ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ HOÀI THU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TÂN DÂN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ HOÀI THU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
TÂN DÂN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2018
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ HOÀI THU
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
TÂN DÂN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ
THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh
HÀ NỘI - 2018
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Có được bản Luận văn tốt nghiệp này, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu; các thầy cô giáo Trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy, tư vấn, tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Đồng thời tác giả xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và ủng hộ của Ban giám hiệu, các cán bộ giáo viên, nhân viên của các trường tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đã tạo điều kiện, động viên khích lệ, cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Đặc biệt, tác giả luận văn xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh- Trường Đại học sư phạm Hà Nội, người đã
trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Mặc dù tác giả đã hết sức cố gắng, song chắc chắn luận văn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự chia sẻ và những ý kiến đóng góp quý báu từ các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học và các bạn đọc để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hoài Thu
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
BDTX Bồi dưỡng thường xuyên
Trang 5MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn i
Danh mục các chữ viết tắt ii
Danh mục các bảng vii
Danh mục các biểu đồ viii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 5
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5
1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng cho giáo viên 5
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên Tiểu học 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản 9
1.2.1 Quản lý 9
1.2.2 Quản lý trường học 11
1.2.3 Bồi dưỡng, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 13
1.2.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 15
1.3 Hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm của giáo viên ở trường tiểu học 16
1.3.1 Chức năng, nhiệm vụ của Tiểu học 16
1.3.2 Vị trí, vai trò của giáo viên tiểu học 17
1.3.3 Mục tiêu của bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 18
1.3.4 Nội dung và phương pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 19
1.3.5 Các hình thức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 20
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên TH theo định hướng đổi mới giáo dục 21
1.4.1 Một số định hướng đổi mới giáo dục tiểu học 21
1.4.2 Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục 22
Trang 61.4.3 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho
giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục 24
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm giáo viên Tiểu học 28
Kết luận chương 1 30
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN DÂN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ 31
2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 31
2.1.1 Mục đích nghiên cứu 31
2.1.2 Nội dung nghiên cứu 31
2.1.3 Phương pháp nghiên cứu 31
2.2 Khái quát về Trường Tiểu học Tân Dân 32
2.2.1 Tình hình giáo dục trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ 33
2.2.2 Thực trạng về đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ 35
2.2.3 Đánh giá ưu điểm và hạn chế của đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Tân Dân 37
2.3 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường Tiểu học Tân Dân 40
2.3.1 Thực trạng nhận thức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 40
2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 41
2.3.3 Thực trạng thực hiện phương pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 43
2.3.4 Thực trạng thực hiện các hình thức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 44
2.3.5 Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên các trường tiểu học Tân Dân 46
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường tiểu học Tân Dân 47
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay 47
Trang 72.4.2 Thực trạng tổ chức quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho
giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay 49
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 50
2.4.4 Thực trạng chỉ đạo kiểm tra, đánh giá bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 53
2.4.5 Đánh giá chung những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân 55
Kết luận chương 2 58
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN DÂN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 59
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 59
3.1.1 Đảm bảo đáp ứng mục tiêu giáo dục tiểu học 59
3.1.2 Đảm bảo tính hệ thống 60
3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 61
3.1.4 Đảm bảo tính đồng bộ 62
3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ 63
3.2.1 Tổ chức khảo sát nhu cầu bồi dưỡng kỹ năng sư phạm của giáo viên 63
3.2.2 Xác định nội dung bồi dưỡng kỹ năng sư phạm theo yêu cầu đổi mới giáo dục và phù hợp từng đối tượng giáo viên 65
3.2.3 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm phù hợp với đặc điểm và điều kiện của nhà trường 68
3.2.4 Chỉ đạo giáo viên cốt cán bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trong nhà trường 71
3.2.5 Tổ chức thực hiện đa dạng các hình thức bồi dưỡng, chú trọng tự bồi dưỡng của giáo viên 72
3.2.6 Tổ chức kiểm tra đánh giá hoạt động bồi dưỡng và kết quả bồi dưỡng kỹ năng sư phạm 75
Trang 83.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 77
3.4 Mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp 79
3.4.1 Khái quát về quá trình khảo sát 79
3.4.2 Kết quả khảo sát 80
Kết luận chương 3 87
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 90
PHỤ LỤC 93
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Quy mô phát triển trường Tiểu học Tân Dân 33
Bảng 2.2 Kết quả học sinh đánh giá theo thông tư 30 33
Bảng 2.3 Kết quả học sinh giỏi các cấp 34
Bảng 2.4 Đội ngũ giáo viên 35
Bảng 2.5 Kết quả đánh giá giáo viên theo Nghị định 56 35
Bảng 2.6 Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên 36
Bảng 2.7 Kết quả đánh giá, xếp loại bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân trong 3 năm học gần đây 37
Bảng 2.8 Kết quả đánh giá thực hiện nội dung bồi dưỡng kỹ năng sư phạm của GV TH Tân Dân thành phố Việt Trì 41
Bảng 2.9 Kết quả khảo sát mức độ thực hiện phương pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường Tiểu học Tân Dân 43
Bảng 2.10 Kết quả thực hiện các hình thức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học Tân Dân 45
Bảng 2.11 Kết quả khảo sát về hình thức kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên các trường tiểu học Tân Dân 46
Bảng 2.12 Thực trạng tổ chức quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường tiểu học Tân Dân 49
Bảng 2.13 Mức độ hiệu quả của các nội dung chỉ đạo bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 51
Bảng 2.14 Kết quả khảo sát mức độ thực hiện sự phù hợp công tác kiểm tra hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 53
Bảng 3.1 Đánh giá của CBQL, GV các trường tiểu học Tân Dân về tính cấp thiết của các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường Tiểu học trường Tân Dân 81
Bảng 3.2 Đánh giá của CBQL, GV các trường tiểu học về tính khả thi của các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trường Tân Dân 84
Trang 10DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của
bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên 40Biểu đồ 2.2 Kết quả khảo sát mức độ thực hiện phương pháp bồi
dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên trường Tiểu học Tân Dân 44Biểu đồ 2.3 Kết quả thực trạng lập kế hoạch quản lý bồi dưỡng kỹ
năng sư phạm cho giáo viên trường tiểu học Tân Dân 48Biểu đồ 2.4 Kết quả thực hiện công tác kiểm tra hoạt động bồi dưỡng
kỹ năng sư phạm cho giáo viên 54Biểu đồ 3.1 Đánh giá của CBQL, GV trường tiểu học Tân Dân về tính
cấp thiết của các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trường Tân Dân 82Biểu đồ 3.2 Đánh giá của CBQL, GV trường tiểu học Tân Dân về tính
khả thi của các biện pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trường Tân Dân 85
Trang 11cố gắng thật nhiều trong học tập, rèn luyện và thường xuyên bồi dưỡng kỹ năng sư phạm của mình
Hiện nay, ngành giáo dục đang tiếp tục thực hiện đổi mới để phù hợp với thời đại nhằm đào tạo ra sản ph m là những con người và thế hệ trẻ có sức khoẻ, có đạo đức trong sáng, có tính tổ chức kỉ luật, thiết tha gắn bó với lý tưởng dân tộc, biết giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá dân tộc, có tác phong công nghiệp, có tư duy sáng tạo, có kĩ năng thực hành giỏi, làm chủ tri thức khoa học, có ý chí kiên cường, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, phát huy tiềm năng, có ý thức cộng đồng, là những người thừa kế
và phát triển xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa “Hồng” vừa “Chuyên”
Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã nêu r : giáo dục là quốc sách hàng đầu,
là sự nghiệp của toàn đảng, toàn dân Giáo dục là nhân tố đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế- xã hội, sự hưng thịnh của mỗi quốc gia
Phát triển đội ngũ giáo viên luôn là vấn đề chiến lược của mỗi nhà trường vì đội ngũ giáo viên mang yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm góp phần nâng cao chất lượng giáo viên được xem là khâu đột phá, trọng tâm của đổi mới giáo dục Giáo viên được
Trang 12coi như yếu tố then chốt của cải cách, đổi mới giáo dục Bởi lẽ, trong nhà trường, thầy cô giáo sẽ là lực lượng trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục của cấp học Không có thầy giỏi thì không thể có giáo dục chất lượng Công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên rất quan trọng liên quan đến chất lượng giáo dục trong mỗi nhà trường Cho nên người quản lý phải chú ý đến việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cả về trình độ chính trị cũng như trình độ nghiệp vụ,
kỹ năng sư phạm… Nếu công tác này được cải tiến và đ y mạnh thì nhất định chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường được nâng cao
Trường Tiểu học Tân Dân đã chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho giáo viên nhưng nhìn chung chất lượng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển GD&ĐT ngày càng cao theo xu thế hiện đại Một bộ phận giáo viên còn yếu về kỹ năng sư phạm, chưa có trách nhiệm cao, chưa thực sự tâm huyết với nghề, chưa chú trọng đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay Vì vậy, việc phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng ở Trường Tiểu học Tân Dân là việc làm rất cần thiết
Là cán bộ quản lý của nhà trường, bản thân tôi rất băn khoăn với chất lượng giáo dục Làm thế nào để nâng cao kỹ năng sư phạm cho đội ngũ giáo viên, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục hiện nay Trăn trở với suy nghĩ
đó, tôi đã chọn hướng nghiên cứu luận văn với tên đề tài: Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn của quản lý hoạt động bồi dưỡng
kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học, đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân
Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học
Trang 133 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay
4 Câu hỏi nghiên cứu
- Hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học dựa trên cơ sở lí luận nào ?
- Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân có những tồn tại gì cần khắc phục?
- Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học Tân Dân theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay cần những biện pháp nào?
5 Giả thuyết nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho đội ngũ giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì đã đạt được những thành công nhất định, song còn nhiều hạn chế Nếu xác định được nguyên nhân và biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm trong đề tài này thì sẽ nâng cao được chất lượng kỹ năng sư phạm của đội ngũ giáo viên Tiểu học Tân Dân đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học
- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Trang 14- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng
sư phạm cho giáo viên Trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
8 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích tổng hợp các tài liệu văn bản có liên quan đến hoạt động quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên và quản lý hoạt động quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Điều tra, khảo sát các hoạt động quản lý thực tiễn, thống kê, phân tích số liệu
+ Tổng kết kinh nghiệm
9 Cấu trúc luận văn
Luận văn gồm các phần: Mở đầu, 3 chương nội dung, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục Ba chương nội dung bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư
phạm cho giáo viên trường Tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
cho giáo viên trường tiểu học Tân Dân, Thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
cho giáo viên Trường trường Tiểu học Tân Dân, Thành phố Việt trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay
Trang 15CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG KỸ NĂNG SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Quản lý hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên là một trong những vấn đề nghiên cứu của quản lý giáo dục nói chung và quản lý phát triển đội ngũ nói riêng Vấn đề này dù chưa có sự nghiên cứu cụ thể để trở thành lĩnh vực nghiên cứu riêng nhưng cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế đề cập đến mặc dù chưa mang tính hệ thống
1.1.1 Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng cho giáo viên
Liên quan đến vấn đề bồi dưỡng cho giáo viên nói chung ta có thể bắt gặp ở các công trình nghiên cứu của Fumiko Shinohara (2004 “ICTs in Teachers Training, UNESCO”); Harry Kwa (2004 “Information Technology Training Program for Student and Teachers”); David C.B (1979 “Teachers”) Việc xuất hiện các công nghệ dạy học mới dẫn đến những đòi hỏi mới đối với đội ngũ GV trong phương pháp dạy học Việc đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới cho giáo viên trở nên đa dạng, phong phú; kèm theo là các chính sách giảm giờ trên lớp, dạy theo kiểu gợi mở, khêu gợi trí tò mò và năng lực khám phá của học sinh Sau hội thảo Cambridge về nhà giáo cho thế
kỷ 21, người ta đã đặt ra 5 yêu cầu cốt l i đối với nhà giáo là: Kiến thức, kỹ năng sư phạm, ph m chất, thái độ và niềm tin Ở một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và các nước khác còn nhấn mạnh giáo viên vừa là nhà kỹ năng sư phạm vừa là người lãnh đạo (lãnh đạo hoạt động lớp học và lãnh đạo kỹ năng sư phạm)
Tiến sĩ Raja Roy Singh - nhà giáo dục người Ấn Độ trong tác ph m
“Nền giáo dục cho thế kỷ XXI: Những triển vọng Châu Á- Thái Bình Dương”
đã viết: Giáo viên giữ vai trò quyết định trong quá trình giáo dục và đặc biệt
Trang 16trong việc định hướng lại giáo dục Chất lượng của một hệ thống giáo dục không thể vượt qua chất lượng của các giáo viên trong hệ thống đó [21]
Ở Nhật Bản: không có chuyện giáo viên có chuyên môn chưa đạt cao
mà bị sa thải hay làm ngơ Mà sẽ được tham gia những khóa học giúp giáo viên nâng cao chuyên môn và trình độ của mình
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn đổi mới GD, nhiều giải pháp nhằm phát triển đội ngũ GV các cấp học, bậc học đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi
Luật GD năm 2005 và các luật sửa đổi là văn bản pháp lý cao nhất của Nhà nước ta, quy định sự hoạt động thống nhất, toàn diện trong hệ thống GD quốc dân, nhằm tăng cường hiệu lực QL Nhà nước về GD Đối với các trường Tiểu học,c m nang chỉ đạo hiện mục tiêu GD và định hướng việc xây dựng đội ngũ giáo viên theo phương châm đào tạo kết hợp với sử dụng là Điều lệ trường tiểu học Trong bồi dưỡng giáo viên đề cao việc tự học
Ngày 04/5/2007, Bộ GD&ĐT có Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT
về việc ban hành Quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học Quy đinh Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học gồm các yêu cầu: ph m chất chính trị, đạo đức, lối sống; kiến thức; kỹ năng sư phạm và tiêu chu n xếp loại; quy trình đánh giá, xếp loại giáo viên tiểu học Các cơ sở giáo dục phổ thông trong
hệ thống giáo dục quốc dân đều áp dụng Quy đinh Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học
Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg ngày 27/8/2001 của Thủ tướng Chính phủ
về "Một số biện pháp cấp bách xây dựng đội ngũ nhà giáo của hệ thống giáo dục quốc dân" và Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá IX về việc "Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo
và CBQLGD" đã định hướng và tạo hành lang pháp lý cho việc xây dựng, bồi dưỡng GV trong đó có GV TH theo hướng chu n hóa, đồng bộ và từng bước hiện đại hóa đặt ra những yêu cầu mới vừa cấp bách, vừa lâu dài
Từ những vấn đề trên, chúng ta có thể thấy yếu tố quyết định chất
Trang 17lượng giáo dục, chất lượng của nhà trường chính là giáo viên Bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên sẽ góp phần quan trọng cho sự phát triển của GD
Những nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng GV cũng đã có nhiều thành tựu Đầu những năm 60 của thế kỉ XX, Viện khoa học giáo dục Việt Nam ra đời cùng với nó là trung tâm nghiên cứu đào tạo, bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng GV Từ đó đến nay đã có nhiều công trình và nhiều đề tài nghiên cứu
về lĩnh vực này như: “Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên” của Lê Trần Lâm, “Về nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên” của Nguyễn Quang U n Tiêu biểu là cuốn:
“Vấn đề giáo viên- Những nghiên cứu lí luận và thực tiễn” của Trần Bá Hoành đã dành một phần lớn nói về công tác đào tạo bồi dưỡng GV ở Việt Nam cũng như những kinh nghiệm nước ngoài về đào tạo, bồi dưỡng GV ở một số nước châu Á, Đông Nam Á và ở Anh…
Ngoài ra còn có rất nhiều các bài viết được đăng tải trên báo Giáo dục
và thời đại, tạp chí Giáo dục, tạp chí Khoa học giáo dục và các hội thảo khoa học bàn về các vấn đề tổ chức hoạt động bồi dưỡng GV Những nghiên cứu này đã giới thiệu những đóng góp to lớn của công tác bồi dưỡng trong quá trình chu n hoá và nâng chu n đội ngũ GV trong việc nâng cao năng lực của
GV đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
Trong những năm gần đây có nhiều công trình luận văn thạc sĩ nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên
Tác giả Trần Đức Phước - Đại học Thái Nguyên, có luận văn “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo Chu n nghề nghiệp ở các trường THCS huyện Lục Ngạn, Bắc Giang” hay tác giả Nguyễn Văn Dũng - Đại học Thái Nguyên, có luận văn “Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo Chu n nghề nghiệp ở các trường THPT Thạch Thất, Hà Nội”, các luận văn đã
đề cập tới việc bồi dưỡng giáo viên theo Chu n nghề nghiệp, tuy nhiên đối tượng là đội ngũ GV cấp THCS, THPT
Tác giả Nguyễn Đình Quyết - Đại học Thái Nguyên, trong luận văn
“Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo chu n nghề nghiệp
Trang 18tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang” đã đề cập việc bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo Chu n nghề nghiệp, tuy nhiên giới hạn khách thể điều tra và giới hạn địa bàn nghiên cứu là đội ngũ GV TH trong phạm vi huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Thủy - Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện đảm bảo chất lượng giáo dục, trong luận văn “Tác động của Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học đối với giáo viên tiểu học Thành phố Hải Dương” đã chỉ r
sự tác động của Chu n nghề nghiệp tới việc cải thiện hoạt động dạy học, tuy nhiên chưa chỉ r biện pháp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học
1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên Tiểu học
Đề án “Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 - 2010”, thực hiện theo Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban bí thư Trung ương Đảng, trong đó nêu lên mục tiêu tổng quát là: Xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục theo hướng chu n hóa, nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về
cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, ph m chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ kỹ năng sư phạm của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đ y mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,… [1] Việc đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho ngành giáo dục trong thời kỳ CNH, HĐH là một biện pháp lớn trong chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo Vấn đề này cần được nhận thức sâu sắc cả về mục tiêu, nội dung và phương pháp
Ở nước ta, đã có rất nhiều tác giả bàn về vấn đề bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên Các công trình này nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên theo 3 hướng:
- Phát triển nguồn nhân lực
- Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Trang 19- Nghiên cứu đề xuất hệ thống các giải pháp xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Tuy nhiên, các công trình kể trên hầu hết vẫn còn để lại khoảng trống nghiên cứu về bồi dưỡng kĩ năng cho giáo viên Tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục trong thời kỳ hội nhập quốc tế và xu thế toàn cầu hóa Đặc biệt
là đưa ra các biện pháp chi tiết về quản lý bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên trường tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ theo định hướng đổi mới giáo dục là rất cần thiết
1.2 Một số khái niệm cơ bản
Tác giả Hard Koont thì cho rằng: Quản lý là duy trì và xây dựng một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định [11]
Theo tác giả người Pháp Henri Fayol (1841-1925), người đặt nền móng cho lý luận tổ chức cổ điển, cho rằng: “Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” [12, tr 87]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [19, tr.10]
Trang 20Quản lý được nhiều tác giả định nghĩa khác nhau theo các cách tiếp cận dưới các góc độ khác nhau như: góc độ tổ chức, quản lý, hành động…
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này tác giả sử dụng định nghĩa của Nguyễn Ngọc Quang: Quản lý là hoạt động tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức
Quản lý là một hoạt động có chủ đích, là sự tác động liên tục của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý về nhiều mặt bằng một hệ thống các luật lệ, chính sách, nguyên tắc và các phương pháp cụ thể nhằm thực hiện các mục tiêu xác định
Trong quá trình quản lý, các hoạt động cơ bản của quản lý là: Xác định mục tiêu, chủ trương, chính sách, kế hoạch; tổ chức thực hiện, điều chỉnh các hoạt động để thực hiện các mục tiêu đề ra Mục tiêu quan trọng nhất của đối tượng quản lý là tạo ra môi trường, điều kiện cho sự phát triển
Sự xuất hiện của hoạt động quản lý trong dẫn đến mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể quản lý và những mối quan hệ qua lại của các nhân tố trong
hệ thống quản lý Những mối quan hệ phức tạp ấy người ta gọi là quan hệ
quản lý - một kiểu của quan hệ và là đối tượng nghiên cứu của khoa học quản
lý Khoa học quản lý đi sâu vào nghiên cứu bản chất của các mối quan hệ quản lý và các quy luật vận động, phát triển của chúng, trên cơ sở đó đề xuất những con đường, phương pháp tối ưu cho sự quản lý hệ thống nhằm tạo điều kiện cho nó vận hành thuận lợi đạt tới mục tiêu xác định
Các chức năng quản lý
Theo tác giả Trần Kiểm các chức năng quản lý bao gồm:
- Thứ nhất là Kế hoạch hóa: là hành động đầu tiên của người quản lý, việc làm cho tổ chức phát triển theo kế hoạch
- Thứ hai là tổ chức: Thực hiện chức năng này, người quản lý phải hình thành bộ máy, cơ cấu các bộ phận, quy định chức năng, nhiệm vụ từng bộ phận, mối quan hệ giữa chúng
- Thứ ba là điều hành Là nhiệm vụ tiếp theo của người quản lý Chính
Trang 21khâu này, đòi hỏi người quản lý phải vận dụng khéo léo các phương pháp và nghệ thuật quản lý
- Thứ tư là kiểm tra: Nhằm đánh giá việc thực hiện các mục tiêu đề ra Điều cần lưu ý là khi kiểm tra phải theo chu n Chu n phải xuất phát từ mục tiêu, là đòi hỏi bắt buộc đối với mọi thành viên của tổ chức [15, tr 79-80]
Theo quan điểm quản lý chất lượng tổng thể (Total Quality Management - TQM), các chức năng quản lý bao gồm: P (Plan) Hoạch định - Thiết kế; D (Do) Thực hiện; C (Check) Kiểm tra - Đánh giá; A (Action) Tác động - Cải tiến Trong đó chức năng Hoạch định - Thiết kế tương ứng với trạng thái ban đầu của các yếu tố đầu vào Chức năng Thực hiện, trong mối quan hệ tương tác các đối tượng liên quan cùng thực hiện nội dung hoạt động đã được hoạch định, thiết kế nhằm tạo ra sự biến đổi gia tăng giá trị cho đối tượng bị quản lý Chức năng Kiểm tra- Đánh giá các yếu tố đầu ra không chỉ nhằm làm r kết quả mà còn thu thập những thông tin ngược cũng như nắm được mức độ hài lòng của “Khách hàng” và các bên liên quan Chức năng tác động - Cải tiến
sử dụng và phân tích thông tin của tất cả các giai đoạn, tìm ra những điểm không phù hợp với mục tiêu, chu n mực Từ đó tác động ngược trở lại nhằm cải tiến các hoạt động của từng giai đoạn để đảm bảo mức chất lượng tốt hơn trong chu kỳ hoạt động sau
Như vậy, dù xuất phát từ quan điểm nào thì bản chất của các chức năng quản lý cũng bao gồm một chuỗi các hoạt động logic: lập kế hoạch làm căn
cứ pháp lý qui định hành động cho tổ chức Tổ chức thực hiện bằng cách thiết lập cơ cấu tổ chức và điều hành thực hiện kế hoạch cho phù hợp với qui luật, tiềm năng, cơ hội của tổ chức Kiểm tra tổng kết đánh giá thành tựu, rút ra những ưu điểm, hạn chế và tìm nguyên nhân để cải tiến Tách rời hoặc bỏ qua thực hiện không đầy đủ các chức năng trên sẽ không đảm bảo được chất lượng và hiệu quả của công việc
1.2.2 Quản lý trường học
Trường học là tế bào cơ sở, chủ chốt của bất kỳ hệ thống giáo dục ở
Trang 22cấp nào (từ trung ương đến địa phương) Trường học tổ chức giáo dục, là cơ
sở trực tiếp làm công tác đào tạo, thực hiện việc giáo dục con người Trường học là thành tố khách thể cơ bản của tất cả các cấp quản lý nói trên, lại vừa là một hệ thống độc lập tự quản của xã hội Các cấp quản lý giáo dục tồn tại không phải vì bản thân chúng, mà trước hết là phải vì chất lượng và hiệu quả hoạt động của trường học Thành tích thực chất của trường học làm nên chất lượng giáo dục Như vậy, chất lượng của giáo dục chủ yếu do chất lượng của trường học tạo nên Chúng tôi thống nhất khái niệm quản lý trường học của
GS VS Phạm Minh Hạc như sau:“Quản lý trường học là tác động có ý thức,
có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý (hiệu trưởng) đến khách thể quản lý (tập thể giáo viên học sinh và các bộ phận khác), đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường, nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt KT-
XH, tổ chức sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ trẻ và thực hiện tốt sứ mạng của nhà trường”[10, tr.35]
Ở cấp độ vi mô “Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng đến các hoạt động giáo dục, đến con người (Cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin v.v…), đến các ảnh hưởng ngoài nhà trường một cách hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật kinh tế, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật xã hội v.v…) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [23, tr.102]
Các hoạt động chủ yếu trong giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng là: Hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của HS, các hoạt động phục vụ hoạt động dạy học như: Tổ chức nhân sự, huy động, sử dụng các nguồn lực và xây dựng các mối quan hệ Vì vậy, quản lý nhà trường là quản lý quá trình gồm các bộ phận chủ yếu là dạy và học, tổ chức các nguồn lực và các mối quan hệ trong đó lấy quá trình dạy học là trọng tâm Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của cán bộ quản lý, tức là đưa nhà trường vận hành để đào tạo học sinh đạt mục tiêu giáo dục
Trang 23Mục tiêu quản lý nhà trường được cụ thể hóa thông qua kế hoạch năm học Trong kế hoạch có mục tiêu, nhiệm vụ mà tập thể nhà trường thực hiện suốt năm học
Dựa vào các mục tiêu đã hoạch định, quản lý nhà trường phải cụ thể hóa, chi tiết hóa cho từng mục tiêu Nội dung này là sức sống cho mục tiêu, là điều kiện để mục tiêu đã hoạch định trở thành hiện thực
Như vậy, quản lý trường học được thực hiện trong phạm vi xác định là một đơn vị giáo dục đó chính là nhà trường, thực hiện nhiệm vụ giáo dục thế
hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội, đường lối giáo dục của Đảng Trong giai đoạn hiện nay ở các nhà trường, nhà quản lý trường học quan tâm nhiều đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, tổ chức quản lý và kết quả Đây là các thành tố trung tâm của quá trình sư phạm Nếu quản lý và tác động hợp quy luật sẽ đảm bảo một chất lượng tốt, đạt được mục tiêu giáo dục
Có thể nói công tác tổ chức giảng dạy, học tập có vị trí quan trọng trong nội dung của các nhiệm vụ của trường học Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đã được qui định trong điều lệ trường tiểu học và các nhiệm vụ chung của nhà trường
1.2.3 Bồi dưỡng, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
Theo tổ chức Liên hợp quốc (UNESCO) định nghĩa: Bồi dưỡng có nghĩa nâng cao trình độ nghề nghiệp Quá trình này diễn ra khi cá nhân, tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức, kĩ năng kỹ năng sư phạm của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp
Theo cách lý giải của Đại từ điển tiếng Việt: Bồi dưỡng là làm cho tăng thêm năng lực hoặc ph m chất [28]
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Bồi dưỡng là trang bị thêm kỹ năng, kiến thức, nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể [26] Ví dụ: bồi dưỡng lý luận, bồi dưỡng kiến thức
kỹ năng sư phạm, bồi dưỡng năng lực dạy học
Tác giả Nguyễn Minh Đường cho rằng: Bồi dưỡng là khâu tiếp nối của
Trang 24quá trình đào tạo, có thể coi bồi dưỡng là quá trình cập nhật những kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố kỹ năng nghề nghiệp theo các chuyên đề
Cho nên, bồi dưỡng là hoạt động quan trọng nhất trong nhiều hoạt động giáo dục của quá trình phát triển nguồn nhân lực Hoạt động đó luôn phải được tiến hành liên tục, thường xuyên và có kế hoạch Mặt khác, khi thực hiện tốt hoạt động bồi dưỡng sẽ tạo ra sức mạnh cho tổ chức đó
Bồi dưỡng là quá trình tác động của chủ thể giáo dục đến đối tượng được giáo dục, làm cho đối tượng được bồi dưỡng tăng thêm năng lực, ph m chất và phát triển theo chiều hướng tốt hơn
Khái niệm bồi dưỡng được hiểu theo hai nghĩa, nghĩa rộng và nghĩa hẹp Bồi dưỡng theo nghĩa rộng Bồi dưỡng theo nghĩa rộng là quá trình GD, đào tạo nhằm hình thành nhân cách và những ph m chất riêng biệt của nhân cách theo định hướng mục đích đã chọn Theo nghĩa hẹp là trang bị thêm kiến thức, kĩ năng nhằm mục đích nâng cao và hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể Thí dụ: bồi dưỡng kiến thức lí luận, bồi dưỡng NVSP [13, tr.30] Như vậy, bồi dưỡng theo nghĩa hẹp là một kế tục và bổ sung cho quá trình đào tạo
Công tác bồi dưỡng được thực hiện trên nền tảng các loại trình độ đã được đào tạo cơ bản từ trước Hoạt động bồi dưỡng là việc làm thường xuyên, liên tục cho mỗi GV, cấp học, ngành học, không ngừng nâng cao trình độ của đội ngũ để thích ứng với đòi hỏi của nền tảng kinh tế XH Nội dung bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể Bồi dưỡng với ý nghĩa nâng cao nghề nghiệp Bồi dưỡng chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kỹ năng kỹ năng sư phạm của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp [17, tr 15] Bồi dưỡng là một quá trình cập nhật kiến thức, kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu và thường được chứng nhận bằng một chứng chỉ.Quá trình bồi dưỡng thực chất là để bổ sung tri thức, kỹ năng còn thiếu
Trang 25hụt hoặc đã lạc hậu để nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực trong một lĩnh vực hoạt động sư phạm dưới một hình thức phù hợp Bồi dưỡng kỹ năng
sư phạm nghiệp vụ thể hiện quan điểm giáo dục hiện đại đó là: “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời” Nội dung bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể Sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá nhân được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực trong hiện tại và trong tương lai của tổ chức
Từ các khái niệm nêu trên thì bồi dưỡng là khâu tiếp nối của quá trình đào tạo nhằm trang bị thêm những kiến thức, kỹ năng để nâng cao năng suất
và hiệu quả công việc Sau khi được bồi dưỡng, năng lực cá nhân được nâng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực hiện tại và trong tương lai của của tổ chức
Hoạt động đó luôn phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và có kế hoạch Mặt khác, khi thực hiện tốt hoạt động bồi dưỡng, nó sẽ tạo ra sức mạnh cho tổ chức đó Bồi dưỡng là quá trình tác động của chủ thể giáo dục đến đối tượng được giáo dục, làm cho đối tượng được bồi dưỡng tăng thêm năng lực, ph m chất và phát triển theo chiều hướng tốt hơn
Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo bồi dưỡng giáo viên là việc nâng cao, hoàn thiện trình độ kỹ năng sư phạm nghiệp vụ sư phạm (Nguyễn Thị Mai Hương)
1.2.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
Bồi dưỡng kĩ năng sư phạm là quá trình bổ sung, cập nhật kiến thức kĩ
năng sư phạm còn thiếu và mới để nâng cao kĩ năng sư phạm cho giáo viên
Quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm là quá trình nhà quản lý thực hiện
chức năng quản lý tác động đến đối tượng quản lý là giáo viên nhằm giúp cho đối tượng được nâng cao trình độ kĩ năng sư phạm đáp ứng mục tiêu yêu cầu
về lao động nghề nghiệp, nguyện vọng cá nhân và mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục đã định
Thực tế cho thấy việc bồi dưỡng kĩ năng sư phạm là một việc làm tất
Trang 26yếu theo sau quá trình đào tạo Bồi dưỡng và đào tạo có mối quan hệ biện chứng hữu cơ với nhau Bồi dưỡng kĩ năng sư phạm được xem là hoạt động
bổ sung thêm kiến thức cho giáo viên nên đây phải là việc làm thường xuyên của cán bộ quản lý ở nhà trường Tiểu học
1.3 Hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm của giáo viên ở trường tiểu học
1.3.1 Chức năng, nhiệm vụ của Tiểu học
Trường tiểu học là một cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân
có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng
Nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học:
Tổ chức giảng dạy, học tập, hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành
Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương
Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật và trẻ
em đã bỏ học đến trường Thực hiện phổ cập giáo dục, chống mù chữ trong cộng đồng Tổ chức kiểm tra, công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phụ trách Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có th m quyền quản lí các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có
th m quyền
Quản lí, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và thu chi tài chính theo quy định của pháp luật
Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục
Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng
Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục
Trang 271.3.2 Vị trí, vai trò của giáo viên tiểu học
Giáo dục tiểu học đóng vai trò nền tảng, bắt đầu hình thành nhân cách học sinh Từ lứa tuổi này, học sinh sẽ có những nhận thức như ấn tượng về người thầy người cô mẫu mực, là đối tượng để các em học tập và noi theo, thậm chí mơ ước được giống như các thầy các cô Chính vì thế, vai trò của giáo viên tiểu học có ý nghĩa rất lớn trong hệ thống giáo dục hiện nay
Giáo viên tiểu học là những người dạy chữ và dạy người
Có rất nhiều người chia sẻ ấn tượng về những người thầy người cô hồi học cấp 1 như: ao ước được làm cô giáo để viết chữ đẹp giống cô; tác phong chỉn chu, nghiêm túc của cô khiến tôi vẫn nhớ như in đến giờ; giáo viên tiểu học như người thân và rất gần gũi với học sinh giúp hình thành nhân cách, lễ nghĩa; dù mấy mươi năm trôi qua nhưng tôi vẫn nhớ như in về nhân cách và đức tính của một thầy giáo cấp 1
Giáo viên tiểu học có vai trò rất quan trọng, đặc biệt là những người thầy, người cô dạy lớp 1 Ngoài công việc dạy chữ, vừa chơi đùa với học sinh như một giáo viên tiểu học, bởi các em lớp 1 chính là sự giao thoa giữa trường mầm non và tiểu học Do vậy, người giáo viên còn là một nhà tâm lý giỏi, có những phương pháp tiếp cận trẻ con cực tốt, gần gũi và thân thiện với các em
Giáo viên tiểu học là những người có ảnh hưởng lớn tới học sinh
Ở mỗi bậc học sẽ đòi hỏi người giáo viên có những kiến thức và kinh nghiệm khác nhau Tuy vậy, giáo viên bậc tiểu học lại có sự ảnh hưởng nhiều nhất đối với học sinh Ngay từ khi vào lớp 1, nếu người giáo viên không tạo cho trẻ sự tin tưởng về kiến thức và tâm lý thì chắc chắn sẽ dẫn đến hệ lụy, trẻ
sẽ không thích học, không có hứng thú đến trường, và không muốn rèn luyện đạo đức như thế
Hơn thế nữa, từ môi trường tiểu học, học sinh sẽ có cảm giác hoàn toàn mới lạ và thích thú khi bước chân vào ngôi trường tiểu học Do vậy, sư phạm tiểu học phải tạo ấn tượng tốt đẹp về người thầy, người cô thân thiện, cởi mở, yêu mến học sinh để giúp các em có những hứng thú trong học tập
Trang 28Lấy học sinh làm trọng, mọi hoạt động đều phải xoay quanh vấn đề làm thế nào để công tác giáo dục học sinh được tốt nhất Xã hội kỳ vọng đội ngũ giáo viên tiểu học phải có được chu n mực cao Chính vì thế, giáo viên sư phạm tiểu học phải am hiểu kiến thức tự nhiên, xã hội Ngoài ra, các nhà quản
lý giáo dục phải luôn trong tâm thế liên tục tổ chức đào tạo lại, bổ sung, tập huấn thường xuyên để GV cập nhật kiến thức, phương pháp hiện đại
Giáo viên giảng dạy, giáo dục học sinh phải đảm bảo chất lượng theo chương trình, kế hoạch dạy học Thực hiện: soạn bài; lên lớp; kiểm tra, đánh giá xếp loại học sinh; quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục
Thường xuyên trau dồi đạo đức nghề nghiệp, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn ph m chất, danh dự, uy tín của nhà giáo Thương yêu, đối
xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh Gương mẫu trước học sinh Bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh Đoàn kết, giúp
đỡ đồng nghiệp
Rèn luyện để nâng cao sức khỏe, học tập nâng cao trình độ chính trị, kỹ năng sư phạm, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy
Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương
Thực hiện các quy định của pháp luật và của ngành, nhận nhiệm vụ, sự phân công của Hiệu trưởng, cấp trên, chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục Thực nghĩa vụ công dân, nơi cư trú
1.3.3 Mục tiêu của bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên
Mục tiêu của bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên là trang bị, cập nhật, nâng cao kỹ năng sư phạm cho giáo viên hướng đến đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm còn tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao kỹ năng sư phạm, phát huy khả năng sáng tạo trong dạy học
Trang 291.3.4 Nội dung và phương pháp bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên
1.3.4.1 Nội dung bồi dưỡng
Đất nước ta đang thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
vì thế đòi hỏi nguồn nhân lực có trí tuệ cao Quá trình hội nhập khu vực và
quốc tế với xu thế toàn cầu hóa đang là một thách thức lớn yêu cầu nhà nước và ngành giáo dục phải có một chiến lược phát triển nhân tài Trong
hệ thống giáo dục, giáo dục tiểu học là nền tảng, có một vị trí đặc biệt quan trọng trong việc đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước
`Căn cứ Quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học cần bồi dưỡng
cho giáo viên tiểu học các kỹ năng sư phạm sau đây:
- Lập kế hoạch dạy học; soạn giáo án theo hướng đổi mới
- Tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học trên lớp phát huy được tính năng động sáng tạo của học sinh
- Các KN về công tác chủ nhiệm lớp; tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác chủ nhiệm Phối hợp với gia đình và các đoàn thể ở địa phương để theo d i, làm công tác giáo dục học sinh Tổ chức các buổi ngoại khóa hoặc tham quan học tập, sinh hoạt tập thể thích hợp; phối hợp với Tổng phụ trách, tạo điều kiện để Đội thiếu niên, Sao nhi đồng thực hiện các hoạt động tự quản
- Thực hiện thông tin hai chiều trong quản lý chất lượng giáo dục; hành
vi trong giao tiếp, ứng xử có văn hoá và mang tính giáo dục
- Xây dựng, bảo quản và sử dụng có hiệu quả hồ sơ giáo dục và giảng dạy Căn cứ vào thông tư 22/2016/TT-BGDĐT bổ sung một số điều của Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT, bồi dưỡng kỹ năng kiểm tra, đánh giá học sinh theo thông tư
Trang 301.3.4.2 Phương pháp bồi dưỡng
- Phương pháp thuyết trình: Thuyết trình của báo cáo viên; Thuyết trình kết hợp với luyện tập, thực hành; Thuyết trình kết hợp với minh họa bằng hình ảnh
1.3.5 Các hình thức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên
- Căn cứ vào số lượng GV tham gia học bồi dưỡng:
+ Bồi dưỡng cá nhân (tự nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, tập dạy,…), + Bồi dưỡng theo nhóm (Thảo luận một nội dung nào đó, dự giờ,…)
+ Bồi dưỡng tập trung
Là phương thức thực hiện đối với những giáo viên có nhu cầu đi học nâng cao trình độ theo hệ tập trung tại các trường Đại học, Cao đẳng trong và ngoài tỉnh trên cơ sở kế hoạch Phòng GD&ĐT được phê duyệt
Đối với trường hợp giáo viên có nhu cầu đi học theo hệ tại chức (học tại địa phương), hệ từ xa của các trường Đại học, Cao đẳng để nâng chu n thì vẫn thực hiện đầy đủ công việc được giao và đi học vào thứ bảy và chủ nhật
Đối tượng tổ chức bồi dưỡng tập trung: bồi dưỡng cốt cán trong triển khai chương trình, SGK mới
Nội dung bồi dưỡng: Bồi dưỡng các chuyên đề có tính tập trung hoàn thành trong thời gian ngắn; Bồi dưỡng CBQL và nhà giáo theo chương trình 382; Bồi dưỡng Tài chính; Bồi dưỡng thư viện
Thời gian bồi dưỡng: 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 1 năm …
- Căn cứ vào địa bàn bồi dưỡng:
+ Bồi dưỡng tại chỗ (Qua sinh hoạt tổ chuyên môn, kèm cặp,…)
Trang 31Bồi dưỡng tại chỗ là phương thức mà các nhà trường thường sử dụng
nhiều trong bồi dưỡng GV Bởi phương thức này chi phí thấp tận dụng được các nguồn lực, thời gian và đạt hiệu quả cao
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới GD, các nhà trường đều chỉ đạo 100% GV thực hiện các nội dung bồi dưỡng kỹ năng sư phạm tại chỗ
+ Bồi dưỡng từ xa
- Căn cứ vào nội dung bồi dưỡng:
+ Bồi dưỡng thường xuyên
+ Bồi dưỡng theo chuyên đề
+ Bồi dưỡng theo phương thức tự học
Phương thức tự bồi dưỡng bao gồm BD trực tuyến; BD từ xa; Học theo tích luỹ tín chỉ (chứng nhận); Cá nhân tự đọc, nghiên cứu tài liệu theo định hướng nhà trường
Đây là phương thức bồi dưỡng cần được phát triển Trong xã hội học tập, với sự phát triển của khoa học công nghệ nói chung và khoa học giáo dục nói riêng, phương thức này cần được mỗi GV thực hiện Có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu trong dạy học Phương thức tự bồi dưỡng, tự học chỉ được thực hiện khi mỗi GV tự giác và được các cấp khuyến khích
Hiện nay công nghệ thông tin hỗ trợ đắc lực cho việc tự học, tự bồi dưỡng giúp người học có thể khai thác sử dụng, chia sẻ thông tin rất nhanh chóng Bởi tri thức mới được cập nhật hàng ngày, hàng giờ trên mạng Internet giúp người học có thể khai thác sử dụng, chia sẻ thông tin rất nhanh chóng, tiện lợi Có nhiều GV đã tự học theo hình thức: BD từ xa; BD trực tuyến; Học theo tích luỹ tín chỉ rất có hiệu quả trong việc nâng cao kỹ năng sư phạm cho GV
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên
TH theo định hướng đổi mới giáo dục
1.4.1 Một số định hướng đổi mới giáo dục tiểu học
- Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI khẳng định "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chu n hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế"
Trang 32- Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã định hướng:
"Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược"
- Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Đối với Giáo dục Tiểu học, có một số định hướng đổi mới như sau:
- Chương trình giáo dục cấp tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự hình thành và phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, ph m chất và năng lực; có được những kiến thức và kỹ năng cơ bản nhất để tiếp tục học trung học cơ sở
- Chú trọng dạy học lấy học sinh làm trung tâm Giáo viên là người gợi
mở, hỗ trợ học sinh tìm ra kiến thức dựa trên những kinh nghiệm và hiểu biết
đã có Giáo viên quan tâm đến toàn bộ quá trình học và cách học của học sinh cũng như kết quả mà học sinh đạt được hằng ngày dựa trên nhận xét, đánh giá kịp thời của giáo viên
- Đổi mới cách đánh giá học sinh Việc Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT [6] quy định đánh giá học sinh tiểu học theo đúng định hướng đổi mới
1.4.2 Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục
1.4.2.1 Yêu cầu đối với bồi dưỡng kỹ năng sư phạm GVTH trong bối cảnh đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam
Bồi dưỡng GVTH cách đánh giá học sinh theo Thông tư số BGDĐT ngày 22 tháng 9 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
22/2016/TT-Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm GVTH đáp ứng yêu cầu Chu n nghề
nghiệp Quy định Chu n nghề nghiệp giáo viên tiểu học
1.4.2.2 Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học trước yêu cầu đổi mới giáo dục
Công tác bồi dưỡng kĩ năng sư phạm giáo viên có tầm quan trọng đặc
Trang 33biệt và có ý nghĩa quyết định đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Việc thực hiện việc bồi dưỡng là nhiệm vụ được tiến hành trong suốt quá trình công tác của giáo viên, với mục tiêu cập nhật, bổ sung kiến thức, đào tạo tiếp tục, đào tạo lại về kỹ năng sư phạm nghiệp vụ cho người giáo viên, giúp người giáo viên không ngừng nâng cao năng lực và ph m chất nghề nghiệp, có trình độ kỹ năng sư phạm sâu, rộng; có kĩ năng sư phạm lành nghề, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng Vì vậy, vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên Tiểu học đặc biệt quan trọng
- Theo cố thủ tướng Phạm Văn Đồng “Hiệu trưởng là người có trách
nhiệm chủ yếu quyết định trong nhà trường làm cho nó tốt hay xấu”
- Hơn ai hết, Hiệu trưởng là người hiểu r đặc thù về điều kiện, hoàn cảnh của đội ngũ GV của trường mình Vì vậy, bên cạnh sự động viên, khuyến khích sự tự nỗ lực của GV, với vai trò là người quyết định có thể làm cho nhà trường tốt hay xấu, Hiệu trưởng nếu không muốn hoạt động quản lý bồi dưỡng cho GV ở trường mình chỉ mang tính hình thức, thì phải đầu tư nghiên cứu để hiểu biết sâu, rộng vấn đề và tâm huyết thực hiện thì việc bồi dưỡng cho GV mới thực chất và hiệu quả Muốn vậy, Hiệu trưởng phải giác ngộ sâu sắc về chính trị, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nắm vững mục tiêu của ngành Về kỹ năng sư phạm phải nắm vững hệ thống kiến thức môn học, am hiểu sâu sắc nội dung GD nắm vững phương pháp GD, các nguyên tắc tổ chức các quá trình GD, đặc biệt am hiểu công việc của người GV Hiệu trưởng còn phải nắm vững khoa học và nghệ thuật quản lý để có thể vạch ra được phương hướng chiến lược, xây dựng được chương trình hoạt động của nhà trường Với vai trò của mình, người Hiệu trưởng còn phải biết suy nghĩ về những nhu cầu cần thiết trong quá trình xây dựng phát triển nhà trường Bất cứ lúc nào cũng phải nghĩ đến HS, phải quan tâm đến nhu cầu của GV, đặc biệt là nhu cầu phát triển nghề nghiệp Sự phát triển nghề nghiệp của GV sẽ tạo cơ sở phát triển niềm tin và thái độ
Trang 341.4.3 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục
1.4.3.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng
Trong bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên tiểu học, việc xây
dựng kế hoạch bồi dưỡng là công việc rất quan trọng mang tính định hướng cho mọi hoạt động Kế hoạch đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:
- Khảo sát tình hình đội ngũ giáo viên nhà trường để phân loại thành các nhóm khác nhau nhằm xác định nội dung và hình thức bồi dưỡng kỹ năng
+ Phân loại theo mục tiêu bồi dưỡng: bồi dưỡng hoàn chỉnh kỹ năng; bồi dưỡng theo chu n; bồi dưỡng nâng cao…
+ Phân loại theo đối tượng: bồi dưỡng GV lâu năm; bồi dưỡng GV mới
ra trường; bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm…
+ Phân loại theo thời gian: bồi dưỡng ngắn hạn, dài hạn; bồi dưỡng thường xuyên …
- Xác định mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sư phạm Xác
định mục tiêu bồi dưỡng kỹ năng sư phạm nhằm vào đối tượng nào, bồi dưỡng để thu nhận được những kỹ năng gì Cụ thể hơn, sau bồi dưỡng thì giáo viên đạt mức độ như thế nào so với quy định của giáo viên tiểu học, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD Tiểu học không? Thực hiện xác định mục tiêu bồi dưỡng dựa trên sự phân tích thực trạng mục tiêu bồi dưỡng KNSP dựa trên Chu n nghề nghiệp GVTH và yêu cầu đổi mới GDTH
- Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực, thời gian) các điều kiện khác đảm bảo cho thực hiện mục tiêu bồi dưỡng Đây là việc chu n bị về
Trang 35lĩnh vực tổ chức nhằm định hướng việc thực hiện công tác bồi dưỡng Chọn
ai, ở đâu làm giảng viên cốt cán; chi phí mọi hoạt động bồi dưỡng sẽ lấy ở nguồn nào; tài liệu, thiết bị máy móc cần sử dụng là gì; thời lượng bồi dưỡng trong bao nhiêu lâu; tổ chức bồi dưỡng vào thời gian nào trong năm học …
- Xác định các giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu đã xác định phải dựa trên việc phân tích yêu cầu về GVTH trong bối cảnh hiện nay trong điều kiện nguồn lực cụ thể phù hợp đặc điểm, điều kiện nhà trường để bảo đảm tính khả thi
- Dự kiến các hình thức bồi dưỡng Tổ chức bồi dưỡng tập trung cả thời gian dài hay tập trung từng giai đoạn; tổ chức thành lớp hay theo nhóm;
tổ chức tại trường hay kết hợp thăm quan học tập… Bồi dưỡng cho giáo
viên thực hiện tập trung tại trường hay thông qua các hoạt động thường xuyên trong nhà trường: các cuộc thi; Dự giờ; Sinh hoạt tổ chuyên môn; Tổ chức chuyên đề,
Tổ chức thực hiện mục tiêu bồi dưỡng: Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cho tổ bộ môn, cho từng GV trong việc triển khai thực hiện mục tiêu bồi dưỡng
1.4.3.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm đã xác định
Tổ chức bồi dưỡng cần trả lời các câu hỏi cơ bản: Có những hoạt động cụ thể nào? Phân công như thế nào cho có hiệu quả? Tổ chức phối hợp giữa các nhóm ra sao? Tổ chức chi phí thế nào để phù hợp và đạt kết quả cao?
Như vậy để tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cần phân tích kế hoạch bồi dưỡng thành các công việc cụ thể Ra quyết định tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm, trong quyết định triệu tập r các thành viên, giáo viên bồi dưỡng, địa điểm, chi phí quyết toán, thời gian bồi dưỡng …
1.4.3.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm là những tác động của Hiệu trưởng bằng mệnh lệnh tới giáo viên để thực hiện việc bồi dưỡng đúng với kế hoạch, đúng nhiệm vụ được phân công
Trang 36Chức năng này có tính chất điều hành hoạt động bồi dưỡng một cách có
hệ thống nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã định và để biến mục tiêu trong dự định thành kết quả thực hiện
Chỉ đạo xây dựng nội dung chương trình bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
và thực hiện chương trình, nội dung chương trình bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên nhà trường
Chỉ đạo phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng kỹ năng sư phạm sao cho phù hợp với mục tiêu, nội dung, nhóm đối tượng bồi dưỡng
Chỉ đạo điều chỉnh chương trình, nội dung, kế hoạch bồi dưỡng khi cần thiết…
1.4.3.4 Kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng kỹ năng sư phạm
Trong quản lý, kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn để thực hiện nhiệm vụ đánh giá thực trạng, phát hiện những sai lệch và đưa ra những quyết định điều chỉnh nhằm giúp các đối tượng hoàn thành nhiệm vụ đồng thời khuyến khích những nhân tố tích cực góp phần đưa toàn bộ hệ thống được quản lý đạt hiệu quả cao hơn
Kiểm tra là chức năng cuối cùng của quá trình quản lý Nó giúp cho
chủ thể quản lý biết được mọi người thực hiện các nhiệm vụ ở mức nào, tốt, khá, trung bình hay kém Đồng thời chủ thể quản lý cũng biết được những quyết định bồi dưỡng, ban hành có phù hợp với thực tế hay không, từ đó có những điều chỉnh các hoạt động bồi dưỡng để nâng cao hiệu quả Chủ thể quản lý giúp đỡ hay thúc đ y các cá nhân, tập thể đạt được các mục tiêu bồi dưỡng đã đề ra Như vậy, chức năng kiểm tra thể hiện r vai trò cung cấp thông tin và trợ giúp các cá nhân và đơn vị phụ nữ hoàn thành nhiệm vụ bồi dưỡng theo mục tiêu kế hoạch đã xác định
Với những vai trò đặc biệt như vậy, chức năng kiểm tra không chỉ đơn thuần là chức năng cuối cùng trong một quá trình bồi dưỡng mà còn là tiền đề cho một quá trình bồi dưỡng và quản lý mới tiếp theo
Như vậy chức năng kiểm tra là một trong những chức năng quan trọng
Trang 37trong quá trình quản lý, kiểm tra giúp người quản lý chỉ đạo đối tượng quản lý hoàn thành các nhiệm vụ được giao
Kiểm tra kết quả bồi dưỡng kỹ kỹ năng sư phạm không chỉ tập trung vào đánh giá kết quả người học mà phải có các tiêu chí đánh giá tổng thể tất
cả các mặt trong công tác bồi dưỡng Đánh giá xem kế hoạch đã hợp lý và khả thi tới mức độ nào; nội dung chương trình bồi dưỡng, phương pháp, hình thức bồi dưỡng đã đáp ứng nhu cầu nâng cao kỹ năng sư phạm chưa; trong quá trình tổ chức còn cần khắc phục; giáo viên đã đạt được gì sau bồi dưỡng?
Kiểm tra cần thực hiện các nội dung sau:
(1) Phát hiện thực hiện những điểm tốt và những điểm còn tồn tại của hoạt động bồi dưỡng nói chung và của từng cá nhân tham gia bồi dưỡng nói riêng
(2) Điều chỉnh: Bao gồm; tư vấn (uốn nắn, sửa chữa); thúc đ y hoạt động bồi dưỡng (phát huy thành tích tốt); hoặc xử lý Theo d i, đốn đốc tiến trình thực hiện kế hoạch Có các biện pháp điều chỉnh nhằm đạt kết quả cao
so với mục tiêu đề ra
Đánh giá bao gồm: Xác định chu n đạt được của kết quả bồi dưỡng của mỗi giáo viên Tiểu học; thu thập thông tin; so sánh sự phù hợp của việc thực hiện với chu n mực Đánh giá phải đảm bảo tính khách quan (đánh giá đầu vào, đánh giá ngay sau khi kết thúc hoạt động bồi dưỡng và đánh giá tác động của hoạt động bồi dưỡng trong triển khai nhiệm vụ tại địa phương sau khi được bồi dưỡng )
Đây là hoạt động quan trọng, quyết định hoạt động quản lý có đạt hiệu quả hay không Chỉ có trên cơ sở khoa học, chu n hóa, đánh giá chính xác khách quan kết quả GV thì Hiệu trưởng và GV mới nhận biết được thực chất trình độ để mỗi người có thể tự điều chỉnh hoạt động của mình cho phù hợp với mục tiêu của kế hoạch
Việc đánh giá GV không chỉ cần theo chu n mà còn cần phải được hiện đồng bộ, chính xác, khách quan, đảm bảo cách tiếp cận tích cực là tư
Trang 38vấn để GV tự điều chỉnh Tình trạng cả nể, cảm tính, sẽ dẫn đến kết quả ảo, bệnh thành tích và nguy hiểm hơn chính là việc người được đánh giá không thấy được hạn chế thực của mình để điều chỉnh, sẽ tạo nên tâm lý chán nản cho những GV giỏi, tích cực, xuất hiện tâm lý xem nhẹ thi đua, không phấn đấu trong GV
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý bồi dưỡng kỹ năng sư phạm giáo viên Tiểu học
* Yếu tố khách quan
- Yếu tố thuộc về cơ chế chính sách: chưa có chính sách thỏa đáng đối với cán bộ, giáo viên tham gia công tác bồi dưỡng; Sự quan tâm của các cấp, ngành, tổ chức chính trị, xã hội
- Yếu tố thuộc về nhà trường: Công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên cũng như các điều kiện phục vụ bồi dưỡng như tài liệu, thời gian bồi dưỡng, phòng học bồi dưỡng … chưa đảm bảo
- Yếu tố thuộc về giáo viên: nhu cầu của giáo viên về công tác bồi dưỡng giáo viên
- Các yếu tố thuộc về điều kiện khác:
- Sự tác động của nhà quản lý: Để tạo ra sức mạnh đội ngũ, ngoài sự nỗ
lực của mỗi giáo viên, nhà quản lý phải biết tác động khôn khéo để phát huy nội lực, liên kết sức mạnh của mỗi giáo viên thành sức mạnh đội ngũ Có thể nói chất lượng của đội ngũ nhà giáo là sự phản ánh trung thực, hiệu quả của công tác quản lý và trình độ, năng lực của nhà quản lý giáo dục
Công tác bồi dưỡng kĩ năng sư phạm GVTH theo định hướng đổi mới giáo dục có vai trò quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo đáp
Trang 39ứng những yêu cầu của thời đại mới Với những đặc thù và tính ưu việt của nó cần khai thác triệt để hình thức này để phát triển đội ngũ giáo viên nói chung
và GVTH nói riêng Tuy nhiên, hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên Vì vậy, tùy theo đặc thù của từng địa phương, từng cơ sở giáo dục mà tìm ra những biện pháp cụ thể, hữu hiệu để việc quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm GVTH theo định hướng đổi mới giáo dục đạt hiệu quả cao nhất nhằm huy động mọi khả năng, trí tuệ của từng giáo viên, phát huy được năng lực sở trường vốn có, bổ sung những phần thiếu hụt của mỗi cá nhân, tạo động lực
để học cống hiến hết mình cho sự nghiệp trồng người, thực hiện thắng lợi mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục
Với ý nghĩa như vậy, trong chương 1 đề tài đã tập trung trình bày những cơ sở lý luận chung về quản lý, QLGD, về giáo viên và GVTH, hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm giáo viên, quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay
Những lý luận đó là cơ sở cho việc tìm hiểu thực trạng cũng như đề ra biện pháp về quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay ở trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
Trang 40Kết luận chương 1
Công tác bồi dưỡng kỹ năng sư phạm giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục có vai trò quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo đáp ứng những yêu cầu của thời đại mới Với những đặc thù và tính
ưu việt của nó cần khai thác triệt để nhằm phát triển đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng Tuy nhiên, hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên Vì vậy, tùy theo đặc thù của từng địa phương, từng cơ sở giáo dục mà tìm ra những biện pháp cụ thể, hữu hiệu để việc quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm GVTH theo định hướng đổi mới giáo dục đạt hiệu quả cao nhất Mục đích là khai thác trí tuệ của từng giáo viên, phát huy được năng lực sở trường vốn có của họ; bổ sung những phần thiếu hụt của mỗi cá nhân; tạo động lực để GV học tập cống hiến hết mình cho sự nghiệp giáo dục, thực hiện thắng lợi mục tiêu của chiến lược phát triển đã đề ra
Với ý nghĩa như vậy, trong Chương 1 đề tài đã tập trung trình bày những cơ sở lý luận chung về quản lý, QLGD, về giáo viên và GVTH, hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm giáo viên, quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay
Những lý luận đó là cơ sở cho việc tìm hiểu thực trạng cũng như đề ra biện pháp về quản lý bồi dưỡng kĩ năng sư phạm theo định hướng đổi mới giáo dục hiện nay ở trường Tiểu học Tân Dân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ