T A P CHI KHOA HỌC ĐHQGHN, K H T N , t XV, n"4 - 1999
H À M L U Ọ N G C S '" ' V À C Á C C H A T P H Ó N G
X Ạ T ự N H I Ê N C Ó T R O N G D A T V À T R O N G
V I Ệ T N A M T R O N G N H Ủ ’N G N Ă M 1 9 8 7 ^ 1 9 9 0
Đ ă i i í ^ Huv U y ê n
K ì i u i i \ V ư ì y
r i i r ờ ì i g Đ ạ i i ỉ o c K ỉ ỉ T ì r ỉ i l ì i c n Đ H Q G Hỉ'i N ộ i
M ơ ĐẦU
1' l i i n ] ) l i i u n l à t i l i n c a n t l i i i ' t \ ( ' 1 1 c n a n i o i í i ^ i r ừ i ( l a i i \ ' ấ ì i d ( ' ỉ i l ú ỗ u i đ ọ c t h ự c p h ẩ m
đ u iiliHMi n h a u ( l a ( l ư ạ c iiliHMi I i l i à ỉ ) ã u V(; n i o i ĩ i i r ò r n g t h ố » i ứ i q u a n t a m ờ n ư ớ c
t a l a u ( i u à u l i i o i n đ o c (k) t h u ố c t r ừ s a u CĨUI'; ( l ă l ả i r á c x ả y r a n h ư ờ H à N ộ i ( 1 9 8 3 ) , ớ
N i n h ( 1 9 8 8 ) ìr H a i I M i ò n ^ ( 1 9 8 9 ) v à v ụ II^Ọ d ọ c t ạ p t h o ờ N g h ĩ a B ì n h ( 1 9 8 8 ) d o ă n
p h a i ỉ ) ắ Ị ) c a i I i h i r n i ( l c ) t , í ) ó l à I t l ì ử i i ^ lioíi c h ấ t ( l ụ c l i ạ i đ ố i v ớ i I i ^ i r ừ i ^ ả y a õ ĩ i ( l ộ c h ạ i
( i \ p ( l i r n l i o á c ĩ n r ừ i i i ; ílị(Mi IKMI s i r ( l ụ u ^ ] ) l i â i ( l i r ư c CỊHV ( t ị i i h I i g l i i r n i n ^ ặ t C h a t đ ộ e
lioii ltu( ( l a iKMi 11^1Ỉ\' liitMii n l u n i ' j , c h a t ( l o r Ị ) l i ỏ i i ^ x a ( [ u á iihitMi t l i i r c ]“>l i ai u c ò n 11‘' U\ ' liuMỉi l i ư i i I i h i i ' u \ ‘ì c l i a i i ” I i l i ữ u ^ a ó ^ a \ ' UÍ'U t á c h a i ờ t h ố h ẹ ( l ư ư u ^ t h ừ i u i à c ò n 11'MIV lii oi i i c l i o t h ố h(' n i a i s a u \ ' ì v ạ v n ^ l ì i r n c ứ u t l i( ' 0 (l ỏi đ ọ u l i i ễ i n x ạ ĩ r o i i ^ t l i ự c p l i á ỉ i i
c o l u o t I i l ni c a l l ĩ ỉ i ư ( \ v \ ' ì \ c ấ p ỉ ) a ( i i \' (/ i d ỏ 1)ỈH) s ứ c k Ỉ Kì t ’ c h o I i h í i i ì l o ạ i Sf i i i s ự
r o I V c c - i i o - ỉ ) \ ' i i c l i a i <1(K' Ị ) ì i ui i i ; x ạ klu->ii,u, l ì l ì ử u ^ ( l a TỈ i ai i i IIỈUIỊ') V i U ) t ỉ i i r c Ị ì h á n ụ l a u CỊUá
I i l n n i * ’ ì i ư ị í ' o s i r CD x a \ ' r a n i à r ò n ^ị;i c ỉ i a i Ị)lu)n,Li, x a \ ' à i) í l i i r c Ị ) l i a i i i ừ c á c i n r ứ t ' l a n
f jiii \' i \iU (-;iii kiíMit Iiii I.m (Ịiia tliirr pỉiíiin xi ỉ a t nliạ]) kliaii CUII^ là (liíMi c a n tliH't ( h o c a c n l i a l ì i o n i u i t > a ĩ \ ì u \ ì ị i ^ l i o t c ủ ỉ i ^ lí\ t l o i t ư ơ i i ^ í l ọ H R c h a t
Ịìliuii*' x a v a củii*^ t ỉ r ( iíc l o ạ i ( ì ấ t I i à \ l u à c â v c o i p h á t t i i r i ì v à C ị u a c o n ( t ư ừ n ^ n à y n i à
{■;(\- COI l i i t p i l t n c l i i d Ị)ln)!ỉ,i; x a f ) à c h i ọ t ( l ấ t h u y o u C h í I vi nl i D o i i ^ T r i í Mi c ò n ^ ầ n u h à
ỉ i l i i r t ( l i n i P h a L a i (U.J L i r i i X o ( c u ) ' X m p ( l ừ ( l à i \ \ n r c x a v ( l i r i ì “ ì u n i c h u c I i â n i I i av.
( ' ; n s a n p l i a i i i t h a n ( I t r t l i i r a ( l o I i l i à I ! i i i \ - n l i i o í ( l i m h o a t ( t o n > ; ( 1111, 1; c ó l Ì H ' l à 1 1 Í:;U ()1 1 l à m
- i ; ỉ l a n - ( ỉ u x a I i r u h i f ' i i v a o m o i ĩ n r ừ i i ^ xi iỉ i;í, ( I i i a n l i
Ho moii \ ’aĩ Iv - Hạt nliaii t i ư ừ ỉ i ” Dili h ọc K h o a liọc l'ir D H ( Ỉ ( Ỉ H ả Xụi (lả
Cịuaii t a n i v a n dV’ ĩ i r u iihiV'u I i ả i i i t r ư ứ c ( ỉ a v v à c l i o t ớ i l i i ộ u n a y
1 C Á C K ĩ h ' Q \ ' A T H Ư C N G I I I E M
( Vic m a 11 ( i'i i m r c k l i o t h ị t í irtriiiì, ' r i i a i i h 1 ỉcjá \ ' à t á I i ^ì r ( l ả ( ỉ ỏ u ^ liọ]) c u a n h à ĩ i i á y (■;i l i u p H;'u Ỉ M i o i i ” ( l a ( l i n r c lấ\- \'V' v à t a o ĩ h à n h m ẫ u C á c m ẫ u d ấ t ờ n h i ô u đ ị a đ i o i n
Trang 248 Đ ă n g H u y Uy ên
c u a liĩivíMi ( ’hí l>ìn!i D(n\\\ ' r i i r u tiuli l l à i Di rt rn ^ (ỉirực iỉira \ v Ị>lìòn,t; llii I!^lii('ĩ!i l ạ o
t l i à n l i n i Ẫ u tl(j H a i K)ai I i i a u I i à \' ( lu' i r c (l(‘m í l o ơ l n' ( l o Ị)ỈH) C ỉ a i u i ỉ i a c u a \ iọii Nãii,u, l ư ( r i i ^
vứi v ac h 1332 kt’V c u a C i M Ì ) C'ac luHu (là đ ư ợ c (lo l ừ 15 20 ^ l ừ VƯI c l u r í n i ^ t ỉ ì n h Iiiáv
t í n h t ư ( lọ ii ^ h o á p h a u t í c h và VV pl iổ C á c kot (jiỉà n h a n (linyc (V l>àu^ su 1 hảiií* S() 2 liìnli vẽ sổ i lììiili v r s ố 2
T ê n đ ồ n g vị
p h ó n g x a
T ê n m ẫ u ( n ă m )
H à m l ư ợ n g (Bq/g)
C á mực k h ô T h a n h H o á
( n ă m 1987)
0 036
± 0 004
-0 -0 -0 8
± 0 0 0 2
0 53 0
± 0 003
-C á mự c k h ô T h a n h H o á
( n à m 1988)
0 0 38
± 0.004
0 007
± 0 008
0 007
± 0 0 0 1
0 0 0 7
± 0 004
0.551
± 0 006
-C á n g ừ h ộ p - N h à m á y các hộp
H ạ Long, H ải P h ò ng ( n ă m 1989)
-0 005
± 0 0 0 1
0 0 1 0
± 0 0 0 1
0 0 0 5
± 0 0 0 2
0 560
± 0 006
0 0 0 1
± 0 0 0 2
B ả n g sô' 1. H à m ì ượ ng các đ ồ n g vị p h ó n g x ạ t ự n h i ê n
và n h â n t ạ o có t r o n g t h ự c p h ẩ m (Cá)
T ê n đ ồ n g V'Ị
^ \ D h ó n g xa
T ê n m ẫ u
H à m l ư ợn g (Bq/g)
M ẫ u sô 1
0 005
0 0 1 2
± 18 X 10 '*
0 160 + 54 X 10-'^
0 03 30
0 1 1 1
0 075
0 3 2 8
± 1 0 6 X lO-"*
0 1 1 2
± 3 6 X 10-^
0 31 9
± 32 X 10-^
0 3 0 9
± 5 8 X 10-3
0 322
± 4 5 X 10'^
0 243
± 42 X lO-'*
M ầ u sô' 2
B ả n g s ố 2. H à m l ư ợ n g Cs^^" và các đ ồ n g vị p h ó n g x ạ t ự n h i ê n
có t r o n g đ ấ t ỏ h u y ệ n Chí L i n h
II X l l Ạ N X E T
C á c k r t ( Ị u â I i l i ạ i i c l ư ự c là n h ử i i g k ố t ( Ị u â ( l a u r i õ i i ( ó t i O ỉ i ^ c á c ( l ố i í ư ợ n ^
c ứ u ừ ĩ r en c u a Iiưức í a \ ' ào uli ữi i^ uăĩii 1987 -r 1990
T ừ c á c kốt q u ả r l u n ' u^liiôiu ừ t r è n t a t h ấ y c á Iiiực- kliỏ c u a 1 l i a n h H o á k h ổ n g
t h ấ v là (lồiií> vị p h ỏ n g x ạ t l u r ừ i i g siiih l a ờ các vu n ổ h ạ t n h ả n Tronji, c á Iigừ lìỘỊ)
H ả i P h ò n g có x u ắ 4 hi(;n v á i liàiii l ư ạ i i g (0.001 B q / g ) l ấ t Iihò so với h à n i l ư ạ n g ch o
p h é p cì i a t ổ c h ứ c F A O quố(* tố ( 1 B q / g ) M ặ t kluíc lượiiíỊ, C s ‘' ^ c ó t i o i i g c á n g ừ ờ hiổii
c ủ a t a n h ậ n đ ư ự c t h ấ p liưii h à m l ưự ii g C s * ' ^ có t i o i i ^ cá h i ế n c ủ a N h ậ ĩ B ả n t r o n g Iiàiii
1989 (0.004 B q / í ; ) [lỊ C á c đ ồ n g vị p h ó n g x ạ t ự nhiêii đV‘u c ó t r o n g c ả h a i loài c á t i o n g
li liửng n ă m 1987, 1988 1989 n h ư n g v ới liàni l ư ợ n g t h ấ p
Trang 31 2 ,
Hình vẽ sò 1 (Mầu cá Ngừ)
Hình vẽ só 2 (M ảu đát sô 2 của huyện Chí Linh)
Trang 4' I V o n ^ CÍÍC m a u ( ! a t d c u (■() x u ấ t l í i r n C’s''^" \('ri l i a i i i l i n / n i ; t i'r (■") ; 1 2 ) X 1 0
H à n i h r ợi i ^ n à v lứn l u m l ư ư n ^ có t r o n ^ (lất t rot iĩ í h à n l i Hà Nọi [2]
\'à t i o ì i ^ ( l a t c u a l ' u k \ o ( N l i i i t l i ã i i ) ( ì f 4) X 10 H q / ^ ỉ l à i i i ỉ i r ư n ^ ( ' s * ' ^ co 1 l u i i ^ ( l a I
truii^i, t i ọ t ừ ( Mi í I i i i l i Đoiỉ<> ^IVicu l ì i i ỉ i ỉ ỉ a i D i r i n i ; ^ l ại I i l i o h t / i i h a m lirtrii^
c ỏ t r o n g , ( l a í ã vhuịi^ A k i t a ( X l i ạ ĩ 13àii) ( 0 7 ^ 1 3 0 ) X 10 H ( ị / K [M- ( l o u ^ \'Ị
x ạ t ự I i l i i c i i c o l ồ ì i t ạ i I i l i ư n i ; v ơ i l i à i i i l i r t n i ^ i l i ấ Ị ) l i i n i c o ()■ t i o i i t ; ( l ấ r I r o n ^ troT a Iij^t>ai
ĩ ì ì à u l i H à X o i ( 5 0 ^ 7 9 1 ) X 10 ^ B < l / u [2] M ã c (lỉi l i r í r i í ^ ] > h ó n ^ x ạ n h a u l a o \ à c á c d o n ; ; \'ỉ
p l i ó i i í ; x ạ ĩ i r I i h i r n dV'ii c ó x u ấ t l i i ọ i i I i l i ư n ^ St.) ViYì h r ạ i i ^ l ố i ( l a CỈR) ọ h r p c ó t ỉ o i i o
I t r ư i i ^ r h i r c t l i i r c Ị ) h a i i i c u a t o ch i Vc F A O ((UOC í(' t h ỉ li rt ri i ^ x ạ c u a c l i u i i ^ t a C'(J!1
t h á p liơii ĩuọr Ii^liìii lau t r o n ^ n ỉ i ữ n ^ ĩỉaiii I9S0 ^ ỉí)!)(ì
[3^-Ĩ À I Ỉ A K V T H A M K H A O
1 fí(i(ỉỉ oactì ('i ỉy s u r v e y I)<ita m .IdỊỉdiì Xatioiiril I n s ĩ i t u t í ' í)ị l i ad i o l o ^ i c a l SciíMiccs
Chil>a J a Ị ) a n p i n t i X o 8 6 0 ( 1 1989
2] Đ á n g H u y U y ò u T r ư a u ” H i m l í a t l i u a c t i \ ' ( ’ C o í i ĩ a i i i i i i a t ioit o f t h e ( ' i i v i K J i i i i K ' i i t a l
s a m p l e s soil, w a t e r ill H a n o i ill 1989 J o u i i i i i i o f S c i c n c r a n d Tecỉiii()Ị()(Ị(j 1 ( 19 9 1)
19
3; E)ậỉií:ì, Hu\- r v ( ‘u Bill V a n Lo á t C a o Aitli HiVc, [Ía(li(>acíivìt\- OÍ c i i x i i o n i u c n t a l sain-
plf's in X a n i Xinli (listrict of H a N a m Xiiili ])iiJ\ iiic(* J o u n i d ! of l i i i v o i U v i v c r s i t y
\ o 3 ( 1 9 9 0 ) 50
V N U J O U R N A L O F S C I E N C E N a t Sci , V o l X V , - 1 9 9 9
A N D N A T U R A L R A D I O A C r i X ' K I S O T O P S C’O N T E N T S
í:\ h A U M i x e ^ U l l A M ) \ ) \ { \ M S Ỉ Ỉ U l ’ S h \ L H A I P H ( J V I \ C h h
IN T H E N O R T H O F V I E T N A M D U R I N G 1987 ^ i9í)í) P E I U O D
D a n g H u y U yeii
F r i C i i l t v o f F U i v s k s
Coỉlcỉịc o f N ỉ t ĩ ì i ỉ r ì ì Sci vnc os - v w
In low l(‘V('l i ' o u n t i i i ^ s y st i ' i n s w i t h H P - Ci(‘ (lot('cti)i t'oi uH'asiu ill” ^ani ii i a sp('cti uni
o f V i o t n a i n X a t i o i i a l A t o m i c E n o i g y C oi u n i i s s i o n C s *' ^ aiul n a t u r a l laclioacti ve isotop.s
c o n t e n t s w e r e I i i e a s u m l T h o v h a v t ' a v o i a g o v a l i u ' S
I n Ị a n i u n q so/7
( 5 - ^ 1 2 ) X B q / g f o r Cs^'^'
( 3 3 ~ 3 2 8 ) X 1 0 B q / Ị ỉ , f o r n a t u r a l l a d i o a c t i v i ' i s o t o p s
I d d r y ỷi.ỉih
0 0 0 1 B q / o for
( 0 0 0 5 0 5 6 0 ) B q / g for n a t u r a l r a d i o a c t i v e i sot op s