ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC BÙI ĐỨC HẢI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỔ TIẾT-TAM NÔNG-PHÚ THỌ THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY LUẬN VĂN
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÙI ĐỨC HẢI
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ CỔ TIẾT-TAM NÔNG-PHÚ THỌ
THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÙI ĐỨC HẢI
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ CỔ TIẾT-TAM NÔNG-PHÚ THỌ
THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên nghành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Thị Thu Hằng
HÀ NỘI - 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, tác giả xin trân thành cảm ơn tới các thầy giáo, cô giáo của trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giúp đỡ tác giả trong học tập, nhất là trong quá trình tiến hành làm đề tài khoa học này
Xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Đỗ Thị Thu Hằng – người đã hướng dẫn giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thiện luận văn
Tác giả xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ, Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và các em học sinh trường Trung học cơ sở Cổ Tiết, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ, đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp các thông tin, tài liệu cần thiết để viết đề tài nghiên cứu của mình, tham gia phỏng vấn trong suốt quá trình tác giả thực hiện luận văn
Xin được gửi lời biết ơn đến gia đình, bạn bè, đồng môn đã luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện trong suốt quá trình tác giả học tập và nghiên cứu luận văn
Mặc dù bản thân đã cố gắng nhiều nhưng thời gian nghiên cứu có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp thông cảm giúp đỡ, góp ý và đưa ra những chỉ dẫn quý báu để luận văn được hoàn thiện hơn./
Xin chân thành cảm ơn /
Hà nội, ngày 05 tháng 5 năm 2016
Tác giả luận văn
Bùi Đức Hải
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 5MỤC LỤC
Lời cám ơn i
Danh mục chữ viết tất ii
Mục lục iii
Danh mục bảng vii
Danh mục biểu viii
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Câu hỏi nghiên cứu 2
3 Giả thuyết nghiên cứu 2
4 Mục đích nghiên cứu 3
5 Đối tượng, khách thể nghiên cứu 3
5.1 Đối tượng nghiên cứu 3
5.2 Khách thể nghiên cứu 3
6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 3
6.1 Phạm vi nghiên cứu 3
6.2 Đối tượng khảo sát 3
6.3 Thời gian nghiên cứu 3
7 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
7.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trường Trung học cơ sở 3
7.2 Điều tra khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động dạy học tại trường THCS Cổ Tiết-Tam Nông-Phú Thọ 3
7.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Cổ Tiết-Tam Nông-Phú Thọ 3
8 Phương pháp nghiên cứu 3
8.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 3
Trang 68.2 Phương pháp quan sát 3
8.3 Phương pháp điều tra 4
9 Những đóng góp của đề tài 4
9.1 Ý nghĩa lý luận 4
9.2 Ý nghĩa thực tiễn 4
10 Cấu trúc luận văn 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 5
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5
1.1.1.Những nghiên cứu của ngoài nước 5
1.1.2 Những nghiên cứu trong nước 7
1.2 Một số khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 8
1.2.2 Dạy học và hoạt động dạy học 12
1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học 13
1.2.4 Hoạt động dạy học trong trường THCS 15
1.3 Một số định hướng về quản lý trường THCS trong giai đoạn đổi mới căn bản toàn diện 17
1.3.1 Trường THCS trong hệ thống Giáo dục Quốc dân Việt Nam 17
1.3.2 Nội dung cơ bản của đổi mới GD THCS hiện nay 18
1.4 Một số vấn đề lý luận về hoạt động dạy học ở trường THCS 22
1.4.1 Mục tiêu dạy học 22
1.4.2 Hoạt động dạy của GV 22
1.4.3 Hoạt động học của HS 24
1.5 Quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS 26
1.5.1 Quản lý hoạt động dạy của GV 27
1.5.2 Quản lý hoạt động học của HS 33
Trang 71.5.3 Quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học 35
1.6 Một số yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS trong bối cảnh đối mới căn bản toàn diện 36
1.6.1 Phẩm chất, năng lực lãnh đạo 36
1.6.2 Chất lượng đội ngũ giáo viên 37
1.6.3 Chất lượng đầu vào của học sinh 37
1.6.4 Sự quan tâm của lãnh đạo cấp trên 37
1.6.5 Tình hình kinh tế, phong trào giáo dục địa phương 37
Tiểu kết chương 1 38
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THCS CỔ TIẾT -TAM NÔNG - PHÚ THỌ 39
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, giáo dục huyện Tam Nông- Phú Thọ 39
2.1.1 Vài nét về vị trí địa lý, kinh tế xã hội xã Cổ Tiết - Tam Nông- Phú Thọ 39
2.1.2 Vài nét về tình hình giáo dục huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ 39
2.1.3 Khái quát về trường THCS Cổ Tiết – Tam Nông – Phú Thọ 40
2.2 Giới thiệu về khảo sát 45
2.2.1 Mục đích khảo sát 45
2.2.2 Nội dung khảo sát 45
2.2.3 Phương pháp khảo sát 45
2.2.4 Đối tượng khảo sát 46
2.3 Kết quả khảo sát 46
2.3.1 Kết quả khảo sát thực trạng HĐDH ở trường THCS Cổ Tiết - Tam Nông - Phú Thọ 46
2.3.2 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Cổ Tiết-Tam Nông- Phú Thọ 57
2.3.3 Quản lý hoạt động học của HS 64
2.4 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Cổ Tiết - Tam Nông - Phú Thọ 65
Trang 82.4.1 Những điểm mạnh 65
2.4.2 Những điểm yếu 67
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Cổ Tiết, Tam Nông, Phú Thọ 67
Tiểu kết chương 2 69
CHƯƠNG 3:BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỔ TIẾT- TAM NÔNG - PHÚ THỌ 70
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 70
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 70
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 70
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 71
3.2 Các biện pháp quản lý HĐDH của hiệu trưởng trường THCS Cổ Tiết 71
3.2.1 Nâng cao nhận thức về đổi mới hoạt động dạy học cho giáo viên 71
3.2.2 Quản lý việc xây dựng kế hoạch dạy học và hoạt động dạy học của GV đáp ứng mục tiêu, nhiệm vụ của từng năm học 72
3.2.3 Thay đổi cách thức quản lý hoạt động học của HS 76
3.2.4 Chỉ đạo đổi mới quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn và phương pháp dạy học cho giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình 78
3.2.5 Đổi mới kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học 81
3.2.6 Khai thác có hiệu quả các điều kiện hỗ trợ quản lý hoạt động dạy học của GV 84
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 87
3.4 Khảo sát tính khả thi và tính cấp thiết của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Cổ Tiết – Tam Nông – Phú Thọ 88
3.4.1 Tổ chức thăm dò 88
3.4.2 Kết quả thăm dò 90
Tiểu kết chương 3 94
KẾT LUẬN- KHUYẾN NGHỊ 95
1 Kết luận: 95
Trang 92 Khuyến nghị 96
2.1 Đối với Bộ Giáo dục và đào tạo 96
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ 96
2.3 Đối với UBND huyện Tam Nông 96
2.4 Đối với Phòng GD&ĐT Tam Nông 96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 98
PHỤ LỤC 100
Trang 10DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Quy mô học sinh trường THCS Cổ Tiết qua các năm học 41
Bảng 2.2: Cơ cấu đội ngũ giáo viên và GV dạy giỏi năm học 2015-2016 42
Bảng 2.3: Số lượng GV dạy giỏi huyện, LĐTT và CSTĐ cơ sở 4 năm gần đây 43
Bảng 2.4: Số lượng GV trực tiếp tham gia giảng dạy năm học 2015 – 2016 46
Bảng 2.5: Kết quả về mức độ thực hiện mục tiêu DH chương trình THCS 47
Bảng 2.6: Chất lượng đội ngũ giáo viên trong các năm gần đây 48
Bảng 2.7: Kết quả mức độ thực hiện nội dung chương trình GD 49
Bảng 2.8: Hoạt động dạy học trên lớp của GV tại trường THCS Cổ Tiết 50
Bảng 2.9: Thực trạng đổi mới PPDH ở trường THCS Cổ Tiết 51
Bảng 2.10: Xếp loại học lực trong các năm gần đây 52
Bảng 2.11: Xếp loại hạnh kiểm trong các năm gần đây 53
Bảng 2.12: Kết quả khảo sát 3 môn Toán, Ngữ Văn, T.Anh các năm gần đây 54 Bảng 2.13: Kết quả thi vào THPT các năm gần đây 55
Bảng 2.14: Nhận thức về HĐ dạy học và quản lý HĐDH trung học cơ sở 56
Bảng 2.15: Nhận thức về quản lý việc thực hiện chương trình dạy học 57
Bảng 2.16: Thực trạng quản lý chuẩn bị bài lên lớp của GV trường THCS Cổ tiết 57 Bảng 2.17: Thực trạng quản lý giờ lên lớp của GV 58
Bảng 2.18: Thực trạng quản lý việc KTĐG kết quả học tập của HS 59
Bảng 2.19: Thực trạng thực hiện quản lý đổi mới phương pháp 60
Bảng 2.20: Thực trạng quản lý hoạt động cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ứng dụng CNTT vào dạy học 62
Bảng 2.21: Thực trạng quản lý việc tự học của HS 64
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất 90
Bảng 3.2: Mức độ khả thi của các biện pháp quản lý HĐGDNGLL 92
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Chấp hành TW Đảng Cộng Sản Việt Nam , Nghị quyết số 29/NQ -TƯ về đổi
mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam, 2013
2 Đặng Quốc Bảo(1999), Khoa học tổ chức và quản lý , một số vấn đề lý luận và thực
tiễn Nxb Thống kê, Hà Nội
3 Đặng Quốc Bảo (1997), Một số khái niệm về quản lý giáo dục, Trường Cán bộ quản
lý GD&ĐT, Hà Nội
4 Bill Clinton, Lời kêu gọi hành động vì sự nghiệp giáo dục của Mĩ ( A Call to Action
for American education), Tài liệu dịch của Viện thông tin khoa học xã hội
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ trường THCS, THPT, và THPT có nhiều cấp học,
2012
6 Bộ GD&ĐT , Luật Giáo dục, NXB Chính trị Quốc gia, 2005
7 Nguyễn Phúc Châu(2010), Quản lý nhà trường Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội
8 Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc(2012), Đại cương khoa học quản lý Nxb
Đại học Quốc gia, Hà Nội
9 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc(2012), Lý luận đại cương về quản lý Nxb
ĐHQG Hà Nội
10 Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hương(2015)- Phát triển chương trình Giáo dục- NXB
GD VN
11 Đảng bộ xã Cổ Tiết, Văn kiện Đại hội Đảng bộ khóa 30, nhiệm kỳ 2015-2020
12 Phạm Minh Hạc(1992), Một số vấn đề về tâm lý học Nxb Giáo dục, Hà Nội
13.Phạm Minh Hạc(1998), Một số vấn đề giáo dục học và khoa học giáo dục.Nxb Giáo
dục, Hà Nội
14.Hà Sĩ Hồ (1985), Những bài giảng về quản lý trường học Nxb Giáo dục, Hà Nội 15.Huyện ủy Tam Nông, Văn Kiện Đại hộ Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2015-2020
16.Lịch sử Đảng bộ xã Cổ Tiết
17.Nguyễn Thị Mỹ Lộc( chủ biên) và các tác giả(2013), Khoa học quản lý giáo dục-
Một số vấn đề lý luận và thực tiễn Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
18.Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001); Sự phát triển các quan điểm giáo
dục hiện đại
19.Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí- Một số vấn đề lý luận và
thực tiễn
20.Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn
Nxb ĐHQG Hà Nội
Trang 1221.M.I Kôn đa côp(1984), Cơ sở lý luận của khao học quản lý giáo dục Trường Cán bộ
quản lý giáo dục, Hà Nội
22.Phòng Giáo dục & Đào tạo Tam Nông, Báo cáo Tổng Kết năm học 2012-2013 23.Phòng Giáo dục & Đào tạo Tam Nông, Báo cáo Tổng Kết năm học 2013-2014
24 Phòng Giáo dục & Đào tạo Tam Nông, Báo cáo Tổng Kết năm học 2014-2015 25.Nguyễn Ngọc Quang (1989), Một số khái niệm về quản lý giáo dục.Trường Cán bộ
quản lý giáo dục, Hà Nội
26.Quốc Hội nước CH XHCN Việt Nam, Nghị quyết 88/2013/QH ngày 28/11/2014 27.Phạm Viết Vượng(2008), Giáo dục học Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội