slide nguyên lý thống kê kinh tế neu chương 5 dãy số thời gian

ý nghĩa của việc nghiên cứu dãy số thời gian  Nghiên cứu các đặc điểm về sự biến động của hiện t-ợng qua thời gian  Phát hiện xu h-ớng phát triển và tính quy luật của hiện t-ợng  D

(triÖu USD) 10,0 10,2 11,0 11,8 13,0 14,8

2 CÊu t¹o DSTG

 Thêi gian

2 CÊu t¹o cña DSTG

 Căn cứ vào đặc điểm tồn tại về qui mô của hiện t-ợng qua thời gian:

- Dãy số thời kỳ

- Dãy số thời điểm

3 Phân loại

 D·y sè thêi kú

 KN:

 KN:

 §Æc ®iÓm:

 D·y sè thêi ®iÓm

4 ý nghĩa của việc nghiên cứu dãy số thời gian

 Nghiên cứu các đặc điểm về sự biến

động của hiện t-ợng qua thời gian

 Phát hiện xu h-ớng phát triển và tính quy

luật của hiện t-ợng

 Dự đoán mức độ của hiện t-ợng trong

t-ơng lai

5 Các yêu cầu khi xây dựng DSTG

thể so sánh đ-ợc giữa các mức độ trong DS.

II Các chỉ tiêu phân tích DSTG

 Mức độ bình quân theo thời gian

 L-ợng tăng/giảm tuyệt đối

 Tốc độ phát triển

 Tốc độ tăng/giảm

 Giá trị tuyệt đối của 1% tăng/giảm

1 Mức độ bình quân theo thời gian

 KN: là số bình quân về các mức độ trong DSTG, biểu hiện mức độ điển hình của hiện t-ợng trong suốt thời gian nghiên cứu.

 Ph-ơng pháp xác định

- DSTK

- DSTĐ

a Mức độ bình quân đối với DSTK

 PP xác định :

 Công thức:

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2 Gi¸ trÞ XK

(triÖu USD)

a Mức độ bình quân đối với DSTĐ

 PP xác định : Xét 2 tr-ờng hợp

- TH1: Khoảng cách thời gian bằng nhau

- TH2: Khoảng cách thời gian không bằng nhau.

 Một số giả thiết

- Mức độ cuối cùng của khoảng cách thời gian tr-ớc bằng mức độ đầu tiên của khoảng cách thời gian sau.

- Giữa các thời điểm ghi chép số liệu, hiện

t-ợng biến động t-ơng đối đều đặn

TH1: Khoảng cách thời gian bằng nhau

 Ph-ơng pháp tính

- Tính mức độ bình quân của từng khoảng

cách thời gian (số bình quân của từng nhóm 2 mức độ)

- Xác định mức độ bình quân trong cả giai

đoạn (số bình quân của các mức độ bình quân từng khoảng cách)

Ví dụ:

Ngày 1/4/03 1/5/03 1/6/03 1/7/03

GT hàng tồn kho (tr$) 3560 3640 3700 3540

- Tính mức độ bình quân trong từng khoảng cách thời gian

Ngày 1/4/03 1/5/03 1/6/03 1/7/03

GT tồn kho ($) 3560 3640 3700 3540 Mức độ bình quân

từng khoảng cách ($)

GT hàng tồn kho bình quân trong Quý II/03 là mức độ bình quân của các mức độ thời kỳ trên:

GTTK bình quân:

C«ng thøc tæng qu¸t

2

2 1

n n

n

x

x x

1

3 2

1

n

x x

x x

1 4

3 3

2 2

1

n

x x

x x

x x

x x

x

n n

x x

x

n n

2 2

1

2

x x

x

n n

i

i

TH2: Kho¶ng c¸ch thêi gian kh«ng b»ng

nhau

 Ngày 21 tháng 4 cho 6 công nhân thôi việc, từ

đó đến cuối tháng 4 không có gì thay đổi.

TH2: Khoảng cách thời gian không bằng

nhau

2.2 L-ợng tăng/giảm tuyệt đối

cứu so với mức độ của kỳ đứng liền tr-ớc đó

 ý nghĩa:

 Công thức:

VÝ dô

i (tr$)

10,0

1997 1998 1999 2000 2001 2002 N¨m

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2 Gi¸ trÞ XK

(triÖu USD)

b) L-ợng tăng/giảm tuyệt đối định gốc i

c) L-ợng tăng/giảm tuyệt đối bình quân

 KN: Là số bình quân của các l-ợng tăng/giảm

tuyệt đối liên hoàn

 ý nghĩa:

 CT:

2.3 Tốc độ phát triển

 KN: Là tỷ số giữa mức độ kỳ nghiên cứu với

mức độ kỳ liền tr-ớc đó.

 ý nghĩa:

 CT:

VÝ dô

t i (%)

10,0

1997 1998 1999 2000 2001 2002 N¨m

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2

x i (tr$)

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2

x i (tr$)

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2

x i (tr$)

14,8 13,0

11,8 11,0

10,2

x i (tr$)

c) Tốc độ tăng/giảm bình quân

 KN: là chỉ tiêu t-ơng đối nói lên nhịp

điệu tăng/giảm điển hình của hiện t-ợng trong thời gian nghiên cứu.

 CT:

2.5 Giá trị tuyệt đối 1% tăng/giảm (g i )

 ý nghĩa: Phản ánh cứ 1% tăng hoặc giảm của tốc độ tăng/giảm liên hoàn thì t-ơng ứng với trị số tuyệt đối là bao nhiêu

 CT

L-u ý

Chỉ nên tính các chỉ tiêu bình quân khi các mức độ trong dãy số biến

động cùng xu h-ớng (cùng tăng

hoặc cùng giảm)

IV Dự đoán bằng ph-ơng pháp DSTG

 Ph-ơng pháp sử dụng l-ợng tăng/giảm tuyệt

đối bình quân

 Ph-ơng pháp sử dụng tốc độ phát triển bình quân

 Ph-ơng pháp ngoại suy hàm xu thế

1 Ph-ơng pháp dự báo sử dụng l-ợng tăng/giảm tuyệt đối bình quân

liên hoàn của hiện t-ợng qua thời gian xấp xỉ

bằng nhau.

45 43

40 GTXK (tr.$)

2002 2001

2000 1999

1998 N¨m

2003

ˆy

2004

ˆy

2 Ph-ơng pháp dự báo sử dụng tốc

độ phát triển bình quân

hiện t-ợng qua thời gian xấp xỉ bằng nhau

Dự báo GTXK cho năm 2003 và 2004

Tốc độ pt bq (lần)

Tốc độ pt LH (lần)

52 49

45 43

40 GTXK (tr.$)

2002 2001

2000 1999

1998 Năm

Tốc độ phát triển bình quân trong cả giai đoạn là 1,0678 lần/năm

• HQ theo thời gian

 Trên cơ sở các mức độ của một DSTG, xác

định một hàm hồi quy theo thời gian phản

ánh sự biến động của hiện t-ợng qua thời gian.

 Dạng tổng quát của hàm HQ theo thời gian:

(hàm xu thế)

 Chọn dạng hàm xu thế: căn cứ vào đồ thị biểu diễn các mức độ thực tế của hiện t-ợng qua thời gian.

) (

y

• HQ theo thêi gian

VÝ dô:

455 2002

452 2001

452 2000

445 1999

432 1998

430 1997

425 1996

GTXK (tr.$) N¨m

400 420 440 460 480

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002

0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 1.2

GTXK Linear (GTXK)

B¶ng sè liÖu

t 2 y.t

y t

455 452 452 445 432 430 425

Xác định giá trị tham số

Hàm xu thế:

t = 0

2

t b

t a

yt

t b

na y

2

t b

yt

na y

t

2

t

yt b

n y a

Xác định đ-ợc các giá trị của a,b

 Ph-ơng trình hàm xu thế có dạng:

2

t

yt b

n y a

§å thÞ hµm xu thÕ theo thêi gian

line2

NÕu sè lÇn thu thËp sè liÖu theo thêi gian lµ sè ch½n

t

452 2001

452 2000

445 1999

432 1998

430 1997

425 1996

420 1995

t’ t

GTXK ($) N¨m

Xác định đ-ợc các giá trị của a,b

n y a

Dùa trªn sè liÖu vµ kÕt qu¶ x©y dùng

hµm xu thÕ trong môc 2.3 phÇn III

 Gi¶ sö cã hµm håi qui m« t¶ xu thÕ ph¸t triÓn cña GTXK theo thêi gian (1996-2002)