU thang tien gia tri tinh th^n eua n h a n loai Nen phu nii ngay cang nhieu ngUdi biet va gidi tin hoc, ngoai ngii va quan ly, to chtic lao dong hdp ly ed hieu qua cao v.v
Nhu vay "Cong" da phat trien thanh gidi mot nghe, biet nhieu
nghe; da tii kien tri, chiu khd den thong minh, sang tao; t\i khong tie'e
cong sdc den nang cao tri thiic de rut n g i n thdi gian de tang nang xuat lao dong va hieu qua cbii't lUdng Va, nhU the "Cong" khong con la yeu cau kie'm song xa xUa ma da vUdn len tao ra cuoc so'ng dii day eua ban than va gia dinh NgUdi gia dUde cham sdc, ngUdi tre dUde phat trien toan dien, gia dinh tha n h ndi tho 16 chia se moi tam tu giiia cac the be song no'i tiep n h a u de eiing tien bo Tii do xa hoi cang tot dep viing chic len bdi gia dinh - mot te bao xa hoi to't dep ben viing bdn Ddng gop to
16n Ky thuoc ve "Cong" ciia ngUdi phu nii
Ciing vdi tieu chuan "Cong", "Dung" eiing dUde xa hoi r a t quan tam, khong rieng gi phu nii "Dung"( ve dep ngUdi phu nii - phai dep) theo quan niem rong eiing nhU hep ngay nay cang y nghia
Neu xUa kia trong dieu kien lao dong ''dau tat, mat t6'V\ ''bdn mat
cho dat, bdn litng cho trdi" ngUdi phu nii vSn quan tam den "net ngoc
doan trang", v^n giii sao "khong tha thudt" va "khong chieu la Idi" thi ngay nay, vdi tien bo xa hoi, ngUdi phu nii cd dieu kien giai phdng mot phan cong viec gia dinh va thdi gian lao dong xa hoi, lai eo them nhiing phudng tien va kien thiic de lam cho "Dung" n h a n (ve dep ben ngoai) cung nhu pham chat tam hon ben trong dUde boe 16 thUdng n h a t qua
Trang 6tam hon rat nhieu doi vdi mdi ngUdi Cha ong ta cd cau "Cai net danh chet cai dep"; "To't go bdn to't nUde sdn" Ngay nay, kbi miie so'ng eua ngUdi dan d^n dUdc nang cao bdn ngoai nhu cau thiet yeu ve an, cl, mac hang ngay thi nhu cau ve giai tri, lam dep cung trd nen khong the thieu trong ddi song tinh than TSft nhien c^n loai trii mot bo phan rat nhd, khong dang ke da nhan thiic khong dung, khong ndi la sai da lam dung my pham lam mat di ve dep tU nhien ma tao boa da ban tang cho ho Hoae sii dung nhiing bo trang phuc khong dung luc, dung ndi lam mat ve trong sang, hon nhien eua ngUdi phu nii, tham chi to
ra thie'u ton trong minh va nhiing ngUdi xung quanh Su bai boa, g^n quyen nhau giiia binh thiic va noi dung, giiia the xac va tam hon, giiia suy nghi va ed chi dep "Dung" eua ngUdi phu nii v^n la sU ke thiia ban
sic dan toe v\ia la yeu cau tien chi danh gia pham chat mdi ngUdi ciia
xa hoi tien bo ngay nay
Su bai boa eua "Dung"cung bo 16 qua "Ngon" la tieu chuan thd ba trong td "ditc" xUa kia eua phu nii Cha 6ng ta da tCfng ndi "ngUdi khon
noi tieng diu ddng di nghe" , "ngitdi khon chi noi niia Idi cung khon"
va khuyen "ndi cho ra Idi, "Lieu Idi ma ndi cho viia long nhau"
Ngay nay, trong xa hoi md ciia, da phUdng, da dien, quan he giao tiep cang mcl rong giiia cac qu6'c gia, cac cong dong, toe ngUdi, va cac linh vuc khae nhau thi tieu chuan "Ngon" cang cao Khong the chi diing lai "trinh thUa, vang da", kh6ng chi la giao tiep lieh sU, bay to de ngUdi khae bieu suy nghi, yeu cau eua minh vdi tap the.v.v ma phai tiep thu dUde noi dung chinh xac eua ngUdi tiep xuc vdi minh
R6 rang, trong kbi md rong giao luu diic "Ngon" eua ngUdi phu nfl
v6 cung quan trong va can thie't Trong viec khuyen chong, day con b
nha cho den viec dan xep, thUdng lUdng, doi thoai, tiep xiic trong cong
Trang 7viec tii bu6n ban kinh doanh den ngoai giao chinh tri, tieng noi, each
n6i ciia phai nii thudng dUa d§'n ket qua mong muon bdn nhd sU mem mai, uyen ehuyen ciia ca am thanh l^n tuf ngii Ng6n ngii bieu dat y nghi, nb^n tbtjfc eua ngUdi nii doi vdi cuoc song, vdi the gidi, to ro tri thong minh, tinh nhay cam va tri thiic pbong phu ciia ho ve tu nhien
va xa hoi Vi vay, phu nii chiing ta phan dong da y thiic dUde va thUe
te da dat cho minh yeu cau thUdng xuyen trau doi, ren luyen tif von
ngon ngii Su hieu biet ngdn ngxi va each bieu dat ng6n ngii cho tbich
hdp v6i moi hoan canh, m6i trUdng
Nhiing nh^n thttc chua dung, nbiing bieu hien diie "Ngon" sai trai vdi truyen tho'ng dao ly, nep so'ng eua bo phan ngUdi "tho tuc pham
phu" da va dang bi dU luan len an va kbdng dung thii
Nhu vay "Cong, dung, ngon" la ba diie vtta cd noi dung, bieu hien
cu the rieng vijfa ed khia canh eua "Hanh" Hanh la diic thii tu trong
tii diic Do la khai ni§m bao quat dao diic eua ngUdi phu nii ma ngUcJi xUa khuon lai trong yeu c i u "Ngay, thao, kinh, tin"
"Hanh" la ke tbtta cac yeu to' dao diic truyen tho'ng eua dan toe dUde phat trien va nang cao trong qua trinh each mang- Do la dao diie
eua con ngUdi Viet Nam (trong do cd phu nii) "vita hong, vita ehuyen"
V6i nhiing diic tinh von c6, hien boa nhan ai, dung d i n chan thue, ngUdi phu nii hien dai con phai ben bi boi d i p kien thiic, md mang tri tue, phat buy tinh nhay cam ciia nii gidi de xdng vao trUdng ddi vdi sU diing cam va quyet doan khong kem gi nam gidi
Tom lai, sud't chieu dai lich sd, qua nhiing chang dUdng khae nhau, d phUdng dien nay, Imh vUc khae; dii nhin n h a n theo gdc do, each danh gia nao thi "tii diic" (C6ng-Dung-Ng6n-Hanh) v^n cd nbiing gia tri tich cUc va bieu hien ngay cang da dang pbong phu d moi ngUdi
Trang 8phu nut Viet Nam Bdi le, chinh ho da eiing dan toe vUdt qua ban che lich sd de binh thanh nhiing pham chat dao diie c6 y nghia truyen tho'ng, song dam da ban s i c rieng ciia dan toe tiep thu nhiing tinh hoa ciia thdi dai va nhan loai tien bo tren the gidi