Sử dụng công cụ piktochart để thiết kế phiếu học tập lịch sử lớp 10 ở trường trung học phổ thông

Mục tiêu của đề tài Việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập sử dụng trong công tác dạy và học ở trường THPT là một phương pháp dạy học mới.. Từ những l

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

SỬ DỤNG CÔNG CỤ PIKTOCHART ĐỂ THIẾT KẾ PHIẾU HỌC TẬP LỊCH SỬ LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH SƯ PHẠM LỊCH SỬ

Người hướng dẫn: TS Đoàn Nguyệt Linh Sinh viên thực hiện: Đặng Thị Huyền

Hà Nội- 2020

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài nghiên cứu khóa học này, với lòng kính trọng và biết

ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến trường Đại học Giáo dục (ĐHQGHN) đã chấp thuận, tạo điều kiện giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành tốt đề tài nghiên cứu của mình

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Đoàn Nguyệt Linh (Giảng viên trường Đại học Giáo dục) đã luôn tận tình chỉ bảo, định hướng, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu, hoàn thành đề tài khóa luận của mình

Tôi cũng xin cảm ơn Trung tâm thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện, nhiệt tình giúp đỡ trong quá trình tìm kiếm, chọn lọc tài liệu phục

vụ cho quá trình nghiên cứu

Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu, giáo viên, công nhân viên và học sinh tại trường THPT Kim Liên, Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong quá trình khảo sát thực tiễn và thực nghiệm sư phạm tại trường

Cuối cùng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người thân, bạn bè, những người luôn dành cho tôi sự quan tâm, động viên, tình yêu thương và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có động lực học tập, trau dồi, phấn đấu trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Giáo dục (ĐHQGHN)

Giáo viên hướng dẫn

HS

SGK

Học sinh Sách giáo khoa

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 6

1 Tính cấp thiết của vấn đề 6

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 10

4 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 10

4.1 Mục tiêu của đề tài 10

4.2 Nhiệm vụ của đề tài 11

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 11

5.1 Cơ sở phương pháp luận 11

5.2 Phương pháp nghiên cứu 11

6 Giả thuyết khoa học 12

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 12

7.1 Ý nghĩa khoa học 12

7.2 Ý nghĩa thực tiễn 12

8 Cấu trúc của đề tài 13

CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc sử dụng công cụ Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử ở trường THPT 14

1 Cơ sở lý luận của việc sử dụng công cụ Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử ở trường THPT 14

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 14

1.2 Ưu điểm và nhược điểm của công cụ trực tuyến Piktochart trong dạy học Lịch sử ở trường THPT 16

1.3 Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng đồ họa thiết kế Piktochart trong dạy thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử phục vụ giảng dạy ở trường THPT 20

1.4 Thiết kế phiếu học tập bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart 26

2 Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng công cụ Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử ở trường THPT 32

2.1 Trường THPT Kim Liên 32

2.2 Thực trạng sử dụng phiếu học tập bằng công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart

trong dạy học môn Lịch sử lớp 10 ở trường THPT Kim Liên 33

CHƯƠNG 2: Một số biện pháp sử dụng phiếu học tập thiết kế bằng công cụ Piktocharttrong dạy học Lịch sử lớp 10 ở trường THPT Thực nghiệm sư phạm 39

1 Vị trí, mục tiêu, nội dung phần lịch sử lớp 10 39

1.1 Vị trí 39

1.2 Mục tiêu 39

1.3 Nội dung 41

2 Một số nguyên tắc khi sử dụng phần mềm công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart để thiết kế phiếu học tập sử dụng trong chương trình lịch sử lớp 10 ở trường THPT 44

2.1 Đảm báo tính mục đích 44

2.2 Đảm bảo tính nội dung 44

2.3 Đảm bảo tính hệ thống 45

2.4 Đảm bảo tính đặc trưng của bộ môn 45

3 Một số biện pháp sử dụng phiếu học tập bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart trong dạy học môn Lịch sử lớp 10 ở trường THPT 46

3.1 Dùng để triển khai những nội dung, kiến thức cơ bản của bài học 46

3.2 Tổ chức trò chơi, củng cố bài học 48

3.3 Hướng dẫn HS tự học, yêu cầu của GV 49

4 Thực nghiệm sư phạm 50

4.1 Tổ chức thực nghiệm 50

4.2 Kết quả thực nghiệm 53

4.3 Nhận xét chung quá trình thực nghiệm sư phạm 61

PHẦN KẾT LUẬN 63

1 Kết luận 63

2 Khuyến nghị 64

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 65

PHỤ LỤC 66

DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ

Hình 1.1 Giao diện khi chọn mẫu thiết kế infographic 16

Hình 1.2 Giao diện khi chọn mẫu thiết kế Presentation 17

Hình 1.3 Click vào “Shape & Icons” để chọn Shape hoặc Icons 17

Hình 1.4 Chọn các mẫu Shape và Icons phù hợp qua các chủ đề được lập trình sẵn trong hệ thống 18

Hình 1.5 Ví dụ khi chọn mẫu Icons cho phiếu học tập bài 22 18

Hình 1.6 Giao diện khi muốn chỉnh sửa thiết kế 19

Hình 1.7 Giao diện biểu thị số mẫu thiết kế cho phép người dùng sử dụng ở công cụ thiết kế Piktochart khi dùng tài khoản miễn phí 20

Hình 1.8 Giao diện xuất hiện khi người dùng bắt đầu truy cập vào trang web thiết kế của công cụ thiết kế đồ họa Piktochart 27

Hình 1.9 Giao diện giúp người dùng điền thông tin cá nhân khi tạo lập tài khoản 27

Hình 1.10 Người dùng nhập thông tin cá nhân hoặc liên kết với tài khoản Facebook hay Google mặc định trên thiết bị máy tính 28

Hình 1.11 Giao diện chọn nghề nghiệp và quy mô sử dụng 29

Hình 1.12 Giao diện chọn nghề nghiệp và quy mô sử dụng 29

Hình 1.13 Giao diện chọn thông tin chủ đề thiết kế 30

Hình 1.14 Giao diện xác nhận tài khoản hiển thị trong Gmail 31

Hình 1.15 Giao diện khi đăng nhập vào tài khoản Piktochart 32

Biểu đồ 1.1 Hứng thú của học sinh trong học tập môn Lịch sử 36

Biểu đồ 1.2 Sự hiểu biết của học sinh về các phần mềm dạy học 37

Biểu đồ 1.2 Sự hiểu biết của học sinh về công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart 38

Hình 2.1 Phiếu học tập được thiết kế bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart bài 24 Lịch sử 10 (Chương trình chuẩn) 47

Hình 2.2 Phiếu học tập được thiết kế bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart sử dụng cho hoạt động củng cố bài 27 Lịch sử 10 49

Biểu đồ 2.1 Đồ thị biểu diễn đường lũy tích 56

Biểu đồ 2.2 Phân loại kết quả học tập 57

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả đánh giá thông qua phiếu học tập 53

Bảng 2.2 Phân phối tần số, tần suất và tần suất lũy tích 55

Bảng 2.3 Phân loại kết quả đánh giá 56

Bảng 2.4 Tổng hợp các tham số đặc trưng và kết quả đánh giá của 2 nhóm 57

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề

Trong nội dung chương trình giáo dục phổ thông mới ban hành năm 2018 theo chiến lược đổi mới căn bản toàn diện của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chương trình phổ thông mới phải đáp ứng được những điểm cơ bản đó là đổi mới về nội dung, đổi mới phương pháp giảng dạy gắn liền với việc phát triển đội ngũ GV, tăng cường xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị trường học, đổi mới công tác quản lý giáo dục ở các trường phổ thông; hướng tới mục đích phát triển năng lực ở người học

Theo đó, việc thay đổi các phương pháp dạy học để phù hợp với nội dung chương trình cũng như cơ sở vật chất ngày càng hiện đại như ngày nay là một bước đột phá, là khâu kết nối giúp hiện thực hóa nội dung chương trình với hệ thống cơ sở vật chất giáo dục hiện đại, góp phần quan trọng trong khâu quản

lý giáo dục ở các trường phổ thông Với mục đích hướng tới phát triển năng lực ở người học, đòi hỏi những người quản lý, đặc biệt là đội ngũ GV cần phải có những thay đổi về phương pháp dạy học phù hợp với nội dung mới của chương trình

Môn Lịch sử ở trường THPT trong những năm gần đây đã có những mặt thay đổi tích cực như số HS đăng ký dự thi môn học này ở kỳ thi THPT Quốc gia ngày càng tăng, đội ngũ giáo viên được củng cố, Tuy nhiên, bên cạnh đó còn có rất nhiều hạn chế, mặc dù lượng thí sinh đăng ký môn Lịch sử là môn thi THPT Quốc gia ngày càng tăng nhưng chất lượng vẫn còn rất kém Ở các lớp học tại trường, đa số HS đều không quan tâm đến môn Lịch sử, thậm chí còn sợ hay chán học; điều này một phần nguyên do cũng xuất phát từ đặc thù môn học, nhưng mặt khác có thể do sự khô khan, thiếu hấp dẫn trong phương pháp dạy học của GV; từ đó, HS không hứng thú với việc tiếp thu kiến thức Hiện nay, việc đổi mới phương pháp giáo dục ở trường phổ thông đang là

một vấn đề cấp thiết đối với giáo dục Là những người GV, chúng ta cần đổi mới những phương pháp, phương tiện dạy học như thế nào để đạt hiệu quả cao; quy trình đánh giá như thế nào để phù hợp với mục tiêu hướng đến phát triển năng lực ở người học Đối với HS, các em cần nhìn ra những điểm mạnh, yêu thích của bản thân để phát huy chúng một cách hiệu quả Chúng ta không còn xa lạ gì với hai từ “môn chính” và “môn phụ” ở trường học nữa; thực trạng học tập hiện nay cho thấy đa số HS chỉ quan tâm đến các môn học được cho là môn chính như Toán, Ngữ văn, Tiếng anh mà quên mất rằng để có một nền tảng vững chắc cho tương lai thì các môn học ngoài lề cũng vô cùng quan trọng Để cải thiện vấn đề này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có sự thay đổi trong cách thức thi THPT Quốc gia là thi theo tổ hợp môn, nhưng phương án này vẫn chưa đạt hiệu quả cao vì các trường tuyển sinh đại học vẫn lấy những khối ngành chính thống, khiến chất lượng thi những môn phụ (không nằm trong khối xét tuyển) vẫn đạt kết quả thấp; và trong số đó, chúng ta không thể không nhắc đến môn Lịch sử Để phát triển một quốc gia vững mạnh, chúng

ta không thể nào không biết về những trang lịch sử hào hùng của dân tộc, những góc khuất của lịch sử được nghiên cứu và tìm thấy ở ngày nay Thế rồi, một thực trạng đáng buồn hiện nay là không có nhiều HS yêu thích và học tập một cách tự nguyện đối với môn học này

Tại các trường THPT, dù đã có những thay đổi trong phương pháp tổ chức hoạt động dạy học như sử dụng những mẩu chuyện, tranh ảnh, hồ sơ về các nhân vật lịch sử trong dạy học góp phần làm bài giảng trở nên sinh động Những phương pháp này đã đạt được những hiệu quả nhất định của nó, tuy nhiên khi chúng ta sử dụng một phương pháp dạy học cho quá nhiều tiết dạy

sẽ dẫn đến sự nhàm chán, mất tập trung của HS Do đó, chúng ta cần phải thiết kế nhiều phương pháp dạy học khác nhau, tránh sự trùng lặp nhiều lần trong quá trình dạy học

Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi chọn vấn đề: Sử dụng công cụ

Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử lớp 10 ở trường THPT làm

đề tài nghiên cứu của mình

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật, các sản phẩm trí tuệ của con người ngày càng được mở rộng và chú trọng đến; việc ứng dụng các thiết bị hiện đại này, những sản phẩm trí óc mà con người tạo ra vào các lĩnh vực khác nhau cũng trở nên đa dạng Trên thế giới, hiện nay đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu khoa học về sử dụng infographic với công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart trong các lĩnh vực khác nhau như kinh tế, quảng cáo, công nghệ chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy một tờ rơi hay một tờ áp- phích được thiết kế rất bắt mắt trên đường phố, hay đơn giản trong các buổi thuyết trình, diễn thuyết xã hội nào đó cũng có thể thấy những hình ảnh được tạo bởi infographic; nhưng hiện chưa có một công trình nghiên cứu nào về việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart trong lĩnh vực giáo dục, đặc biệt là trong giảng dạy môn Lịch sử mà tôi đang muốn hướng đến cho học sinh

Đại bộ phận phần mềm infographic bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart được mọi người sử dụng để thiết kế các mẫu quảng cáo; các bản báo cáo, thuyết trình về kinh tế; các vấn đề xã hội; Trong số những tài liệu tìm được, tôi đưa ra nhận định rằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart là một công cụ thiết kế trực tuyến khá dễ, phù hợp với những người không có điểm mạnh về công nghệ hoặc mới sử dụng các ứng dụng tạo infographic; song, công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart vẫn chưa được người sử dụng chú trọng đến trong lĩnh vực giáo dục- một lĩnh vực quan trọng trong việc đào tạo

ra những trí tuệ nhân loại

Ở Việt Nam, dựa vào những nguồn thông tin như internet, sách, báo, tạp chí mà tôi tiếp cận được, tôi đã tìm thấy có một số tác giả đã nghiên cứu về việc sử dụng infographic bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart trong dạy học dưới các góc độ khác nhau Một số tác giả như Huỳnh Phẩm Dũng

Phát, Phạm Đỗ Văn Trung, Trần Thị Hoa Lan, đã để tâm nghiên cứu việc sử dụng Infographic trong dạy học môn Địa lí và thiết kế các bài dạy Các nội dung nghiên cứu được nêu trong bài báo khoa học của nhóm nghiên cứu chủ yếu là đưa ra những ưu nhược điểm và cách thiết kế bài giảng thông qua đồ họa Infographic

Nghiên cứu về việc sử dụng Infographic bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart được một số nhà nghiên cứu như Huỳnh Phẩm Dũng Phát, Trần Thị Hoa Lan, Nguyễn Thị Thanh Thùy, đưa ra trong một bài nghiên cứu khác dưới góc độ nghiên cứu sư phạm hướng dẫn cách sử dụng công cụ thiết

kế này trong việc thiết kế các bài giảng ở môn Địa lí

Ngoài ra, chúng ta có thể tìm thấy một tài liệu được thiết kế dưới dạng Infographic đang rất được sự quan tâm từ các học sinh, đặc biệt là những bạn đang trong giai đoạn ôn thi đại học đó là cuốn “Infographic ôn luyện, kiểm tra- đánh giá và thi THPT Quốc gia môn Lịch sử” do Nguyễn Mạnh Hưởng làm chủ biên Đây cũng là một tài liệu được chuyển thể từ những kiến thức quan trọng dưới dạng Infographic, giúp học sinh tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn

Nhìn chung, các nghiên cứu khoa học về sử dụng phần mềm Infographic trong lĩnh vực giáo dục ngày càng có xu hướng được mở rộng, song với công

cụ thiết kế trực tuyến Piktochart- một công cụ của đồ họa Infographic ở trong nước còn rất ít, nội dung chưa được phong phú, các chủ đề được đưa vào nghiên cứu còn mờ nhạt Phần mềm thiết kế đồ họa Infographic bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart chưa được phổ biến, sử dụng rộng rãi ở trong nước, số người sử dụng phần mềm này không nhiều

Đối với lĩnh vực giáo dục, việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart trong việc giảng dạy ở các trường học, các cấp học vẫn chưa được phổ biến, chỉ có một số tác giả nghiên cứu về vấn đề này, phạm vi nghiên cứu ở các môn học còn hạn hẹp Chính vì yếu tố này, tôi hướng tới việc sử dụng phần

mềm thiết kế đồ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập sử dụng trong các tiết học môn Lịch sử lớp 10 ở trường trung học phổ thông

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Sử dụng công cụ thiết kế đồ họa

Piktochart để thiết kế một số phiếu học tập trong hoạt động dạy học môn Lịch

sử lớp 10

- Phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn:

+ Về nội dung: Chương trình lịch sử lớp 10 học kỳ II (theo chương

trình chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo)

+ Về hình thức tổ chức dạy học: Là các bài học nội khóa trong chương

trình lịch sử lớp 10 ở trường THPT

+ Về điều tra thực trạng và thực nghiệm nghiên cứu: Điều tra khảo sát

thực trạng và thực nghiệm sư phạm về việc sử dụng phần mềm Piktochart ở chương trình lịch sử lớp 10 (theo chương trình chuẩn của bộ Giáo dục và Đào tạo) trường THPT Kim Liên, Hà Nội

4 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục tiêu của đề tài

Việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập

sử dụng trong công tác dạy và học ở trường THPT là một phương pháp dạy học mới Các mẫu thiết kế có thể được in ra thành các văn bản trên giấy, tiện lợi cho công việc lưu trữ tài liệu và học tập ở HS Điểm mới của phương pháp hoạt động dạy học này là giúp HS hệ thống lại kiến thức một cách khoa học

và dễ dàng; song vẫn đảm bảo được một nền tảng kiến thức vững chãi, phục

vụ hiệu quả cho công tác học tập của HS; đây cũng là một phương pháp học tập, ghi chép nội dung khá mới mẻ và hấp dẫn đối với HS Từ những lợi ích này, sử dụng công cụ đồ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập sử dụng trong dạy học ở trường THPT có thể giúp HS thay đổi tư duy nhận thức đối với môn Lịch sử, kích thích sự vận động, tư duy của HS

4.2 Nhiệm vụ của đề tài

Để đạt được mục tiêu trên, đề tài giải quyết các nhiệm vụ cụ thể sau:

Tìm hiểu lý luận về sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart để thiết

kế phiếu học tập sử dụng trong chương trình lịch sử lớp 10

Điều tra khảo sát thực trạng về việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart trong công tác dạy và học môn lịch sử ở khối lớp 10 trường THPT Kim Liên, Hà Nội học kỳ II, năm học 2019-2020

Đề xuất các biện pháp/ giải pháp để sử dụng hiệu quả các phương pháp dạy học nói chung, sử dụng phiếu học tập bằng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart trong dạy học nói riêng; góp phần cải thiện chất lượng giáo dục ở trường THPT

Thực nghiệm từng phần và toàn phần để kiểm chứng những biện pháp

sư phạm đã nêu ra

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở phương pháp luận

Cơ sở phương pháp luận của đề tài là lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin về nhận thức, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng về Giáo dục nói chung và giáo dục Lịch sử nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận của đề tài thông qua việc xây dựng đề cương nghiên cứu, tìm hiểu tổng quan về vấn đề nghiên cứu, các phương pháp tiếp cận Từ đó, xác định các khái niệm, đặc điểm, quy trình thực hiện của vấn đề nghiên cứu

Nghiên cứu chương trình giáo dục bộ môn Lịch sử ở các trường THPT, dự giờ thăm lớp để có kết luận chính xác về thực trạng dạy học lịch sử làm cơ sở cho việc đề xuất các biện pháp sư phạm phù hợp

Thực nghiệm sư phạm: Thiết kế phiếu học tập và tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm nghiệm tính khả thi của các biện pháp sư phạm đã đưa ra

Sử dụng toán học thống kê để xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm

6 Giả thuyết khoa học

Phần mềm đồ họa Piktochart là một trong những công cụ tạo infographic với giao diện của một trang web có phong cách thiết kế chuyên nghiệp, hỗ trợ cho công việc dạy và học của chúng ta, nó là một công cụ tuyệt vời giúp chúng ta có thể truyền tải nội dung bài tập của nhiều trang giấy thành một bức ảnh trực quan sinh động, dễ hiểu, dễ tiếp thu, mang tính phổ biến cao do phù hợp với đa số người dùng Phần mềm Piktochart có nhiều mẫu thiết kế đa dạng và đẹp mắt, dễ sử dụng, các biểu tượng được phân loại, tùy chỉnh kích thước, font chữ phong phú, có biểu đồ thiết kế theo định hướng

Nếu vận dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập

sử dụng trong các hoạt động dạy học một cách hiệu quả; thì bài giảng của

GV sẽ trở nên hấp dẫn hơn, song vẫn đảm bảo được về mặt kiến thức cho người học, ngoài ra còn khiến HS tập trung hơn vào bài giảng của mình, tạo cho HS được một thái độ học tập tích cực, từ đó HS có thể tiếp thu bài giảng tốt hơn Vận dụng kiến thức sư phạm, phát huy hiệu quả năng lực giảng dạy cũng như sử dụng công nghệ trong đào tạo theo hướng đánh giá năng lực của người học

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

7.1 Ý nghĩa khoa học

Sử dụng công cụ thiết kế độ họa Piktochart để thiết kế phiếu học tập sử dụng trong môn Lịch sử ở trường THPT là một phương pháp dạy học tích cực, hữu ích không chỉ đối với GV, mà HS còn có khả năng phát triển các kỹ năng của bản thân Với phương pháp này, GV có thể kiểm tra đánh giá HS dễ dàng hơn qua các hệ thống bài học; các phương pháp dạy học ngày càng trở nên phong phú và phù hợp với quy trình phát triển giáo dục của thực tiễn

7.2 Ý nghĩa thực tiễn

Sử dụng phiếu học tập thiết kế bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart trong dạy học môn Lịch sử ở trường THPT giúp HS phát triển kỹ năng tư duy,

phân tích của cá nhân; chủ động lĩnh hộ kiến thức; có thái độ học tập tích cực

GV có thể vận dụng phương pháp dạy học này ở nhiều khối lớp, nhiều bài học khác nhau, kích thích tính chủ động của HS trong học tập

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, đề tài gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc sử dụng công cụ Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử ở trường THPT

Chương 2: Một số biện pháp sử dụng phiếu học tập thiết kế bằng công

cụ Piktochart trong dạy học môn Lịch sử ở trường THPT Thực nghiệm sư phạm

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC

SỬ DỤNG CÔNG CỤ PIKTOCHART ĐỂ THIẾT KẾ PHIẾU HỌC

Hay theo từ điển Oxford, Infographic là cách thể hiện trực quan thông tin hoặc dữ liệu như dạng biểu đồ, sơ đồ

“Infographic là phương thức sử dụng hình ảnh đồ họa để mô tả thông tin, kiến thức, dữ liệu, giúp cung cấp những thông tin phức tạp dưới dạng ngắn gọn, rõ ràng bằng kí hiệu, biểu tượng, bản đồ các bài viết kĩ thuật nhằm truyền đạt các ý tưởng, khái niệm một cách rõ ràng, hiệu quả và đầy đủ” [3, tr.186]

1.1.2 Công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart

Công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart là một công cụ thiết kế infographic

và presentation giúp bạn biến những dữ liệu nhàm chán thành hình ảnh có độ tương tác cao chỉ bằng vài click đơn giản Ở phần chỉnh sửa của Piktochart, người dùng có thể tùy ý chọn màu sắc, font chữ, upload các hình ảnh

“Công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart là một trong những công cụ tạo infographic online nổi tiếng với giao diện của trang web có phong cách thiết

kế rất chuyên nghiệp, nhiều mẫu thiết kế đa dạng và đẹp mắt Piktochart là

công cụ khởi đầu tốt nhất cho những người mới bắt đầu tập thiết kế infographic vì các thao tác thực hiện của công cụ piktochart tương tự Microsoft Office Word và Microsoft Office Powerpoint Từ những thông tin trên, chúng tôi tìm hiểu và thực hành trên công cụ trực tuyến piktochart cũng như nhiều công cụ trực tuyến khác nhau và nhận thấy piktochart là công cụ có nhiều ưu điểm nhất, phù hợp với những giáo viên ở giai đoạn bắt đầu tìm hiểu, sử dụng công cụ thiết kế” [2, tr.187]

1.1.3 Phiếu học tập

Phiếu học tập là những tờ rời, in sẵn những công việc độc lập hay làm theo nhóm nhỏ, được phát cho HS để hoàn thành trong một thời gian nhất định của tiết học Trong mỗi phiếu học tập có ghi rõ các nhiệm vụ nhận thức nhằm hướng tới hình thành kiến thức, kỹ năng hay rèn luyện thao tác tư duy để giao cho HS Phiếu học tập để tổ chức các hoạt động của HS, còn có thể gọi theo những cách khác là phiếu hoạt động hay phiếu làm việc [8, tr.2]

Phiếu học tập là phương tiện định hướng hoạt động độc lập của HS trong quá trình dạy học Trên cơ sở của phiếu học tập, HS độc lập tiếp thu kiến thức mới hoặc củng cố kiến thức đã học Phiếu học tập còn là phương tiện rèn luyện cho HS các kỹ năng nhận thức như phân tích, so sánh, khái quát hóa, trừu tượng hóa,… Phiếu học tập đưa HS vào hoạt động tìm tòi, khám phá Trên cơ sở đó, rèn luyện tư duy, sáng tạo của HS Thông qua tổ chức các hoạt động bằng phiếu học tập, GV có thể thu được thông tin ngược về kiến thức và

kỹ năng của HS để có biện pháp điều chỉnh kịp thời Bằng việc sử dụng các phiếu học tập, chuyển hoạt động của GV từ trình bày, giảng giải, thuyết minh sang hoạt động hướng dẫn, chỉ đạo Mọi HS được tham gia hoạt động tích cực, không còn hiện tượng thụ động nghe giảng Khi dùng phiếu học tập, GV

có thể kiểm soát đánh giá được trình độ của HS và từ đó có những điều kịp thời cho phù hợp với đối tượng và tăng hiệu quả dạy học [8,tr.3]

1.2 Ưu điểm và nhược điểm của công cụ trực tuyến Piktochart trong dạy học Lịch sử ở trường THPT

1.2.1 Ưu điểm

“Có thể lựa chọn các mẫu thiết kế khác nhau cho các chủ đề dạy học Lịch

sử Những mẫu thiết kế có sẵn được tạo bằng các phần mềm đồ họa chuyên nghiệp nên có tính thẩm mỹ cao” [ 3, tr187] Trong phần mềm Piktochart có hai phần để lựa chọn thiết kế đó là thiết kế theo dạng infograhic hay presentation, tùy thuộc vào ý tưởng thiết kế của từng bài giảng mà người thực hiện sẽ dễ dàng lựa chọn mẫu thiết kế cho phù hợp Ngoài ra, chúng ta còn có thể tạo ra mẫu thiết kế theo ý tưởng riêng của mình bằng thao tác rất đơn giản

đó là chỉ cần click chuột vào ô create a new infographic hoặc create a new presentation (tùy thuộc vào kiểu thiết kế mà người thực hiện chọn) để tạo ra một mẫu thiết kế mới Dưới đây là giao diện xuất hiện khi chúng ta chọn mẫu

thiết kế trong phần mềm đồ họa Piktochart:

Hình 1.1 Giao diện khi chọn mẫu thiết kế infographic

(Thường được lựa chọn để thiết kế phiếu học tập)

Hình 1.2 Giao diện khi chọn mẫu thiết kế Presentation

(Thường được lựa chọn để thiết kế bài giảng)

Công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart không có giới hạn sử dụng, chúng ta

có thể sử dụng một sản phẩm thiết kế nhiều lần, nhiều ngày khác nhau Người thiết kế dễ dàng tạo nên các mẫu bài học phong phú hơn nhờ hệ thống icon phong phú đã được thiết lập sẵn trong hệ thống Ngoài ra, chúng ta có thể tự thiết kế một icon theo sáng tạo của bản thân rồi tải lên và thiết kế các phiếu học tập cho phù hợp

Hình 1.3 Click vào “Shape & Icons” để chọn Shape hoặc Icons

Hình 1.4 Chọn các mẫu Shape và Icons phù hợp qua các chủ đề được lập

trình sẵn trong hệ thống

Ví dụ, ở bài 22- Tình hình kinh tế ở các thế kỉ XVI- XVIII (SGK Lịch sử

10, tr.111): Người thiết kế muốn vẽ những đường thẳng có chấm tròn để tạo liên kết cho các nội dung Đầu tiên người thiết kế Click chuột vào “Shapes & Icons” Tại các danh mục mẫu thiết kế sẵn, người thiết kế lựa chọn “Arrows”

và chọn Icons cần tìm (như hình bên dưới) Cuối cùng người thiết kế đặt Icons này đúng vị trí mong muốn là đã hoàn thành

Hình 1.5 Ví dụ khi chọn mẫu Icons cho phiếu học tập bài 22

Phần mềm thiết kế trực tuyến Piktochart rất dễ sử dụng Do đó, nó phù hợp với tất cả mọi đối tượng, ngay cả những người vừa mới bắt đầu tìm hiểu về phần mềm này hay trình độ tin học chưa cao cũng có thể dễ dàng sử dụng

Có thể dễ dàng chỉnh sửa các mẫu thiết kế hay nội dung bên trong các bài

đã thiết kế mà không đòi hỏi phải có trình độ tin học cao Chỉ cần bằng thao tác click chuột vào phần edit ở mẫu thiết kế muốn chỉnh sửa là người thực hiện có thể sửa bất kỳ chỗ nào theo ý tưởng của mình

Hình 1.6 Giao diện khi muốn chỉnh sửa thiết kế

Các mẫu thiết kế hoàn chỉnh chúng ta có thể lưu trữ tại mục “Visuals/ Dashboard” trong tài khoản trực tuyến cá nhân đã tạo lập, giúp làm giảm gánh nặng lưu trữ trong máy và người thiết kế có thể tải những mẫu thiết kế đã hoàn thành đó về máy bất cứ lúc nào muốn

1.2.2 Nhược điểm

Những mẫu thiết kế có sẵn (miễn phí) trong tài khoản chỉ đạt ở mức thấp, nếu chúng ta muốn có chất lượng hình ảnh cao hơn, có nhiều mẫu thiết kế phong phú hơn thì phải tải về với mức chi phí cao Điều đặc biệt chú ý là mỗi tài khoản đăng ký miễn phí, người thiết kế chỉ thiết kế tối đa được 5 mẫu sản phẩm, chính

vì điều này đã gây nên những khó khăn nhất định cho người sử dụng

Hình 1.7 Giao diện biểu thị số mẫu thiết kế cho phép người dùng sử dụng ở

công cụ thiết kế Piktochart khi dùng tài khoản miễn phí

Khi đang thiết kế một phiếu học tập, người thiết kế phải thường xuyên lưu lại bài của mình vì nếu một yếu tố nào đó tác động ( tài khoản bị đăng xuất, mất điện, máy tính hết pin, ) khi bài thiết kế chưa được lưu lại thì nó sẽ bị mất hoàn toàn các phần chưa được lưu trước đó

Giao diện Piktochart hoàn toàn sử dụng tiếng anh, vì thế nó cũng gây khó khăn cho người có trình độ ngoại ngữ trung bình khi mới sử dụng, tìm hiểu phần mềm mềm Piktochart

1.3 Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng đồ họa thiết kế Piktochart trong dạy thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử phục vụ giảng dạy ở trường THPT

Như chúng ta đã biết, lịch sử là một lĩnh vực vô cùng quan trọng, nó không chỉ là một môn học được dạy ở các cấp phổ thông, đại học mà nó còn liên quan rất nhiều đến yếu tố phát triển một quốc gia, dân tộc; có tác dụng to lớn đối với việc giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử của dân tộc, truyền thống dựng nước và giữ nước của ông cha ta Lịch sử góp phần hình thành và phát triển các tư tưởng, tư duy của mỗi chúng ta, giúp chúng ta hình thành các phẩm chất, hoàn thiện bản thân

Tuy nhiên, hiện nay xã hội chúng ta lại cho rằng Lịch sử là một môn học

“phụ”, không còn quan trọng với học sinh, hay có những ý kiến cho rằng đây

là một môn học tẻ nhạt, khô khan không hấp dẫn được học sinh vào với bài học Chính những cách nhìn nhận này đối với bộ môn Lịch sử đã khiến môn Lịch sử ngày càng trở thành môn học không được lựa chọn để thi vào đại học của một số trường, hay một số khối ngành lựa chọn của các em học sinh Ở một số năm trước, khi Lịch sử là một môn thi tự chọn riêng biệt, số thí sinh đăng ký môn học này làm môn thi đại học chính thức ở mức rất thấp; theo số liệu của bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2015 chỉ có 153.688 thí sinh chọn thi môn Lịch sử trong tổng số hơn 1 triệu thí sinh, thấp nhất trong số các môn tự chọn trong kỳ thi THPT Quốc gia Năm 2016, chỉ có khoảng 133.500 thí sinh lựa chọn trong tổng số gần 890.000 thí sinh dự thi, nhiều hội đồng thi còn không có thí sinh nào chọn môn Lịch sử, một điều đáng buồn hơn nữa là trong số các thí sinh lựa chọn thi môn Lịch sử thì có tới 2.251 thí sinh bị điểm liệt Năm 2018, 2019 Lịch sử là một trong ba môn thi được tích hợp thành bài thi tổ hợp Khoa học Xã hội, mặc dù số thí sinh đăng ký dự thi tổ hợp Khoa học Xã hội tăng cao, nhưng môn Lịch sử vẫn “đội sổ” về kết quả Theo thống

kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kết quả môn Lịch sử năm 2019 đa số thí sinh đạt điểm dưới trung bình với thống kê lên đến trên 70% thí sinh đạt điểm dưới 5; có điểm trung bình là 4,3 Hay đơn giản là khi hỏi học sinh “ Quang Trung

và Nguyễn Huệ có mối quan hệ gì với nhau” thì vẫn nhận được những câu trả lời đáng buồn từ học sinh vì kiến thức lịch sử nông cạn Vậy, những yếu tố nào là cái quyết định nên cách nhìn nhận không đúng về môn Lịch sử như vậy? Chúng ta cần phải xét trên nhiều phương diện khác nhau Trên thực tế, chúng ta thấy rằng đa số mọi người, đặc biệt là các bậc phụ huynh còn xem nhẹ vai trò của môn học này, có thể do tư tưởng đây chỉ là một môn phụ, học

để cho đủ môn, cho biết chứ cũng không đáp ứng được nhu cầu của nghề nghiệp trong tương lai; đa phần các bậc phụ huynh chỉ tập trung đầu tư cho con em mình học các môn như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh để dễ chọn trường,

chọn ngành trong tương lai gần Ngoài ra, có thể do chương trình học quá nặng về kiến thức vượt mức tiếp thu của học sinh, nội dung sách giáo khoa còn nghiêng nhiều về lý thuyết dẫn đến môn Lịch sử trở nên khô khan Hay

do những tư tưởng đây là một môn chỉ cần học thuộc lòng cũng có thể đi thi

mà không cần phải tính toán hay giải quyết vấn đề khó khăn nào cả Với vai trò là những người giáo viên, những người nghiên cứu, tôi chú trọng đến những yếu tố của giáo viên và học sinh, đây là hai đối tượng chính của vấn đề phát triển tư tưởng, cách nhìn nhận của mỗi cá nhân đối với môn Lịch sử

Để góp phần làm thay đổi các định kiến đối với môn Lịch sử, coi đây là một môn học khó hiểu, khô khan, thậm chí còn gây buồn ngủ, chúng ta với vai trò là những giáo viên cần tìm ra các phương pháp dạy học phù hợp, thay đổi các phương pháp, cách thức giảng dạy, tạo nên một môi trường học tập sôi nổi, hướng tới phát triển năng lực của từng cá nhân

Trên những cơ sở đó, tôi hướng đến nghiên cứu và giới thiệu về việc sử dụng công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart để thiết kế phiếu học tập

sử dụng trên lớp, giúp học sinh học tập môn Lịch sử một cách chủ động hơn Đây là một công cụ thiết kế tạo Infographic khá đơn giản, dễ làm nhưng vẫn tạo được tính thẩm mỹ cao Với công cụ thiết kế này, bất cứ một người thiết

kế nào cũng có thể dễ dàng thực hiện, bất cứ một người giáo viên nào cũng có thể thiết kế được các mẫu phiếu học tập đặc sắc, thay đổi được phương thức học tập, phù hợp với môi trường giáo dục, dễ dàng truyền tải được ý tưởng của giáo viên Do đó, công cụ thiết kế này được coi là một trong những phương tiện dạy học tích cực và hiệu quả Giúp giáo viên phát triển kỹ năng

tư duy, sáng tạo của mình, hình thành nên một phương pháp dạy học mới trong dạy học, đặc biệt là đối với môn Lịch sử; nâng cao chất lượng dạy học

bộ môn, tận dụng các phương tiện dạy học một cách hiệu quả; rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ giúp khai thác năng lực của từng học sinh Ở mỗi bài giảng, thay vì bắt học sinh chăm chú nghe giảng rồi ghi bài vào vở, hay tổ

chức các hoạt động học tập làm học sinh sao nhãng việc phải ghi những nội dung kiến thức cần đạt vào vở viết của mình thì đây là một phương tiện dạy học mới, thầy cô có thể sử dụng để thiết kế phiếu học tập phong phú, hấp dẫn, kích thích học sinh chủ động kiến thức; phiếu học tập này cũng là một trong những phương tiện giúp thầy cô tổ chức các hoạt động dạy học; Những phiếu học tập mà các em thu hoạch được sau mỗi giờ học sẽ được chính các em lưu lại và sử dụng để ôn tập kiến thức

Đối với học sinh, việc sử dụng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart để thiết kế nội dung học tập trong các môn học nói chung và với môn Lịch sử nói riêng cũng góp phần phát triển khả năng tư duy, sáng tạo của học sinh phù hợp với chương trình giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực tới đây Không phải bất cứ học sinh nào cũng có thể chủ động tiếp thu được một lượng kiến thức lý thuyết khá lớn, dài dòng và khô khan từ môn Lịch sử; gây cảm giác chán học, thậm chí là buồn ngủ làm học sinh không thể cảm nhận được môn Lịch sử có những điểm hay nào Phương pháp dạy học này giúp học sinh chú

ý hơn vào nội dung bài học, không cảm thấy khó khăn khi tiếp nhận các kiến thức lịch sử, hệ thống sự kiện, các kênh hình, kênh chữ kích thích sự tập trung của học sinh, tạo được một thái độ học tập tích cực và một môi trường học tập năng động

Với những tính năng vượt trội và tiện ích của phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart, việc sử dụng phần mềm này trong dạy học bộ môn Lịch

sử ở trường trung học phổ thông góp phần hình thành:

Về kiến thức

Phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart có thể giúp chúng ta truyền tải một lượng kiến thức lớn vào trong một trang, qua đó các kiến thức được thể hiện cô đọng, sâu lắng hơn Với những môn học cần tiếp thu một lượng kiến thức lớn như môn Lịch sử thì đây là một phương pháp dạy học vô cùng lý tưởng đối với cả giáo viên và học sinh Theo nghiên cứu cho thấy,

khả năng tập trung cao của mỗi người từ 12-15 phút, giáo viên cần có những hoạt động, phương pháp dạy học để giúp học sinh tiếp thu bài học hiệu quả hơn; với phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart, giáo viên có thể tạo

ra các Infographic khác nhau, các dạng bài tập khác nhau; làm bài học trở nên phong phú, mới mẻ hơn đối với học sinh, thu hút được sự chú ý của học sinh vào bài học

Ngoài ra, ở phần mềm thiết kế đồ họa Piktochart, người thiết kế có thể

sử dụng được các bản đồ, biểu đồ có sẵn ở phần mềm hay các hình ảnh, biểu tượng vô cùng phong phú trang trí hay mô phỏng thêm trên phiếu học tập giúp phát triển tư duy, sáng tạo của học sinh Việc sử dụng phương pháp dạy học trực quan không còn xa lạ gì với cả giáo viên và học sinh, nhưng chúng ta

sử dụng chúng như thế nào để đạt hiệu quả cao, vẫn là một vấn đề chưa có hướng giải quyết rõ ràng và không phải bất cứ một giáo viên nào cũng có thể tận dụng tốt phương tiện dạy học mình có Vậy, chúng ta cần phải đặt mục tiêu, sử dụng hình ảnh phù hợp với nội dung cũng như thời gian của tiết dạy đó; với phần mềm thiết kế đồ họa Piktochart, giáo viên có thể phát triển được

ý tưởng của mình nhiều hơn, nhờ vào các biểu tượng có sẵn bài giảng trở nên sinh động và hấp dẫn hơn đối với học sinh Việc sử dụng các phiếu bài tập với hình thức sơ đồ hóa và biểu đồ cũng góp phần thu hút sự chú ý của học sinh, điều này giúp học sinh dễ hiểu bài hơn, tư duy tốt vấn đề và dễ dàng ôn luyện lại kiến thức, thích hợp với những học sinh phát triển tư duy bằng hình ảnh nhưng khó tiếp thu với những bài học có quá nhiều chữ

Ví dụ: Sau khi dạy bài 31 (Lịch sử 10): Cách mạng tư sản Pháp cuối thế

kỉ XVIII Khi giáo viên cho học sinh làm bài tập so sánh cuộc cách mạng tư sản Pháp với các cuộc cách mạng tư sản Anh Thay vì phải trình bày quá dài

để học sinh chép vào vở, kiến thức sẽ không cô đọng, khiến việc ôn tập lại kiến thức đối với học sinh đặc biệt là những học sinh không thể học thuộc một lượng chữ lớn gặp rất nhiều khó khăn Hay giáo viên lựa chọn phương thức

trình chiếu trên phương tiện thông tin như máy chiếu hay bảng phấn, điều này cũng không có hiệu quả tuyệt đối nếu một số học sinh không có ý thức ghi chép bài tập đầy đủ, khiến việc ôn tập cũng gặp rất nhiều khó khăn Phần mềm thiết kế đồ họa Piktochart có thể là một lựa chọn hữu ích cho giáo viên, bằng việc thiết kế các mẫu phiếu bài tập cho học sinh qua phần mềm này sẽ giúp bài tập trở nên phong phú, đa dạng, đặc biệt là giáo viên có thể định hướng được cho học sinh hướng đi của đề bài (Ở bài tập này, giáo viên có thể đưa ra một số nội dung so sánh như nhiệm vụ, hình thức, giai cấp lãnh đạo, lực lượng, tính chất, ), từ đó sẽ giúp việc ôn luyện lại kiến thức của học sinh trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn, bằng một phương pháp mới như vậy còn giúp học sinh thấy hứng thú hơn với bài học, kích thích sự vận động, tư duy của học sinh

Về kỹ năng

Thông qua các bài tập yêu cầu học sinh sử dụng phần mềm Piktochart,

ví dụ như yêu cầu học sinh tóm tắt lại quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến Việt Nam giai đoạn từ thế kỉ X đến thế kỉ XV ( Bài 17, SGK Lịch sử 10, tr.87) bằng phần mềm đồ họa Piktochart với các yêu cầu mà giáo viên đề ra, các em phải tự mình vận dụng các kiến thức, kỹ năng hay những hình ảnh đã được học để hoàn thiện bài tập, tổng kết kiến thức Hay thay vì học sinh chép vở như bình thường, giáo viên cũng có thể thiết kế các mẫu phiếu học tập bằng phần mềm thiết kế đồ họa Piktochart để qua bài học

HS sẽ tự điền vào phiếu học tập sẵn có, điều này giúp học sinh thích thú hơn với việc ghi chép của mình và có tính thẩm mỹ cao

Bằng việc hoàn thành các bài tập qua các phần mềm máy tính nói chung

và phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart nói riêng sẽ giúp học sinh nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ trong học tập của cá nhân mình, hoàn thiện được các kỹ năng mềm về công nghệ, phát triển bản thân Việc thành thạo các kỹ năng công nghệ thông tin rất có ích cho quá trình phát triển và phấn đấu

của các em sau này nên đây cũng là một cách chúng tôi thấy khá phù hợp với việc phát triển năng lực ở học sinh khi vừa giảng dạy được cho các em nhận biết về mặt kiến thức, vừa dạy cho các em một số kỹ năng mềm, phục vụ cho học tập hiện tại và công việc trong tương lai Với thời đại công nghệ 4.0, công nghệ thông tin phát triển mạnh, chúng ta hướng tới phát triển cho học sinh các

kỹ năng về sử dụng công nghệ thông tin là rất cần thiết, chính điều đó sử dụng công cụ thiết kế đồ họa Piktochart là một trong những phương pháp dạy học góp phần tích cực vào việc phát triển năng lực cho học sinh

Về thái độ

Chúng ta không thể phủ nhận được, Lịch sử là một môn học có lượng kiến thức khá lớn mang tính hàn lâm, do đó học sinh luôn cảm thấy nặng nề khi học môn này Hơn thế, từ những đặc thù của môn học và tư tưởng “ngại học” môn Lịch sử của học sinh khiến môn học này ngày càng trở nên kém hấp dẫn không chỉ đối với học sinh mà còn đối với xã hội Phần lớn học sinh

sẽ trả lời không khi nhận được câu hỏi em có thích môn Lịch sử và cảm thấy thích thú khi học nó không

Sử dụng phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart trong dạy học, đặc biệt là đối với môn Lịch sử giúp học sinh sẽ cảm thấy thích thú hơn đối với môn học thông qua các kênh hình, kênh chữ có phần mới mẻ, giúp các em tập trung hơn vào môn học, từ đó khiến các định kiến về môn Lịch sử thay đổi theo hướng tích cực, thu hút được học sinh hơn

1.4 Thiết kế phiếu học tập bằng công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart

1.4.1 Nguyên tắc tạo lập tài khoản Piktochart

1.4.1.1 Truy cập vào trang web thiết kế đồ họa Piktochart

Để bắt đầu sử dụng phần mềm thiết kế đồ họa Piktochart, chúng ta cần tạo lập một tài khoản cá nhân để sử dụng phần mềm Khi bắt đầu sử dụng phần mềm

đồ họa thiết kế trực tuyến piktochart, chúng ta có thể tạo lập tài khoản thông qua tài khoản bằng Facebook hoặc Gmail của chính mình Người dùng truy cập trang

web: https://piktochart.com , sau khi truy cập được vào phần mềm trên màn hình xuất hiện trang chủ của phần mềm thiết kế đồ họa Piktoichart, chúng ta nhấn chọn vào nút Sign up màu hồng ở phía trên màn hình

Hình 1.8 Giao diện xuất hiện khi người dùng bắt đầu truy cập vào trang web

thiết kế của công cụ thiết kế đồ họa Piktochart

1.4.1.2 Điền các thông tin cá nhân theo yêu cầu

Sau khi nhấp vào Sign up, trên màn hình xuất hiện giao diện như hình dưới đây:

Hình 1.9 Giao diện giúp người dùng điền thông tin cá nhân khi tạo lập tài khoản

Người dùng cần nhập các thông tin được yêu cầu trên màn hình của giao diện gồm tên, địa chỉ email, mật khẩu rồi nhấn Creat Account màu xanh bên dưới màn hình

Với công nghệ ngày càng hiện đại như ngày nay, các trang mạng xã hội đã

có sự liên kết với nhau, chúng ta có thể đăng nhập trực tiếp luôn vào phần mềm thiết kế đồ hoạ Piktochart thông qua tài khoản Google hoặc tài khoản Facebook có sẵn

Hình 1.10 Người dùng nhập thông tin cá nhân hoặc liên kết với tài khoản

Facebook hay Google mặc định trên thiết bị máy tính

Tiếp đó, trên màn hình giao diện sẽ xuất hiện hai câu hỏi về nghề nghiệp hiện tại và quy mô thực hiện của người thiết kế hướng tới như thế nào Trả lời câu hỏi này giúp hệ thống chọn lọc những mẫu thiết kế phù hợp với công việc cũng như môi trường và quy mô mà người thiết kế mong muốn

Hình 1.11 Giao diện chọn nghề nghiệp và quy mô sử dụng

Ví dụ, người thiết kế là một giáo viên, muốn sử dụng phần mềm thiết kế

đồ họa Piktochart để thiết kế các bài giảng trên lớp Người thiết kế sẽ chọn nghề nghiệp là giáo viên/ giảng viên/ nhà giáo dục, với quy mô thiết kế có thể

từ 11-100 mẫu thiết kế như ở hình bên dưới

Hình 1.12 Giao diện chọn nghề nghiệp và quy mô sử dụng

Ngoài ra, người thiết kế cần phải tick vào ô xuất hiện dưới các câu hỏi:

“I’m from a government or nonprofit organization” (Tôi đến từ một tổ chức phi chính phủ hoặc phi lợi nhuận) Cuối cùng ở trang yêu cầu này, người thiết

kế click vào Submit để thực hiện các yêu cầu tiếp theo

Yêu cầu cuối cùng của bước nhập các thông tin cần thiết để tạo lập tài khoản người thiết kế chọn chủ đề mình muốn, gồm có: cảm hứng nội bộ, lời khuyên cần thiết, tin tức sản phẩm Người thiết kế có thể lựa chọn nhiều chủ

đề cùng một lúc hoặc có thể không chọn chủ đề nào, sau đó Submit

Hình 1.13 Giao diện chọn thông tin chủ đề thiết kế

Hình 1.14 Giao diện xác nhận tài khoản hiển thị trong Gmail

Sau đó, người dùng mở phần tin nhắn của phần mềm Piktochart đã được nhận trong Email đăng nhập, nhấn nút “Confirm Email” để hoàn thành phần đăng ký tài khoản Piktochart của mình

1.4.1.4 Sử dụng

Người dùng quay trở lại trang chủ Piktochart sau khi đã xác nhận đăng ký tài khoản Sau đó, đăng nhập tài khoản vừa tạo lập và sử dụng bằng cách click vào “Create New”, chọn mẫu thiết kế

Hình 1.15 Giao diện khi đăng nhập vào tài khoản Piktochart

2 Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng công cụ Piktochart để thiết kế phiếu học tập môn Lịch sử ở trường THPT

Để thực hiện nghiên cứu khảo sát thực trạng việc sử dụng công cụ Piktochart trong hoạt động dạy và học môn Lịch sử ở trường THPT, chúng tôi chọn trường THPT Kim Liên làm nơi khảo sát Khảo sát được tiến hành bằng cách quan sát, phát phiếu hỏi và phỏng vấn Liên hệ phỏng vấn với 2 GV phụ trách giảng dạy môn Lịch sử và số phiếu phát cho HS là 200 phiếu Kết quả được thể hiện như sau:

2.1 Trường THPT Kim Liên

Trường THPT Kim Liên được thành lập năm 1974; tọa lạc tại số 1, ngõ 4C Đặng Văn Ngữ, phường Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội

Qua 45 năm nỗ lực phấn đấu trong các hoạt động giáo dục, vượt khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, trường THPT Kim Liên đã tao dựng được uy tín vững chắc, là một trong năm trường THPT hàng đầu của thủ đô Hà Nội có chất lượng giáo dục toàn diện, không ngừng nâng cao và trở thành địa chỉ tin cậy của các bậc CMHS, học sinh trên toàn thành phố và toàn quốc, nơi mà giáo viên và học sinh luôn có khát vọng phát triển và cống hiến cho xã hội

Trường THPT Kim Liên mang sứ mệnh tạo dựng được môi trường học tập

và rèn luyện thân thiện có nề nếp, kỷ cương, có chất lượng giáo dục cao để mỗi học sinh đều có cơ hội phát triển tối đa năng lực, sở trường của bản thân Mục tiêu của nhà trường là xây dựng nhà trường có uy tín về chất lượng giáo dục, là mô hình giáo dục hiện đại, tiên tiến phù hợp với xu thế phát triển của đất nước và thời đại Giáo dục và giảng dạy cho học sinh nắm được kiến thức, kỹ năng cơ bản của tất cả các môn học Biết cách giải quyết các vấn đề một cách độc lập, sáng tạo; biết cách học và lối sống đẹp phù hợp với truyền thống dân tộc và hiện đại

Hiện nay, trường THPT Kim Liên có 102 giáo viên, cán bộ, công nhân viên (trong đó có: 2 cán bộ, 90 giáo viên, 10 nhân viên); có 49 lớp học với tổng 2168 học sinh (khối 10 có 741 học sinh- 17 lớp, khối 11 có 768 học sinh-

17 lớp và khối 12 có 648 học sinh- 15 lớp) Tổng số học sinh khá giỏi chiếm 99,3% trong kỳ học vừa rồi Có 26 giải học sinh giỏi thành phố năm học 2019-2020 và có 16 câu lạc bộ hoàn toàn do học sinh phụ trách

Năm 2020, trường THPT Kim Liên đạt trường chuẩn quốc gia cấp độ 1

Có đội ngũ giáo viên đồng đều với trình độ giáo viên đạt chuẩn là 100% và trình độ giáo viên đạt trên chuẩn là 56,2%

2.2 Thực trạng sử dụng phiếu học tập bằng công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart trong dạy học môn Lịch sử lớp 10 ở trường THPT Kim Liên

2.2.1 Đối với giáo viên

Qua quá trình khảo sát và phỏng vấn 2 giáo viên giảng dạy môn Lịch

sử tại trường THPT Kim Liên về sự hiểu biết và mức độ cần thiết của việc ứng dụng phương pháp dạy học bằng phiếu học tập được thiết kế bằng công

cụ thiết kế Piktochart vào trong dạy học môn Lịch sử nói chung và Lịch sử lớp 10 nói riêng Kết quả phỏng vấn cho thấy:

- Về mức độ sử dụng các phương pháp dạy học thông qua phần mềm

dạy học công cụ hiện đại trong dạy học môn Lịch sử: Cả 2 GV đều cho biết, các cô rất muốn sử dụng các phần mềm hiện đại vào trong các hoạt động dạy

và học trên lớp, tuy nhiên do thời gian và cơ sở vật chất còn gặp nhiều bất cập nên việc sử dụng các phương tiện hiện đại vào trong công tác dạy học vẫn còn hạn chế Mức độ sử dụng trực tiếp tại lớp học vẫn còn ít, chưa đủ đáp ứng nhu cầu học tập của HS

- Về tính cần thiết và hiệu quả của việc sử dụng các phương pháp dạy học trên các thiết bị hiện đại: GV được phỏng vấn đều cho rằng việc sử dụng các phương pháp dạy học mới thông qua các thiết bị/ công cụ thông tin mới là rất cần thiết và cần được đổi mới, thay đổi thường xuyên nhằm phù hợp với nội dung cũng như các hình thức đánh giá của bài học Điều này cho thấy, tất

cả các GV đều có những nhận thức đúng đắn về nhu cầu đổi mới trong giáo dục; với nhận thức này, GV sẽ là những người chủ động trong việc tìm hiểu, học hỏi và sáng tạo ra những phương pháp học mới, phù hợp và kích thích khả năng chủ động của HS, từ đó tìm ra những phương pháp học tập hiệu quả

- Về khả năng vận dụng các phương pháp dạy học thông qua các phần mềm dạy học/ công cụ hiện đại trong dạy học môn Lịch sử: Qua phỏng vấn cho thấy, các GV đa số sử dụng các phần mềm dạy học hay các phương pháp dạy học qua thiết bị hiện đại tại nhà thông qua việc giao nhiệm vụ cho HS, ít khi sử dụng chúng trên lớp và mật độ sử dụng không cao; đa số là sử dụng các phần mềm học tập cố định của trường, của lớp

- Về độ hiểu biết công cụ thiết kế đồ họa trực tuyến Piktochart: Cả 2

GV được phỏng vấn cho biết các cô chưa biết đến công cụ thiết kế trực tuyến Piktochart này Điều này có thể thấy, việc hiểu biết của GV về công cụ thiết

kế đồ họa Piktochart là không có Các GV còn cho biết thêm, các ứng dụng

mà các cô hay sử dụng để phục vụ quá trình giảng dạy là Powerpoint, Microsoft Teams, Zoom Cloud Meeting và sử dụng chúng nhiều lần cho một lớp học

- Sau khi được giới thiệu và hướng dẫn cách sử dụng và ứng dụng phần mềm công cụ thiết kế đồ họa Piktochart vào trong quá trình dạy và học như một phương pháp học tập mới, GV đã rất hứng thú với phương pháp dạy học mới này và đều đồng tình việc sử dụng phương pháp dạy học bằng phiếu học tập thiết kế trên công cụ Piktochart trong các tiết học là điều cần thiết và rất thú vị Nó không chỉ phù hợp trong việc giảng dạy và học tập mà còn rất thú

vị, hấp dẫn, mang lại sự mới mẻ; từ đó kích thích sự tập trung của HS và tăng khả năng tự học tập, tìm hiểu của HS

2.2.2 Đối với học sinh

Qua quá trình điều tra khảo sát bằng bảng hỏi về hứng thú của người học với môn Lịch sử và thông hiểu về công cụ thiết kế đồ họa Piktochart Sau khi tổng hợp và thống kê, có thể rút ra được một số nhận xét sau:

- Về hứng thú của HS trong học tập môn Lịch sử: Cơ bản có đến 54% tổng số phiếu thu được cho thấy HS không thích học môn Lịch sử; 35% HS thích học Lịch sử do thầy cô giáo dễ thương, thân thiện và có những phương pháp học hay, hấp dẫn; 11% HS thích học Lịch sử vì thực sự thích môn học này và có những phương hướng đi tìm hiểu sâu hơn về lịch sử Từ kết quả này cho thấy, GV có thể thay đổi các phương pháp dạy học để HS tiếp thu bài học

và có những phương pháp học tập hiệu quả hơn nhằm tăng hứng thú của HS đối với môn Lịch sử Và cũng từ số liệu trên, chúng ta phần nào có thể hiểu rõ hơn về thực trạng giảng dạy và học tập môn Lịch sử ở trường THPT, một trong những tiền để dẫn đến môn Lịch sử luôn là môn học có điểm số trong ngưỡng thấp tại các kỳ thi lớn như THPT Quốc gia

Biểu đồ 1.1 Hứng thú của học sinh trong học tập môn Lịch sử

35%

11%

54%

HS không thích họcLịch sử

- Về sự hiểu biết các phần mềm dạy học: HS thường xuyên sử dụng các phần mềm về học tập, tuy nhiên việc ứng dụng các phần mềm dạy học trên lớp chỉ ở mức độ thỉnh thoảng Hơn nữa đa số HS cho rằng việc giảng dạy và học tập qua các phần mềm, thiết bị hiện đại là vô cùng cần thiết, song HS hiếm khi hoặc không bao giờ sử dụng các phần mềm thầy cô đã sử dụng trong giảng dạy để thiết kế bài tập Qua quá trình phân tích và tổng hợp kết quả điều tra về sự hiểu biết các phần mềm dạy học cho thấy chỉ 2% HS rất thường xuyên sử dụng và biết nhiều về các phần mềm dạy học; 12% ở mức thường xuyên; 62% ở mức độ thỉnh thoảng; 21% ở mức độ hiếm khi và 3% ở mức rất hiếm khi hoặc không bao giờ sử dụng hay biết đến phần mềm dạy học nào