Giáo án sinh học lớp 8" Cấu tạo và chức năng của xương"

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG GHI HĐ 1 : Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của xương - Tranh 8.1 ,8.2 / 29 /sgk - Dựa tranh giáo viên giảng giải cấu tạo một xương dài?. T

TIẾT 8

I ) MỤC TIÊU :

- Học sinh nắm được cấu tạo chung của một xương dài  giải thích sự lớn lên của xương và khả năng chịu lực của xương

- Thành phần hố học của xương  giúp xương đàn hồi và vững chắc

 KỸ NĂNG : Nhận biết , liên hệ thực tế

 THÁI ĐỘ : Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ và giữ gìn xương theo hướng phát triển tốt nhất

II) PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN :

-PHƯƠNG PHÁP : Trực quan , vấn đáp , thảo luận nhóm , giảng giải

_PHƯƠNH TIỆN : Tranh 8.1 ,8.2 ,8.3 ,8.4 / 29 – 30 / sgk

Bảng phụ cấu tạo và chức năng xương dài / 31 /sgk

III) HOẠT ĐỘNGDẠY VÀ HỌC :

KTBC : 1) Điểm khác nhau giữa xương tay và xương chân Điều này có ý nghĩa gì đối với hoạt động

của con người

2) Nêu vai trò của từng loại khớp

_ MỞ BÀI : Các em đã nắm được cấu tạo và chức năng của bộ xương người Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp , xem thành phần hố học của xương như thế nào để thích nghi những chức năng chịu lực , chấn động tác động từ môi trường bên ngồi

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG GHI

HĐ 1 : Tìm hiểu cấu tạo và chức

năng của xương

- Tranh 8.1 ,8.2 / 29 /sgk

- Dựa tranh giáo viên giảng giải cấu

tạo một xương dài

? Theo em xương dài cấu tạo hình

ống , nan xương ở đầu xương xếp

vòng cung có ý nhgiã gì đối với chức

năng nâng đỡ của xương

Dựa vào cấu tạo hình ống của xương

và cấu trúc hình vòm Con người đã

đưa vào kỹ thuật xây dựng đảm bảo độ

bền vững mà tiết kiệm được nhiều

nguyên liệu làm cột trụ , vòm cửa

……

- Học sinh đọc thông tin  /

28 /sgk

- Học sinh thảo luận theo nhóm : xương hình ống có tác dụng làm cho xương nhẹ và vững chắc , còn nan xương xếp vòng cung có tác dụng phân tán lực làm tăng khả năng chịu lực

- Học sinh nhìn vào hình Nêu và chỉ lại các đặc điểm cấu tạo của một xương dài

I)CẤU TẠO CỦA XƯƠNG

1)

C ấu tạo và chức năng của xương dài :

- Kẻ bảng 8.1 /29 /sgk

2) Cấu tạo của xương ngắn

và xương dẹt :

* Màng xương

- * Mô xương cứng

- * Mô xương xốp Giáo vịên giảng kỹ phần chức năng

của xương

? Cấu tạo của một xương dài

? Cấu tạo của đầu xương

? Cấu tạo và chức năng của thân

xương

_ Yêu cầu học sinh thông tin  /29

/sgk và quan sát hình

- Gồm có đầu xương và thân xương

- Gồm có sụn đầu xương  giảm ma sát

- Mô xương xốp có nhiều nan xương P hân tán lực tác động , tạo ô chứa tuỷ đỏ

- Màng xương  to ngang

- Mô xương cứng  chịu lực đảm bảo vững chắc trong khoang xương chứa tuỷ đỏ ơ ûtrẻ

em , tuỷ vàng ở người lớn

- Học sinh quan sát hình 8.3 /sgk - Đọc thông tin  / 29 /sgk

? Hãy quan sát hình và nhận xét

xương dẹt và xương ngắn khác với

xương dài như thế nào

TIỂU KẾT : Xương dài có cấu tạo phù

hợp với chức năng

HĐ 2: Tìm hiểu sự lớn lên và dài ra

của xương

? Xương to ra là nhờ đâu

? Xương dài ra là nhờ vào xương nào

_ Quan sát hình 8.5 /30 /sgk/ mô tả lại

thí nghiệm và chứng minh vai trò của

sụn tăng trưởng

TIỂU KẾT : Tuổi trưởng thành sự

phân chia sụn tăng trưởng không còn

nên không cao Tuy nhiên màng

xương vẫn có khả năng sinh ra tế bào

xương để bồi đắp phía ngồi của thân

xương nên xương lớn lên Trong khi

đó các tế bào huỷ xương , tiêu huỷ

thành trong của ống xương làm cho

khoang xương ngày càng rộng ra

- Xương ngắn và xương dẹt cấu tạo không có hình ống

- Học sinh đọc thông  /29 /sgk _ Các tế bào màng xöông phân chia

- Là do sự phân hố của sụn tăng trưởng ở hai đầu thân xương

- Chú ý B ,C , nằm phía trong sụn tăng trưỏng

- A,D phía ngồi sụn tăng trưởng

II) SỰ TO RA VÀ DÀI RA CỦA XƯƠNG :

- Xương to bề ngang nhờ sự phân chia của các tế bào xương

- Xương dài ra nhờ sự phân chia các tế bào lớp sụn tăng trưởng

HĐ 3: Tìm hiểu thành phần hố học

và tính chất của xương

_ Giáo viên có thể biểu diễn thí

nghiệm Thả thêm 1 xương đùi ếch

vào cốc đựng axit HCl 10 %

? Yêu cầu học sinh quan sát có hiện

tượng gì xảy ra

_ bọt khí đó chính là khí cacbonic

điều đó chứng tỏ trong thành phần của

xương có muối cacbonat , khi tác dụng

với axit sẽ giải phóng khí cacbonic

 Sau đó rửa xương trong cốc

nước lả đưa cho học sinh kiểm

tra độ mềm dẻo của xương

Đốt xương trên ngọn lửa đèn cồn ,

khi hết khói đưa cho học sinh bóp rồi

thả vào axit HCl

? Quan sát có hiện tương gì xảy ra

? Nhận xét và giải thích

? Ngâm xương trong axit để làm gì

? Đốt xương thì phần nào bị cháy

? Tại sao người già xương dễ gãy và

giòn

TIỂU KẾT : Thành phần hố học của

xương gồm có chất hữu cơ và chất vô

cơ

_học sinh quan sát và theo dõi thí nghiệm

_ có bọt khí nổi lên

_ xương mềm và dẻo

- xương dòn và gãy vụn _ không có bọt khí nổi lên

- làm tan lượng muối khống có trong xương

- cốt giao cháy hết

- Xương người già nhiều muối khống nhưng ít cốt giao

III) THÀNH PHẦN HỐ HỌC VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG :

_ Xương gồm 2 thành phần chính là cốt giao ( xương mềm , dẻo ) và muối khống ( xương cứng , rắn )

_ Thành phần hố học của xương thay đổi theo tuổi

CỦNG CỐ :

1) Xương dài có cấu tạo như thế nào ?

2) Hãy phân tích cấu tạo cũa xương dài phù hợp với chức năng của nó ?

3) Nhờ đâu xương dài ra và lớn lên bề ngang ?

DẶN DÒ :

 Học bài , làm bài tập trong sgk , soạn bài 9

 Trả lời câu hỏi trong sgk:

1) 1B , 2G , 3D , 4E , 5A

2) Thành phần hữu cơ là chất kết dính và đảm bảo tính đàn hồi Thành phần vô cơ : canxi và phôtpho làm tăng độ cứng rắn của xương Nhờ vậy xương vững chắc là cột trụ của cơ thể 3) Khi hầm xương bò , lợn … Chất cốt giao bị phân huỷ , vì vậy nước hầm xương sánh và ngọt, phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao nên xương bở