BÀI GIẢNG xây dựng, thực hiện và đánh giá CHÍNH SÁCH Y TẾ

BÀI GIẢNG xây dựng, thực hiện và đánh giá CHÍNH SÁCH Y TẾ NỘI DUNG: 1.Trình bày được các nguyên tắc và các bước của quá trình xây dựng CSYT. 2. Giải thích được vai trò và các yếu tố đảm bảo việc thực thi thành công CSYT. 3. Phân tích được một số yêu cầu, mô hình và sử dụng kết quả đánh giá CSYT.

XÂY DỰNG , THỰC HIỆN VÀ

Đánh giá chính sách y tế

Mục tiêu

của quá trình xây dựng CSYT

bảo việc thực thi thành công CSYT.

sử dụng kết quả đánh giá CSYT.

XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH Y TẾ

Mục đích của xây dựng CSYT

• Xây dựng CS là giai đoạn đầu tiên có ý

nghĩa quyết định đối với toàn bộ quá trình chính sách

– Đáp ứng đòi hỏi của sự phát triển.

– Xác định cơ hội và những vấn đề cần giải

quyết.

– Hiện thực hóa triển vọng, khắc phục nguy cơ

Nguyên tắc xây dựng CSYT

đất nước

trong nước và quốc tế

công nghệ

6

Bước 1: LỰA CHỌN VẤN ĐỀ CSYT

• Căn cứ lựa chọn vấn đề CSYT

– Trở thành mâu thuẫn ngày càng gay gắt

hoặc trở thành vật cản đối với sự phát triển của, đơn vị, khu vực,

– Quan tâm lo lắng của nhiều người có ảnh

hưởng tiêu cực đến sự phát triển của đơn

vị, khu vực, … – Có nhiều khả năng trở thành nguy cơ trong

tương lai

Bước 2: ĐƯA VÀO CHƯƠNG TRÌNH NGHỊ SỰ VỀ CSYT

nghị sự là các chủ đề, vấn đề mà các

quan chức Chính phủ và các bên liên

quan thể hiện sự quan tâm nghiêm túc tại một thời điểm nào đó

8

Vấn đề

Chính sách (Giải pháp )

Chính trị (Ý chí chính trị)

Không thay đổi Không thay đổi

Không thay đổi

Không thay đổi

Mô hình 3 dòng của Kingdon

Hành động

Bước 3: XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU CSYT

 Hướng vào mục tiêu tổng thể

 Tính cấp thiết

 Tính hiện thực

 Cân nhắc lợi, hại

10

Bước 4: XÂY DỰNG GIẢI PHÁP CSYT

chúng ta trả lời được câu hỏi phải làm gì

để thực hiện mục tiêu?

giúp chúng ta trả lời được câu hỏi thực hiện mục tiêu bằng gì?

CƠ SỞ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP CSYT

CƠ SỞ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP CSYT

Bước 5: THÔNG QUA CSYT

lên cơ quan có thẩm quyền

hành đánh giá, thảo luận, bàn bạc, xem xét

hóa chính sách thông qua ban hành các văn bản quy phạm pháp luật)

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH Y TẾ

Xây dựng chính sách &

Chiến lược

Loại bỏ những Rào cản

Huy động Lãnh đạo

Kế hoạch Hành động

Huy động Nguồn lực

Thực hiện Chiến lược

Theo dõi

& Đánh giá

Thang đo &

Chỉ số đánh giá

Hành động Quá trình

chính sách

Thực hiện CSYT là gì?

 Đưa chính sách áp dụng vào thực tiễn đời sống

 Một CSYT chỉ trở thành hiện thực khi nó được thực

hiện nhằm:

 Đạt được mục tiêu mà chính sách đề ra

 Đem lại những lợi ích (trực tiếp hoặc gián tiếp) cho sức

khỏe ở một địa bàn nhất định.

• “Chính sách, chủ trương đúng mới chỉ là một, quyết

tâm thực hiện phải là mười và giải pháp để thực hiện chính sách là một trăm”

(Hồ Chí Minh)

19

Thực hiện chính sách là gì?

• Tổ chức thực hiện CS vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật

• Giải pháp thực hiện phải cụ thể phù hợp với

điều kiện VH-XH-KT ở mỗi địa phương

• Người hưởng lợi từ chính sách và những người

có liên quan cần phải được tham gia vào việc thực hiện chính sách

MỤC TIÊU CỦA CSYT MỚI XÂY DỰNG

Thực hiện CSYT

Thực hiện chính sách là gì?

dựa trên lý trí, mệnh lệnh, quản lý theo chiều dọc từ trên xuống dưới.

bảo sự tự giác và tham gia một cách tích cực của những người triển khai.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến

thực thi CSYT

Thảo luận nhóm (5 phút):

Liệt kê các yếu tố mà nhóm cho rằng

có ảnh hưởng đến việc thực thi CSYT

23

Một số yếu tố ảnh hưởng đến

thực thi CSYT

Bản chất của vấn đề cần giải quyết

•Là vấn đề đơn giản: Đã có kiến thức và công nghệ, không cần đến các nguồn lực mới.

•Chính sách đưa ra sự thay đổi ít so với hiện trạng: Thay đổi dần dần nên dễ được đồng ý hơn, nguy cơ mắc sai sót

ít, cần lượng thông tin ít hơn, nguồn lực cần ít hơn.

•Mức độ cộng tác giữa các lĩnh vực: mức độ liên ngành

càng nhiều càng làm phức tạp quá trình, người thực thi

khó kiểm soát nhiều hơn việc điều hành.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến

thực thi CSYT

lẫn lộn, hiểu sai có thể dẫn đến chậm trễ, tranh cãi và mâu thuẫn

tạp trong thực thi

• Thời gian thực thi chính sách: ngắn sẽ ít khả

năng phải đương đầu với sự phản đối, thay đổi lãnh đạo…

25

Một số yếu tố ảnh hưởng đến

thực thi CSYT

2 Phổ biến, tuyên truyền về chính sách: Phổ biến càng tốt thì

càng thuận lợi trong triển khai

Bộ máy tổ chức thực hiện: cơ cấu, cơ chế và nhân lực.

Nguồn lực tài chính

Sự tham gia của “người dân”

“Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng

xong”

Chiến lược thực hiện chính sách

Một số bước cần chú ý trong xem

xét việc thực thiện chính sách

Bước 1: Liên kết các bên liên quan

Bước 2: Xây dựng kế hoạch

triển khai

Ai, Cái gì, Khi nào, Ở đâu và Tại sao?

• Đưa CSYT đến với nơi cần triển khai

• Mô tả cụ thể CSYT sẽ thực hiện như thế nào

• Xác định ai chịu trách nhiệm, ai sẽ thực hiện, điều gì cần thực hiện và khi nào

Bước 3: Phổ biến chính sách Y tế

mọi người về CSYT và có thể mang lại

những hỗ trợ để thực hiện CSYT

▫Trước khi triển khai

▫Trong và sau khi thực hiện

31

Bước 4 Rà soát các khâu chuẩn bị

 Huy động vốn

 Nhân lực

 Trang thiết bị

 Hợp đồng & Đấu thầu

 Kế hoạch triển khai

 Kế hoạch giải quyết những vấn đề phát sinh (nếu lường trước được).

33

Bước 5: Theo dõi & Đánh giá CSYT

▫Thường xuyên xem xét các hoạt động

▫Thực hiện thu thập thông tin cơ bản

▫Quyết định tần suất theo dõi

▫Xác định ai sẽ theo dõi cái gì?

▫Thực hiện đánh giá

▫Sử dụng kết quả tổng hợp được (hình thành

Công bố kết quả thực hiện CSYT

• Khi hoàn thành mục tiêu ngắn hạn hay dài

• Khuyến khích và khen thưởng

• Sự công nhận kết quả có thể giúp động

viên cán bộ, viên chức, người lao động

• Điều chỉnh CSYT nếu cần thiết

35

Những yếu tố đảm bảo thực hiện thành công CSYT ở Việt Nam

1 Phải đúng, hợp lòng “dân”, đáp ứng nhu cầu cấp thiết

và thực tế của “người dân”

2 Phải được thể hiện bằng những chương trình kế

hoạch cụ thể, có mục tiêu, giải pháp rõ ràng, không

chung chung.

3 Có chuyên trách chỉ đạo, điều hành thực hiện chính

sách - Cán bộ là khâu quyết định

4 Có nguồn lực đầu tư (nhân lực, vật lực, tài lực) tương

xứng với các mục tiêu của CSYT.

Những yếu tố đảm bảo thực hiện thành công CSYT ở Việt Nam

5 Có sự giám sát hỗ trợ thường xuyên và sự phối hợp liên

bộ phận, liên ngành

6 Có sự tham gia tích cực của “quần chúng”.

7 Đảm bảo trao đổi thông tin từ trên xuống và từ dưới lên

8 Chỉ đạo sâu sát của hệ thống quan lý các cấp và hỗ trợ

của các tổ chức trong và ngoài đơn vị, tổ chức, quốc gia.

37

ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH Y TẾ

MỤC ĐÍCH CỦA ĐÁNH GIÁ CSYT

 Thu thập và phân tích thông tin, phản hồi từ quá

trình thực thi và sự hưởng lợi của đối tượng so với mục tiêu của CSYT

 Để thực thi tốt hơn hoặc rút ra các kinh nghiệm

cần thiết cho quá trình CSYT tương lai

 Đánh giá CSYT không chỉ là để tìm ra cái sai,

cái không ổn

39

MỤC ĐÍCH CỦA ĐÁNH GIÁ CSYT

các cá nhân

khăn nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả CSYT

ĐÁNH GIÁ CSYT

 Đánh giá tiến độ (Formative)

 Đánh giá cuối kỳ (Summative)

CÁC MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ

1 Mô hình đánh giá, đối chiếu với mục tiêu

chính sách y tế.

2 Mô hình đánh giá phân tích so sánh trước

sau việc thực thi chính sách y tế.

3 Mô hình đánh giá phân tích so sánh trước,

sau với đối chứng trong việc thực hiện các chính sách y tế.

CSYT Mục tiêu

CSYT

Thực thi CSYT

Thu thập số liệu khi kết thúc

Đối chiếu với mục tiêu

KẾT LUẬN ĐÁNH

GIÁ CSYT

Mô hình đánh giá - đối chiếu với mục tiêu CSYT

CSYT Mục tiêu CSYT

Thực thi CSYT

Thu thập

số liệu sau khi thực thi CSYT

Thu thập số liệu cơ bản trước khi thực thi CSYT

So sánh số liệu trước sau

thực thi CSYT

ĐÁNH GIÁ PHÂN TÍCH

SO SÁNH TRƯỚC SAU TRIỂN KHAI CSYT

Các đối tượng tham gia đánh giá

Chọn ngẫu nhiên hoăc chọn chủ đích

Các chỉ số đánh giá trước triển khai CSYT

Thực thi CSYT

Các chỉ số đánh giá sau can

thiệp băng CSYT

Chỉ số đánh giá (trước)

cùng thời kỳ

Chỉ số đánh giá (sau) cùng thời kỳ

Không triển khai can thiệp bằng CSYT

SO SÁNH

SO

SÁNH

SO SÁNH

ĐÁNH GIÁ

Mô hình đánh giá so sánh trước - sau với đối chứng

CÁC DỮ LIỆU DÙNG CHO ĐÁNH GIÁ

 Các khảo sát trước và sau triển khai CSYT

 Phản hồi từ các đối tượng chịu ảnh hưởng

của CSYT.

 Phản hồi từ các nhóm liên quan và những

người có quan tâm.

 So sánh với các CSYT tương tự tại các đơn

vị, tổ chức, địa phương,… trong từng lĩnh vực.

PHÂN TÍCH VÀ SỬ DỤNG KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CSYT

4 Sử dụng kết quả đánh giá.

48

Tóm tắt

Phân tích các nguyên tắc và các bước trong:

Đánh giá chính sách y tế