BÀI GIẢNG hệ thống quản lý sức khỏe và an toàn nghề nghiệp tại Việt Nam

BÀI GIẢNG hệ thống quản lý sức khỏe và an toàn nghề nghiệp tại Việt Nam NỘI DUNG: 1. Mô tả được về hệ thống liên ngành trong quản lý sức khỏe và an toàn nghề nghiệp ở Việt Nam, cơ chế ba bên trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến sức khỏe và an toàn nghề nghiệp. 2. Nêu được chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ giữa tuyến trong hệ thống quản lý sức khỏe nghề nghiệp ở Việt Nam 3. Trình bày được hệ thống luật pháp về sức khỏe, an toàn nghề nghiệp và vai trò của luật pháp trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người lao động 4. Trình bày được một số quy định cụ thể liên quan đến khám, giám định bệnh nghề nghiệp, giám sát chấn thương nghề nghiệp 5. Liệt kê được các nguồn thông tin sử dụng để xâydựng chính sách về sức khỏe và an toàn nghề nghiệp ở Việt Nam

HỆ THỐNG QUẢN LÝ SỨC KHỎE VÀ AN TOÀN NGHỀ

NGHIỆP Ở VIỆT NAM

Môn học: Sức khỏe nghề nghiệp

Mục tiêu bài học

1 Mô tả được về hệ thống liên ngành trong quản lý sức khỏe và an

toàn nghề nghiệpở Việt Nam, cơ chế ba bên trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến sức khỏe và an toàn nghề nghiệp.

2 Nêu được chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ giữa tuyến trong hệ

thống quản lý sức khỏe nghề nghiệp ở Việt Nam

3 Trình bày được hệ thống luật pháp về sức khỏe, an toàn nghề

nghiệp và vai trò của luật pháp trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người lao động

4 Trình bày được một số quy định cụ thể liên quan đến khám, giám

định bệnh nghề nghiệp, giám sát chấn thương nghề nghiệp

5 Liệt kê được các nguồn thông tin sử dụng để xâydựng chính sách

về sức khỏe và an toàn nghề nghiệp ở Việt Nam

Hệ thống liên ngành

• Liên bộ: LĐ-TB-XH; Bộ Y tế và các

Bộ/ngành/cơ quan ngang bộ

Cơ chế 3 bên

Cơ chế 3 bên cấp Trung ương

• Thành phần của Hội đồng bảo hộ lao động quốc gia

• Nhà nước cấp ngân sách cho công đoàn thực hiện

nghiên cứu

• Chính phủ định kỳ 1 năm làm việc 2 lần với Tổng liên

đoàn LĐ và Hội nông dân

• Bộ LĐ – TB – XH định kỳ 1 năm làm việc 2 lần với Tổng

LĐ LĐ

Cơ chế 3 bên cấp Trung ương

(tiếp)

• Định kì hàng năm Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế phối hợp với Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, tổ chức kiểm tra việc thực hiện công tác

an toàn - vệ sinh lao động ở cơ sở, doanh nghiệp.

• Các cơ quan Nhà nước phối hợp với các tổ chức đại diện người lao động, người sử dụng lao động chỉ đạo tổ chức các hoạt động thông tin tuyên truyền và nhiều hoạt động khác nhân Tuần lễ quốc gia về an toàn - vệ sinh lao động hàng năm 05/26/24 6

Cơ chế 3 bên cấp địa phương

05/26/24 8

BỘ Y TẾ Cục Quản lý môi trường Y tế

(Phòng SKMTYT & TNTT)

Các Bộ ngành (Vụ TC – LĐ, KH và chính sách)

-Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường -Viện Pasteur Nha Trang, Khoa Y tế lao động, (YTLĐ)

-Viện Vệ sinh Y tế công cộng TP Hồ Chí Minh, (YTLĐ)

-VIện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên, (YTLĐ).

-Viện Giám định Y khoa TW

6.Dệt May 7.Hàng Không 8.Bưu Điện I, II 9.Tổng công ty Than 10.Tổng công ty Cao Su 11.Tập đoàn Dầu khí

TTYTDP quận/huyện

CỞ SỞ SẢN XUẤT, DOANH NGHIỆP, NÔNG NGHIỆP,

LÀNG NGHỀ

nghiệp vụ

Bộ Y tế

• Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch SKNN

• Xây dựng, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật.

• Xây dựng, hướng dẫn triển khai chuyên môn nghiệp vụ

• Xây dựng danh mục qui định các nghề không sử dụng hoặc hạn chế một số đối tượng lao động.

• Xây dựng phương hướng và nội dung tuyên truyền giáo dục và đào tạo

• Xây dựng, chỉ đạo, triển khai thực hiện các dự án, nghiên cứu

KH và hợp tác quốc tế

• Kiểm tra, tổng hợp phân tích đánh giá hoạt động của hệ thống màng lưới YTLĐ05/26/24

9

Viện Sức khỏe nghề nghiệp và

Viện Giám định Y khoa Trung

ương

• Khám giám định và giám định lại

• Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, xây dựng mới

các tiêu chuẩn thương tật, bệnh tật, tiêu chuẩn sức khoẻ.

• Chỉ đạo chuyên môn cho tổ chức giám định y

khoa của các cấp, các ngành

• Đào tạo cán bộ chuyên ngành

• Theo dõi giám sát công tác giám định y khoa05/26/24 11

Các viện, trường

• Khoa Y học lao động - Viện Pasteur Nha Trang

• Nằm trong hệ thống các khoa phòng của Viện Pasteur Nha trang

thực hiện các nghiên cứu khoa học về các yếu tố môi trường lao

động và bệnh nghề nghiệp phát sinh ở người lao động tiếp xúc với các yếu tố độc hại nghề nghiệp, các biến đổi tâm sinh lý do tác động của điều kiện lao động lên sức khoẻ công nhân; nghiên cứu về tổ

chức lao động khoa học trong lao động và chịu trách nhiệm về hướng dẫn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến về vấn đề y học lao động cho 11 tỉnh

thuộc khu vực miền Trung.

• Khoa Y học lao động thuộc Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên thực

hiện chức năng nghiên cứu khoa học về Y học lao động và chỉ đạo 5 tỉnh trong khu vực về các hoạt động giám sát môi trường lao động và

chăm sóc sức khoẻ người lao động trong vùng

Các viện, trường

• Khoa Y học lao động và bệnh nghề nghiệp- Viện Vệ sinh Y tế công

cộng tp Hồ Chí Minh: thực hiện chức năng nghiên cứu khoa học về Y

học lao động và chỉ đạo khu vực miền Nam về các hoạt động giám sát

môi trường lao động và chăm sóc sức khoẻ người lao động trong vùng

• Khoa Y học lao động quân sự – Bệnh nghề nghiệp thuộc Viện Vệ sinh

phòng dịch quân đội: Đánh giá các yếu tố môi trường lao động; Nghiên

cứu tâm sinh lý lao động; nghiên cứu Ecgônômi; Khám sức khoẻ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp trong quân đội.

• Khoa Y học lao động và Bệnh nghề nghiệp tại các trường đại học Y Hà

Nội, Y-Dược Hồ Chí Minh, Đại học Y Huế, Cần Thơ, Thái Nguyên, Hải Phòng và Đại học Y Thái Bình, Học Viện Quân Y: Thực hiện các

chương trình đạo tạo, huấn luyện, nghiên cứu về Y học lao động cho sinh viên, nghiên cứu sinh, chuyên khoa YTDP các cấp.05/26/24 13

TUYẾN TỈNH –KHOA SKNN TRUNG TÂM Y

TẾ DỰ PHÒNG/TT BVSKLĐ & MT

• Kiểm tra, giám sát MTLĐ -TNLĐ

• Tổ chức khám và triển khai các hoạt động PC BNN

• Theo dõi, giám sát, hướng dẫn khám sức khoẻ định kỳ, khám BNN và tham gia khám giám định BNN

• Triển khai thực hiện và giám sát các hoạt động CSSK

Tuyến huyện – TTYT

quận/huyện

• Kiểm tra, đôn đốc đảm bảo yêu cầu VSLĐ-PC BNN.

• Tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động ở các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

• Hướng dẫn và kiểm tra thực hiện qui định về ATVSLĐ

Tuyến xã – Y tế xã/phường

• Truyền thông ATVSLĐ –Phòng chống BNN.

• Quản lý số doanh nghiệp và yếu tố độc hại để có biện pháp hướng dẫn chăm sóc sức khoẻ cho

người lao động.

• Quản lý hồ sơ sức khoẻ của người lao động trong doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn.

• Tổ chức cấp cứu ban đầu cho người bệnh,

TNLĐ, nhiễm độc các loại hoá chất và các tai

Y tế doanh nghiệp (tiếp)

• Quản lý hồ sơ vệ sinh lao động và môi trường lao động.

• Theo dõi và hướng dẫn việc tổ chức thực hiện chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật (cơ cấu đinh

lượng hiện vật, cách tổ chức ăn uống) cho

những người làm việc trong điều kiện lao động

có hại đến sức khoẻ.

• Tham gia điều tra các vụ tai nạn lao động xảy ra trong doanh nghiệp 05/26/24 18

Y tế doanh nghiệp (tiếp)

• Thực hiện các thủ tục để giám định thương tật cho người lao động bị tai nạn lao động, nghề nghiệp.

• Đăng ký với cơ quan y tế địa phương và

quan hệ chặt chẽ để nhận sự chỉ đạo về

chuyên môn nghiệp vụ.

• Xây dựng các báo cáo về quản lý sức khoẻ, bệnh nghề nghiệp.05/26/24 19

tế quốc gia được tham gia

• Quản lý môi trường lao động và bệnh nghề nghiệp: Đo đạc môi trường, lập

hồ sơ vệ sinh xí nghiệp, khám định kỳ, khám phát hiện sớm và giám định bệnh nghề nghiệp cho công nhân trong ngành

• Nghiên cứu khoa học về bệnh nghề nghiệp đặc thù của Bộ, ngành và đề xuất các biện pháp phòng chống

• Giúp cơ quan chức năng đề xuất biện pháp, chế độ bảo hộ lao động thích hợp theo từng ngành nghề

• Công tác đào tạo huấn luyện và thi đua khen thưởng của y tế ngành.05/26/24 20

Hệ thống văn bản pháp quy

3 Bộ Y tế Ban hành và quản lý thống nhất các văn bản quy phạm pháp luật, hệ

thống tiêu chuẩn vệ sinh lao động, tiêu chuẩn sức khoẻ đối với các nghề, các công việc

4 Bộ Khoa học,

Công nghệ Ban hành hệ thống tiêu chuẩn chất l ượng, quy cách các phương tiện bảo vệ cá nhân trong lao động; phối hợp với Bộ Lao động-Thương binh

và Xã hội, Bộ Y tế xâydựng ban hành và quản lý thống nhất hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật Nhà nước về an toàn lao động, vệ sinh lao động;

5 Các Bộ, ngành

khác Ban hành, hướng dẫn áp dụng hệ thống tiêu chuẩn, quy phạm an toàn lao động, vệ sinh lao động cấp ngành Trước khi ban hành các tiêu

chuẩn, quy phạm an toàn lao động, vệ sinh lao động cấp ngành phải có

sự tham gia của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đối với tiêu chuẩn, quy phạm an toàn lao động , Bộ Y tế đối với tiêu chuẩn, quy phạm vệ sinh lao động

6 Uỷ ban nhân dân

Định hướng các văn bản pháp

quy VN

• Văn bản chỉ đạo:

– Hướng dẫn công tác y tế lao động, chăm sóc sức khỏe người lao động

trong nông nghiệp

– Hướng dẫn công tác y tế lao động, chăm sóc sức khỏe cho người lao

động tại các cơ sở y tế

– Hướng dẫn công tác y tế lao động trong các cơ sở liên doanh, có vốn đầu

tư nước ngoài, các khu chế xuất

– Y tế lao động trong các ngành

– Phục hồi chức năng về bệnh nghề nghiệp

– Hóa chất trong công nghiệp và nông nghiệp

– Nâng cao sức khỏe cho người lao động với các giảp pháp tuyên truyền,

giáo dục phòng bệnh, phòng chống bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động

– Hệ thống qũy bảo hiểm tai nạn và bệnh nghề nghiệp.05/26/24

23

Định hướng các văn bản pháp

quy VN

• Các văn bản quy định về tiêu chuẩn sức khỏe và vệ sinh

lao động

– Sửa đổi và bổ sung tiêu chuẩn vệ sinh lao động phù hợp với điều

kiện cải thiện môi trường lao động và hạn chế các công nghệ cũ,

lạc hậu gây ô nhiễm nhập khẩu vào Việt Nam.

– Ban hành hệ thống tiêu chuẩn sức khỏe theo ngành, nghề đặc thù

như thợ mỏ, lái xe cơ giới, lao động thể lực

• Các văn bản quy định về bệnh nghề nghiệp

– Phòng và giám sát bệnh nghề nghiệp theo đặc thù từng loại bệnh

(bụi phổi silic, điếc nghề nghiệp, nhiễm độc chì, hóa chất ).

– Bổ sung các chế độ cho người lao động bị bệnh nghề nghiệp.05/26/24 24

Văn bản

• Tiêu chuẩn vệ sinh lao động đã được sửa đổi, bổ sung và ban hành trong Quyết định

số 3733/2002/QĐ-BYT ngày 10/10/ 2002 Quyết định đã ban hành 21 tiêu chuẩn vệ sinh lao động, 05 nguyên tắc và 07 thông

số vệ sinh lao động

• Nguyên tắc khám bệnh nghề nghiệp

Hướng dẫn giám định Y khoa

• Hồ sơ, thủ tục giám định bệnh nghề

nghiệp lần đầu:

– đơn xin giám định của người bị bệnh nghề

nghiệp,

– kết quả đo đạc môi trường lao động,

– hồ sơ sức khoẻ và các giấy tờ có liên quan

đến bệnh nghề nghiệp,

– sổ lao động hoặc chứng minh thư nhân dân 05/26/24 26

• Người sử dụng lao động hoàn chỉnh hồ sơ

và giới thiệu người lao động bị bệnh nghề nghiệp đến cơ quan Bảo hiểm xã hội =>

Cơ quan Bảo hiểm xã hội kiểm tra lại hồ

sơ => giới thiệu người lao động bị bệnh

nghề nghiệp đến Hội đồng Giám định Y

khoa thuận tiện nhất để giám định

• Các đối tượng không tham gia đóng bảo hiểm thì người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn chỉnh hồ sơ và giới thiệu

người lao động bị bệnh nghề nghiệp đến giám định ở Hội đồng giám định Y khoa thuận tiện nhất cho người bị bệnh nghề nghiệp

Thông tư hướng dẫn khai báo

TNLĐ

• Thông tư số

12/2012/TTLT-BLĐTBXH-BYT, ngày 21 tháng 5 năm 2012 của Bộ

LĐTB&XH-Bộ Y tế về khai báo tai nạn lao

động

• Nghị định39/2016/ND – CP hướng dẫn thi

hành Luật ATVSLD

Nguồn thông tin xây dựng chính

sách

• Báo cáo nhu cầu và tình hình sức khỏe

NLĐ

• Đánh giá các chương trình can thiệp và

YTDP đang triển khai

Chương trình quốc gia về BHLĐ

2011 - 2015

• 1 Mục tiêu tổng quát:

• Cải thiện điều kiện làm việc, giảm ô nhiễm môi

trường lao động; ngăn ngừa tai nạn lao động và

bệnh nghề nghiệp; chăm sóc sức khỏe người lao

động; nâng cao nhận thức, bảo đảm sự tuân thủ

pháp luật về an toàn - vệ sinh lao động, bảo đảm an

toàn thân thể và tính mạng cho người lao động, tài

sản của Nhà nước, tài sản của doanh nghiệp của tổ

chức, góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc

sở được giám sát môi trường lao động;

• c) Trung bình hằng năm tăng thêm 2.000 doanh nghiệp

vừa và nhỏ áp dụng hiệu quả hệ thống quản lý công tác an

32

• d) Hằng năm trên 40.000 người làm các nghề, công việc

có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn - vệ sinh lao động;

10.000 người làm các nghề, công việc nặng nhọc, độc

hại, nguy hiểm; 40.000 cán bộ làm công tác an toàn - vệ sinh lao động tại doanh nghiệp được hỗ trợ huấn luyện về

an toàn - vệ sinh lao động;

• đ) Đến năm 2015 có trên 1.000 làng nghề, 5.000 hợp tác

xã, 30.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ được phổ biến

thông tin phù hợp về an toàn - vệ sinh lao động;

• e) 100% người lao động đã xác nhận bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng lao động;

• g) 100% số vụ tai nạn lao động chết người được điều tra,

xử lý.

Chương trình quốc gia phòng chống tai nạn thương tích tại

cộng đồng 2011 - 2015

• Tăng cường triển khai các nhiệm vụ của

ngành y tế trong công tác phòng chống tai

nạn thương tích tại cộng đồng góp phần

giảm tỷ lệ mắc, tử vong và tàn tật do tai

nạn thương tích

Mục tiêu cụ thể

1 Ban chỉ đạo PCTNTT của ngành y tế và trên 40 địa phương có kế hoạch, bố trí ngân sách và triển khai các hoạt động PCTNTT tại cộng đồng, ưu tiên các loại hình tai nạn thương tích (TNTT) có tỷ lệ tử vong cao như tai nạn giao

thông, đuối nước, tai nạn lao động và các đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ

em, người già

2 Tăng cường thông tin, tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng của cán bộ y tế và cộng đồng trong PCTNTT

3 Trên 90% địa phương tổ chức giám sát, báo cáo đúng hạn, đầy đủ và chính xác số liệu mắc, tử vong do TNTT tại các cơ sở y tế và cộng đồng; Xây dựng

và vận hành hệ thống giám sát điểm về tai nạn giao thông, tai nạn lao động, đuối nước và TNTTTE

4 Củng cố, phát triển mạng lưới và năng lực sơ cấp cứu TNTT tại cộng đồng và chăm sóc chấn thương tại các cơ sở y tế

5 Có ít nhất 200 xã/phường đạt tiêu chuẩn cộng đồng an toàn Việt Nam

6 Đến năm 2015 giảm tỷ suất tử vong do TNTT tại cộng đồng dân cư còn

40/100.000 người

• Luật An toàn vệ sinh lao động!!!