LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục này, em xin chân thành cảm ơn: Ban Giám hiệu, các khoa, phòng thuộc trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội; các Giáo
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-
LÊ XUÂN HẢI
QU¶N Lý HO¹T §éNG D¹Y HäC
ë C¸C TR¦êNG TRUNG HäC C¥ Së HUYÖN Y£N
L¹C, TØNH VÜNH
PHóC §¸P øNG Y£U CÇU §æI MíI GI¸O DôC
TRONG GIAI §O¹N HIÖN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2018
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-
LÊ XUÂN HẢI
QU¶N Lý HO¹T §éNG D¹Y HäC
ë C¸C TR¦êNG TRUNG HäC C¥ Së HUYÖN Y£N
L¹C, TØNH VÜNH
PHóC §¸P øNG Y£U CÇU §æI MíI GI¸O DôC
TRONG GIAI §O¹N HIÖN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8140114
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Tiến Hùng
HÀ NỘI - 2018
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục này, em xin chân thành cảm ơn: Ban Giám hiệu, các khoa, phòng thuộc trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội; các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sỹ, các thầy cô giáo giảng dạy tại lớp Cao học Quản lý giáo dục Khóa 2016-2018, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy, cung cấp
hệ thống tri thức rất quý báu về khoa học quản lý giáo dục và phương pháp nghiên cứu khoa học, tạo điều kiện thuận lợi giúp em hoàn thành quá trình quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn “Quản lý hoạt động dạy học ở các Trường THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục trong giai đọan hiện nay”
Đặc biệt em xin bày tỏ lòng kính trọng và sự biết ơn sâu sắc đối với PGS TS Nguyễn Tiến Hùng, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em để luận văn sớm được hoàn thành
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Yên lạc tỉnh Vĩnh Phúc, Ban Giáo hiệu các trường Trung học cơ sở, các dồng chí giáo viên các trường Trung học cơ sở huyện Yên Lạc đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi có các thông tin tài liệu cần thiết để viết đề tài nghiên cứu của mình Bản thân tôi đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu đề tài, đề xuất các biện pháp quản lý dạy học để hoàn thành luận văn
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không thể tránh khỏi những thiết sót Tôi rất kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của các nhà khoa học, các thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ vii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÍ LUẬN DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6
1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề liên quan đến đề tài 6
1.2 Những khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Quản lý giáo dục 8
1.2.2 Chức năng của quản lý giáo dục 8
1.2.3 Quản lý nhà trường 10
1.2.4 Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục của trường THCS 11
1.2.5.Dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường 12
1.3 Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 15
1.3.1 Vị trí, vai trò của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân 15
1.3.2 Đặc điểm của cấp học THCS 16
1.3.3 Mục đích của giáo dục THCS 16
1.3.4 Yêu cầu về nội dung, phương pháp của giáo dục THCS 17
1.4 Hiệu trưởng THCS và vấn đề quản lí hoạt động dạy học 17
1.4.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường THCS 17
1.4.2 Những yêu cầu mới đối với công tác quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng 19
1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THCS 21
1.5 Các yếu tố tác động tới công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 30
1.5.1 Phảm chất , năng lực của Hiệu trưởng 30
1.5.2 Số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên 31
1.5.3 Cơ sở vật chất - kĩ thuật trang thiết bị phục vụ dạy học 31
1.5.4 Điều kiện kinh tế - văn hóa xã hội ở địa phương 31
1.5.5 Các hoạt động xã hội giáo dục 31
Kết luận chương 1 32
Trang 6CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở CÁC
TRƯỜNG THCS HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH
PHÚC HIỆN NAY 33
2.1 Vài nét về địa lý, dân số, tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội huyện Yên Lạc 33
2.1.1 Vị trí địa lý, dân số huyện Yên Lạc 33
2.1.2 Tình hình kinh tế, chính trị huyện Yên Lạc 34
2.2 Giới thiệu chung về giáo dục THCS huyện Yên Lạc 34
2.3 Thực trạng giáo dục THCS huyện Yên Lạc 34
2.3.1 Quy mô phát triển trường lớp cấp THCS 34
2.3.2 Thực hiện đội ngũ cán bộ quản lý giáo viên 34
2.3.3 Thực trạng về chất lượng học tập của học sinh ở huyện Yên Lạc 37
2.3.4 Thực trạng cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ dạy học 38
2.3.5 Thực trạng về môi trường giáo dục 38
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở các trường THCS huyện Yên Lạc 39
2.4.2 Thực trạng hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện Yên Lạc 41
2.4.3.Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của giáo viên 42
2.4.4.Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh 50
2.4.5 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học 52
2.5 Đánh giá chung về nhưng thành công và hạn chế trong quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện Yên Lạc 54
2.5.1 Những thành công của giáo dục Yên lạc trong những năm qua 54
2.5.2 Những hạn chế 55
Kết luận chương 2 56
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY NHẰM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN GIÁO DỤC 57
3.1 Những căn cứ đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trường THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 57
3.1.1 Những cơ sở lý luận 57_Toc517903658 3.1.2 Căn cứ thực tế 58
Trang 73.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học cụ thể 59
3.2.1 Biện pháp thứ nhất: Nhận thức về đổi mới nền giáo dục của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh cần được nâng cao 59
3.2.2 Biện pháp thứ hai: Xây dựng kỷ cương, nền nếp dạy học và đổi mới phương pháp dạy, nâng cao chất lượng dạy học 61
3.2.3 Biện pháp thứ ba: Tăng cường công tác tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên theo yêu cầu đổi mới toàn diện nền giáo dục 64
3.2.4 Biện pháp thứ tư: Đổi mới công tác quản lý các hoạt động sư phạm của giáo viên 65
3.2.5 Biện pháp thứ năm: kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh được xem là khâu đột phá 67
3.2.6 Biện pháp thứ sáu: Tăng cường công tác thanh tra chuyên môn 68
3.2.7 Biện pháp thứ bảy: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học 69
3.2.8 Biện pháp thứ tám: Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục 71
3.2.9 Biện pháp thứ chín: Xây dựng văn hóa nhà trường 73
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý 74
3.4 Khảo sát pháp tính cần thiết và khả thi của biện pháp quản lý 75
3.4.1 Mục đích 75
3.4.2 Nội dung và phương pháp 75
Kết luận chương 3 78
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 79
1 Kết luận 79
2 Khuyến nghị 81
2.1 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Yên Lạc 81
2.2 Đối với cán bộ quản lý trường THCS 81
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
PHỤ LỤC 85
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Đội ngũ cán bộ quản lý và tổ trưởng của các trường THCS 35
Bảng 2.2: Đội ngũ giáo viên của các trường THCS 36
Bảng 2.3 Kết quả học tập của học sinh trong 3 năm của các trường THCS 37
Bảng 2.4 Cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ dạy học của các trường 38
Bảng 2.5 Ý kiến của CBQL về sự cần thiết của việc quản lý hoạt động dạy học 40
Bảng 2.6 Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên ở các trường THCS 41
Bảng 2.7 Thực trạng quản lý việc phân công giảng dạy của giáo viên 42
Bảng 2.8.Thực trạng quản lý việc lập kế hoạch dạy học của giáo viên 43
Bảng 2.9 Thực trạng quản lý thưc hiện chương trình của giáo viên 44
Bảng 2.10 Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài của giáo viên 45
Bảng 2.11: Thực trạng quản lý nền nếp của giáo viên 47
Bảng 2.12 Thực trạng quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH, sử dụng TBDH của giáo viên 48
Bảng 2.13 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 49
Bảng 2.14 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh 50
Bảng 2.15 Thực trạng quản lý 52
Bảng 3.1 Khảo sát tính cần thiết và thi của các biện pháp 76
Trang 9DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ chức năng quản lý 9
Sơ đồ 1.2 Sơ đồ phong cách văn hóa tổ chức 29
Sơ đồ 1.3 Sơ đồ văn hóa nhà trường 30
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế hiện nay, đặc biệt là Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã quyết định đẩy mạnh Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước với quan điểm Giáo dục - Đào tạo và khoa học công nghệ phải là quốc sách hàng đầu Đến Đại hội IX, Đảng ta tiếp tục khẳng định quan điểm này, trong đó: giải pháp tạo bước chuyển mạnh về phát triển nguồn nhân lực, trọng tâm là giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ được xem là một trong ba khâu đột phá để làm chuyển động toàn bộ nền kinh
tế - xã hội, để đến thập niên thứ hai của Thế kỷ 21, cơ bản nước ta trở thành một nước Công nghiệp Tại Nghị quyết 29, Hội nghị Trung ương 8, khóa XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã xã định mục tiêu phát
triển giáo dục và đào tạo, đó là “tạo sự chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân … Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc.”
Mục tiêu đào tạo của nhà trường phổ thông là nhằm xây dựng và đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam thành những công dân phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thứ, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có ý thức cộng đồng và phát huy tích cực của
cá nhân, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức kỷ luật cao, thật sự là con người vừa “hồng” vừa
“chuyên” như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Việc giáo dục, đào tạo và hình thành nhân cách con người là một nhiệm
vụ lâu dài, gian khó, nhiệm vụ cao cả đó được xã hội giao cho ngành giáo dục
Trang 11và đào tạo, “Sự nghiệp trồng người” trong nhà trường ở tất cả các cấp học gồm có hoạt động giáo dục kiến thức khoa học, tự nhiên, xã hội, giao tiếp và giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sống cho người học
Sản phẩm của ngành giáo dục và đào tạo là con người, nhân tố quan trọng nhất trong sự phát triển của xã hội – đòi hỏi cao nhất là sản phẩm cuối cùng đưa ra phải là những sản phẩm tốt, có ích, đáp ứng được ba mặt “Chân - Thiện - Mỹ” Đó là những con người có đủ “Tài – Đức” phục vụ cho đời sống an sinh xã hội và cộng đồng Để giáo dục thực hiện được chức năng, vai trò của mình thì đòi hỏi công tác giáo dục nhà trường nói riêng và trong hệ thống giáo dục nói chung phải có những bước đi, những giải pháp thiết thực, hoàn thiện đạt yêu cầu đề ra
Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục đã có những phát triển mới, đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ trong việc mở rộng quy mô, tăng cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi người và chuẩn bị nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục còn bộc lộ những hạn chế, bất cập như: hạn chế về quản lý chuyên môn, quản lý cơ sở vật chất, tài chính, khả năng áp dụng khoa học công nghệ còn chậm Hiện nay công tác quản lý ở các cấp học của huyện Yên lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đang được đổi mới cùng cơ chế và phương thức quản lý giáo dục theo hướng tự chủ và tự chịu trách nhiệm Do vậy, chúng ta cần có những giải pháp tích cực
để khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý, để công tác quản lý thực
sự khoa học, có tác dụng thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục Chính vì vây, việc nghiên cứu thực trạng tại đây và đưa ra các đề xuất vấn đề cấp thiết, cần phải được thực hiện nhằm năng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường hiện nay
Bản thân là một cán bộ quản lý trường học được phân công về phụ trách quản lý chuyên môn, trong những năm học qua tôi cũng đã suy nghĩ rất nhiều để tìm các giải pháp quản lý công tác dạy và học nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục địa phương Điều này thúc đẩy tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt
Trang 12động dạy học ở các trường Trung học cơ sở huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay” cho Luận
văn này
2 Mục đích nghiên cứu
Dựa theo nghiên cứu lý luận và thực tiễn , đề xuất biện pháp về quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS trong địa bàn huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Nghiên cứu công tác quản lý dạy học của Hiệu trưởng ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay
4 Câu hỏi nghiên cứu
1- Công tác Quản lý hoạt động dạy và học của Hiệu trưởng ở các
trường THCS huyện Yên Lạc trong những năm qua đã quản lý như thế nào và những vấn đề thực tiễn nào cần được phát hiện và giải quyết để đáp ứng yêu
cầu đổi mới toàn diện giáo dục trong giai đoạn hiện nay?
2- Có thể vận dụng cơ sở lý luận quản lý giáo dục để xác lập biện pháp quản lý như thế nào để quản lý công tác dạy và học trong các nhà trường
THCS huyện Yên Lạc đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục THCS của Huyện Yên Lạc theo yêu cầu đổi mới toàn diệ giáo dục hiện nay?
5 Giả thuyết nghiên cứu
Ở mỗi nhà trường, chất lượng dạy học phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố; trong đó quyết định là quá trình điều hành và quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng Chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn huyện Yên
Trang 13Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc sẽ hiệu quả nếu các biện pháp có tính khả thi
6 Nhhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy và học ở các
trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện GD trong giai đoạn hiện nay
6.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng dạy học và quản lý dạy học của Hiệu
trưởng đối với hoạt động dạy học ở các trường THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện GD trong giai đoạn hiện nay
6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với các trường
THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện trong giai đoạn hiện nay
8 Phương pháp nghiên cứu
Về phương pháp nghiên cứu luận văn sử dụng một số phương pháp cụ thể như sau :
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Dựa vào các số liệu báo cáo tại các trường THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc, cùng những văn bản, chính sách của Đảng và nhà nước tìm ra nguyên nhân và đề ra các biện pháp
8.2 Nhóm phương pháp nguyên cứu thực tiễn
- Tiến hành khảo sát bằng phiếu hỏi, tổng kết những kinh nghiệm, tham khảo ý kiến chuyên gia bằng các phương pháp:
+ Quan sát sư phạm: dự giờ, họp tổ chuyên môn, đánh giá xếp loại thi đua hàng năm, kiểm tra,…
+ Điều tra: trưng cầu ý kiến, điều tra bằng phiếu
Trang 14+ Tiến hành phỏng vấn, trò chuyện để khảo sát nguyên nhân, tham khảo các giải pháp
8.3 Phương pháp sử lý thông tin
- Nhóm phương pháp thống kê toán học
- Nhóm phương pháp xử lý và phân tích thông tin, số liệu độ chênh lệch cho kết quả các câu trả lời và phân tích kết quả
9 Cấu trúc của luận văn
Cấu trúc của luận văn bao gồm phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và
Trang 15CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÍ LUẬN DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề liên quan đến đề tài
Quản lý là một hoạt động đặc biệt, mang tính lịch sử xã hội, chủ nghĩa Mác và Ănghen, đã rút ra kết luận: một trong những yếu tố quyết định đối với
sự phát triển của nền sản xuất tư bản là nhờ có vai trò của hoạt động quản lý
Ngày nay, đất nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế mạnh mẽ, sâu rộng trên tất cả lĩnh vực; trong đó giáo dục đóng vai trò quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của quốc gia Để thực hiện của hiệu quả sự nghiệp giáo dục Đảng và nhà nước ta đã có Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban bí thư [5, tr.1-2] “Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”, Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ X cũng đã nêu rõ: “ Coi trọng công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ công chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản
lý về đường lối, chính sách, về kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội trong điều kiện cơ chế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế” và xây dựng đội ngũ Đảng viên thật sự tiên phong gương mẫu, có phẩm chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật và năng lực hoàn thành nhiệm vụ; kiên định lập trường giai cấp công nhân, phấn đấu cho mục tiêu lý tưởng của Đảng, vững vàng trước mọi khó khăn thử thách; năng động, sáng tạo góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”
Đất nước ta đang trong quá trình đổi mới và hội nhập quôc tế mạnh mẽ, toàn diện trên tất cả các mặt, thì quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng là vấn đề luôn thu hút được sự quan tâm của các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học và các nhà quản lý
Trang 16Chúng ta có thể thấy trên thế giới đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu về công tác quản lý giáo dục như: “Những vấn đề quản lý trường học” của tác giả P.V Zimin, M.I Kônđakốp Từ vai trò , nhiệm vụ của Hiệu trưởng nhà trường, nhà giáo dục học Xô-viết V.A Xukhomlinxki đã kết luận rằng “Nếu nhà trường có kế hoạch hoạt động đúng thì sẽ ra kết quả tốt” Sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng về cách quản lý sẽ đạt được mục tiêu đề ra
Ở Việt Nam, ngay từ những năm 90 của thế kỷ XX cho đến nay đã xuất hiện rất nhiều những công trình nghiên cứu về công tác quản lý giáo dục có giá trị như: “Giáo trình khoa học quản lý” của tác giả Phạm Trọng Mạnh (NXBĐHQG Hà Nội năm 2011); “Khoa học tổ chức và quản lý một số vấn
đề lý luận và thực tiễn” của Trung tâm nghiên cứu khoa học tổ chức quản lý (NXB thống kê Hà Nội 1999); “ Tâm lý xã hội trong quản lý” của Ngô Công Hoàn (NXB ĐHQG Hà Nội năm 2002); “Tập bài giảng lý luận đại cương về quản lý” của tác giả Nguyễn Quốc Chí và tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc (Hà Nội 1998), Bên cạnh đó còn một số bài viết về vấn đề cập đến quản lý giáo dục như: “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Trần Viết Lưu – Học viện Quản lý giáo dục đăng trên tạp chí Tuyên giáo số 8 tháng 8 năm 2012
Các đề tài nghiên cứu về vấn đề cán bộ quản lý trường học dưới các góc tiếp cận khác nhau Trong đó, chủ yếu là nghiên cứu dưới góc độ giáo dục học và quản lý hoạt động của đội ngũ cán bộ quản lý nhà trường Vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học cơ sở đã được đề cập đến nhưng còn sơ lược, chưa có những công trình chuyên sâu
Việc nghiêm cứu công tác quản lý dạy và học ở các trường THCS huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc có ý nghĩa to lớn về mặt thực tiễn trong việc đáp ứng yêu cầu đổi toàn diện nền giáo dục hiện nay theo Nghị quyết 29 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI của Đảng đã đề ra
Trang 171.2 Những khái niệm cơ bản
1.2.1 Quản lý giáo dục
Từ định nghĩa của nhiều tác giả, chúng ta có thể khẳng định: QLGD có nhiều cách diễn đạt khác nhau nhưng đều nêu lên bản chất của Quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý
và các thành tố tham gia vào hoạt động giáo dục nhằm thực hiện được mục tiêu giáo dục trong một môi trường luôn biến động
Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “QLGD là khi các lực lượng xã hội phối hợp cùng nhau , cùng thực hiện các hoạt động nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ” [2, tr 16]
Còn tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì cho rằng: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động, có mục đích có kế hoạch, hợp chủ thể quy luật của quản lý” (Hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất [31, tr.18]
Như vậy, quản lý giáo dục chính là sự tác động khi áp dụng nguyên lý, phương pháp của kế hoạch vào thực tiễn nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra
1.2.2 Chức năng của quản lý giáo dục
Chức năng quản lý: chủ thể sẽ quản lý tác động đến những đối tượng liên quan nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định
Chức năng quản lý giáo dục: là một dạng hoạt động chuyên biệt thông qua đó chủ thể quản lý giáo dục tác động vào đối tượng và khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu giáo dục nhất định
Các nhà nghiên cứu cho rằng công tác quản lý giáo dục có 4 chức năng cơ bản, bao gồm: Chức năng kế hoạch, chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo, chức năng kiểm tra Bốn chức năng này có quan hệ mật thiết, chặt chẽ với nhau
Trang 18Trong hoạt động quản lý, không có kế hoạch, một tổ chức không thể xác định được mục tiêu mà mình muốn đạt được và cách thức tổ chức hoạt động để mình đạt tới mục tiêu đó Lập kế hoạch không chỉ là chức năng cơ bản của nhà quản lý ở mọi cấp độ mà còn lien quan đến các chức năng còn lại của quá trình quản lý như tổ chức nhân sự, tổ chức thực hiện, kiểm tra… đều phải dự trên nền tảng của kế hoạch đề ra từ trước Như vậy, chức năng kế hoạch bao giờ cũng phải thực hiện trước các chức năng khác một bước, từ đó mới thực hiện các chức năng khác
- Chức năng tổ chức:
Tổ chức là quá trình tiếp nhận và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định nhằm thực hiện hóa các mục tiêu theo kế hoạch Nó hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra thành hành động và tạo ra sức mạnh mới của các đơn vị xã hội: tiếp nhận, phân phối, sắp xếp và thực hiện một cách hợp lý
Kế hoạch
Thông tin
Chỉ đạo
Tổ chức Kiểm tra
Môi trường
Trang 19- Chức năng chỉ đạo:
Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hưởng đến hành vi, thái độ của những người khác nhằm đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao Nó phát huy các động lực cho việc thực hiện các mục tiêu của kế hoạch , được thực hiện suôn
sẻ, hiệu quả nhất Trong quá trình thực hiện, chức năng này giúp người quản
lý thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn các nhiệm vụ; đồng thời đôn đốc, động viên, kích thích làm việc hiệu quả hơn; qua đó giám sát, sửa chữa những hạn chế để cùng thúc đẩy hoạt động phát triển, nhằm đạt được mục tiêu đề ra
- Chức năng kiểm tra:
Kiểm tra là quá trình đánh giá và điều chỉnh nhằm đảm bảo cho các hoạt động đạt tới các mục tiêu của tổ chức đã đề ra Nó xem xét, đánh giá thực trạng, phát huy ưu điểm, điều chỉnh khuyết điểm nhằm đạt tới mục tiêu
đã đặt ra Đây là chức năng cuối cùng của quá trình quản lý
Như vậy, quá trình quản lý bao gồm bốn chức năng cơ bản: xây dựng
kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra Các chức năng có quan hệ mật thiết, hữu cơ với nhau, chức năng này là tiền đề của chức năng kia, chúng đan xen và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình thực hiện Người quản lý cần thực hiện một cách linh hoạt và sáng tạo các chức năng để đạt được các mục tiêu
và hiệu quả cao nhất
1.2.3 Quản lý nhà trường
1.2.3.1 Nhà trường
Nhà trường là nơi đào tạo đội ngũ Gv lành nghề và bồi dưỡng thế hệ trẻ của đất nước Đó là nhu cầu mang tính tất yếu khách quan của xã hội, nhằm góp phần để xã hội phát triển hơn Hoạt động giáo dục, quá trình giáo dục trong nhà trường do cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên và những người được đào tạo một cách bài bản về chuyên môn nghiệp vụ sư phạm thiết kế, tổ chức, vận hành kiểm tra và điều chỉnh trên cơ sở khoa học giáo dục nhằm xây dựng
và hoàn thiện nhân cách người học Đào tạo về đạo đức và năng lực để xã hội phát triển lành mạnh hơn
Trang 20Ngày nay, hệ thống trường học nhiều, các loại hình đào tạo đa dạng Nhà trường được thành lập và hoạt động phục vụ sự phát triển của xã hội; nó
có nhiệm vụ cụ thể và bộ máy hoạt động rõ ràng, có nội dung được chọn lọc
kĩ càng, có kế hoạch hoạt động có sự đầu tư chỉnh chu
Nhà trường là tổ chức giáo dục chuyên biệt trong xã hội, đào tạo và tái tạo song song nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội Các hoạt động sư phạm trong nhà trường đều mang tính đặc thù của một xã hội, một giai cấp, nhà nước nhất định, là nơi trực tiếp làm công tác đào tạo thế
hệ trẻ phục vụ cho sự phát triển của đất nước
1.2.3.2 Quản lý nhà trường
Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu Giáo dục - Đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh” [13, tr 71]
Theo tác giả Trần Hồng Quân “Quản lý nhà trường phổ thông là quản
lý dạy và học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác, để dần tới mục tiêu giáo dục” [33, tr 43]
Vậy có thể khẳng định quản lý nhà trường là một bộ phận của quản lý giáo dục Công tác quản lý nhà trường do Hiệu trưởng đứng đầu quản lý, sau
đó phân công trách nhiệm đến tập thể giáo viên, học sinh nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường
1.2.4 Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục của trường THCS
1.2.4.1 Khái niệm đội ngũ
Có thể hiểu đội ngũ là một tập hợp số đông người thành một lực lượng
để thực hiện một hay nhiều chức năng, nhưng có chung một mục đích hoạt động và sự gắn bó nhau về lợi ích vật chất, hay tinh thần cụ thể nào đó
1.2.4.2 Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục
Theo Luật Giáo dục 2009 [26, tr.27], Điều 16 đã xác định: cán bộ
QLGD “là những cán bộ quản lý làm việc trong các cơ quan quản lý hành
Trang 21chính nhà nước về giáo dục trong các cơ sở giáo dục, có chức vụ hoặc làm công tác chuyên môn nghiệp vụ trong các cơ quan quản lý giáo dục, có vai trò nòng cốt trong cơ quan, trong ngành có tác động đến hoạt động của ngành giáo dục và các cơ sở giáo dục”
Đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục nằm trong đội ngũ cán bộ giáo viên ngành GD&ĐT Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục thực hiện tham gia hoạt động chính sách vĩ mô của ngành, hoặc cụ thể hoá và thực thi các chính sách GD&ĐT mà Đảng và nhà nước đề ra
1.2.4.3 Khái niệm đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
Luật giáo dục 2009, điều 54 đã xác định: Cán bộ quản lý trường THCS
là những cán bộ quản lý bao gồm hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng làm việc trong các cơ sở giáo dục Trung học cơ sở, được cấp trên ra quyết định bổ nhiệm, là chủ thể quản lý, là người đứng đầu, có vai trò dẫn dắt, tác động, ra lệnh, kiểm tra đối tượng quản lý nhằm thực hiện các đến hoạt động của nhà trường, có vai trò nòng cốt tác động đến hoạt động của nhà trường
Cán bộ quản lý giáo dục đang trực tiếp quản lý một trường THCS thường được dùng ngắn gọn là “cán bộ quản lý trường THCS”
1.2.5.Dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
1.2.5.1 Dạy học
Dạy học là hoạt động đặc trưng nhất, chủ yếu nhất của nhà trường, diễn
ra theo một quá trình nhất định từ to đến tn gọi là quá trình dạy học Trong đó, học sinh tích cực, tự giác, chủ động, tự tổ chức, tự điều khiển và điều chỉnh hoạt động nhận thức của mình dưới sự chỉ đạo, điều khiển, hướng dẫn của giáo viên nhằm thực hiện mục tiêu dạy học
Quá trình dạy học là quá trình các hoạt động dạy và hoạt động học diễn
ra liên tiếp thường xuyên, đan xen và tương tác lẫn nhau nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học được phân công
1.2.5.2 Hai thành tố của hoạt động dạy học
- Hoạt động dạy
Trang 22Dạy là hoạt động của giáo viên, nhằm truyền thụ kiến thức cho học sinh
để đáp ứng các mục tiêu giáo dục đã đề ra, đồng thời còn là hoạt động giúp
đỡ, chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức
Hoạt động dạy ở tại nhà trường và do GV phụ trách chính, tạo ra môi trường giúp cho học sinh hiểu được kiến thức, hình thành kĩ năng, thái độ
Từ đó có thể khẳng định, hoạt động dạy gồm hai chức năng chính là truyền đạt và điều khiển Ở đó, hoạt động dạy được thực hiện theo một nội dung chương trình quy định, phù hợp với từng lứa tuổi, cấp học
Hoạt động dạy của giáo viên bao gồm hai hoạt động:
Giáo viên nghiên cứu các tài liệu để lựa chọn ra phương pháp dạy học phù hợp với từng hoàn cảnh và các điều kiện trên Tùy theo từng đối tượng, từng lớp học, bài học cụ thể giáo viên xây dựng một phương án thích hợp nhất để hoạt động dạy đạt hiệu quả giáo dục cao nhất
Giáo viên cùng học sinh phối hợp nhịp nhàng tổ chức hoạt động trên lớp
Hoạt động của học sinh bao gồm:
Hoạt động học trên lớp: đó là hoạt động học sinh phối hợp với giáo viên trên lớp, học sinh tiếp thu các kiến thức, kỹ năng mới
Học tập ở nhà, để học sinh hiểu sâu hơn, mở rộng những kiến thức, kỹ năng cơ bản, để có thể biểu đạt lại thành lời nói, chữ viết, hành động cho giáo viên và người khác hiểu được
Qua quá trình học tập, học sinh phải lĩnh hội và biến những kiến thức,
Trang 23kinh nghiệm xã hội lịch sử loài người thành những kiến thức, kinh nghiệm bản thân, từ đó mà hình thành và phát triển nhân cách, thích ứng với các hoạt động xã hội, góp phần phát triển quê hương, đất nước
1.2.5.3 Dạy học theo hướng đổi mới hiện nay
Ngày nay, như Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nhấn mạnh: “Tri thức đã trở thành yếu tố hàng đầu để phát triển kinh tế, tất cả các nền kinh tế lớn trên thế giới, các quốc gia đều ý thức rõ về vai trò của giáo dục trong việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao tạo đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy sản xuất, tạo động lực tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững” Khi mà hệ thống tri thức có sự thay đổi thì sớm hoặc muộn, nhanh hoặc chậm, năng lực tư duy và hoạt động sản xuất của con người cũng phải thay đổi theo Chính vì thế, việc đổi mới tư duy trong giáo dục trong thời đại tri thức nhằm đáp ứng sự thay đổi của cuộc sống phát triển không ngừng
là một tất yếu Việc thay đổi phương pháp dạy học trước hết là đáp ứng yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực của người học và cuối cùng là vì mục tiêu đáp ứng yêu cầu của thời đại, nhu cầu phát triển đất nước
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn phát triển của xã hội, việc dạy học ngày nay không đơn thuần là việc dạy học trên lớp Cùng với việc tổ chức cho người học thực hiện các nhiệm vụ học tập trên lớp, cần coi trọng việc hướng dẫn, giao nhiệm vụ học tập ở nhà, ở ngoài trường Chú trọng đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học để nâng cao chất lượng dạy học theo chiều sâu Tăng cường các mô hình học tập gắn với thực tiễn; phát triển văn hóa đọc sách gắn với các hoạt động của các câu lạc bộ trong nhà trường
1.2.5.4 Quản lý hoạt động dạy học
Trong nhà trường hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản nhất, là hoạt động trung tâm Vì vậy, tất cả mọi hoạt động đều phải hướng vào phục vụ công tác dạy và học; cho nên, quản lý nhà trường thực chất là quản lý hoạt động dạy học
Quản lý dạy học là một hoạt động đặc biệt, song nó cũng như tất cả các
Trang 24lĩnh vực khác, đó là quản lý một hệ thống toàn vẹn, bao gồm các nhân tố cơ bản: mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp dạy học Thầy với hoạt động dạy, trò với hoạt động học học; cùng với các phương pháp và phương tiện dạy học, phương thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
Theo tác giả Đỗ Bích Ngọc thì quản lý quá trình dạy học là một bộ phận tạo nên toàn bộ hệ thống quản lý quá trình giáo dục và đào tạo trong trường học Quá trình thực hiện các chức năng tổng hợp, phát triển nhân cách, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài
Xét về bản chất thì quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của hoạt động dạy và hoạt động học, được thể hiện bằng sự hợp tác giữa dạy và học, giữa hoạt động tổ chức, hướng dẫn, truyền thụ kiến thức của thầy và hoạt động tiếp nhận kiến thức của trò
1.3 Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1 Vị trí, vai trò của trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1.1 Vị trí của trường trung học cơ sở
Điều 2 – Điều lệ trường Trung học cơ sở xác định: “Trường trung học
cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng”
Trường THCS là một thiết chế xã hội và là bậc học quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân Mỗi trường THCS là một đơn vị cơ sở - một “tế bào” của hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời cũng là một bộ phận của cộng đồng
1.3.1.2 Vai trò của trường THCS
Trong hệ thống giáo dục quốc dân Trường THCS có vai trò vô cùng quan trọng Trong quá trình dạy học sẽ bổ sung thêm kiến thức cơ bản đã được tiếp thu từ Tiểu học đồng thời tích lũy đầy đủ, toàn diện kiến thức mới
để chuẩn bị học lên THPT hoặc tham gia vào các trường nghề hoặc trung học chuyên nghiệp Sản phẩm đầu ra (chất lượng học tập) ở bậc này có vai trò, ý nghĩa quyết định đến năng lực làm việc, tư duy sáng tạo, kỹ năng sống của mỗi con người
Trang 25cấp học THCS học sinh ở lứa tuổi thiếu niên có những chuyển biến về tâm sinh lý Vì vậy phải có những biến đổi có tính chất quyết định trong các hình thức quan hệ đặc biệt là giáo viên Do đó phải thay đổi hình thức và phương pháp dạy học
- Hoạt động dạy học ở THCS đang ở trong hoàn cảnh cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển vũ bão đã dẫn tới sự bùng nổ thông tin nên phải đổi mới nội dung dạy học, hiện đại hóa phương pháp, phương tiện dạy học
- Trường THCS gắn liền với xã (phường); Chính vì vậy mà kế hoạch xây dựng, phát triển của nhà trường là một bộ phận trong kế hoạch phát triển kinh tế
- xã hội của địa phương
1.3.3 Mục đích của giáo dục THCS
Mục tiêu giáo dục THCS theo Điều 27 – Luật giáo dục :
“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện giáo dục đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản phát triển năng lực cá nhân, tính lao động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nghiệm công nhân Chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và phát triển bảo vệ Tổ quốc”
Như vậy mục tiêu của giáo dục THCS là nhằm giúp học sinh củng cố
và phát triển những kết quả mà các em đã có của giáo dục tiểu học
Trang 26Trong quản lý trường THCS, cần tập trung vào các nội dung cơ bản sau:
- Mục tiêu và kế hoạch phát triển số lượng từng lớp, học sinh
- Mục tiêu về xây dựng chất lượng giáo dục toàn diện, chất lượng học sinh giỏi, kỹ năng sống, năng lực giao tiếp và các mặt giáo dục khác
Mục tiêu về xây dựng đội ngũ cán bộ giáo viên
Mục tiêu về xây dựng CSVC và trang thiết bị trường học
Mục tiêu tăng cường về quản lý
Mục tiêu xã hội hóa giáo dục
Mục tiêu xây dựng trường chuẩn quốc gia
Từ đó, nội dung quản lý trường THCS sẽ tập chung vào việc quản lý hoạt động dạy, học; các hoạt động phục vụ cho việc dạy và học nhằm đạt được mục tiêu đề ra
1.3.4 Yêu cầu về nội dung, phương pháp của giáo dục THCS
Nội dung phải bảo đảm tính phổ thông , theo quy định của Bộ GD&ĐT gắn với thực tiễn cuộc sống , phù hợp với học sinh cấp bậc THCS
Giáo dục THCS phải củng cố vững nội dung bậc tiểu học; bổ sung kiến thức mới về kỹ thuật, hướng nghiệp
Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, hiệu quả , vận dụng được vào môi trường thực tế xung quanh
1.4 Hiệu trưởng THCS và vấn đề quản lí hoạt động dạy học
1.4.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của hiệu trưởng trường THCS
1.4.1.1 Vị trí
Trong nhà trường, Hiệu trưởng là người đứng đầu, điều hành và xử lí các công việc, là người đi tiên phong, là cánh chim đầu đàn trong mọi hoạt động Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về các mặt hoạt động của nhà trường, tập trung xây dựng khối đoàn kết giữa nhà trường với cộng đồng, với các lực lương xã hội để tạo môi trường giáo dục lành mạnh, có định hướng xã hội chủ nghĩa
Trang 271.4.1.2 Vai trò
Hiệu trưởng có vai trò vô cùng quan trọng, là người lập ra kế hoạch và
ra các quyết định, kế hoạch điều hành, toàn bộ hoạt động nhà trường
Tổng kết việc thực hiện các kế hoạch đã đề ra và tạo ra công việc mới cần làm
Tạo điều kiện cần thiết, tốt nhất về CSVC và liên kết các lực lượng trong và ngoài nhà trường, thực hiện tốt xã hội hóa giáo dục, xây dựng tập thể
sư phạm vững mạnh về phẩm chất chính trị và chuyên môn nghiệp vụ
Vậy hiệu trưởng có vai trò tạo lập, vai trò triển khai vai trò đổi mới và vai trò kết hợp
1.4.1.3 Nhiệm vụ và quyền hạn
Trong nhà trường, Hiệu trưởng là người đứng đầu, điều hành và xử lí các công việc Điều lệ Trường THCS đã nêu rõ về quyền hạn và nhiệm vụ của Hiệu trưởng là:
- Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;
- Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3 điều 20 của điều lệ này;
- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn tư vấn trong nhà trường bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; các thành viên của hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;
- Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn phân công công tác kiểm tra, đánh giá, xếp lọi giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên, ký hợp đồng lao động; tiếp nhận điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;
- Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức;
Trang 28xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng kỉ luật học sinh;
- Quản lí tài chính , tài sản của nhà trường;
- Thực hiện đầy đủ các chính sách của nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện tốt qui chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục của nhà trường;
- Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua các cuộc vân động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;
- Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghĩa vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.”
1.4.2 Những yêu cầu mới đối với công tác quản lí hoạt động dạy học của Hiệu trưởng
1.4.2.1 Những yêu cầu về đổi mới giáo dục ở bậc THCS
Thực hiện nghị quyết 29, Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Số:
29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đó là: “Tạo sự chuyển biến căn bản mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt, có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập, bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục
và đào tạo ,giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc.”
Việc đổi mới công tác quản lý trường THCS là quan trọng và cần thiết
Nó là sự đổi vai trò trách nhiệm của người Hiệu trưởng và chính đây là điều kiện để đổi mới toàn diện hoạt động giáo dục trong trường THCS
1.4.2.2 Những yêu cầu đổi mới đối với hoạt động dạy học tại các trường THCS
Bước vào công cuộc đổi mới chương trình và nội dung sách giáo khoa,
Trang 29thực hiện đổi mới toàn diện nền giáo dục và đào tạo Để thực hiện tốt được điều này mỗi giáo viên cần chú ý đến một số vấn đề sau:
- Giáo viên phải biết cách làm việc với chương trình mới của môn học
Trong công tác quản lý Hiệu trưởng cần thể hiện rõ vai trò quản lý của mình, theo đó trọng tâm hàng đầu của việc dạy học trong nhà trường theo các định hướng:
- Chuyển từ dạy học truyền thụ một chiều, học tập một cách thụ động, chủ yếu là ghi nhớ kiến thức để đối phó với thi cử sang tổ chức cho học sinh học tập trong hoạt động và bằng các hoạt động tích cực, chủ động sáng tạo, chú trọng hình thành năng lực tự học
Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, người Hiệu trưởng cần thực hiện tốt các công việc sau:
- Phải hiểu một cách sâu sắc về sự cần thiết của việc đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông
- Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
- Phối hợp với các tổ chức tuyên truyền mạnh mẽ công tác đổi mới GD
để giáo viên và phụ huynh hiểu sự cần thiết hoạt động này
- Tổ chức các hoạt động theo phương pháp đổi mới
- Quản lý các hoạt động của nhóm quản lý, tăng cường những buổi sinh hoạt chung
- Giao lưu, trau dồi kinh nghiệm với các trường có công tác đổi mới tốt
- Quản lý tốt các CSVC và TBDH của nhà trường
Trang 30Hiệu trưởng cần tập trung nâng cao nhận thức của bản thân , có
những hoạch định về đổi mới quản lý của hoạt động dạy học
1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THCS
1.4.3.1 Quản lí về mục tiêu, chương trình dạy học
Mục tiêu của chương trình GDPT mới là giúp cho người học làm chủ kiến thức phổ thong; biết vận dụng kiến thức vào đời sống và tự học suốt đời;
có lựa chọn nghề nghiệp phù hợp; biết xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội; có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú; nhờ đó
có được cuộc sống ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của quê hương, đất nước
Mục tiêu cụ thể của bậc học THCS là giúp học sinh phát triển các phẩm chất, năng lực đã hình thành và phát triển ở cấp Tiểu học; tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội; biết vận dụng các phương pháp học tập tích cự để hoàn thiện tri thức và kỹ năng nền tảng; có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên THPT, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động
Về chương trình giáo dục phổ thông phải đảm bảo phát triển phẩm chất
và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hòa đức, trí, thể, mỹ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới; phân hóa dần ở các lớp học trên; thông qua các phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó
Để quản lí tốt công tác dạy và học, Hiệu trưởng cần nắm vững về mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thong trong hệ thống giáo dục quốc dân Cụ thể: Thời gian thực học trong một năm học là 35 tuần Các cơ sở giáo dục có thể dạy học 1 buổi/ngày hoặc 2 buổi/ngày, nhưng đều phải thực hiện nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất với tất cả các cơ sở giáo dục trong cả
Trang 31nước Đối với các cơ sở giáo dục tổ chức dạy 2 buổi/ngày, thời lượng giáo dục tăng thêm so với trường dạy 1 buổi/ngày được sử dụng để hướng dẫn học sinh tự học, dạy các môn học tự chọn và phát huy khả năng của học sinh theo các nội dung tự chọn, tổ chức phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi, phát triển năng khiếu cá nhân, tăng cường các hoạt động hướng nghiệp, hiaos dục giá trị sống và kỹ năng sống…
Ở bậc học THCS, các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc là Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Giáo dục công dân, Lịch sử và Địa lý, Khoa học tự nhiên, công nghệ, tin học, giáo dục thể chất, nghệ thuật, Hoạt động trải nghiệm, Nội dung giáo dục địa phương Các môn học tự chọn là Tiếng dân tộc thiểu số, Ngoại ngữ 2
Hiệu trưởng phải quản lý thực hiện đúng mục tiêu, chương trình dạy học và biên chế năm học do Bộ GD&ĐT ban hành Hiệu trưởng phải chỉ đạo giáo viên dạy đúng, đủ theo phân phối chương trình, theo nội dung sách giáo khoa của từng môn học Hiệu trưởng yêu cầu giáo viên không được tự ý cắt xén tiết, bỏ tiết, đảo tiết, gộp tiết làm đảo lộ chương trình, đảm bảo số tiết học, phải dạy đúng, đủ chương trình theo quy định
Hiệu trưởng phải nắm vững cấu tạo chương trình dạy học của từng cấp học, từng môn học, hiểu thật chắc càng sâu càng tốt về nội dung và phạm vi kiến thức của từng môn học Đồng thời Hiệu trưởng phải nắm vững kế hoạch của từng môn học, lớp học, phương pháp đặc trưng của từng bộ môn Trên cơ
sở đó Hiệu trưởng phải tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nắm vững về mục tiêu, chương trình dạy học của cấp học và từng khối lớp để chỉ đạo tổ chức thực hiện nghiêm tục đạt hiệu quả giáo dục cao nhất
1.4.3.2.Quản lí hoạt động dạy của giáo viên
Quản lý hoạt động này bao gồm:
- Quản lí phân việc công giảng dạy của giáo viên
Hiệu trưởng phải phân công theo đúng trình độ chuyên môn của giáo viên, do chất lượng chuyên môn không đồng đều nên việc phân công gặp nhiều khó khăn
Trang 32- Quản lí việc giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học môn học
Việc xây dựng kế hoạch của giáo viên và tổ chuyên môn là một việc làm tất yếu
Hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch, xác định mục đích và tìm ra các biện pháp thực hiện
* Nội dung yêu cầu kế hoạch đối với cá nhân:
- Xây dựng kế hoạch cá nhân cần lưu ý các nhiệm vụ sau: Nhiệm vụ, định mức chỉ tiêu, kết quả điều tra chất lượng học sinh, các điều kiện đảm bảo cho việc thực hiện
- Xác định mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân về các mặt hoạt động, sẽ lập các biện pháp để thực hiện
* Nội dung kế hoạch đối với tổ chuyên môn:
Đối với tổ chuyên môn, Hiệu trưởng cần chỉ đạo xây dựng kế hoạch chung của cả tổ, cụ thể theo những nội dung sau:
- Cơ sở để xây dựng kế hoạch: Chỉ thị thực hiện nhiệm vụ năm học mới được đề ra theo kế hoạch, những ưu điểm và khuyết điểm
- Lập kế hoạch công tác chi tiết cho cả năm học, từng học kỳ, từng tháng, từng tuần Xác định phương hướng nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu và nêu ra các biện pháp để thực hiện và điều kiện thực hiện mục tiêu đó
Để đảm bảo chất lượng dạy học, mọi người cần thực hiện tốt kế hoạch
đã đề ra, và có sự theo dõi sát sao để đảm bảo các mục tiêu đi đúng hướng
- Về việc quản lý thực hiện kế hoạch dạy học của mỗi giáo viên
Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu của nhà trường phổ thông, theo Chương trình dạy học do Bộ giáo dục – Đào tạo ban hành Hiệu trưởng quán triệt giáo viên tuân thủ nghiêm túc, mọi chỉ dẫn
Hiệu trưởng phải luôn luôn theo dõi, điều khiển và kiểm tra tiến độ thực hiện chương trình dạy học của giáo viên
- Đối với việc quản lý việc soạn bài và chuẩn bị bài của giáo viên
Soạn bài là khâu quan trọng nhất trong việc chuẩn bị của giáo viên cho
Trang 33giờ lên lớp, nó là lao động sáng tạo của từng giáo viên, lựa chọn, quyết định nội dung, phương pháp giảng dạy, hình thức lên lớp phù hợp với học sinh
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp phải đảm bảo những yêu cầu
đó là:
+ Bảo đảm tính tư tưởng, tính giáo dục thông qua bài giảng
+ Việc soạn bài phải đúng quy chế, đúng quy định của nhà trường, chống việc soạn bài để đối phó Nó phải diễn ra đúng mực nghiêm túc
+ Chỉ đạo đa dạng phong phú, ảnh hưởng tích cực tới giáo viên
Trong môi trường hoàn hảo nhất, GV thực hiện tốt việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp, điều chỉnh những sai lệch kịp thời
- Về việc quản lý giờ lên lớp, tổ chức sinh hoạt chuyên môn của giáo viên
+ Thông qua trực ban hàng ngày để quản lý nề nếp trong các buổi học
+ Tổ chức hoạt động dự giờ
+ Hiệu trưởng nắm rõ tình hình dạy qua báo cáo của cấp dưới
Hiệu trưởng phải có những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giờ lên lớp của giáo viên như: hình thức dạy và bài học cần được đầu tư, nâng cấp
Đối với việc quản lý giờ lên lớp của giáo viên phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Xây dựng được “chuẩn” giờ lên lớp để quản lý tốt giờ lên lớp của giáo viên
+ Phải xây dựng và thực hiện tích cực hiệu quả nề nếp cho thầy và trò + Phải yêu cầu cụ thể từng đối tượng thực hiện đầy đủ, nghiêm túc những quy định của nhà trường
Để đảm bảo được những yêu cầu này, Hiệu trưởng cần xây dựng quy định rõ và kiểm tra nhằm kiểm soát
- Quản lý việc dự giờ và phân tích sư phạm bài học của giáo viên
Để công việc dự giờ và phân tích sư phạm sau mỗi tiết dạy thực sự có hiệu quả, Hiệu trưởng cần phải quán triệt:
Trang 34+ Hiểu được lý luận dạy học và lý thuyết bài học, hiểu những quan điểm trong phân tích sư phạm bài học
+ Hiểu được trình tự các bước trong dự giờ và phân tích sư phạm bài học + Tổ chức tốt việc dự giờ, phải có chuẩn đánh giá đầy đủ để đánh giá đúng tình hình, chất lượng giờ lên lớp Và tìm ra những biện pháp thích hợp
+ Phải nâng cao phương pháp và nội dung để các buổi dự giờ có hiệu quả
- Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên
Phương pháp dạy học để giáo viên tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh
Hiệu trưởng cần quan tâm chỉ đạo hoạt động đởi mới phương pháp dạy học thông qua:
+ Cập nhật, bồi dưỡng cho giáo viên thấy được vai trò của tính cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay
+ Lập kế hoạch cụ thể đổi mới đối với từng bộ môn phù hợp với đăc thù riêng của nhà trường
+ Tổ chức các hoạt động nghiên cứu thêm thông qua các buổi hội thảo, giao lưu
+ Tổ chức tham quan, trao đổi phương pháp dạy học mới có hiệu quả
- Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
Kiểm tra đánh giá là một bộ phận hợp thành, không thể thiếu được trong quá trình giáo dục ở tất cả các môn học, ở giáo viên chủ nhiệm lớp Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh phải dựa trên kết quả học tập
và phát triển năng lực của học sinh trong cả năm học
Qua việc kiểm tra đánh giá người quản lý sẽ biết được chất lượng dạy và học của từng giáo viên và từng của học sinh ra sao, từ đó sẽ biết dược hoạt động có hiệu quả hay không Nhất là trong giai đoạn hiện nay khi trình
độ của một bộ phận giáo viên còn hạn chế thì việc quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là điều quan trọng.Việc kiểm tra đánh
Trang 35giá kết quả học tập của học sinh là việc làm hết sức cần thiết của Hiệu trưởng nhằm tác động trực tiếp đến giáo viên thực hiện đầy đủ và chính xác quá trình kiểm tra - đánh giá, thúc đẩy quá trình nâng cao hiệu quả dạy học theo mục tiêu Chính vì vậy, việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh phải đạt được những yêu cầu cơ bản sau:
+ Thực hiện nghiêm chỉnh quy chế chuyên môn trong nhà trường thông qua điểm số, đánh giá chất lượng học tập của học sinh và giảng dạy của giáo viên
+ Việc đánh giá học sinh cần thực hiện một cách công bằng và chính xác nhất
- Quản lý các loại hồ sơ, sổ sách theo quy định
Việc quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên là một công việc hết sức quan trọng của người quản lý, nó giúp Hiệu trưởng nắm rõ thông tin và cách thức thực hiện các nhiệm vụ
Theo quy định, hồ sơ chuyên môn của giáo viên bao gồm các loại hồ
sơ sau:
+ Giáo án
+ Các loại sổ sách liên quan đến việc dạy học
Trong quá trình quản lý, người Hiệu trưởng cùng với Hiệu phó phụ trách chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn thường xuyên kiểm tra để kịp thời điều chỉnh những sai lệch trong hoạt động dạy và học
1.4.3.3.Quản lý hoạt động học sinh của học sinh
Bên cạnh hoạt động của người dạy không thể thiếu là hoạt động học tập của học sinh Các nội dung quản lý hoạt động học của học sinh gồm:
- Quản lý nề nếp, động cơ, thái độ học tập của học sinh
Nền nếp học tập, kỷ luật học tập của học sinh là những quy định cụ thể
về thái độ, hành vi ứng xử của người học sinh nhằm làm cho hoạt động học tập diễn ra có hiệu quả
Người quản lý và giáo viên cần xây dựng được nề nếp học tập sau: + Phải xây dựng cho học sinh có động cơ, thái độ học tập đúng đắn,
Trang 36chuyên cần, chăm chỉ, có nề nếp học bài và làm bài đầy đủ
+ Giúp học sinh có những thói quen, nề nếp tốt
+ Giúp học sinh có ý thức sử dụng, bảo quản và chuẩn bị đồ dùng học tập + Có ý thức tự phấn đẩu rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, có cơ chế khen thưởng cho học sinh ngoan
- Quản lý việc giáo dục phương pháp học tập cho học sinh
Phương pháp học tập là yếu tố quyết định chất lượng học tập của người học, vì vậy việc quản lý, giáo dục phượng pháp học tâp cho học sinh cần phải đạt được những yêu cầu tối thiểu sau:
+ Làm cho học sinh hiểu được phương pháp, kỹ năng chung của hoạt động học tập, kỹ năng học tập phù hợp với từng bộ môn
+ Giúp học sinh có phương pháp học tập ở lớp
+ Giúp học sinh có phương pháp tự học ở nhà
- Quản lý các hoạt động học tập, vui chơi giải trí
Các hoạt động vui chơi phải tổ chức hợp lý, đúng mục đích trong việc
dạy và học
- Quản lý việc phân tích đánh giá kết quả học tập của học sinh
Phân tích, đánh giá kết quả học tập của học sinh là yêu cầu cần thiết trong quản lý của Hiệu trưởng Điểm số của học sinh phải được cập nhật, chấm điểm chính xác
Dựa vào sổ điểm đánh giá chung, CBQL phân tích đánh giá kết quả, từ
đó có sự so sánh sự chuyển biến của chất lượng giáo dục trong nhà trường Nội dung cần tập trung chủ yếu những vấn đề sau:
+ Tình hình thực hiện nề nếp kỷ luật trong học tập
+ Kết quả mức độ tiến triển trong học tập của học sinh
+ Năng lực học tập của học sinh ở các môn học, các yêu câu, kỹ năng đạt được của học sinh ở các môn học
+Toàn bộ kết quả sau khi phân tích sẽ giúp cho Hiệu tưởng thấy rõ hoạt động dạy học, trên cơ sở đó có những quyết định quản lý kịp thời chính xác
Trang 371.4.3.4 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học
+ Cơ sở vật chất phải được sử dụng có hiệu quả
+ Bảo quản tốt cơ sở vật chất trong nhà trường
Nội dung quản lý CSVC, trang thiết bị trong nhà trường, bao gồm:
- Quản lý trường lớp, phòng học, bàn ghế, bảng
- Quản lý các trang thiết bị phục vụ dạy học, hoạt động của các phòng
bộ môn, phòng chức năng
- Quản lý thư viện trường học, sách báo, tài liệu
* Văn hóa tổ chức, văn hóa nhà trường
Văn hóa là cách giao tiếp, ứng xử chuẩn mực của mỗi cá nhân nơi cộng đồng , nó là nét đẹp trong tâm của mỗi người
Văn hóa tổ chức là tập hợp của các chuẩn mực đạo đức, các giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử của một dân tộc
Trang 38
Sơ đồ 1.2 Sơ đồ phong cách văn hóa tổ chức
Như vậy, Văn hóa nhà trường là tổng hợp các giá trị, chuẩn mực, niền tin và hành vi ứng sử của các thành viên trong nhà trường tạo nên sự khác biệt giữa trường này với trường khác
CON NGƯỜI VÀ CÁC MỐI QUAN HỆ
VÀ CHÍNH SÁCH
-TRANG TRÍ -BÀI TRÍ -TRANG PHỤC -LO GO -KHẨU HIỆU
-TRẢI NGHIỆM,TƯƠNG TÁC
- HÌNH THÀNH THÓI QUEN -XUẤT HIỆN CÁC NHU CẦU
PHONG CÁCH – VĂN HÓA TỔ CHỨC
Trang 39Sơ đồ 1.3 Sơ đồ văn hóa nhà trường
1.5 Các yếu tố tác động tới công tác quản lý hoạt động dạy học
của Hiệu trưởng trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
1.5.1 Phảm chất , năng lực của Hiệu trưởng
Với Hiệu trưởng thì Phẩm chất, năng lực là một trong những yếu
tố ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý Nếu Hiệu trưởng là người có
phẩm chất chính, trị lập trường vững vàng, hiểu và nắm vững những chủ
trương chính sách của Đảng và Nhà nước, thì sẽ có những phương pháp
chỉ đạo đúng hướng, đúng mục tiêu cấp học
Người Hiệu trưởng có khả năng điều phối các hoạt động cuẩ nhà trường
Hiệu trưởng phải giỏi chuyên môn, thì sẽ ứng phó với các tình huống
có thể xảy ra
Văn hóa nhà trường
Chuẩn mực Gía trị
Chính sách
Các mối
quan hệ
Cảm xúc và ước muốn cá nhân
v.v… Nghi thức
Đồng phục
Các loại thái độ
Truyền thống
Niềm tin
Biểu tượng
Trang 401.5.2 Số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên
Trình độ chuyên môn của giáo viên tốt thì kết quả của dạy học mới đạt được kết quả tốt
Đội ngũ giáo viên phải đảm bảo về số lượng, cơ cấu, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ …
1.5.3 Cơ sở vật chất - kĩ thuật trang thiết bị phục vụ dạy học
Hiệu trưởng phải hiểu rõ tầm quan trọng của CSVC đối với việc dạy và học Từ đó sẽ có những hình thức quản lý tốt số lượng thiết bị đó
1.5.4 Điều kiện kinh tế - văn hóa xã hội ở địa phương
Mỗi địa phương đều có những mặt tích cực và tiêu cực, Hiệu trưởng nên xem xét thật kĩ để có những biện pháp xử lý thích đáng, hợp lý
1.5.5 Các hoạt động xã hội giáo dục
Công tác xã hội hóa giáo dục phát triển đúng hướng, sẽ giúp cho gióa dục nhà trường phát triển Do đó, mỗi nhà trường cần phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục, tất cả các lực lượng xã hội cùng chung tay làm tốt công tác giáo dục ngày càng phát triển