Giai cấp công nhân Việt Nam chịu 3 tầng áp bứcđế quốc, phong kiến, tư sản bản xứ, có quan hệ gắn bó với nông dân, có truyền thống yêu nước, sớm chịu ảnh hưởng của trào lưu cách mạng vô s
Trang 1
LỊCH SỬ VIỆT NAM
Câu 1: Nêu những tác động của tình hình thế giới đến Việt Nam sau Chiến tranh
thế giới thứ nhất?
-Sau chiến tranh thế giới thứ I, trật tự Vecxai-Oasinhtơn được thiết lập có lợi cho các nước thắng trận trong đó có Pháp
-Sau chiến tranh Pháp bị thiệt hại nặng nề cả người và vật chất
-Năm 1917 cách mạng tháng Mười Nga thành công, Quốc tế cộng sản thành lập(1919), nhiều đảng cộng sản ở các nước tư bản và thuộc địa ra đời…ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách mạng thế giới
Trong bối cảnh đó, Pháp tiền hành khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Đông Dương
Những chuyển biến mới của tình hình thế giới có ảnh hưởng lớn đến phong trào giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Câu 2: Trình bày bối cảnh lịch sử Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ
hai ở Đông Dương?
-Sau chiến tranh thế giới thứ I, trật tự Vecxai-Oasinhtơn được thiết lập có lợi cho các nước thắng trận trong đó có Pháp
-Sau chiến tranh Pháp bị thiệt hại nặng nề cả người và vật chất
-Năm 1917 cách mạng tháng Mười Nga thành công, Quốc tế cộng sản thành lập(1919), nhiều đảng cộng sản ở các nước tư bản và thuộc địa ra đời…ảnh hưởng mạnh mẽ đến cách mạng thế giới
Trong bối cảnh đó, Pháp tiền hành khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Đông Dương
Câu 3: Trình bày chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp ở
-Trong nông nghiệp: Pháp đầu tư nhiều nhất, chủ yếu cho đồn điền cao su
-Trong công nghiệp: tập trung khai thác mỏ và một số ngành chế biến
-Thương nghiệp: có bước phát triển mới, Pháp nắm độc quyền, nhất là ngoại thương.-Giao thông vận tải: được mở rộng để phục vụ việc khai thác, hệ thống đường sắt, thủy,
bộ được mở rộng, đô thị mọc lên ngày càng nhiều
-Pháp tăng thuế để tăng ngân sách Đông Dương Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy kinh tế Đông Dương
*Nhận xét:
-Pháp hạn chế phát triển công nghiệp nặng
Trang 2-Những chính sách khai thác chủ yếu nhằm vơ vét bóc lột, phục vụ lợi ích của tư bản Pháp, kìm hãm sự phát triển của thuộc địa.
Câu 4: Trình bày những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam
dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp?
a.Sự chuyển biến về kinh tế.
-Kinh tế của tư bản Pháp ở Đông Dương có bước phát triển mới, có đầu tư kỹ thuật và nhân lực, song rất hạn chế
-Do chính sách kìm hãm của thực dân Pháp mà kinh tế Việt Nam phát triển mất cân đối,lạc hậu, lệ thuộc vào tư bản Pháp
b.Xã hội : các giai cấp xã hội ở Việt Nam có những biến chuyển mới:
-Giai cấp địa chủ: tiếp tục bị phân hóa Một bộ phận không nhỏ trung, tiểu địa chủ có tinh thần dân tộc chống Pháp và tay sai
-Giai cấp nông dân: bị đế quốc, phong kiến tước đoạt hết ruộng đất, bị bần cùng hóa
Họ căm thù đế quốc, phong kiến sâu sắc, là lực lượng cách mạng to lớn
-Giai cấp tư sản: số lượng ít, bị tư bản Pháp chèn ép, thế lực kinh tế yếu, dần phân hóa thành hai bộ phận:
+Tư sản mại bản có quyền lợi gắn với đế quốc nên câu kết chặt chẽ với chúng
+Tư sản dân tộc có khuynh hướng kinh doanh độc lập, ít nhiều có tinh thần dân tộc dân chủ
-Giai cấp tiểu tư sản phát triển nhanh về số lượng, có tinh thần dân tộc chống Pháp và tay sai
Bộ phận học sinh, sinh viên, trí thức thường nhạy cảm với thời cuộc, hăng hái đấu tranh
vì độc lập tự do
-Giai cấp công nhân ngày càng phát triển, năm 1929 có 22 vạn người Giai cấp công nhân Việt Nam chịu 3 tầng áp bức(đế quốc, phong kiến, tư sản bản xứ), có quan hệ gắn bó với nông dân, có truyền thống yêu nước, sớm chịu ảnh hưởng của trào lưu cách mạng vô sản nên nhanh chóng vươn lên trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Mâu thuẫn xã hội diễn ra sâu sắc, chủ yếu là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với thực dân Pháp và phản động tay sai
Câu 5: Nêu những hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và
một số người Việt Nam sống ở nước ngoài trong những năm 1920-1925?
1.1.Phan Bội Châu.
-Từ 1913 đến 1917 bị giới quân phiệt Trung Quốc bắt giam Sau khi được trả tự do, ánhsáng cách mạng tháng Mười đến với Phan Bội Châu như luồng ánh sáng mới
-6-1925 Phan Bội Châu bị bắt và bị đưa về an trí tại Huế
1.2 Phan Châu Trinh.
-Năm 1922, nhân dịp vua Khải Định sang Pháp dự hội chợ thuộc địa, ông viết “thất điều thư” vạch bảy tộ của Khải Định
-1925 về nước tiếp tục hoạt động theo đường lối cũ
1.3 Tại Trung Quốc.
-Nhóm thành viên yêu nước: Lê Hồng Sơn, Hồ Tùng Mậu…thành lập tổ chức Tâm tâm xã
-6-1924 tiếng bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái gây tiếng vang lớn
Trang 3Câu 6: Nêu những nét chính về hoạt động của tư sản, tiểu tư sản trong những năm
1920-1925?
1 Tư sản.
-Đấu tranh tẩy chay hàng ngoại, dung hàng nội
-1923 địa chủ, tư sản đấu tranh chống độc quyền cảng Sài Gòn và xuất khẩu gạo Nam
Kỳ của tư bản Pháp
-1923 địa chủ, tư bản Nam kỳ thành lập Đảng lập hiến
2.Tiểu tư sản.
-Hoạt động sôi nổi.Một số tổ chức chính trị thành lập như Hội phục Việt…; nhiều tờ
báo tiến bộ ra đời như Chuông rè, An Nam trẻ …
-Sự kiện tiêu biểu: đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu và để tang Phan Châu Trinh
Câu 7: Trình bày những hoạt động yêu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong thời
-1920 Người đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lê Nin, khẳng
định con đường giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản
-12-1920 người dự Đại hội Tua của Đảng xã hội Pháp, bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế cộng sản và trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên
-1921 lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa, ra báo Người cùng khổ Người còn viết bài cho báo Nhân đạo, Đời sống công nhân và viết Bản án chế độ thực dân Pháp.
-1923 Người đến Liên Xô dự Hội nghị quốc tế nông dân và Đại hội lần V của Quốc tế cộng sản
-1924 Người về Quảng Châu(Trung Quốc) tuyên truyền, xây dựng tổ chức cách mạng giải phóng dân tộc cho nhân dân Việt Nam
BÀI 13: PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ 1930.
1925-Câu 1: Trình bày sự ra đời và hoạt động của các tổ chức: Hội Việt Nam cách mạng
thanh niên, Tân Việt cách mạng đảng?
1 Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.
a Hoàn cảnh ra đời.
-1924 Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu(Trung Quốc) liên lạc với những người Việt Nam yêu nước trong tổ chức Tâm tâm xã Người chọn một số thanh niên tích cực trong Tâm tâm xã lập ra Cộng sản đoàn
-6-1925 Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên nhằm lãnh đạoquần chúng đấu tranh đánh đổ đế quốc và tay sai
Trang 4-Mở lớp huấn lyện chính trị đào tạo chiến sỹ cách mạng đưa về nước hoạt động.
-Ra tuần báo Thanh niên làm cơ quan ngôn luận của Hội.
-1927 các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tập hợp in thành cuốn Đường kách mệnh -Báo Thanh niên và Đường kách mệnh chỉ rõ đường lối cách mạng giải phóng dân tộc ở
Việt Nam, vũ trang lý luận cho cán bộ của Hội để tuyên truyền vào trong nước
-Xây dựng tổ chức cơ sở ở trong nước:
+1928 thực hiện chủ trương “Vô sản hóa” đưa hội viên vào nhà máy nâng cao ý thức
chính trị cho công nhân
+1929 Hội có 1700 hội viên
-1928-1929 phong trào công nhân phát triển mạnh ở các trung tâm kinh tế-chính trị Cáccuộc bãi công có sự liên kết giữa các nghành, địa phương thành phong trào chung
Câu 2: Trình bày những nét chính về tổ chức Việt Nam Quốc dân đảng và cuộc khởi
nghĩa Yên Bái?
*Sự ra đời.
-25-12-1927 Việt Nam quốc dân đảng được thành lập Đây là chính đảng yêu nước, đại
biểu cho tư sản dân tộc Việt Nam
-Lãnh đạo: Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính…
*Hoạt động
-Tư tưởng chính trị theo nguyên tắc: “Tự do-Bình đẳng-Bác ái”
-Biện pháp tiến hành cách mạng bằng bạo lực
-Địa bàn chủ yếu ở một số địa phương Bắc Kỳ
*Khởi nghĩa Yên Bái.
Trang 5-2-1929 Việt Nam quốc dân đảng tổ chức ám sát tên trùm mộ phu Badanh ở Hà Nội Thực dân Pháp nhân đó khủng bố dã man, lãnh đạo Quốc dân đảng quyết định dốc toàn lựcthực hiện cuộc bạo động cuối cùng.
-9-2-1930 khởi nghĩa nổ ra ở Yên Bái, ở Hà Nội có ném bom phối hợp Thực dân Pháp tập trung quân đàn áp cuộc khởi nghĩa
Câu 3: Trình bày sự ra đời của các tổ chức cộng sản ở Việt Nam năm 1929 và ý
nghĩa của nó?
a.Hoàn cảnh lịch sử.
-1929 phong trào dân tộc dân chủ phát triển mạnh trong đó khuynh hướng vô sản chiếm ưu thế đặt ra yêu cầu phải có một chính đảng của giai cấp vô sản để kịp thời đưa cách mạng Việt Nam tiến lên những bước mới
-Tháng 3-1929, những hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Bắc
Kỳ lập chi bộ cộng sản đầu tiên ở số nhà 5D phố Hàm Long, Hà Nội
b Quá trình ra đời, hoạt động của 3 tổ chức cộng sản.
-Tháng 5-1929, tại Đại hội toàn quốc lần thứ nhất của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, đoàn đại biểu Bắc Kỳ đề nghị thành lập một Đảng cộng sản song không được chấp nhận nên đã bỏ về nước
-Tháng 6-1925, đạo biểu các tổ chức cộng sản ở Bắc Kỳ thành lập Đông Dương cộng sản đảng, bầu ban chấp hành trung ương lâm thời, thông qua tuyên ngôn, điều lệ của Đảng.
-Tháng 8-1929 những hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở tổng
-Đây là bước chuẩn bị trực tiếp cho việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
Câu 4: Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung và ý nghĩa của Hội nghị thành lập
Đảng cộng sản Việt Nam?
a Hoàn cảnh triệu tập hội nghị.
-Cuối 1929, phong trào công nhân và yêu nước phát triển mạnh trong đó công nhân trở thành lực lượng tiên phong
-3 tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời nhưng hoạt động riêng rẽ làm phong trào có nguy cơ bị chia rẽ lớn Yêu cầu đặt ra là phải có một chính đảng thống nhất trong cả nước.-6-1-1930, Nguyễn Ái Quốc với cương vị là phái viên của Quốc tế cộng sản triệu tập hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tại Cửu Long(Hương Cảng, Trung Quốc).Tham dự hội nghị có đại biểu Đông Dương cộng sản đảng và An Nam cộng sản đảng
Trang 6b Nội dung hội nghị.
-Tại Hội nghị, Nguyễn Ái Quốc đã phê phán những quan điểm sai lầm của các tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ
-Hội nghị nhất trí thống nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam
-Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắt tắt của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn
thảo Đó là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam
-Ban chấp hành trung ương lâm thời của Đảng được thành lập
-Ngày 24-2-1930, theo đề nghị của Đông Dương cộng sản liên đoàn, tổ chức này gia nhập Đảng cộng sản Việt Nam
c Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam.
-Chiến lược cách mạng: tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản
-Nhiệm vụ cách mạng: đánh đổ đế quốc Pháp, phong kiến, tư sản phản cách mạng, làm cho nước Việt Nam độc lập
-Lực lượng cách mạng: công nhân, nông dân, tiểu tư sản trí thức.Với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản dân tộc thì lợi dụng hoặc trung lập họ Bộ phận nào ra mặt phản cáchmạng thì phải hết sức đánh đổ
-Lãnh đạo cách mạng: Đảng cộng sản Việt Nam
-Vị trí: cách mạng phải liên minh với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới
Đây là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo, là cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng dắn, sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp, phù hợp thực tiễn lịch sử Việt Nam Độc lập dân tộc và tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh này
2.Ý nghĩa: Hội nghị đã thống nhất được các tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt
Nam Hội nghị mang tầm vóc của một Đại hội thành lập Đảng
Câu 5: Trình bày nội dung cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt
Nam?
Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng cộng sản Việt Nam.
-Chiến lược cách mạng: tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản
-Nhiệm vụ cách mạng: đánh đổ đế quốc Pháp, phong kiến, tư sản phản cách mạng, làm cho nước Việt Nam độc lập
-Lực lượng cách mạng: công nhân, nông dân, tiểu tư sản trí thức.Với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản dân tộc thì lợi dụng hoặc trung lập họ Bộ phận nào ra mặt phản cáchmạng thì phải hết sức đánh đổ
-Lãnh đạo cách mạng: Đảng cộng sản Việt Nam
-Vị trí: cách mạng phải liên minh với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới
Ý nghĩa: đây là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo,
là cương lĩnh giải phóng dân tộc đúng đắn, sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp, phù hợp thực tiễn lịch sử Việt Nam Độc lập dân tộc và tự do là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh này
Câu 6: Nêu ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam?
Trang 7-Là kết quả của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở Việt Nam, là sự lựa chọn của lịch sử.
-Là sản phẩm tất yếu của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước
-Tạo ra bước ngoặt trong lịch sử cách mạng Việt Nam:
+Từ đây cách mạng Việt Nam có đường lối đúng đắn, khoa học, sáng tạo
+Là bước chuẩn bị đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam
+Cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới
Câu 7: Tại sao nói Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặt lịch sử vĩ đại của
cách mạng Việt Nam? Nêu vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam?
a.Đảng cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặt lịch sử vĩ đại của cách mạng Việt Nam:
-Đảng ra đời chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối, giai cấp lãnh đạo của cách mạng Việt Nam
-Từ đây cách mạng thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân mà đội tiên phong là Đảng cộng sản, xây dựng lực lượng mới cho cách mạng trên nền tảng liên minh công - nông
-Đảng ra đời vạch ra phương pháp cách mạng đúng đắn: dùng bạo lực quần chúng theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin
-Cách mạng Việt Nam trở thành bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới
-Đảng ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt về sau của cách mạng Việt Nam
b.Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng:
-Truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin về Việt Nam, chuẩn bị tư tưởng chính trị cho việc thành lập Đảng
-Thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, tổ chức tiền thân của Đảng, trực tiếp huấn luyện và đào tạo đội ngũ nòng cốt cho Đảng
-Thống nhất các tổ chức cộng sản thành Đảng cộng sản Việt Nam, lấy chủ nghĩa Lênin làm nền tảng tư tưởng
Mác Soạn thảo Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
Câu 8: Nêu những nét chính về quá trình phát triển của phong trào công nhân trong
những năm 1919-1929 Phong trào công nhân có vai trò như thế nào đối với sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam?
a Phong trào công nhân trong những năm 1919-1925.
-Các cuộc đấu tranh nổ ra nhiều hơn tuy nhiên phong trào còn lẻ tẻ, tự phát
-Công nhân Sài Gòn-Chợ Lớn thành lập Công hội bí mật do Tôn Đức Thắng đứng đầu.-8-1925 đấu tranh của công nhân xưởng đóng tàu Ba Son đánh dấu bước phát triển của phong trào công nhân từ tự phát sang tự giác
b Phong trào công nhân trong những năm 1925-1929.
Trang 8-Cuối 1928 Hội Việt Nam cách mạng thanh niên thực hiện chủ trương “Vô sản hóa”
đưa hội viên vào nhà máy nâng cao ý thức chính trị cho công nhân.1929 Hội có 1700 hội viên
-1928-1929 phong trào công nhân phát triển mạnh ở các trung tâm kinh tế-chính trị Tiêu biểu: nhà máy cưa Bến Thủy, nhà máy xi măng Hải Phòng Các cuộc bãi công có sự liên kết giữa các nghành, địa phương thành phong trào chung
c Vai trò phong trào công nhân đối với sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam:
-Phong trào công nhân là một bộ phận của phong trào yêu nước, phong trào công nhân phát triển góp phần thúc đẩy sự phát triển của phong trào yêu nước nói chung
-Phong trào công nhân là mảnh đất màu mỡ đón nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, là nhân tố quyết định kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin và phong trào yêu nước dẫn đến việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
*********************************
BÀI 14: PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930-1935.
Câu 1: Hãy nêu thực trạng kinh tế-xã hội Việt Nam trong những năm khủng hoảng
kinh tế thế giới(1929-1933)?
a.Tình hình kinh tế.
-Từ 1930, do tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới, kinh tế Việt Nam suy thoái.-Nông nghiệp: lúa gạo bị sút giá, ruộng đất bị bỏ hoang
-Công nghiệp: các ngành đều suy giảm
-Thương nghiệp: hàng hoá khan hiếm, giá cả đắt đỏ
-Cuộc khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam rất nặng nề so với các thuộc địa khác của Pháp cũng như các nước trong khu vực
b Xã hội.
-Công nhân: đồng lương ít ỏi, nhiều người bị sa thải
-Nông dân bị địa chủ thâu tóm ruộng đất, bị bần cùng hóa
-Thợ thủ công thất nghiệp, viên chức bị sa thải, tư sản dân tộc gặp khó khăn trong kinh doanh
-Mâu thuẫn xã hội thêm gay gắt, trong đó hai mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và giữa nông dân với địa chủ phong kiến
-Sau thất bại của khởi nghĩa Yên Bái, Pháp khủng bố dã man những người yêu nước, làm căng thẳng thêm những mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam
Câu 2: Trình bày diễn biến phong trào cách mạng 1930-1931 với đỉnh cao là Xô viết
Nghệ - Tĩnh Tại sao nói Xô viết Nghệ - Tĩnh là hình thức nhà nước kiểu mới, của dân,
do dân và vì dân?
1.Phong trào cách mạng 1930-1931.
a Nguyên nhân.
Trang 9-Do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 đời sống nhân dân ta vô cùng cực khổ, mâu thuẫn xã hội gay gắt.
-Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái, thực dân Pháp tăng cường khủng bố phong trào cách mạng, càng làm cho tinh thần cách mạng của nhân dân ta lên cao
-Đảng cộng sản Việt Nam ra đời kịp thời lãnh đạo phong trào đấu tranh, vì vậy một phong trào cách mạng mới lại bắt đầu
b Diễn biến.
-Từ tháng 2 đến tháng 4-1930 nổ ra nhiều cuộc đấu tranh của công nhân và nông dân.-Từ 1-5-1930 trong phạm vi cả nước bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh nhân ngày Quốc tế lao động
-Từ tháng 6,7,8 liên tiếp bùng nổ các cuộc đấu tranh khác
-Tháng 9-1930 phong trào lên cao nhất ở Nghệ An và Hà Tĩnh Tiêu biểu có cuộc biểu tình 12-9-1930 của nông dân Hưng Nguyên Chính quyền địch ở cấp thôn, xã tan vỡ Thay vào đó các Xô viết thành lập
*Chính sách của chính quyền Xô viết.
-Chính trị: thực hiện các quyền tự do dân chủ cho nhân dân, thành lập đội tự vệ tòa án nhân dân
-Về kinh tế: chia ruộng đất cho dân cày, bỏ thuế vô lý, xóa nợ cho người nghèo
-Về xã hội: xóa bỏ tệ nạn mê tín dị đoan, xây dựng nếp sống mới
-Chính sách của chính quyền Xô viết đem lại lợi ích cho nhân dân, chứng tỏ bản chất ưuviệt của một chính quyền mới: chính quyền nhân dân, của dân, do dân và vì dân
*Kết quả: giữa 1931 phong trào trong cả nước tạm lắng.
Câu 3: Nêu nội dung cơ bản của Luận cương chính trị(10-1930) của Đảng cộng sản
Đông Dương?
-Tháng 10-1930 Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành trung ương lâm thời Đảng cộng sản Việt Nam họp tại Hương Cảng, Trung Quốc
a.Nội dung Hội nghị.
-Đổi tên Đảng là Đảng cộng sản Đông Dương
-Cử Ban chấp hành trung ương chính thức do Trần Phú làm tổng bí thư
-Thông qua Luận cương chính trị do Trần Phú khởi thảo
b.Nội dung Luận cương chính trị.
-Xác định tính chất của cách mạng Đông Dương là cách mạng tư sản dân quyền sau đó
sẽ tiếp tục phát triển bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội
-Nhiệm vụ chiến lược: đánh đổ đế quốc và phong kiến Hai nhiệm vụ này có quan hệ khăng khít với nhau
-Động lực: công nhân và nông dân
-Lãnh đạo cách mạng: Đảng cộng sản Đông Dương
*Hạn chế của Luận cương chính trị:
Trang 10-Chưa thấy được mâu thuẫn cơ bản của một dân tộc thuộc địa, không đưa ngọn cờ dân tộc lên hàng đầu mà nặng về đấu tranh giai cấp.
-Đánh giá không đúng khả năng cách mạng của các giai cấp khác ngoài công nhân và nông dân
Câu 4: Nêu ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của phong trào cách mạng 1931.
1930-*Ý nghĩa lịch sử:
-Quyền lãnh đạo và khả năng lãnh đạo của Đảng đã được khẳng định trong thực tiễn Đảng ta ngày càng trưởng thành qua thực tế đấu tranh
-Phong trào đã giáng một đòn quyết liệt vào bè lũ đế quốc của phong kiến tay sai
-Từ trong phong trào, khối liên minh công nông được hình thành
-Phong trào được đánh giá cao trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
*Bài học kinh nghiệm:
-Để lại nhiều bài học kinh nghiệm qúi báu: về công tác tư tưởng, liên minh công-nông, mặt trận thống nhất, về tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh
-Đây là cuộc tập dượt đầu tiên của quần chúng chuẩn bị cho cách mạng tháng 8
Câu 5: Trong những năm 1930-1935, phong trào cách mạng nước ta được phục hồi
như thế nào?
-Sau khi phong trào cách mạng 1930-1931 bị thực dân Pháp đàn áp dã man, cách mạng gặp nhiều tổn thất, những người cộng sản vẫn kiên cường đấu tranh
-Đảng viên trong tù bảo vệ lập trường cách mạng, tổ chức vượt ngục
-Đảng viên không bị bắt gây dựng lại tổ chức Đảng: Lê Hồng Phong và một số đồng chínhận chỉ thị Quốc tế cộng sản thành lập Ban lãnh đạo Trung ương Đảng
-Phong trào quần chúng với các tổ chức như: Hội cấy, Hội cày, Hội đọc sách báo -Hình thức đấu tranh mới xuất hiện: vận động bầu cử và hoạt động trên lĩnh vực báo chí
-Đầu 1935 các tổ chức Đảng và phong trào quần chúng được phục hồi
Câu 6: Nêu nội dung và ý nghĩa Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng cộng sản
Đông Dương?
*Nội dung:
-Từ 27 đến 31-3-1935, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất họp tại Ma Cao (Trung Quốc), xác định 3 nhiệm vụ chủ yếu của Đảng: củng cố và phát triển Đảng; tranh thủ quần chúng rộng rãi; chống chiến tranh đế quốc
-Thông qua nghị quyết chính trị, Điều lệ Đảng
-Bầu Ban chấp hành Trung ương do Lê Hồng Phong làm tổng bí thư, Nguyễn Ái Quốc
là đại diện của Đảng tại Quốc tế cộng sản
Nội dung Cương lĩnh chính trị do Nguyễn
Ái Quốc soạn thảo
Luận cương chính trị do Trần Phú
soạn thảo
Trang 11Tính chất Tiến hành cách mạng tư sản dân
quyền và cách mạng ruộng đất để đitới xã hội cộng sản
Trước tiên làm cách mạng tư sản dân quyền, sau đó tiến thẳng lên XHCN, bỏ qua giai đoạn TBCN
Nhiệm vụ Đánh đổ đế quốc, phong kiến và tư
sản phản cách mạng
Đánh đổ phong kiến, đế quốc là hai nhiệm vụ có quan hệ khăng khít
Mục tiêu -Làm cho Việt Nam độc lập, thành
lập chính phủ và quân đội công nông
-Tịch thu sản nghiệp của đế quốc và
tư sản phản cách mạng chia cho dânnghèo
-Làm cho Đông Dương độc lập, thành lập chính phủ và quân đội công nông, tiến hành cách mạng ruộng đất triệt để
Lực lượng Công nông, tiểu tư sản, trí thức; lợi
dụng hoặc trung lập phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản
-Giai cấp công nhân và nông dân.
Lãnh đạo -Đảng cộng sản Việt Nam -Đảng cộng sản Đông Dương
Quan hệ
quốc tế
-Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới
-Cách mạng Đông Dương là một
bộ phận của cách mạng vô sản thếgiới
Ưu điểm -Là cương lĩnh giải phóng dân tộc
đầu tiên của Đảng, vạch rõ những vấn đề chiến lược,sách lược của cách mạng Việt Nam, độc lập tư do
là tư tưởng cốt lõi của Cương lĩnh, thể hiện sự sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp
Xác định được những vấn đề chiến lược, sách lược của cách mạng Đông Dương, góp phần quan trọng vào kho tàng lý luận cách mạng Việt Nam và trang bị cho những người cộng sản Đông Dương vũ khí cách mạng sắc bén
để đấu tranh với các tư tưởng phi
vô sản
yếu của một xã hội thuộc địa nên không đưa vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu
-Đánh giá không đúng khả năng tham gia cách mạng của giai cấp tiểu tư sản, tư sản dân tộc và trung, tiểu địa chủ
BÀI 15: PHONG TRÀO DÂN CHỦ(1936-1939).
Trang 12Câu 1: Phong trào dân chủ 1936-1939 đã diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử như thế
nào? Nêu nội dung Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Đông Dương (7-1936)?
a.Hoàn cảnh lịch sử phong trào dân chủ 1936-1939.
-Kinh tế:Pháp tập trung khai thác thuộc địa để phục vụ cho chính quốc.Trong nông nghiệp chiếm đoạt ruộng đất; Công nghiệp đẩy mạnh khai thác mỏ; Nắm độc quyền
thương nghiệp Kinh tế vẫn lạc hậu và lệ thuộc Pháp, không đáp ứng nhu cầu cuộc sống nhân dân
-Xã hội: đời sống nhân dân khó khăn Công nhân thất nghiệp, nông dân không đủ ruộngcày Do đời sống cực khổ nên họ hăng hái đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
b.Hội nghị Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Đông Dương tháng 7-1936.
-7-1936 Hội nghị Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Đông Dương họp tại
Thượng Hải(Trung Quốc) do Lê Hồng Phong chủ trì Hội nghị xác định:
-Nhiệm vụ chiến lược cách mạng là chống đế quốc và phong kiến
-Nhiệm vụ trực tiếp là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít, chống chiến tranh, đòi tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo, hòa bình
-Kẻ thù trước mắt là thực dân phản động Pháp và tay sai
-Phương pháp đấu tranh: kết hợp hình thức công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp pháp
-Chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương, sau đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương(3-1938)
Câu 2: Nêu diễn biến phong trào dân chủ 1936-1939 Em có nhận xét gì về quy mô,
lực lượng tham gia và hình thức đấu tranh của phong trào?
a.Diễn biến phong trào dân chủ 1936-1939:
* Đấu tranh đòi quyền tự do, dân sinh, dân chủ.
-Phát động nhân dân thảo dân nguyện gửi phái đoàn chính phủ Pháp, tiến tới triệu tập Đông Dương đại hội
-Các ủy ban hành động thành lập, ra báo chí, mít tinh đòi dân sinh, dân chủ Tiêu biểu:đấu tranh kỷ niệm ngày 1-5 ở Hà Nội
-Pháp tìm mọi cách ngăn cấm nhưng cũng phải giải quyết một số yêu sách của nhân dân
Ý nghĩa: thức tỉnh quần chúng lao động, đảng tích lũy được một số kinh nghiệm lãnh
đạo đấu tranh công khai, hợp pháp
Trang 13* Đấu tranh nghị trường.
-Đưa người của Đảng, Mặt trận ra tranh cử vào viện dân biểu Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ
-Hình thức tổ chức: đưa người của Đảng ra ứng cử, dùng báo chí vận động cử tri bỏ phiếu
-Mục tiêu: mở rộng lực lượng Mặt trận dân chủ, vạch trần chính sách phản động của thực dân tay sai
*Đấu tranh trên lĩnh vực báo chí.
-Ra nhiều tờ báo công khai tuyên truyền vận động dân sinh, dân chủ
-Xuất bản công khai nhiều tác phẩm hiện thực phê phán, thơ ca cách mạng
-Giác ngộ cho nhân dân con đường cách mạng của Đảng
b Nhận xét:
-Phong trào diễn ra với quy mô lớn trên phạm vi cả nước
-Lực lượng tham gia đông đảo: công nhân, nông dân, viên chức
-Hình thức đấu tranh: công khai, hợp pháp
Câu 3: Nêu ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của phong trào dân chủ 1939?
1936-*Ý nghĩa:
-Là phong trào quần chúng rộng lớn, có tổ chức dưới sự lãnh đạo của Đảng
-Buộc chính quyền thực dân phải nhượng bộ một số yêu sách của nhân dân
-Đông đảo quần chúng nhân dân giác ngộ tham gia vào mặt trận, trở thành đội quân chính trị hùng hậu
-Đảng ta trưởng thành và tích lũy được nhiều kinh nghiệm lãnh đạo
-Đập tan luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của các thế lực phản động
Phong trào như một cuộc diễn tập chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa tháng Tám sau này
*Bài học:
-Về việc xây dựng mặt trận thống nhất
-Tổ chức, lãnh đạo quần chúng đấu tranh công khai, hợp pháp
-Đảng thấy được hạn chế trong công tác mặt trận
Phong trào dân chủ 1936-1939 như một cuộc diễn tập, chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa tháng Tám sau này
Câu 4: So sánh chủ trương, sách lược cách mạng của Đảng, hình thức đấu tranh giữa thời kỳ
Liên minh công nông Mặt trận dân chủ Đông Dương, tập
hợp mọi lực lượng dân chủ, yêu nước và tiến bộ
Trang 14Hình thức đấu
tranh
Bạo lực cách mạng, vũ trang, bí mật, bất hợp pháp: bãi công, biểutình, đấu tranh vũ trang, thành lập các Xô viết Nghệ-Tĩnh
Đấu tranh chính trị hòa bình, công khai, hợp pháp: đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, đấu tranh nghị trường, báo chí, bãi công, bãi thị, bãi khóa
Lực lượng tham
gia
Chủ yếu là công-nông Đông đảo các tầng lớp nhân dân,
không phân biệt giai cấp,tôn giáo, chính trị
Địa bàn Nông thôn và các trung tâm công
nghiệp
Chủ yếu ở thành thị
BÀI 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG 8-1945.
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI.
Câu 1: Tình hình nước ta trong những năm 1939-1945 có biến chuyển như thế nào?
-9-1940 Nhật vào Việt Nam, Pháp đầu hàng bắt tay với Nhật thống trị nhân dân ta
-Các đảng phái thân Nhật ra sức tuyên truyền sức mạnh của Nhật, về thuyết "Đại Đông Á".
-Đầu 1945, Chiến tranh thế giới thứ II sắp kết thúc, 9-3-1945 Nhật đảo chính Pháp, không khí cách mạng sôi sục
2.Tình hình kinh tế-xã hội:
* Kinh tế:
-Pháp đẩy mạnh chính sách vơ vét sức người, sức của để chuẩn bị cho chiến tranh, ra tổng động viên, thực hiện chính sách kinh tế chỉ huy
+Khi Nhật vào Đông Dương thực hiện chính sách:
+Buộc Pháp cung cấp nguyên liệu, lương thực, tiền cho Nhật
+Đầu tư vốn khai thác một số ngành
+Cướp ruộng đất, bắt nhân dân ta nhổ lúa trồng đay
*Xã hội:
-Chính sách của Pháp, Nhật đẩy nhân dân ta vào cảnh một cổ hai tròng
-Cuối 1944, đầu 1945 có 2 triệu đồng bào ta bị chết đói, kinh tế Việt Nam kiệt quệ
