Phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố huế tỉnh thừa thiên huế

Kinh nghiệm của một số địa phương trong phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch và bài học kinh nghiệm cho thành phố Huế.Error!. Yêu cầu về chất lượng nhân lực trong tất cả các doanh ng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN DIỆU HỒNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH Ở THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Hà Nội – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGUYỄN DIỆU HỒNG

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH Ở THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

Chuyên ngành: Kinh tế chính trị

Mã số: 6031 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:PGS.TS VŨ ĐỨC THANH

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội – 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong luận văn là trung thực

Những kết luận nêu trong luận văn chƣa từng đƣợc công bố ở bất kỳ công trình khoa học nào khác

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, các Quý Thầy Cô đã giúp tôi trang bị tri thức, tạo môi trường điều kiện thuận lợi nhất trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này

Với sự kính trọng và biết ơn, tôi xin được bày tỏ lời chân thành cảm ơn tới PGS TS Vũ Đức Thanh đã giúp đỡ, chỉ dẫn tận tình cho tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn phòng Quản lý Du lịch - sở Văn Hóa Thể thao

& Du lịch, Khoa Du lịch - Đại học Huế cù ng các Doanh nghiê ̣p du li ̣ch trên

đi ̣a bàn thành phố Huế đã giúp đ ỡ chia sẻ thông tin, cung cấp cho tôi nhiều nguồn tư liệu, tài liệu, số liệu hữu ích phục vụ cho đề tài luận văn này

Tôi cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình, đồng nghiệp đã động viên, hỗ trợ, giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, làm việc và hoàn thành luận văn

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Error! Bookmark not defined DANH MỤC HÌNH Error! Bookmark not defined

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU LỊCH 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 4

1.1.1 Mô ̣t số nghiên cứu tiêu biểu 4

1.1.2 Kết quả nghiên cứu và khoa ̉ng trống nghiên cứu đặt ra cho đề tài 8

1.2 Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch 9

1.2.1 Một số khái niệm liên quan 9 1.2.2 Vai trò của phát triển nguồn nhân lực ngành du li ̣chError! Bookmark not defined

1.2.3 Nội dung phát triển nguồn nhân lực ngành du li ̣chError! Bookmark not

defined

1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch Error!

Bookmark not defined

1.2.5 Tiêu chí đánh giá sự phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch Error!

Bookmark not defined

1.3 Kinh nghiệm của một số địa phương trong phát triển nguồn nhân lực ngành

du lịch và bài học kinh nghiệm cho thành phố Huế.Error! Bookmark not defined

1.3.1 Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch của một số tỉnh

trong nước Error! Bookmark not defined

1.3.2 Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho phát triển nguồn nhân lực nga ̀nh

du lịch ở thành phố Huế Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined

2.1 Nguồn dữ liê ̣u Error! Bookmark not defined

2.2 Phương pháp luâ ̣n chung Error! Bookmark not defined 2.3 Các phương pháp cụ thể Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.2.Phương pháp trừu tượng hóa khoa học Error! Bookmark not defined 2.2.3 Phương pháp phân tích - tổng hợp Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC NGÀNH DU

LỊCH Ở THÀNH PHỐ HUẾ, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ HIỆN NAY Error!

Bookmark not defined

3.1 Đặc điểm của thành phố Huế và khái quát về ngành Du lịch ở thành phố Huế

Error! Bookmark not defined

3.1.1 Mô ̣t số đă ̣c điểm của thành phố Huế ảnh hưởng đến phát triển Du li ̣ch Error!

Bookmark not defined

3.1.2 Khái quát tình hình phát triển ngành du lịch ở thành phố Huế Error!

Bookmark not defined

3.2 Phân tích thư ̣c tra ̣ng phát tri ển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố

Huế Error! Bookmark not defined

3.2.1 Về quy hoa ̣ch và xây d ựng cơ cấu nguồn nhân lực phù hợp với nhiệm vụ

ngành du lịch Error! Bookmark not defined

3.2.2 Về đào ta ̣o nguồn nhân lực ngành du li ̣ch Error! Bookmark not defined

3.2.3 Về chế đô ̣ chính sách và đãi ngô ̣ hợp lý đối người lao đô ̣ng trong lĩnh vực

du li ̣ch Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá chung về phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế

Error! Bookmark not defined

3.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN

LỰC NGÀNH DU LỊCH THÀNH PHỐ HUẾ NHỮNG NĂM TỚI Error!

Bookmark not defined

4.1 Quan điểm và mục tiêu phát triển du lịch của thành phố Huế đến năm 2020.

Error! Bookmark not defined 4.1.1 Quan điểm phát triển du lịch thành phố Huế đến năm 2020 Error!

Bookmark not defined

4.1.2 Các mục tiêu cụ thể của du lịch thành phố Huế:Error! Bookmark not

defined

4.1.3 Phương hướng của thành phố Huế về phát triển nguồn nhân lực Error!

Bookmark not defined

4.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển NNL du lịch ở thành phố Huế

những năm tới Error! Bookmark not defined

4.2.1 Tăng cường công tác quản lý nhà nước về chất lượng lao động kinh

doanh du lịch Error! Bookmark not defined 4.2.2 Một số giải pháp hỗ trợ Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong cơ chế thị trường cạnh tranh hiện nay, nhân lực đóng vai trò quan trọng trong phát triển và tồn tại bền vững của các doanh nghiệp, muốn phát triển nhanh và bền vững, phải tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

và có chính sách phát huy tối đa nguồn nhân lực đó Việc quản lý và sử dụng đúng nguồn nhân lực đã qua đào tạo phù hợp với năng lực của mỗi người cho các công việc cụ thể là nhân tố quyết định dẫn đến thành công của doanh nghiệp nói riêng hay một quốc gia nói chung

Tuy nhiên, ở nước ta hiện nay chất lượng nguồn nhân lực còn yếu kém

cả về cơ cấu và phân bổ thiếu hợp lý Nguồn nhân lực nói chung và chất lượng nhân lực nói riêng của ngành dịch vụ ở thành phố Huế cũng không nằm ngoài thực trạng chung đó Yêu cầu về chất lượng nhân lực trong tất cả các doanh nghiệp cũng như trong nhóm ngành dịch vụ đã và đang thay đổi do ảnh hưởng từ việc hội nhập thế giới, là yếu tố sống còn của mỗi doanh nghiệp nói riêng và ngành du lịch thành phố Huế nói chung

Thành phố Huế là một trung tâm du lịch lớn của cả nước Trong thời gian qua Tỉnh và thành phố đã chú trọng đầu tư phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự phát triển ngành du lịch Dịch vụ du lịch được xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Thừa Thiên Huế, một nơi giàu có về tiềm năng du lịch và là một trong những điểm nổi bật về du lịch của Việt Nam với các địa điểm nổi tiếng như: Đại nội, cổng Ngọ Môn, chùa Thiên Mụ, lăng Minh Mạng, đồi Cảnh Dương, khu du lịch sinh thái phá Tam Giang…Chiến lược phát triển du lịch của thành phố đã xác định ngành du lịch là một trong những ngành có vị trí hàng đầu, ưu tiên đầu tư và phát triển

Nhìn chung, nguồn nhân lực du lịch của tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung

và thành phố Huế nói riêng chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của sự nghiệp

2

CNH, HĐH, chưa thực sự là động lực để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, so với yêu cầu thì còn có những bất cập, chất lượng nguồn nhân lực vẫn chưa đáp ứng sự phát triển du lịch của Tỉnh nhà cả về chất lượng lẫn số lượng

Xuất phát từ thực trạng trên, việc lựa chọn đề tài “Phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế” để làm đề

tài luận văn thạc sĩ là một nghiên cứu cần thiết

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

* Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, tổng

kết thực tiễn, Luận văn đề xuất giải pháp góp phần phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch đến năm 2020 của thành phố Huế

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan đến nguồn nhân lực , phát triển nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch

- Nghiên cứu, khảo sát một số kinh nghiệm phát triển nhân lực ngành du lịch tại một số địa phương trong nước, rút ra bài học cho thành phố Huế

- Đánh giá thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế

- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp hữu hiệu nhằm phát triển nguồn nhân lực du lịch thành phố Huế, góp phần vào việc khai thác hiệu quả các tiềm năng du lịch Thừa Thiên Huế nói chung và thành phố Huế nói riêng trong thời gian tới

* Câu hỏi nghiên cứu:

Câu hỏi nghiên cứu chủ yếu của luâ ̣n văn là : Để phát triển nguồn

nhân lực ngành du li ̣ch ở thành phố Huế cần phải làm như thế nào?

Để trả lời cho câu hỏi trên, luận văn sẽ nghiên cứu và trả lời các câu hỏi

cụ thể sau:

3

- Như thế nào là phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch?

- Thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế như thế nào?

- Các nhân tố nào ảnh hướng đến phát triển nguồn nhân lực ở thành phố Huế?

- Giải pháp gì để phát triển phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế?

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu phát triển nguồn

nhân lực ngành du lịch ở thành phố Huế

* Phạm vi nghiên cứu:

- Về Nội dung: NNL ngành du li ̣ch là mô ̣t khái niê ̣m rất rô ̣ng , luâ ̣n văn chỉ tập trung nghiên cứu NNL trong các cơ sở kinh doanh du lịch , đối tượng trực tiếp tham gia vào quá trình lao đô ̣ng

- Không gian: Đề tài nghiên cứu nguồn nhân lực trong ngành du lịch trên địa bàn thành phố Huế

- Thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng phát triển nguồn nhân lực ngành

Du li ̣ch trong giai đoa ̣n 2011 – 2015, các giải pháp cho những năm từ nay đến

2020

4 Kết cấu luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có

4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn v ề

phát triển NNL ngành du lịch

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng phát triển NNL ngành du lịch ở thành phố Huế hiện nay Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển NNL ngành du lịch thành phố

Huế trong những năm tới

4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

NGÀNH DU LỊCH

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Phát triển nguồn nhân lực nói chung và phát triển nguồn nhân lực

ngành du lịch nói riêng là một vấn đề rất đ ược các nhà khoa học quan tâm và nghiên cứu Những nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học đã và đang đóng góp những kết quả nhất đi ̣nh vào phát triển kinh tế – xã hội của từng địa phương, từ ng vùng và từng khu vực trên pha ̣m vi lãnh thổ quốc gia Tiêu biểu

có các công trình nghiên cứu sau:

Nguyễn Thị Minh Nguyệt (2012), "Phát triển nguồn nhân lực Du lịch tỉnh Tiền Giang" (Luâ ̣n án Tiến sỹ ), bảo vệ tại tr ường Đại học Khoa học xã

hô ̣i và Nhân văn , ĐH Quốc Gia Hà Nô ̣i , Hà Nội Đề tài đánh giá tổng thể nguồn nhân lực cùng với đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của nguồn nhân lực

du lịch và nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển nguồn nhân lực du lịch Tiền Giang Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực

du lịch Tiền Giang cả về số lượng và chất lượng để đáp ứng việc thu hút khách góp phần phát triển du lịch, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nói chung

Đào Thị Kim Biên (2012), "Phát triển nguồn nhân lực cho ngành kinh tế

du lịch Vĩnh Phúc" (Luâ ̣n án Tiến), bảo vệ tại Trung tâm đào tạo , bồi dưỡng

giảng viên lý luận chính trị, Trường ĐHQG Hà Nội, Hà Nội Đề tài đã hệ thống hoá những vấn đề lý luận về nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực cho ngành kinh tế du lịch Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực; những vấn đề đặt ra đối với nguồn nhân lực và công tác phát triển nguồn nhân lực du lịch ở Vĩnh Phúc Luận giải những phương hướng, giải pháp

5

cơ bản nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành kinh tế du lịch ở Vĩnh Phúc

Hoàng Thị Lan Hương (2011), “Phát triển kinh doanh lưu trú du lịch tại vùng du lịch Bắc Bộ của Việt Nam ” (Luận án Tiến sĩ Kinh tế ), bảo vệ tại

trường Đại học Kinh tế quốc dân , Hà Nội Nội dung của luận án h ướng vào làm rõ cơ sở lý luận về kinh doanh l ưu trú du lịch , phát triển bề n vững kinh doanh lưu trú du lịch, xây dựng được hệ thống chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển kinh doanh lưu trú du lịch bền vững mang tính đặc thù Đồng thời, luận

án đã phân tích , tổng kết và đúc rút những bài học kinh nghiệm quốc tế từ nghiên cứu mô hình phát triển kinh doanh lưu trú du lịch bền vững của một số nước ASEAN là hết sức hữu ích cho lĩnh vực kinh doanh l ưu trú du lịch của Việt Nam nói chung va Bắc Bộ nói riêng Phân tích tiềm năng , thế mạnh và thực trạng phát triển bề n vững kinh doanh lưu trú du lịch ở vùng du lịch Bắc

Bộ của Việt Nam Đánh giá một cách khái quát sự phát triển của các DNDL kinh doanh lưu trú du lịch tại vùng du lịch Bắc Bộ của Việt Nam và thực trạng công tác quản lý nhà n ước về du lịch, kinh doanh lưu trú du lịch trong những năm vừa qua Đề xuất các giải pháp có tính đột phá và tính khả thi cao cho các cơ sở kinh doanh lưu trú du lịch và các chủ thể quản lý nhà n ước tại vùng

du lịch Bắc Bộ tham khảo Bên cạnh đó , luận án đã đưa ra một số kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà n ước như Bộ Văn hóa , Thể thao và Du lịch và các Bộ có liên quan cũng nh ư các chủ thể tham gia vào hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch vùng du lịch Bắc Bộ nhằm tạo môi tr ường thuận lợi cho phát triển bền vững kinh doanh lưu trú du lịch vùng du lịch Bắc Bộ trong thời gian tới

- Vũ Đức Minh (2004), “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của các DNDL nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội trong tiến trình hội nhập khu vực và thế giới” (Luâ ̣n án Tiến sĩ Kinh tế ), bảo vệ tại

6

trường Đại học Thương mại, Hà Nội Trong đó, tác giả luận án đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản có tính chất lý thuyết về nguồn nhân lực , hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, yêu cầu của nguồn nhân lực du lịch trong quá trình hội nhập khu vực và quốc tế của Việt Nam Nhấn mạnh đến những quan niệm hiện nay về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực , các chỉ tiêu tính toán , phương pháp

đo lường và các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp du lịch hiện nay Cùng với việc trình bày những kinh nghiệm trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực ở một số quốc gia như các nước ASEAN, Trung Quốc, Liên minh Châu Âu và những bài học kinh nghiệm vận dụng vào điều kiện của Việt Nam , tác giả đã xây dựng khung lý thuyết về hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, tạo cơ sở khoa học cho việc phân tích ở phần tiếp theo Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiê ̣p du li ̣ch nhà nước trên địa bàn Hà Nội thông qua các chỉ tiêu, phương pháp đo lường và các nhân tố tác động Luận án đã phân tích các nguyên nhân của việc sử dụng nguồn nhân lực chưa cao trong các doanh nghiê ̣p du li ̣ch nhà nước ở Hà Nội hiện nay và đề xuất 7 nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực của các doanh nghiê ̣p du li ̣ch nhà nước trên địa bàn Hà Nội

- Trần Sơn Hải (2010): “Phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” (Luâ ̣n án Tiến sĩ Kinh tế), bảo

vê ̣ ta ̣i trường Đại học Quốc gia Hà Nội Luâ ̣n án đã hê ̣ thống hóa chọn lọc, có

phát triển những khái niệm và vấn đề lý luận về phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch, hình thành cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu luận án Phân tích thực trạng nguồn nhân lực ngành Du lịch về số lượng, chất lượng, cơ cấu

và quản lý phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch các tỉnh khu vực DHNTB

và Tây Nguyên Từ đó đưa ra mô ̣t số giải pháp có tính thực tiễn cao : để phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch phù hợp với chủ trương chính sách của