3.2 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận:Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp tiếp nhận và nuôi dưỡng trẻ bị bỏrơi, từ 0 tuổi đến 22 tuổi, đặc biệt là trẻ bị khuyết tật bại não, bạ
Trang 1BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP Công tác xã hội cá nhân đối với trẻ tự kỷ tại Trung Tâm Nuôi
Dƣỡng Bảo Trợ Trẻ Em Gò Vấp
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
LỜI NÓI ĐẦU 8
PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 9
1 Lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị 9
2 Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị 9
3 Tổ chức bộ máy tại đơn vị 11
3.1 Sơ đồ tổ chức: 11
3.2 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận 12
PHẦN II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI ĐƠN VỊ 16
II.1.NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ CÔNG TÁC XÃ HỘI 16
1.1 Khái niệm về các vấn đề liên quan đến đề tài, đối tƣợng nghiên cứu: 16
1.2 Dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu: 19
1.3 Cơ sở pháp lý về dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu: 20
II.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI ĐƠN VỊ 21
2.1 Đặc điểm địa bàn và khách thể nghiên cứu: 21
2.2 Một số đặc điểm tâm lý và nhu cầu của đối tƣợng nghiên cứu: 22
2.3 Thực trạng dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu: .26
2.3.1 Các hoạt động cung cấp dịch vụ cho đối tƣợng 26
2.3.2 Kết quả hỗ trợ đối tƣợng: 27
2.3.3 Nhận xét về hoạt động cung cấp dịch vụ của cơ sở 28
II.3.Tiến trình CTXH với thân chủ 30
3.1 Tiếp nhận đối tƣợng: 30
3.2 Các sơ đồ 31
3.2.1 Sơ đồ thế hệ 31
3.2.2 Sơ đồ sinh thái: 32
3.3 Lập kế hoạch hỗ trợ, trị liệu: 33
3.4 Tiến hành hỗ trợ 34
*Buổi tham vấn lần 1 34
*Buổi tham vấn lần 2: 38
*Buổi tham vấn lần 3: 41
Trang 3*Buổi tham vấn lần 4 43
*Buổi tham vấn lần 5 43
PHẦN III ĐỀ XUẤT – KHUYẾN NGHỊ TỪ THỰC TIỄN TẠI TRUNG TÂM NUÔI DƢỠNG BẢO TRỢ TRẺ EM GÒ VẤP 47
1 Khuyến nghị 47
1.1 Giải pháp chung 47
1.2 Với Trung tâm nuôi dƣỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp: 47
TÀI LIỆU THAM KHẢO 48
Trang 4PHẦN I: TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP
1 Lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị:
Trung tâm Nuôi dưỡng Bảo trợ Trẻ em Gò Vấp đặt tại 45 Nguyễn Văn Bảophường 4 quận Gò Vấp Tp HCM Hình thức pháp lý: Nhóm của Nhà Nước (nhóm xãhội) Điện thoại: 8941880 Mail: baotrotreem.@hcm.fpt.vn
Trung tâm Nuôi dưỡng Bảo trợ Trẻ em Gò Vấp, là đơn vị sự nghiệp công lậptrực thuộc Sở Lao động -Thương binh và xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, SởLĐTBXH là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân Thành phố, trú đóng trên địabàn Phường 4, Quận Gò Vấp Năm 1976 tiếp quản từ Cô nhi viện Gò Vấp, lấy tên lànhà nuôi trẻ mầm non 4 theo Quyết định số 34/QĐ-UB-TC ngày 10/02/1977 của Uỷban nhân dân thành phố về việc thành lập “Nhà nuôi trẻ mầm non 4” thuộc Sở Laođộng – Thương binh và Xã hội đến tháng 9/ 1995
Nhà nuôi trẻ mầm non 4 được đổi thành Trung tâm Nuôi dưỡng Bảo trợ Trẻ em
Gò Vấp thuộc Sở Lao động Thương binh và Xã hội theo Quyết định số NCVX Ngày 09/9/1995 của Uỷ ban nhân dân Thành Phố Hồ Chí Minh
6646/QĐUB-Trung tâm có chức năng: Thực hiện công tác bảo trợ xã hội cho trẻ mồ côi, khuyết tật,trẻ gặp hoàn cảnh khó khăn
2 Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị:
Tiếp nhận, quản lý và nuôi dưỡng các đối tượng là trẻ em mồ côi suy dinhdưỡng và thiểu năng tâm thần của thành phố có độ tuổi từ sơ sinh đến 22 tuổi Sốlượng trẻ được nuôi dưỡng tại Trung tâm hàng năm dao động từ 200-230 em: khiếmthị, khiếm thính, chậm phát triển trí tuệ, bại não, não úng thủy, hội chứng down, dịchứng sốt bại liệt, loạn dưỡng cơ, thiếu chi, bệnh tim bẩm sinh, suy thận mãn,nhiễmRubela, CMV, hậu môn tạm, thoát vị màng não tỷ, thoát vị rốn, thoát vị ổ nhốp, tâmthần, đa dị tật
Tổng số công chức, viên chức, người lao độnglàm việc tại Trung tâm hiện nay
là 135 người
Trung tâm có 4 phòng chuyên môn: phòng tổ chức hành chính,
phòng tài chính- kế toán, phòng y tế, phòng giáo dục
Trang 5Có 8 tổ công tác: Tổ nuôi trẻ sơ sinh, tổ nuôi trẻ khuyết tật vận động (2), tổ nuôitrẻ thiểu năng trí tuệ 3, tổ nuôi trẻ đa dị tật, tổ nuôi trẻ hội chứng Down, tổ nuôi trẻ bạinão (tx), tổ cấp dưỡng, tổ giặt.
Trang 6CHI BỘ
Giám đốc
Phó giám đốc
Phòng TC-KT
Phòng TC-HC
Tổ Do wn
Tổ Cấp Dƣỡ ng
Tổ Giặt
Pha chế sữa
Nhà bếp
3 Tổ chức bộ máy tại đơn vị:
3.1 Sơ đồ tổ chức:
Trang 73.2 Chức năng, nhiệm vụ của các bộ phận:
Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp tiếp nhận và nuôi dưỡng trẻ bị bỏrơi, từ 0 tuổi đến 22 tuổi, đặc biệt là trẻ bị khuyết tật ( bại não, bại liệt, tim bẩm sinh,viêm gan siêu vi B) bị suy dinh dưỡng nặng ,cơ sở vật chất còn thiếu thốn, cũ kỹ, kinhphí hoạt động( ăn uống, chữa bệnh…) đội ngũ nhân viên phục vụ của trung tâm hoạtđộng do kinh phí Nhà nước cấp chưa đủ đảm bảo cho nhu cầu thực tế trong khi giá cảthị trường ngày càng tăng Việc đưa đối tượng về gia đình còn rất hạn chế do người mẹ
cố tình bỏ rơi, người thân trốn bỏ… Vì vậy, trung tâm luôn được coi là mái ấm, ngôinhà thân yêu để các em nương tựa
Hầu hết các em vào Trung tâm đều mắc các bệnh hiểm nghèo do nhiễm chấtđộc da cam, nhiều em bị bại não, não úng thủy không tự vận động được, một số emkhông có hậu môn, Hội chứng Down, thiểu năng trí tuệ, chậm phát triển vận động…nên việc chữa trị và phục hồi cho các em là một quá trình lâu dài và tốn kém, nhưngkhả năng phục hồi để hòa nhập cộng đồng rất thấp Ngoài ra, Trung tâm còn phối hợpchặt chẽ với các trường học ở địa phương để đưa các em vào học văn hóa; hướngnghiệp, dạy nghề cho các em lớn tuổi nhưng không có khả năng học văn hóa để tạođiều kiện cho các em khi trưởng thành có công ăn việc làm, xây dựng gia đình, có chỗ
ăn ở tốt để hòa nhập cộng đồng xã hội
Tổ chức và vận động mọi nguồn kinh phí giúp đỡ từ các nhà từ thiện, các nhàhảo tâm, các tổ chức kinh tế xã hội trong và ngoài nước nhằm chăm sóc tốt cho các emtại Trung tâm;
Chăm sóc sức khỏe thường xuyên cho các em, đồng thời phối hợp với cáctrung tâm y tế, các bệnh viện để can thiệp sớm trong việc chữa bệnh và phục hồi chứcnăng cho các em, thực hiện bảo hiểm y tế đầy đủ cho các em;
Quan tâm đến đời sống vật chất tinh thần cho các em, tổ chức cho các em thamquan nghỉ mát thường xuyên theo tiêu chuẩn hàng năm của các em; tạo điều kiện đểcác em tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa văn nghệ trong và ngoài Trung tâm.Lớp thiểu năng trí tuệ vị thành niên các em theo học các nghề như: kế toán điện, tinhọc, vẽ, massage trị liệu, in logo, thêu tranh… Đã đi vào hoạt động ổn định có hiệuquả thiết thực Thông qua loại hình giáo dục này các em biết tự khẳng định giá trị bản
Trang 8thân bằng chính khả năng của mình , có nghị lực, tự tin, vượt qua khó khăn của bệnhtật và sống có ích hơn cho xã hội.
Ngoài ra, Trung tâm còn đẩy mạnh giáo dục kỹ năng xã hội cho trẻ khuyết tậtnhư: vệ sinh cá nhân, kỹ năng đọc sách, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp…Thông qua những hoạt động này giúp các em tự tin, không mặc cảm với bản thân từ đócác em có cách sống tốt và sống tích cực hơn, biết chia sẻ, hỗ trợ với các bạn có cùnghoàn cảnh, vượt qua những khó khăn , buồn vui trong cuộc sống
Trung tâm còn nhận được sự quan tâm của các nhà hảo tâm, các tổ chức và mạnhthường quân trong và ngoài nước giúp đỡ hỗ trợ cả về vật chất lần tinh thần cho trungtâm và các cháu
Khuôn viên của Trung tâm đƣợc chia làm hai khu:
Khu A gồm Phòng hành chánh, phòng kế toán, phòng y tế, phòng tâm vậnđộng, tổ sơ sinh, tổ thiểu năng vận động, tổ thiểu năng trí tuệ, nhà giặt, nhà xe.Trong
đó phòngsơ sinh là tổ tiếp nhận ban đầu trẻ từ 0 đến dưới 6 tuổi ,ở tổ này chia thành 2phòng gồm sơ sinh lớn các bé từ 3 tuổi đến 7 tuồi ,phòng sơ sinh nhỏ từ 0 đến dưới 3tuổi.Phòng khuyết tật vận động (tổ 2) chăm sóc các cháu khuyết tật có thể phục hồiđược từ 5 tuổi đến hơn 18 tuổi Phòng thiểu năng trí tuệ (tổ 3) chăm sóc các cháu trítuệ kém phát triển nhưng không mắc các vấn đề về vận động
Khu B gồm trạm y tế, phòng tâm vận động, tổ Bại Não, tổ Chăm sóc đặc Hội chứng Down, tổ Thiểu năng trí tuệ-Vị thành niên Tại các phòng sinh hoạt của cáccháu còn được trang bị đầy đủ tivi, tủ lạnh, quạt máy, đầu đĩa, máy lạnh, các em đều
biệt-có giường ngủ riêng, mền gối cá nhân riêng Mỗi tổ đều biệt-có phòng ăn , phòng ngủ, nhà
vệ sinh riêng biệt thuận tiện cho sinh hoạt hàng ngày của các em.Phòng nuôi trẻ bạinão chức năng chăm sóc các cháu khuyết tật nặng ,đa phần là não úng thủy ,các cháucằn chăm sóc cuối đời v.v Phòng chăm sóc đặc biệt là nơi chăm sóc các cháu mắcbệnh Down do di chứng trong quá trình mang thai,tật bẩm sinh Phòng nuôi trẻ đa dịtật vị thành niên chăm sóc các cháu khuyết tật trên 16 tuổi
Năm 2013 Trung tâm còn khánh thành thêm 4 phòng chức năng, phục vụ choviệc trị liệu, phục hồi chức năng về ngôn ngữ, vận động, cảm giác…cho trẻ khuyết tậttrong và ngoài cộng đồng Trung tâm cũng thường xuyên hợp tác với các tổ chức xãhội, các trường học , bệnh viện, mở các lớp tập huấn về kỹ năng chăm sóc cho trẻkhuyết tật nhằm tạo một đội ngũ có chuyên môn và tâm huyết với nghề
Trang 9Hiện nay trung tâm còn có các phòng sử dụng các thiết bị VLTL như thủy trịliệu ,phòng vật lý trị liệu về âm thanh kích thích các giác quan cho trẻ Hằng năm độingũ cán bộ nhân viên tại trung tâm đang trực tiếp chăm sóc cho trẻ hằng năm đều đượctham gia các lớp hỗ trợ vật lý trị liệu cho trẻ tại trung tâm
Các phòng chuyên môn, nghiệp vụ bao gồm:
Ban giám đốc: 02 người Hiện tại giám đốc trung tâm chưa được bổ nhiệm nên
chỉ có 2 phó giám đốc chịu trách nhiệm quản lý chung các phòng ban và tiếp nhận cácnguồn tài trợ dành cho trung tâm, tiếp nhận trẻ
Phòng Tổ chức - Hành chính (TC-HC): 08 người Trong đó có 01 trưởng
phòng, 01 phó phòng và 03 nhân viên Nhiệm vụ chính quản lý trực tiếp các tổ chămsóc và nhân sự làm việc tại trung tâm, hồ sơ của trẻ
Phòng Tài chính - Kế toán (TC-KT): 05 người Trong đó 01 trưởng phòng,
01 phó phòng và 03 nhân viên Nhiệm vụ chính xuất nhập hàng hóa và tính lươngnhân viên, thu chi suất ăn của trẻ
Phòng Y tế: 20 người và 02 thiện nguyện Trong đó gồm 1 trưởng phòng bác
sĩ, 02 phó phòng, 06 kỹ thuật viên vật lý trị liệu, 01 dược sĩ, 10 điều dưỡng (Thiệnnguyện không được tính vào nhân viên chính thức của trung tâm) Nhiệm vụ chínhthăm khám, điều trị bệnh và phục hồi chức năng vận động cho trẻ tại trung tâm, kiểmtra sức khỏe khi trẻ được chuyển đến, phối hợp với các tổ chăm sóc và tổ cấp dưỡng
để tính lượng dinh dưỡng phù hợp cho từng trẻ
Phòng Giáo dục: 10 người và 04 thiện nguyện Trong đó gồm 01 trưởng
phòng, 01 phó phòng và 08 giáo viên Nhiệm vụ chính dạy kỹ năng giao tiếp, kỹ năng
xã hội và giáo dục văn hóa cho trẻ
Tổ Bảo vệ: 03 người, 01 tổ trưởng và 02 nhân viên Nhiệm vụ chính quản lý
khách tham quan ra và vô tại trung tâm, tuần tra đảm bảo an ninh cho trẻ và nhân sựđang làm việc, quản lý tài sản chung
Các Tổ nuôi trẻ: nhiệm vụ chính là chăm sóc về thể chất và tinh thần cho trẻ, vệsinh cá nhân và đảm bảo trẻ cung cấp đầy đủ dinh dưỡng theo tiêu chuẩn và nhu cầucần thiết Theo dõi sự phát triển của trẻ qua từng giai đoạn và nhu cầu tối thiểu riêngbiệt của từng trẻ Hướng dẫn trẻ các kỹ năng vận động, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tựchăm sóc và kỹ năng xã hội Tạo cho trẻ sự tự tin và khả năng tự lập, thích nghi vớimôi trường sống
Trang 10Tổ nuơi trẻ sơ sinh: 22 người và 03 thiện nguyện Trong đĩ gồm 01 tổ tưuởng,
02 tổ phĩ và 19 nhân viên.Tiếp nhận trẻ ừu 0 đến duoi 6 tuổi
Tổ nuơi trẻ khuyết tật vận động: 08 người và 1 thiện nguyện gồm 01 tổ
trưởng và 07 nhân viên.Chăm sĩc các chẳ mắc các vấn đề khuyết tật về vận động do
di chung não,động kinh
Tổ nuơi trẻ thiểu năng trí tuệ: 05 người và 1 thiện nguyện Trong đĩ gồm 01
tổ trưởng và 04 nhân viên.Chăm sĩc các cháu cĩ vấn đề về trí nã ,chậm tiếp thu
Tổ nuơi trẻ đa dị tật: 10 người và 01 thiện nguyện Trong đĩ gồm cĩ 01 tổ
phĩ, hiện chưa cĩ tổ trưởng vì mới về hưu và chưa được bổ nhiệm Chịu trách nhiệmtạm thời là phĩ phịng giáo dục Chăm sĩc các chẳ ở tuổi vị thành niên trên 15 tuơỉ
Tổ nuơi trẻ bại não: 17 người gồm 01 tổ trưởng, 01 tổ phĩ và 15 nhân
viên.Chăm sĩc các cháu não ung thuỷ ,bại não ,trẻ cần chăm sĩc cuối đời
Tổ nuơi trẻ Hội chứng Down: 07 người và 01 thiện nguyện Trong đĩ gồm 01
tổ trưởng và 06 nhân viên Chăm sĩc các cháu mắc hội chung Down đa phần là dobẩm sinh
Tổ giặt: 03 người và 02 thiện nguyện Trong đĩ gồm 01 tổ trưởng và 02 nhân
viên
Tổ Cấp dƣỡng: 12 người và 02 thiện nguyện Trong đĩ gồm 01 tổ trưởng, 01
tổ phĩ chịu trách nhiệm quản lý bếp ăn và 10 nhân viên Đảm bảo thực phẩm đầu vào
và đầu ra hợp vệ sinh, khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng cho từng trẻ, thực phẩm thayđổi theo từng ngày và khơng trùng lập
Trang 11PHẦN II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI ĐƠN VỊ
II.1.NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ CÔNG TÁC XÃ HỘI
1.1 Khái niệm về các vấn đề liên quan đến đề tài, đối tượng nghiên cứu:
Khái niệm người khuyết tật:
Theo Luật Người khuyết tật Việt Nam ban hành năm 2010, Người khuyết tật là
người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc bị suy giảm chức năngđược biểu hiện dưới dạng tật khiến cho lao động, sinh hoạt, học tập gặp khó khăn Trẻ
em khuyết tật (TEKT) là những trẻ bị tổn thương về cơ thể hoặc rối loạn các chứcnăng nhất định gây nên những khó khăn trong các hoạt động học tập, vui chơi, laođộng
Khái niệm trẻ em:
Theo Công ước quốc tế về quyền trẻ em “Trẻ em là người dưới 18 tuổi, trừtrường hợp luật pháp áp dụng với trẻ em đó có quy định tuổi thành niên sớm hơn”.Công ước này được 192 trên 194 nước thành viên phê duyệt ,trong đó Việt Nam lànước thứ hai trên thế giới ký phê duyệt
Ở Việt Nam, theo Luật Luật trẻ em năm 2016 quy định: “Trẻ em là công dânViệt Nam dưới 16 tuổi”
Khái niệm về tự kỷ:
Tự kỷ xuất phát từ chữ Hy lạp: Autism, nghĩa là tự động, tự thân trong tâm thầnhọc, được Bleuler sử dụng lần đầu tiên để chỉ một triệu chứng cơ bản của bệnh tâmthần phân liệt Triệu chứng tự kỷ là nét cơ bản của các triệu chứng âm tính trong tâmthần phân liệt Người bệnh mất đi phần lớn các chức năng giao tiếp và tương tác vớimôi trường xã hội Biểu hiện như là thu kín vào bên trong, khó giao tiếp, khó tươngtác Chứng tự kỷ ở trẻ em được phát hiện và mô tả tại Mỹ và Úc bởi Leo Kanner(1943) và Hans Asperer (1944) dùng để chỉ một chứng bệnh (ngày nay gọi là rối loạn)biểu hiện bằng sự sút kém nghiêm trọng và lan tỏa các chức năng tâm thần trên cácphương diện:
+ Các chức năng tương tác xã hội kém phát triển nghiêm trọng
+ Chức năng ngôn ngữ phát triển chậm và lệch bất thường
+ Hành vi và ứng xử nghèo nàn ,định hình lặp đi và lặp lại
+ Bệnh phát trước 36 tháng tuổi
Trang 12Từ khi được biết đến ,tự kỷ được mô tả bằng nhiều khái niệm khác nhau trong
đó có thể kể đến khái niệm khá đầy đủ và mang tính tổng quát “Tự kỷ là một loạikhuyết tật phát triển suốt đời được thể hiện trong vòng 3 năm đầu đời Tự kỷ là do rốiloạn của hệ thần kinh gây ảnh hưởng hoạt động của não bộ Tự kỷ có thể xảy ra ở bất
kỳ cá nhân nào không phân biệt giới tinh,chủng tộc,màu da,giàu nghèo và địa vị xã hội.Tự kỷ được thể hiện ra ngoài bằng những khiếm khuyết về tương tác xã hội ,khó khăn
về giao tiếp ngôn ngữ và phi ngôn ngữ ,hành vi,sở thích và hoạt động mang tính hạnhẹp và lặp đi lặp lại ”
Ở Việt Nam , vẫn chưa có định nghĩa cụ thể cho tự kỷ Tuy nhiên , khái niệm tự
kỷ đã được trình bày bởi nhiều nhà chuyên môn Ví dụ:Tự kỷ là một dạng rối loạn pháttriển kéo dài suốt đời, ảnh hưởng đến cách giao tiếp và quan hệ của một người đối vớingười xung quanh Trẻ tự kỷ bị tổn thương trong tương tác xã hội ,giao tiếp xã hội vàtưởng tượng Trẻ có hành vi lặp đi lặp và nhạy cảm giac quan Những trẻ này cókhuynh hướng gặp khó khăn trong học tập và nhiều trẻ bị khiếm khuyết về trí tuệ
Các dấu hiệu của chứng tự kỷ:
Tự kỷ có biểu hiện đặc trưng bằng 3 lĩnh vực:
Khó khăn về quan hệ xã hội:
+ Trẻ không biết khởi xướng, bắt đầu làm quen hoặc khó tiếp nhận một ngườibạn mới Trẻ ít quan tâm và không có nhu cầu chia sẻ hứng thú, nhu cầu và hoạt độngvới bạn bè và mọi người xung quanh
+ Không thưa khi gọi tên
+ Không nhìn mặt người đối thoại khi chơi, giao tiếp
+ Tỏ ra không nghe thấy ai lúc đó (trẻ như không ở đó)
+ Kháng cự lại sự vuốt ve, ôm ấp hoặc âu yếm
+ Tỏ ra không biết đến tình cảm của người khác
+ Có vẻ thích chơi một mình-co lại trong thế giới riêng của trẻ
Khiếm khuyết về khả năng ngôn ngữ và giao tiếp:
+ Nếu chưa biết nói: trẻ có khiếm khuyết trong việc sử dụng các kỹ năng giao tiếp không lời như:
+ Không nhìn mặt người đối thoại khi giao tiếp
+ Không hiểu và không sử dụng nét mặt, cử chỉ, tư thế cơ thể để giao tiếp
+ Các âm thanh lời nói bất thường về cao độ hoặc cường độ
Trang 13+ Không biết yêu cầu, phản đối hoặc thể hiện các nhu cầu bản thân
+ Không hoặc khó học các luật lệ về giao tiếp như: chào hỏi, xin đồ vật hoặc
“ạ”, “bai, bai”…
Nếu trẻ đã nói được:
+ Trẻ học nói muộn hơn trẻ bình thường
+ Mất khả năng nói được từ đơn hoặc cả câu sau khi đã biết nói
+ Trẻ dùng phát ngôn không phù hợp với mục đích: đáng lẽ trả lời thì trẻ nhắclại câu được hỏi, nói nhại, nói vọng,…Phát ngôn hoặc câu của trẻ có ngữ điệu đơnđiệu, nghe véo von, thường có âm sắc cao hơn bình thường
+ Nếu trẻ có ngôn ngữ khá hơn, có thể thấy chậm phát triển ngôn ngữ so với trẻcùng độ tuổi Trẻ thường không hiểu câu hỏi, ngôn ngữ của trẻ đơn giản, hiếm dùngnhững khái niệm so sánh, tưởng tượng
Các hành vi và các mối quan tâm bất thường:
+ Các hành vi hoặc cử động định hình, lặp đi lặp lại: trẻ như bị cuốn hút vàomột cử chỉ, một hoạt động hoặc trò chơi nào đó hang giờ hoặc cả buổi Ví dụ: xoắn cảbuổi, vê vê ngón tay, vò giấy, quay bánh xe ô tô (đồ chơi)…
+ Trẻ có thể thích duy nhất một đồ vật, hoặc chỉ chơi với một người nào đótrong gia đình…
+ Trẻ có thể chỉ quan tâm và vê, xoay một chi tiết của vật: bánh xe, ống khói,…+ Trẻ có thể có những phát ngôn hoặc phát ra âm thanh nào đó một cách địnhhình: tự phát, không có chủ ý và trong mọi tình huống…
+ Trẻ có thể nhạy cảm với một số loại kích thích (khi bị vuốt ve, sờ chạm hoặc
có ánh sáng, tiếng động…)
Những rối loạn khác đi kèm với tự kỷ:
Rối loạn giác quan:
Nếu nhận thức của trẻ đã khá, trẻ có thể học được từ những gì chúng nhìn thấy,cảm thấy hoặc nghe thấy Hoặc ngược lại nếu các thông tin từ giác quan bị sai lệch,những kinh nghiệm về thế giới có thể lẫn lộn Nhiều trẻ tự kỷ có thể hòa nhập tốt hoặcthậm chí có nhạy cảm đau đối với một số âm thanh, loại vải, mùi vị Một số trẻ khôngchịu đựng nổi khi quần áo chạm vào da Một số âm thanh ví dụ như: máy hút bụi,chuông điện thoại, sấm chớp, ngay cả tiếng song vỗ vào bờ có thể khiến trẻ bịt tai vàkhóc thét lên Ở trẻ tự kỷ, não thường tỏ ra khó cân bằng các cảm giác cho tương
Trang 14xứng Một số trẻ tự kỷ không chú ý tới quá lạnh hoặc quá đau, chẳng hạn trẻ có thể tựđập đầu vào cạnh bàn làm lõm bên đầu nhưng không có cảm giác đau.
Chậm phát triển trí tuệ:
Công tác xã hội cá nhân:
Công tác xã hội cá nhân là hoạt động dịch vụ xã hội trực tiếp hướng đến cácthân chủ do các nhân viên cộng đồng thực hiện Các nhân viên này phải có các kỹnăng trong việc giải quyết các vấn đề về nguồn lực, các vấn đề về xã hội và xúc cảm.Đây là một hoạt động mang tính chuyên ngành để qua đó các nhu cầu của thân chủđược đánh giá trong các bối cảnh xã hội và quan hệ xã hội của cá nhân đó Nhân viên
xã hội cá nhân hướng đến nâng cao sức mạnh của các thân chủ nhằm giải quyết cácvấn đề và đối mặt các vấn đề một cách hiệu quả trong môi trường sống của thân chủ.Các dịch vụ thông qua nhân viên xã hội bao trùm nhiều vấn đề từ việc trợ giúp về vậtchất đến các vấn đề tham vấn phức hợp.(Trích từ Specht và Vickery, Integrating SocialWork Methods 1977 Allen and Unwin London)
1.2 Dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu:
Người làm nghề công tác xã hội ,trong hoạt động trợ giúp thân chủ của mình(cá nhân, nhóm, tổ chức, cộng đồng ) có thể đảm nhiệm các vai trò sau (Kirst-Ashman
và Hull, 2006):
Người hỗ trợ (Enabler): nhân viên xã hội hỗ trợ,động viên củng như đưa ranhững gợi ý giúp cho đối tượng thực hiện nhiệm vụ hay giải quyết vấn đề được thànhcông và dễ dàng hơn Với vai trò là người hỗ trợ ,nhân viên xã hội “truyền tải hy vọng,giảm bớt sự lưỡng lự và hoài nghi, khẳng định và kiểm soát tình cảm xác định và hỗtrợ các thế mạnh cá nhân cũng như tài sản xã hội” (Baker.2003)
Người trung gian thương thuyết hay thuyết khách (Mediator):giải quyết các bấtđồng ,mâu thuẩn giữa các nhóm đối tượng vi mô,trung mô,vĩ mô Với vai trò trunggian nhân viên xã hội giúp các nhóm đối tượng có tiếng nói chung giúp các bên làm
rõ quan điểm và cùng giải quyết
Người điều phối (Intergrator /Coordinator): Nhân viên xã hội tạo mối quan hệgiữa cá nhân,cơ quan ,tổ chức cung cấp dịch vụ xã hội nhằm tăng cường nguồn lực trợgiúp tránh sự chồng chéo ,lãng phí trong phân bổ nguồn lực ,tăng cơ hội tiếp cận,lựachọn trong lập kế hoạch ,thiết lập mạng lưới liên kết giữa cá nhân nhóm và cộng đồngtại địa bàn cũng như các nguồn lực khác ngoài địa bàn
Trang 15Người quản lý(General manager): nhân viên xã hội thực hiện ở mức độ nào đótrách nhiệm quản lý hành chính đối với các dịch vụ cơ quan , tổ chức Để thực hiện tốtvai trò này nhân viên xã hội phải nắm vững các kỹ năng như:kỹ năng quan sát,kỹ nănglắng nghe ,kỹ năng xây dựng chương trình, kỹ năng đánh giá hiệu quả v.v
Người giáo dục(educator): nhân viên xã hội là người cung cấp thông tin và dạy
kỹ năng cho đối tượng
Người vận động (Mobilizer): nhân viên xã hội xác định và huy động thành viêncộng đồng cũng như các nguồn lực từ cộng đồng tham gia giải quyết vấn đề
Vận động nhằm kết nối các nguồn lực với nhu cầu của cá nhân ,tổ chức,cộng đồng
1.3 Cơ sở pháp lý về dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu:
Quyết định số 23/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 22 tháng 5 năm 2006 của Bộ Giáodục và Đào Tạo ban hành quy định về giáo dục hòa nhập dành cho người tàn tật,khuyết tật
Luật Người khuyết tật năm 2010 mở rộng hơn về quyền của NKT, về các chính sách
xã hội hóa, hỗ trợ NKT trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao vàmôi trường
Nghị định số 136/2013/NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quyđịnh chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội; trong đó quy định về
hệ số và mức hưởng trợ cấp của đối tượng
Thông tư số 01/2015/TT-BLĐTBXH ngày 06 tháng 01 năm 2015 của Bộ Laođộng - Thương binh và Xã hội hướng dẫn về quản lý trường hợp với người khuyết tật
Nghị định số 26/2016/NĐ-CP ngày 06 tháng 4 năm 2016 của Chính phủ quyđịnh chế độ trợ cấp, phụ cấp đối với công chức, viên chức và người lao động làm việctại các cơ sở quản lý người nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy và cơ sở trợgiúp xã hội công lập
Ngày 17/06/2010,Quốc hội ban hành Luật Người khuyết tật (luật NKT).có hiệulực từ ngày 01/01/2011 thay thế cho Pháp lệnh về người tàn tật năm 1998 Luật ngườikhuyết tật ra đời đã mang lại những lợi ích to lớn cho hàng triệu người khuyết tật trên
cả nước tuy nhiên trong các dạng khuyết tật được pháp luật công nhận lại không cóthuật ngữ “tự kỷ”.Trên thực tế khái niệm tự kỷ chỉ mới xuất hiện tại Việt Nam khoảnghơn hai thập kỷ trở lại đây Hơn nữa ,tự kỷ lại không giống bất kỳ dạng khuyết tật nàođược biết từ tước đến nay
Trang 16Trong vài năm trở lại đây ,nhận thức về tự kỷ đã có nhiều thay đổi, trước tiên vềmặt lý luận ,tự kỷ đã được xem như là một dạng khuyết tật đặc biệt với trẻ tự kỷ rấtcần được hưởng các chính sách dành cho trẻ khuyết tật đang được tiến hành tại khắpcác cơ quan, tổ chức liên quan Chính vì vậy quyết định 1019/QĐ-TTg ngày 05 tháng
08 năm 2012 của thủ tướng chính phủ về phê duyệt “Đề án trợ giúp người khuyết tậtgiai đoạn 2012-2020”
Theo đó người mắc chứng tự kỷ được “hỗ trợ triển khai giáo dục hòa nhập ởcác cấp học thông qua việc xây dựng chương trình tài liệu,bồi dưỡng chuyên môn chocán bộ quản lý, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trực tiếp dạy tự kỷ”, tuy chưa cógiá trị về mặt pháp lý trong việc đưa tự kỷ vào một dạng khuyết tật được pháp luậtcông nhận nhưng đây cũng là một bước tiến trong việc chính phủ và các ban nghànhđang cố gắng để tự kỷ được công nhận là một dạng khuyết tật Tháng 12/2014 Bộ LaoĐộng Thương Binh –Xã Hội ,đại diện Cục Bảo Trợ xã hội cho biết ngành đang nỗ lựcxây dựng tài liệu hướng dẫn về vấn đề tự kỷ ,tập huấn cán bộ của nghành để hướngdẫn các địa phương triển khai thực hiện xác định mức độ khuyết tật cho trẻ tự kỷ,đểcác em được hưởng đầy đủ các chính sách cho người khuyết tật và tạo hành lang pháp
lý cho công tác chẩn đoán ,hỗ trợ và các chính sách khác liên quan đến người tự kỷđặc biệt la trẻ tự kỷ
II.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI ĐƠN
VỊ: 2.1.Đặc điểm địa bàn và khách thể nghiên cứu:
Đặc điểm địa bàn:
Trung tâm nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Gò Vấp đang tọa lạc tại 45 Nguyễn VănBảo phường 04 Quận Gò Vấp Tp.HCM Với diện tích rộng cũng như được sự quantâm của Sở LĐTBXH và Ủy ban nhân dân Thành Phố nên trung tâm thiết kế khá nhiềuphòng ban/bộ phận chuyên trách… nhằm đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ
Trang 17Thời gian thực hiện : từ ngày 12 tháng 02 năm 2020 đến ngày 12 tháng 04 năm2020.
Mục tiêu:
Hỗ trợ thân chủ có thể tự tin hơn trong giao tiếp bằng cách thể hiện ngôn ngữ rõ ràng nhằm giúp thân chủ có thể hòa nhập tốt với mọi người xung quanh
Khó khăn:
Thân chủ bị dị tật sứt môi ,chẻ vòm đã phẫu thuật
Thân chủ ban đầu hay cáu gắt,rụt rè,cảm xúc dễ thay đổi
Thân chủ khó tiếp xúc ban đầu,không hợp tác hay khóc nhiều
Các hoạt động nhất là các hoạt động tuyên truyền, thể dục thể thao chưa thườngxuyên và mạnh
Các chương trình hỗ trợ bằng phương pháp ngôn ngữ trị liệu chưa được phổbiến rộng rãi ở các khoa
Các chế độ chính sách hỗ trợ cho người khuyết tật còn khá ít
Kinh phí dùng cho hoạt động can thiệp không thường xuyên do còn phụ thuộcnhiều vào nguồn từ thiện
Các chương trình hỗ trợ tâm lý cho trẻ tự kỷ chưa chuyên sâu phần lớn là cácchương trình của các hội nước ngoài nên việc bất đồng ngôn ngữ là rất lớn ,trẻ tự kỷchưa cảm nhận hết những ý của các tư vấn viên nước ngoài khi thông qua người phiêndịch
Thuận lợi:
BGĐ, các phòng ban và anh chị em đồng nghiệp trong Trung tâm tạo rất nhiều thuận lợi cho việc thực hiện đề tài
Trung tâm đã xây dựng được hệ thống tổ chức khá hoàn thiện
Đội ngũ cán bộ viên chức, người lao động có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình
và thương yêu con người
Trung tâm có phương pháp hoạt động luyện tập trợ giúp xã hội dưới nhiều hình thức và đem lại hiệu quả thiết thực
Thân chủ được giáo dục, và chăm sóc tại Trung tâm rất chu đáo
2.2.Một số đặc điểm tâm lý và nhu cầu của đối tƣợng nghiên cứu:
Đặc điểm tâm lý của trẻ em bị tự kỷ:
Mặc cảm, tự ti và có các hành vi bất thường như:
Trang 18Hành vi gây phiền toái nơi công cộng :Do TTK có những hành vi khác thườnggây phiền toái cho những người xung quanh.Thường TTK ít quan tâm đến các chuẩnmực xã hội, muốn làm theo sở thích cá nhân nên rất dễ có những hành vi trái ngượcvới sự mong đợi của người khác như: la khóc khi người lớn không đáp ứng sở thíchcủa trẻ, làm đổ một đống đồ khi vào siêu thị, chụp nhanh những đồng tiền từ tay nhânviên, tự lấy đồ ở giỏ sách của người khác, giật nhanh một món đồ chơi từ tay đứa trẻbên cạnh,… mà không mắc cỡ, ngượng ngùng Hành vi gây phiền toái nơi công cộngcủa TTK cho thấy, tính kém hòa nhập của TTK đối với cộng đồng, điều này có liênquan tới khả năng ứng xử về mặt xã hội của TTK.
La hét, giận dữ :TTK có những sở thích, thói quen kỳ lạ nên trẻ thường ứng xửkhông đúng với những chuẩn mực xã hội thông thường Khi người lớn thấy vậy vàngăn chặn hành vi bất thường đó sẽ làm trẻ rất khó chịu và có những hành vi nổi cáu,gây hấn Đồng thời do TTK gặp khó khăn về ngôn ngữ, không biểu đạt được những ýnghĩ của mình ra ngoài nên người lớn không hiểu trẻ và không làm theo ý muốn củatrẻ Vì vậy sự khó chịu của trẻ xuất hiện khá thường xuyên so với trẻ bình thường
Hành vi định hình :Theo Kanner, hành vi định hình là biểu hiện điển hình củaTTK TTK có những hành vi rập khuôn, lặp đi lặp lại: trẻ thích đi đi lại lại trongphòng, thích xếp các đồ vật thành hàng thẳng; Vặn, xoắn các ngón tay và bàn tay; Nói
đi nói lại một vài từ mà bé thích; Thích đến những nơi quen thuộc; Thích chạy vòngvòng và quay vòng vòng; Thích chơi các đồ chơi phát ra tiếng động; Thích bật tắt cácnút điện hay điện tử,… Những trẻ khác nhau, sở thích về các hành vi định hình khácnhau Đặc trưng trong hành vi định hình của TTK, là trẻ bám vào những sở thích quenthuộc, những hành vi lặp đi, lặp lại, ít có nhu cầu tìm tòi khám phá thế giới Với sởthích kiên cố này ở TTK mà không được khắc phục, sẽ ảnh hưởng tới sự hiểu biết củaTTK về các sự vật hiện tượng trong thế giới
Không thích sự thay đổi: Hầu như TTK muốn tất cả mọi điều phải quen thuộc,gần gũi, trẻ rất ghét sự thay đổi, xáo trộn: từ những đồ dùng cá nhân, đồ dùng học tậpcho đến nơi chốn sinh hoạt hàng ngày Đối với TTK, sự không quen thuộc đồng nghĩavới sự thiếu an toàn, trẻ sẽ cảm thấy bất an khi có một người lạ, đồ vật lạ hay đến mộtnơi xa lạ Do đó việc báo trước cho trẻ chuẩn bị tư tưởng để đón nhận những điều mới
lạ là một việc hết sức quan trọng Đặc điểm này cho thấy TTK không thích những gìmới lạ, và điều này sẽ ảnh hưởng tới nhận thức thế giới của TTK
Trang 19Những gắn bó bất thường: TTK ở một giai đoạn nào đó có những gắn bó với đồvật theo cách không bình thường như: Trẻ mất quá nhiều thời gian vào sưu tầm các tờbáo, vỏ chai, đồ hộp, tờ lịch, sợi dây, cọng cỏ, bao nilon; Trẻ thích những đồ vật sinhhoạt trong nhà như: chén, bát, xoong, chảo, dĩa nhưng hoàn toàn không thích đồ chơibình thường Với những loại đồ vật này, trẻ tìm trong đó có một ý nghĩa thích thú nào
đó mà người lớn không biết Tuy nhiên trẻ có thể chơi với những vật này trong nhiềungày, nhiều tháng mà không chán Với sở thích này của TTK sẽ ảnh hướng tới sự tò
mò, khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh của trẻ
Những hành vi liên quan khác:Những cá nhân bị tự kỷ cũng có thể phát triểnnhững triệu chứng đa dạng khác nhau, những rối loạn tinh thần xuất hiện bao gồm rốiloạn tăng động kém chú ý (ADHD), (chứng) loạn tâm thần, sự buồn chán, rối loạn ámảnh cưỡng bức và những rối loạn lo âu khác Khoảng 25 phần trăm trẻ em và nhữngthanh niên bị tự kỷ phát triển những cơn co giật bất thường Những cá nhân bị tự kỷcũng có thể có biểu hiện những hành vi phá phách Trẻ có thể tấn công lại bản thânhay những người khác
Giao tiếp và quan hệ hội của trẻ tự kỷ:
Sự hạn chế trong việc hiểu lời nói: tư duy ngôn ngữ của trẻ cũng gặp khó khănnhư trẻ chỉ hiểu những ngôn ngữ trực diện, rõ ràng, không hiểu được những từ trừutượng, cách nói ẩn dụ, so sánh, ví von, bóng gió,… Do đó mà những TTK không cókhả năng nói dối và không phát hiện ra khi người khác nói dối.Ngôn ngữ lời nói là mộtkênh quan trọng trong chuyển tải thông tin giữa con người và con người, thông quacông cụ này cho phép con người lĩnh hội kiến thức từ những người xung quanh và từcác phương tiện truyền thông khác Do hầu hết trẻ bị tự kỷ gặp khó khăn trong tiếpnhận lời nói và điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển nhận thức của trẻ
Sự suy giảm trong giao tiếp không lời: Hầu hết những TTK đều có khó khăntrong ngôn ngữ biểu cảm, đa số trẻ không hiểu và đồng thời cũng không biết thể hiện
ra ngoài những hành vi phi ngôn ngữ, điều này thể hiện khá rõ thông qua việc trẻkhông muốn giao tiếp bằng mắt và không biết sử dụng ngón trỏ để chỉ các đồ vật Cụthể là khi muốn điều gì, trẻ không nhìn vào mặt người khác và không sử dụng các tínhiệu cử chỉ để báo cho người khác biết, mà thường đến kéo tay họ đến chỗ bé cần (đốivới trẻ, bàn tay quan trọng hơn khuôn mặt) Trong giao tiếp, nét mặt và tư thế của trẻkhông bình thường, thiếu uyển chuyển trong tư thế, nét mặt vô hồn (vô cảm) Giao tiếp
Trang 20không lời là một kênh giao tiếp hết sức quan trọng của con người, thông qua hình thứcgiao tiếp này, con người có thể hiểu đầy đủ hơn các thông điệp hành vi, thái độ, xúccảm, động cơ,… của người khác Do TTK gặp khó khăn trong hình thức giao tiếp này
sẽ dẫn đến sự hạn chế trong hiểu biết của trẻ về các kỹ năng ứng xử xã hội với ngườikhác
Chậm phát triển ngôn ngữ: Có thể đây là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất đối với cácphụ huynh có con bị tự kỷ, trẻ có biểu hiện mất ngôn ngữ hay trì hoãn ngôn ngữ Ngay
cả khi trẻ có ngôn ngữ thì ngôn ngữ đó cũng có dấu hiệu bất thường: giọng nói đềuđều, không biết biểu cảm qua giọng nói; Không biết nói thầm, nói tiếng gió; Thích độcthoại hoặc không giữ vững cuộc đối thoại; Khó khăn trong việc dùng đại từ nhânxưng; Nhiều khi nói không liên quan đến tình huống giao tiếp, đến môi trường xungquanh; Lời nói tự phát, không có sự khởi đầu khi giao tiếp; Lời nói có khuynh hướnglặp đi lặp lại các từ, đoạn, câu Ngôn ngữ là một thành phần quan trọng trong cấu trúcnhận thức của con người, đặc biệt là tư duy Như vậy, khi TTK có khó khăn trong pháttriển ngôn ngữ sẽ gặp khó khăn trong nhận thức, đặc biệt là nhận thức lý tính
Thiếu nhạy cảm hoặc quá nhạy cảm về mặt giác quan: Ngày nay những chuyêngia dạy TTK rất quan tâm đến giác quan của trẻ Theo quan sát của chúng tôi, hầu hếtTTK ít nhiều đều có vấn đề về giác quan: biểu hiện là việc trẻ hay đưa các đồ vật lênngửi, liếm các vật trẻ cầm trên tay, ăn muối không thấy mặn, ăn chanh không chua,quay tròn lâu không chóng mặt, thích leo trèo cao, thích lộn đầu xuống đất, đập đầuvào tường không biết đau, bịt tai khi nghe thấy âm thanh trong một bài hát hay đoạnquảng cáo,… Do đó mà trị liệu cảm giác (sensory therapy) cho trẻ tự kỷ rất được quantâm hiện nay Đây là một đặc điểm liên quan đến xử lý giác quan ở TTK, điều này sẽảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nhận thức của TTK
Rối loạn về nhận thức: Như vậy, TTK có các rối loạn tâm lý – nhân cách, như:giao tiếp, quan hệ xã hội, hành vi, ngôn ngữ nhận thức… Trên đây là những vấn đề cơbản về đặc điểm tâm lý – nhân cách của trẻ có HCTK và những bất thường này có liên
hệ chặt chẽ tới sự phát triển nhận thức của TTK
Sống khép kín, ngại giao tiếp, cảm xúc buồn, thất vọng và hay tự ái
Gặp khó khăn trong giao tiếp, nhận thức, vận động
Trang 21 Nhu cầu của trẻ tự kỷ:
Được chăm sóc, phục hồi chức năng: chăm sóc và phục hồi chức năng cho trẻ
tự kỷ hiệu quả thì ngoài điều trị y tế, các dịch vụ công tác xã hội trong lĩnh vực chămsóc cũng rất quan trọng Đó là các dịch vụ tư vấn, trị liệu tâm lý, tham vấn, sử dụngngôn ngữ trị liệu, tổ chức trò chơi mang tính chất hướng ngoại và trợ giúp khác tạicộng đồng
Các chính sách xã hội cho trẻ tự kỷ: cần đưa tự kỉ vào danh mục các dạng khuyết tật
để có căn cứ cho việc xây dựng chính sách xã hội; thúc đẩy nghiên cứu xây dựngchính sách đặc thù đối với trẻ tự kỉ và gia đình, trong đó ưu tiên 4 chính sách là bảo trợ
xã hội, hỗ trợ giáo dục, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng và hỗ trợ các nhu cầu vuichơi giải trí Đồng thời, thúc đẩy nhanh việc xác định mức độ khuyết tật và cấp giấyxác định mức độ khuyết tật với trẻ tự kỷ
2.3 Thực trạng dịch vụ công tác xã hội trong hỗ trợ đối tƣợng nghiên cứu:
2.3.1 Các hoạt động cung cấp dịch vụ cho đối tƣợng:
Trong công tác giáo dục:
Tổ chức dạy văn hóa cho trẻ từ mẫu giáo đến hết cấp một phổ thông Bồi dưỡngnăng khiếu, định hướng nghề nghiệp theo năng lực và khả năng của trẻ, dạy nghề :thêu tranh chữ thập, xỏ cườm làm đồ lưu niệm, tạo điều kiện cho các trẻ đủ tuổi trưởngthành hòa nhập vào cộng đồng, bồi dưỡng kỹ năng xã hội và tích lũy vốn từ công việclàm thêm, tổ chức giáo dục giới tính giúp trẻ tự tin vào bản thân.Phối hợp với vật lý trịliệu cùng giáo viên chuyên biệt về ngôn ngữ trị liệu cho các cháu gặp khó khăn về pháttriển ngôn ngữ bao gồm trẻ tự kỷ
Trong công tác y tế:
Khám và điều trị: Các dạng bệnh tại trung tâm thường gặp viêm phổi, viêm mũihọng, viêm tai giữa, lỗ dò tai, viêm Amidan, tim bẩm sinh, động kinh, bại não, rối loạntiêu hóa và hội chứng dạ dày, nhiễm trùng da, nhọt, ghẻ, đau cơ khớp, hen phế quản,kết mạc, đau mắt đỏ luôn được khám và phát thuốc mỗi ngày bởi bác sĩ Đinh CôngTrứ Các bệnh về tâm thần và thần kinh được cấp phát thuốc miễn phí, giám định tâmthần bởi đội ngũ bác sĩ bệnh viện tâm thần Thành Phố Hồ Chí Minh Những trườnghợp bệnh nặng sẽ được chuyển lên bệnh viện tuyến trên như Nhi Đồng 1,2; bệnh việnGia Định
Trang 22Kết hợp nguồn kinh phí từ trung tâm các nhà tài trợ đầu tư trang thiết bị y tếhiện đại như máy monitor theo dõi bệnh nhân, máy SpO2 cầm tay, máy hút đàmThomas lớn, máy hút đàm Thomas cầm tay, máy xông khí dung, máy bơm tiêm tựđộng, máy truyền dịch tự động, bình ôxy các loại, máy tạo oxy gen Phòng ICU điềutrị cách ly chăm sóc tích cực.
Can thiệp phục hồi chức năng: mô hình điều trị, phác đồ điều trị, phục hồi chứcnăng riêng cho mỗi trẻ khuyết tật tại trung tâm gồm: vật lý trị liệu, massge trị liệu, tâm
lý trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, thủy trị liệu, điều hòa cảm giác tại phòng tâm vận độngcủa trung tâm
Trong công tác chăm sóc:
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong nấu nướng
Phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết, tay chân miệng, dịch zika, H5N1,H7N9
Trẻ được chăm sóc đầy đủ dinh dưỡng nhằm phát triển cân đối cả về chiều cao
và cân nặng, tăng cường sức khỏe về thể chất và trí não
Trong công tác tái hòa nhập cộng đồng:
Trung tâm tiến hành liên lạc tìm thân nhân cho trẻ; hướng dẫn gia đình làm thủtục cho trẻ hồi gia
Trước khi trẻ tái hòa nhập cộng đồng, Trung tâm thực hiện công tác tư vấn,tham vấn cho trẻ và gia đình, chuẩn bị tâm lý cho trẻ, giúp gia đình nhận định đánh giáđược những thuận lợi, khó khăn khi trẻ hồi gia
Phối hợp các chuyên viên nước ngoài như Pháp, Anh, Mỹ về tư vấn tâm lýcho trẻ khuyết tật,trẻ đầu vào ,trẻ bị bạo hành ở gia đình khi vảo trung tâm khi bịkhủng hoảng tâm lý v.v
2.3.2 Kết quả hỗ trợ đối tƣợng:
Theo báo cáo tổng kết của cả 03 quý năm 2019, trung tâm đã đạt được nhữngmục tiêu đề ra trước đó và tiếp tục duy trì trong các hoạt động cung cấp dịch vụ chođối tượng:
Trong công tác giáo dục có 75 trẻ khuyết tật được tham gia 7 lớp học chuyênbiệt do trung tâm đang tổ chức gồm: Lớp Hội chứng Down, lớp khuyết tật vận động,lớp thiểu năng trí tuệ, lớp khiếm thị, lớp mầm non, lớp đa dị tật, lớp lao động trị liệu.Ngoài ra, có 43 em học hòa nhập các trường ngoài cộng đồng từ bậc học mầm non đến
Trang 23bậc Trung học phổ thông, học nghề, Cao đẳng, Đại học Lớp võ Bình Định được khaigiảng từ 10/2016 đến nay với 30 em khuyết tật tham gia thường xuyên hàng tuần Tổchức các chuyến tham quan ngoại khóa nâng cao kỹ năng quan sát và giao tiếp nhưkhu du lịch Bình Quới, Phan Thiết, Đà Lạt hằng năm.
Trong công tác y tế: khám và điều trị thành công 775 lượt, đang theo dõi 89 ca.Điều trị cách ly và chăm sóc tích cực cho 57 trẻ tại phòng ICU Điều trị vật lý trị liệu
53 ca tại trung tâm và hỗ trợ điều trị vật lý trị liệu cho 03 trẻ có hoàn cảnh khó khănkhu vực quận Gò Vấp Chích ngừa sởi cho 57 trẻ Uống Vitamin A: 153 trẻ
Trong công tác chăm sóc: Trong công tác phục hồi suy dinh dưỡng, trung tâmthực hiện đủ chế độ ăn của trẻ, thực đơn linh động thay đổi theo thể trạng, đảm bảocung cấp đủ năm nhóm thực phẩm chính Bên cạnh đó duy trì chế độ ăn cho các cháucần chăm sóc đặc biệt (sữa chua, phômai, bánh plan, nước hoa quả) Giám sát quytrình chế biến thực phẩm đảm bảo vệ sinh, quy trình chế biến thức ăn khoa học, bếp ănluôn được trang bị mới phù hợp nhập thực phẩm tại nhà cung cấp uy tín có giấychứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, trích và lưu mẫu đồ ăn hằng ngày, vệ sinh môitrường nguồn nước bằng hệ thống lọc tia cực tím
Trong công tác tái hòa nhập cộng đồng: từ tháng 01-8/2019 giải quyết hồi gia
04 trường hợp và hội nhập cộng đồng 01 trường hợp Sau khi trẻ hồi gia, trung tâm sẽ
cử nhân viên công tác xã hội tới tận nơi để đảm bảo trẻ hòa nhập tốt với môi trườngmới Trẻ đủ tuổi trưởng thành và ra đời sẽ được hỗ trợ vốn và giới thiệu việc làm
Thường xuyên phun thuốc diệt muỗi, diệt chuột tại trung tâm Vệ sinh giường,vật dụng cá nhân, đồ chơi bằng thuốc diệt khuẩn cloramin B
2.3.3 Nhận xét về hoạt động cung cấp dịch vụ của cơ sở:
Điểm mạnh:
Hỗ trợ trẻ khi cần thiết, hướng tới hòa nhập cộng đồng, kỹ năng quản lý tàichính được tự do học tập, tin tưởng vào bản thân và tự tin thể hiện khả năng, hỗ trợgiới thiệu việc làm và định hướng tương lai Trẻ được hưởng chế độ và ưu đãi đầy đủ,đúng quy định Trẻ được điều trị y tế kịp thời Được tư vấn và tham vấn tâm lý khi trẻđược tiếp nhận tại trung tâm, tư vấn khi trẻ bị sang chấn tâm lý đối với trẻ bị bỏ rơi, trẻlang thang, trẻ bị bạo hành và lạm dụng thể xác và tinh thần
Đối với trẻ bình thường và khuyết tật nhẹ thì trẻ biết tự giác nhận thức và biết
tự lập, tự phục vụ bản thân và thích nghi với môi trường mới khá tốt Trẻ biết hỗ trợ