Bài giảng slide phương pháp số _ bài 04 _nội suy đa thức
Trang 1PHƯƠNG PHÁP SỐ
Bài 4 Nội suy đa thức
Trang 2Bài toán nội suy đa thức
1
Sự duy nhất và sai số của
đa thức nội suy
Trang 3Bài toán nội suy đa thức
Bài tập: Tìm hàm số 𝑦𝑦 = 𝑓𝑓 𝑥𝑥 thỏa mãn: nếu
𝑥𝑥 = 0 thì 𝑦𝑦 = 1; nếu 𝑥𝑥 = 1 thì 𝑦𝑦 = 1; nếu 𝑥𝑥 = 2 thì 𝑦𝑦 = 4
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 4Bài toán nội suy đa thức
Trang 5Bài toán nội suy đa thức
Cho: 𝑦𝑦 là đại lượng phụ thuộc vào 𝑥𝑥, và
Trang 6Bài toán nội suy đa thức
Cho: 𝑦𝑦 là đại lượng phụ thuộc vào 𝑥𝑥, và
Hỏi:
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 7Bài toán nội suy đa thức
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
với 𝑥𝑥0 < 𝑥𝑥1 < ⋯ < 𝑥𝑥𝑛𝑛
Trang 8Bài toán nội suy đa thức
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
bài toán nội suy đa thức
Trang 9Bài toán nội suy đa thức
1
Sự duy nhất và sai số của đa thức nội suy
Trang 10Sự duy nhất của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
bậc không quá 𝑛𝑛 và đi qua 𝑛𝑛 + 1 điểm cho
Trang 11Sự duy nhất của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
,
n n
n n
Trang 12Sự duy nhất của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
1
n n
Trang 13Sự duy nhất của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
i j n n
Trang 14Sự duy nhất của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
bậc không quá 𝑛𝑛 và đi qua 𝑛𝑛 + 1 điểm cho
Hỏi: khi nào thì bậc là 𝑛𝑛, khi nào thì bậc nhỏ
hơn 𝑛𝑛?
Trang 15Sai số của đa thức nội suy
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 16Bài toán nội suy đa thức
1
Sự duy nhất và sai số của đa thức nội suy
Trang 17Phương pháp nội suy Lagrange
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
𝑥𝑥1, 𝑦𝑦1 , ⋯ 𝑥𝑥𝑛𝑛, 𝑦𝑦𝑛𝑛
Trang 18Phương pháp nội suy Lagrange
Phương pháp Lagrange: Tìm đa thức có dạng
Trang 19Phương pháp nội suy Lagrange
Đa thức thỏa mãn các tính chất trên
Trang 20Phương pháp nội suy Lagrange
Ví dụ: tìm đa thức nội suy đi qua các điểm
Tìm giá trị của 𝑦𝑦 tại 𝑥𝑥 = 1,5
Trang 21Phương pháp nội suy Lagrange
Ví dụ: tìm đa thức nội suy đi qua các điểm
Trang 22Phương pháp nội suy Lagrange
Ví dụ: tìm đa thức nội suy đi qua các điểm
Trang 23Phương pháp nội suy Lagrange
Trang 24Nhược điểm của phương pháp nội suy Lagrange
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Thực hiện 𝑘𝑘 + 1 quan sát → dựng đa thức 𝑃𝑃𝑘𝑘 𝑥𝑥
Thực hiện thêm 𝑚𝑚 quan sát → dựng đa thức
𝑃𝑃𝑘𝑘+𝑚𝑚 𝑥𝑥
Đa thức 𝑃𝑃𝑘𝑘 𝑥𝑥 không giúp ích gì cho việc xây dựng
𝑃𝑃𝑘𝑘+𝑚𝑚 𝑥𝑥 (thêm 1 điểm quan sát vào ví dụ vừa xét
và so sánh cách xây dựng đa thức)
Mong muốn: 𝑃𝑃𝑘𝑘+𝑚𝑚 𝑥𝑥 = 𝑃𝑃𝑘𝑘 𝑥𝑥 + 𝑛𝑛 𝑥𝑥
Trang 25Bài toán nội suy đa thức
1
Sự duy nhất và sai số của đa thức nội suy
Trang 26Phương pháp nội suy Newton
Khái niệm sai phân
Ý tưởng của phương pháp Newton
Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Trang 27Sai phân
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Định nghĩa: Cho 𝑓𝑓 𝑥𝑥 , số gia của 𝑥𝑥 là ℎ = ∆𝑥𝑥
Khi đó, số gia tương ứng trên 𝑓𝑓 𝑥𝑥 là:
Trang 29Tính sai phân tiến
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 30Tính sai phân tiến
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 31Tính sai phân lùi
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 32Tính sai phân lùi
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 33Phương pháp nội suy Newton
Khái niệm sai phân
Ý tưởng của phương pháp Newton
Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Trang 34Ý tưởng của phương pháp Newton
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Ý tưởng: tìm đa thức nội suy 𝑃𝑃𝑛𝑛 𝑥𝑥 có bậc không quá 𝑛𝑛 và có dạng:
trong đó
là đa thức nội suy của mẫu
Trang 35Ý tưởng của phương pháp Newton
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 38Phương pháp nội suy Newton
Khái niệm sai phân
Ý tưởng của phương pháp Newton
Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Trang 39Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 40Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
y y a h
y a
h
∆
Trang 41Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 42Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 43Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 44Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Ví dụ: tìm đa thức nội suy đi qua các điểm
Trang 45Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 46Phương pháp nội suy Newton
Khái niệm sai phân
Ý tưởng của phương pháp Newton
Trường hợp các mốc quan sát cách đều
Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Trang 47Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
i i i
i i
y y y
x x
+ +
x x
+ +
Trang 48Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
=
Trang 49Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Ví dụ: tìm đa thức nội suy đi qua các điểm
Trang 50Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 51Trường hợp các mốc quan sát không cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 52HẾT Phần 1
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Phần 2:
Cài đặt thuật toán
Trang 53Tính giá trị của đa thức nội suy Lagrange
1
Tính giá trị của đa thức nội suy
Newton
2
Tính hệ số của đa thức nội suy
Newton khi mốc cách đều
3
Tính hệ số của đa thức nội suy
Newton khi mốc không cách đều 4
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 54Tính giá trị đa thức Lagrange
res += (vy[i]*h);
}
return res;
}
Trang 55Tính giá trị của đa thức nội suy
Tính hệ số của đa thức nội suy
Newton khi mốc cách đều
3
Tính hệ số của đa thức nội suy
Newton khi mốc không cách đều 4
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 56Tính giá trị đa thức Newton
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 57Tính giá trị đa thức Newton
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Tính giá trị đa thức:
double PoliNewtonCalcValue(t_vector vx, t_vector a, int n, double x){
Trang 58Tính giá trị của đa thức nội suy Lagrange
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
Trang 59i h
∆
=
Trang 60Tính hệ số khi mốc cách đều
yn
yn-1
yn-2
n-2
1 0
Trang 612 1
0
Trang 62Tính hệ số khi mốc cách đều
Kết quả:
void PoliNewtonCalcFwdDif(t_vector vx,
t_vector vy, int n, t_vector fd){
for(int j=0; j<n; j++) fd[j] = vy[j];
for(int i=1; i<=n; i++){ //SFT cấp i
for(int j=n; j>=i; j )
2 1
0
Trang 632 1
0
Trang 64Tính giá trị của đa thức nội suy
Tính hệ số của đa thức nội suy
Newton khi mốc cách đều
Trang 65Tính hệ số khi mốc không cách đều
Phương pháp số - Bài 6: Nội suy đa thức
=
Trang 66Tính hệ số khi mốc không cách đều
yn
yn-1
yn-2
n-2
1 0
Trang 67Tính hệ số khi mốc không cách đều
2 1
0
Trang 68Tính hệ số khi mốc không cách đều
Kết quả:
void PoliNewtonCalcDivDif (t_vector vx,
t_vector vy, int n, t_vector dd){
for(int j=0; j<n; j++) dd[j] = vy[j];
for(int i=1; i<=n; i++){ //TSF cấp i
for(int j=n; j>=i; j )
dd[j] = (dd[j]-dd[j-1])/(x[j]-x[j-i]); }
2 1
0
Trang 70Bài tập