Một số biện pháp nâng cao hiệu quả nghiêp vụ bảo hiểm vật chất xe oto nước ngoài
Trang 1Lời nói đầu
Giao thông vận tải là một ngành sản xuất phi vật chất không thể thiếu đợc ở bất
cứ một quốc gia nào Giao thông vận tải cũng là một bộ phận quan trọng của cơ sởhạ tầng Nó quyết định rất lớn đến sự phát triển kinh tế đất nớc Có thể nói giaothông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trờng, đời sống nhân dân ngày càng
đợc cải thiện hơn Nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hoá, hành khách ngày càngphát triển Trong giao thông vận tải thì xe ô tô là một phơng tiện phổ biến nhất,
đợc sử dụng rông rãi nhất với những u điểm nổi bật về tính cơ động cao, khả năngvận chuyển lớn, tốc độ tơng đối nhanh, giá thành vận chuyển thấp Vận chuyểnbằng xe ôtô đã đảm bảo đợc một phần quan trọng nhu cầu vận tải của toàn bộ nềnkinh tế quốc dân
Hiện nay, bên cạnh tốc độ xây mới,mở rộng hoặc nâng cấp hệ thống đờng xá,cầu cống không tơng xứng với tốc độ tăng phơng tiện giao thông mà tình trạng viphạm luật lệ an toàn giao thông nh phóng nhanh vợt ẩu Đã dẫn đến tình hìnhgiao thông đờng bộ ngày càng gây thiệt hại rất lớn về tính mạng và tài sản cho cácchủ xe cũng nh toàn xã hội
Vì vậy, để bảo vệ cho chủ xe ôtô trong thời gian lu hành, bảo hiểm vật chất xe
ôtô ra đời và phát triển Sự ra đời của bảo hiểm vật chất xe ôtô là một nhu cầukhách quan nhằm giúp cho các chủ xe ổn định cuộc sống, ổn định sản xuất kinhdoanh trong trờng hợp không may gặp rủi ro tai nạn bất ngờ
Từ khi ra đời, nghiệp vụ này đẫ khẳng định đợc tính u việt và tầm quan trọngcủa nó Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt đợc, nghiệp vụ vẫn còn nhiềuvấn đề phải tiếp tục giải quyết, xem xét để đa ra các biện pháp khắc phục tốt hơn
để có thể nâng cao hiệu quả, chất lợng của nghiệp vụ, chính vì vậy, trong thời gianthực tập tại phòng bảo hiểm phi hàng hải của công ty bảo hiểm Hà Nội em đã
chọn đề tài : “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ bảo
hiểm vật chất xe ôtô tại công ty bảo hiểm Hà Nội “ để làm chuyên đề thực tập và
luận văn tốt nghiệp
Nội dung chính của đề tài ngoài phần mở đầu và kết luận đợc chia làm baphần
Phần I: Lý luận chung về bảo hiểm vật chất xe ôtô
Phần II : Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô tại công
ty bảo hiểm Hà Nội
Phần III : Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ bảo hiểmvật chất xe ôtô tại công ty bảo hiểm Hà Nội
Trang 2Đề tài này đợc hoàn thành dới sự hớng dẫn tận tình chu đáo của cô giáoNguyễn Thị Lệ Huyền và cùng với sự giúp của các cô, các chú phòng bảo hiểmphi hàng hải của công ty bảo hiểm Hà Nội Nhng do thời gian và trình độ còn hạnchế nên bài viết của em còn nhiều thiếu sót Em rất mong đợc sự giúp đỡ góp ýcủa cô giáo và của các cô, các chú trong phòng bảo hiểm phi hàng hải để bài viếtcủa em đợc hoàn thiện.
Em xin chân thành cảm ơn !
Phần i :lý luận chung về bảo hiểm vật chất xe ôtô
I - sự cần thiết và tác dụng của bảo hiểm vật chất xe ôtô
1 Đặc điểm của ngành giao thông đờng bộ
Trong nền kinh tế quốc dân giao thông vận tải là ngành giữ vị trí đặc biệt quantrọng của nền kinh tế đất nớc Giao thông vận tải là một phần của cơ sở hạ tầng Một đất nớc muốn phát triển nhanh chóng và ổn định thì cần phải có một cơ sở hạtầng vững chắc Nói cách khác cơ hạ tầng phải đi trớc một bớc, trong đó giaothông vận tải là tiền đề cho sự phát triển của đất nớc Xã hội ngày càng phát triển,phân công lao động ngày càng đựoc mở rộng Đây là điều kiện tất yếu cho sự pháttriển của ngành giao thông vận tải với các hình thức vận chuyển ngày càng phongphú đa dạng nh: đờng bộ, đờng sông, đờng sắt, đờng hàng không
Giao thông vận tải đờng bộ giữ một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốcdân và đợc coi nh huyết mạch của nền kinh tế Trong giao thông vận tải đờng bộ
Trang 3thì vận chuyển bằng xe ô tô thờng đợc con ngời sử dụng phổ biến nhất, bởi vì các
u điểm của nó là:
- Phơng tiện xe ô tô có tính linh hoạt cao, hoàn thành quá trình vận chuyển
t-ơng đối nhanh và rẻ, với rất nhiều chủng loại xe ô tô có thể chở con ngời hàng hoátới mọi nơi, mọi lúc năng gây tại nạn lớn Bởi vì bản thân quá trình hoạt động của
xe ô tô là nguy hiểm cao, ngoài ra nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh tìnhtrạng đờng xá, tinh thần trách nhiệm của ngời điều khiển xe ô tô, tình trạng kỹthuật của xe và mức độ sử dụng phơng tiện
Trong những năm gần đây, gắn liền với sự phát triển kinh tế của đất nớc, giaothông vận tải nớc ta, đặc biệt là vận tải bằng xe cơ giới nói chung và bằng xe ô tônói riêng phát triển rất mạnh, nó không thể thiếu đợc cho sự phát triển kinh tế của
đất nớc Nó là cầu nối về quan hệ kinh tế văn hoá giữa các trung tâm kinh tế, cácvùng với nhau
Nhng trong điều kiện nớc ta hiện nay, thì hệ thống đờng giao thông còn chậthẹp, chất lợng nhiều đoạn đờng còn kém và việc tu sửa đờng xá còn mang tínhchất tạm thời Có những con đờng mới đợc thi công có mặt đờng tốt lại thiếu cácbiện pháp giảm thiểu tai nạn nh xây dựng cầu vợt dân sinh, biển báo Bên canh đó
số đầu xe tham gia giao thông ngày càng tăng, trong đó có rất nhiều xe cũ đợc tântrang lại rồi cho lu hành nhng không đảm bảo độ an toàn Mặt khác, lái xe khôngchấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông, phóng nhanh vợt ẩu, say rợu ngàycàng tăng
Theo thống kê, trong năm 1998 ở Việt Nam có 20.668 vụ tai nạn giao thông ờng bộ gây thiệt hại rất lớn về ngời và của
đ-Năm 1999 cả nớc đã xảy ra 21.420 vụ tai nạn giao thông khiến cho 7061 ngờithiệt mạng và làm bị thơng 24.171 ngời, có thể nói cứ mổi ngày trong năm 1999
có gần 20 ngời chết vì tai nạn giao thông Thiệt hại về tài sản hàng năm do tai nạngiao thông lên đến hàng trăm tỷ đồng Nếu tính bình quân thiệt hại của một vụ tainạn giao thông thông thờng có thể lên tới hàng chục triệu đồng Do vậy, tai nạngiao thông vẫn là mối đe doạ hàng ngày hàng giờ đối với các tài sản của các chủphơng tiện xe ô tô
2 – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô
Trong cuộc sống sinh hoạt cũng nh hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày
dù đã luôn luôn chú ý ngăn ngừa và đề phòng, nhng con ngời vẫn có nguy cơ gặpphải những rủi ro bất ngờ xảy ra Rủi ro luôn hiện diện ở trong mọi hoạt động củacon ngời Có thể nói rủi ro là sự tồn tại khách quan mà con ngời buộc phải chấp
Trang 4nhận, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông vận tải bằng xe cơ giới nó chung vàbằng xe ô tô nói riêng.
Vận chuyển bằng phơng tiện ô tô đã đợc sử dụng rất lâu, đây là phơng tiện đảmnhiệm chủ yếu việc vận chuyển khối lợng hàng hoá và hành khách Nhng vậnchuyển đờng bộ bằng xe ô tô có tính cơ động cao, tính việt giã tốt và đã tham giatriệt để quá trình vận chuyển vì vậy xác suất rủi ro đã lớn lại càng lớn so với cácloại hình giao thông đờng bộ khác Do đó, chủ xe luôn phải đơng đầu với nhiềunguy cơ rủi ro khác nhau Để có thể đơng đầu với những rủi ro thì cá chủ xe cóthể sử dụng phơng pháp nh chấp nhận rủi ro hoặc chuyển giao rủi ro
Biện pháp chấp nhận rủi ro: đây là phơng pháp tự thanh toán các tổn thất Biệnpháp nay hoàn toàn không phù hợp đối với các chủ xe vì khi tai nạn xảy ra sẽ gâythiệt hại rất lớn về ngời và tài sản, nó làm ảnh hởng đến kế hoạch vận chuyển củacác chủ xe, gây khó khăn về mặt tài chính cho các chủ xe do đó ảnh hởng đến quátrình kinh doanh của họ
Để khắc phục những tình trạng khó khăn về mặt tài chính khi xe ô tô bị tại nạncách tốt nhất là chuyển giao rủi ro mà mình có thể gặp phải cho các tổ chức bảohiểm bằng cách tham gia bảo hiểm
Khi tham gia bảo hiểm vật chất xe ô tô sẽ bảo hiểm mọi rủi ro thiệt hại về vậtchất xe ô tô (trừ trờng hợp cố ý) Qua đó, ta có thể thấy đợc sự cần thiết của bảohiểm vật chất xe ô tô, góp phần khắc phục những rủi ro và bảo vệ tài sản cho cácchủ xe
3 – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô Tác dụng của bảo hiểm vật chất xe ô tô
Qúa trình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô đã đem lại sự an toàncũng nh ổn định về mặt tài chính cho các chủ xe khi tham gia bảo hiểm Nh vậy,chúng ta có thể thấy rõ đợc tác dụng của nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô cụthể là:
- Một là, ngời tham gia bảo hiểm (cá nhân hoặc tổ chức) đợc trợ cấp, bồi thờngnhững thiệt hại thực tế do rủi ro bất ngờ gây ra thuộc phạm vi bảo hiểm Nhờ đó
họ nhanh chóng ổn định kinh tế khôi phục đời sống và sản xuất kinh doanh, đó làmục đích chính của hoạt động bảo hiểm Khi tai nạn giao thông xảy ra cho nhữngrủi ro đợc bảo hiểm gây nên những thiệt hại về vật chất xe ô tô, từ đó dẫn đếnnhững khó khăn về mặt tài chính cho chủ xe, cho nên ngời bảo hiểm đã thông quanghiệp vụ bảo hiểm của mình tiến hành chi bồi thờng cho các chủ xe một cách kịpthời góp phần khắc phục những khó khăn về mặt tài chính cho các chủ xe
Trang 5Ví dụ: Năm 2000 công ty bảo hiểm Hà Nội phải bồi thờng 43.522tr.đ ,trong đónghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô là 12.972tr.đ chiếm 0,298% trong tổng số tiềnbồi thờng
- Hai là, góp phần đề phòng và hạn chế tổn thất Thông qua công tác bồi thờngbảo thiểm vật chất xe ô tô đã thúc đẩy các chủ xe tham gia bảo hiểm thực hiện tốtcác biện pháp an toàn khi lái xe, đề phòng những thiệt hại xảy ra và luôn chăm logiữ gìn xe đợc tốt hơn Vì khi bị tai nạn công ty bảo hiểm không phải chịu tất cảtrấch nhiệm mà chủ xe (lái xe) cũng phải chịu một phần trách nhiệm Tứ đó dẫn
đến số vụ tai nạn giảm, điều đó có ý nghĩa xã hội rất lớn đồng thời công ty bảohiểm cũng thực hiện các biện pháp để đề phòng và hạn chế tổn thất nh: đặt nhữngtấm biển báo ở những con đờng nguy hiểm, lắp gơng cầu lồi ở những đoạn rẽ trênnhững con đờng ngoằn ngèo nguy hiểm nh đèo Hải Vân, Đèo Ngang Ngoài ra,thông qua các quy định các điều khoản loại trừ trong hợp đồng bảo hiểm đã gópphần tích cực đối việc thực hiện an toàn khi lái xe
Ví dụ: Năm 1997 công ty đã chi hơn 200tr.đ để lắp những gơng cầu lồi ở đèohải vân, đèo ngang ở một số nơi khác
- Ba là, đóng góp tích luỹ cho ngân sách Khi tham gia bảo hiểm các chủ xephải nộp phí bảo hiểm cho các công ty bảo hiểm, đó là một khoản thu tơng đối lớn
đối với các công ty bảo hiểm ở Việt Nam hiện nay, góp phần vào nguồn vốn để
đầu t để phát triển kinh tế và nộp cho ngân sách nhà nớc một lợng không nhỏthông qua thuế
Ví dụ: Công ty bảo hiểm Hà Nội năm 2000 phải nộp thuế là3.120.000.000VNĐ chiếm 4% tổng doanh thu, trong đó nghiệp vụ bảo hiểm vậtchất xe ôtô là: : 652.920.000VNĐ
II – Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe ô tô Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe ô tô
1 - Đối tợng bảo hiểm
Đối tợng của bảo hiểm vật chất xe ô tô là toàn bộ các loại xe ô tô có giá trị (trừcác xe dùng để đua, tập lái, chạy thử, nếu có thoả thuận riêng vẫn là đối t ợng củabảo hiểm) và đợc phép lu hành trên lãnh thổ quốc gia
Đối với đối tợng đợc bảo hiểm thì phải đợc cấp giấy chứng nhận đăng ký vàbiển kiểm soát theo quy định của bộ công an và phải đợc cấp giấy lu hành Xephải đợc kiểm tra tình trạng kỹ thuật định kỳ để đảm bảo an toàn khi tham giagiao thông Trong khi lu hành, xe ô tô phải đủ điều kiện kỹ thuật an toàn giaothông nh: còi, phanh, đèn chiếu sáng, đèn xi nhan, gơng chiếu hậu Còn đối vớingời điều khiển xe ô tô thì phải có bằng lái xe phù hợp với các loại xe đang điều
Trang 6khiển và không bị ảnh hởng bởi các chất kích thích nh: rợu, bia, ma tuý khi
đang điều khiển phơng tiện
Để tạo điều kiện thuận lợi ngời ta chia xe ô tô thành bảy bộ phận (tổng thành)sau:
-Tổng thành động cơ bao gồm: động cơ, bộ chế hoà khí, bơm cao áp, bầu lọcdầu, bầu lọc gió, bơm hơi, bộ li hợp và các thiết bị điện
-Tổng thành hộp số bao gồm: hộp số chính, hộp số phụ, hệ thống dẫn động cơ.-Tổng thành thân vỏ xe bao gồm: ba đơ sốc, ka lăng, khung xe, két nớc, chắnbùn, toàn bộ ca bin, lắp cabrô, bộ điều hoà lực phanh, các đờng ống dẫn dầu, dẫnkhí, thùng chứa nhiên liệu, ghế ngồi
-Tổng thành hệ thống lái bao gồm: vô lăng lái, trục tay lái, các tăng dẫn độngcơ lái, hộp tay lái, bộ trợ lực tay lái, thanh kéo ngang, thanh kéo dọc
-Tổng thành hệ trục trớc (cầu trớc) bao gồm: dầm cầu, may ơ, hệ thống treo,má phanh tăm bua, bơm nhánh đối với xe dầu
-Tổng thành hệ trục sau (cầu sau) bao gồm: may ơ, má phanh, bát phanh, hệthống treo
-Tổng thành lốp bao gồm : các lốp đang nắp trên xe, các lốp dự phòng theo
xe Ngoài ra có một số xe còn có tổng chuyên dùng nh : cần cẩu , bồn téc, ytế,cứu hoả, ben tự đổ , nâng hạ hàng, đào xúc
Khác với bảo hiểm trách nhiệm dân sự của xe cơ giới đối với ngơi thứ ba và đốivới hành khách đợc áp dụng bắt buộc băng pháp luật đối với chủ xe, bảo hiểm vậtchất xe ô tô cũng là một nghiệp vụ bảo hiểm tài sản nên nó đợc thực hiện dới hìnhthức tự nguyện trên cơ sở chủ xe yêu cầu và nộp phí bảo hiểm cho các công ty Chủ xe tham gia bảo hiểm vật chất xe ô tô là để đợc bồi thờng những thiệt hại vậtchất gây nên Thông thờng, các chủ xe có thể tham gia bảo hiểm vật chất xe ô tôtheo một trong hai hình thức bảo hiểm sau :
-Bảo hiểm toàn bộ , hoặc
-Bảo hiểm thân vỏ
2 - Phạm vi bảo hiểm
2.1 Rủi ro đợc bảo hiểm
Phạm vi bảo hiểm là giới hạn rủi ro đợc bảo hiểm mà cũng là giới hạn tráchnhiệm của ngời bảo hiểm
Trang 7Với nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô, các rủi ro đợc bảo hiểm thông thờngbao gồm :
- Tai nạn do đâm va, lật đổ : là những thờng hợp xe bị va quyệt hoặc đâm vavào một vật nào đó hoặc bị đờng trơn
- Những tai hoạ bất khả kháng do thiên nhiên : Bão, lũ lụt, sụt lở, sét đánh,
động đất, ma đá
- Mất cắp toàn bộ xe : Mất cắp ở đây không chỉ là hành động cố ý của ngời đợcbảo hiểm mà là nguyên nhân khách quan dẫn đến mất cắp
- Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên
Ngoài việc đợc bồi thờng những thiệt hại vật chất xảy ra cho chiếc xe đợc bảohiểm trong những trờng hợp trên, các công ty bảo hiểm còn phải thanh toán chochủ xe tham gia những chi phí cần thiết và hợp lý nhằm :
+ Ngăn ngừa và hạn chế tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do cácrủi ro đợc bảo hiểm
+ Chí phí bảo vệ xe và kéo xe thiệt hại tới nơi sửa chữa gần nhất
+ Giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm của bảo hiểm
Tuy nhiên, trong mọi tròng hợp tổng số tiền bồi thờng của công ty không vợtquá số tiền bảo hiểm đã ghi trên đơn hay giấy chứng nhận bảo hiểm
Trang 8- H hỏng về điện hoặc bộ phận máy móc ,thiết bị săm lốp bị h hỏng mà không
do tai nạn gây ra
- Mất cắp bộ phận của xe
Để tránh những” nguy cơ đạo đức “ lợi dụng bảo hiểm , những hành vi vi phạmpháp luật , luật lệ giao thông hay một số những rủi ro đặc biệt khác ,những thiệthại , tổn thất xảy ra bởi những nguyên do sau cũng không đựơc bồi thờng :
- Hành động cố ý của chủ xe ,lái xe
- Xe không đủ điều kiện kỹ thuật và thiết bị an toàn để lu hành theo quy địnhcủa luật giao thông đờng bộ
- Chủ xe (lái xe )vi phạm ngiêm trọng luật an toàn giao thông đờng bộ nh:+ Xe không có giấy phép lu hành
+ Lái xe không có bằng lái hoặc có nhng không hợp lệ
+ Lái xe bị ảnh hởng của rợu, bia, ma tuý hoặc các chất kích thích tơng tựkhác trong khi điều khiển xe
+ Xe chở chất cháy, chất nổ trái phép
+ Xe chở quá trọng tải hoặc số hành khách quy định
+ Xe đi vào đờng cấm
+ Xe đi đêm không đèn
+Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, chạy thử sau khi sửa chữa
- Những thiệt hại gián tiếp nh : giảm giá trị thơng mại, làm đình trệ sản xuấtkinh doanh
- Thiệt hại do chiến tranh
- Những thiệt hại ngoài lãnh thổ quốc gia trừ khi có thoả thuận riêng
3 - Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm
3.1 Giá trị bảo hiểm
Giá trị bảo hiểm của xe ô tô là giá trị thực tế trên thị trờng của xe tại thời điểmngời tham gia bảo hiểm mua bảo hiểm
Việc xác định đúng giá trị của xe tham gia bảo hiểm là rất quan trọng vì đây làcơ sở để bồi thờng chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham gia bảo hiểm Tuy
Trang 9nhiên , giá xe trên thị trờng luôn biến động và có thêm nhiều chủng loại xe mớigây khó khăn cho việc xác định giá trịxe Trong thực tế , các công ty bảo hiểm th -ờng dựa trên các yếu tố sau để xác định giá trịxe :
- Loại xe
- Năm sản xuất
- Mức độ mới, của xe cũ
- Thể tích làm việc của xi lanh
Một phơng pháp xác định giá trị bảo hiểm mà công ty bảo hiểm hay áp dụng
đó là căn cứ vào giá trị ban đầu của xe và mức khấu hao, cụ thể:
Giá trị bảo hiểm = giá trị ban đầu – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô khấu hao
Hiện nay trên thị trờng Việt Nam ngày càng xuất hiện nhiều xe ô tô đời mới
đ-ợc nhập khẩu từ nớc ngoài, vì vậy giá trị thực tế của xe nhập khẩu trên thị trờngViệt Nam đợc tính nh sau:
GTTT = CIF x (100% + Ts.Tnk) x (100% + Ts.Tttđb)
Trong đó: + GTTT- là giá trị thực tế của xe
+ CIF – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô giá CIF
+ Ts.Tnk – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô thuế xuất nhập khẩu
+ Ts.Tttđb – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô thuế xuất thuế tiêu thụ đặc biệt
Giá CIF là giá xe ô tô về đến cảng gồm:
- C (Cost): giá mua ô tô tại cửa nớc xuất khẩu
- I (Insurance): phí bảo hiểm cho chiếc xe trong quá trình vận chuyển từ nớcxuất khẩu về Việt Nam
- F (Freight): Cớc phí vận chuyển
Giá trị thực tế hay cũng là giá trị ban đầu của xe ô tô, đó là cơ sở để tính giá trịbảo hiểm cho các xe khi tham gia bảo hiểm Vì vậy giá trị thực tế cần đợc cácchủ xe kê khai một cách đầy đủ, chính xác
3.2 Số tiền bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm do ngời đợc bảo hiểm kê khai và đợc công ty bảo hiểm chấpnhận trên cơ sở giá trị bảo hiểm Nếu có tổn thất mà khi tham gia bảo hiểm ng ời
Trang 10bồi thờng chỉ đợc trả theo tỷ lệ số tiền bảo hiểm và giá trị bảo hiểm Ngợc lại, nếu
số tiền bảo hiểm lớn hơn giá trị bảo hiểm thì khi có tổn thất xảy ra thì chỉ đ ợc bồithờng cao nhất bằng giá trị bảo hiểm
4- Phí bảo hiểm
4.1-Phí bảo hiểm
Khi các chủ xe muốn xe của mình đợc bảo hiểm tại một công ty bảo hiểm thìphải nộp một khoản tiền nhất định cho công ty bảo hiểm để hình thành nên quỹbảo hiểm
Phí bảo hiểm là một khoản tiền mà các chủ phơng tiện có trách nhiệm đónggóp từng năm cho công ty bảo hiểm để hình thành nên quỹ bảo hiểm Công ty bảohiểm tiến hành thu phí bảo hiểm vật chất thân xe ô tô theo biểu phí của Bộ tàichính quy định và có thể thu ngay trực tiếp hoặc uỷ nhiệm cho các đơn vị khác thuhộ
4.2 – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô ph ơng pháp xác định phí bảo hiểm
Trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm, việc tính phí bảo hiểm là rất cần thiết
và quan trọng, đòi hỏi sự chính xác cao Phí bảo hiểm đợc xác định vừa phù hợpvới khả năng tài chính của mổi chủ xe khi tham gia bảo hiểm, đồng thời vừa hìnhthành quỹ bảo hiểm đủ lớn để có thể bù đắp cho những thiệt hại bất ngờ xảy ra dotại nạn, góp phần đảm bảo cho quá trình sản xuất đợc một cách thờng xuyên liêntục đảm bảo đời sống cho mọi ngời dân trong xã hội
Khi xác định phí bảo hiểm cho từng đối tợng tham gia bảo hiểm cụ thể cáccông ty bảo hiểm thờng căn cứ vào những nhân tố sau:
Loại xe: Do mổi loại xe có những đặc điểm kỷ thuật khác nhau, có mức độ rủi
ro khác nhau nên phí bảo hiểm vật chất xe ô tô đợc tính cho từng loại xe Thôngthờng, các công ty bảo hiểm đa ra những biểu phí bảo hiểm phù hợp cho hầu hếtcác xe thông dụng thông qua phân loại xe thành các nhóm Việc phân loại này đ-
ợc dựa trên cơ sở tốc độ tối đa của xe, tỷ lệ gia tốc, chi phí và mức độ khó khănkhi phải sửa chữa và sự khan hiếm của phụ tùng Đối với các xe hoạt động thôngdụng nh xe kéo, rơ moóc, xe chở hàng nặng Do có mức độ rủi ro cao nên phíbảo hiểm thờng đợc cộng thêm một tỷ lệ nhất định dựa trên mức phí cơ bản
Khu vực giữ xe và để xe: Trong thực tế không phải công ty bảo hiểm nào cũng
quan tâm đến nhân tố này.Tuy nhiên, cũng có một số công ty bảo hiểm tính phíbảo hiểm dựa theo khu vực giữ xe và để xe
Trang 11Mục đích sử dụng xe: Đây là nhân tố rất quan trọng khi xác định phí bảo hiểm.
Nó giúp công ty bảo hiểm biết đợc mức độ rủi ro có thể xảy ra Ví dụ:
Xe do một ngời về hu sử dụng cho mục đích kinh doanh đơn thuần chắc chắn sẽ
đóng phí bảo hiểm thấp hơn so với xe do một thơng gia sử dụng để đi lại nhữngkhu vực rộng lớn Rõ ràng xe lăn bánh trên đờng càng nhiều thì rủi ro tai nạn cànglớn
Tuổi tác kinh nghiệm lái xe của ng ời yêu cầu bảo hiểm và những ng ời sử dụng th ờng xuyên chiếc xe đ ợc bảo hiểm Số liệu thông kê cho thấy rằng các lái
xe trẻ tuổi bị tai nhiều hơn so với các lái xe lớn tuổi Trong thực tế, các công tybảo hiểm thờng áp dụng giảm phí bảo hiểm cho các lái xe trên 50 tuổi hoặc 55tuổi, do kinh nghiệm cho thấy số ngời này gặp ít tai nạn hơn so với các lái xe trẻtuổi Tuy nhiên với những lái xe quá lớn tuổi (thờng từ 60 tuổi trở lên) thờng phảixuất trình giấy chứng nhận sức khỏe phù hợp để có thể lái xe thì công ty bảo hiểmmới nhận bảo hiểm Ngoài ra, để khuyến khích hạn chế tai nạn các công ty bảohiểm thờng yêu cầu ngời đợc bảo hiểm tự chịu một phần tổn thất xảy ra với xe củamình (hay còn gọi là mức miễn thờng) Đói với những lái xe trẻ tuổi mức miễn th-ờng này thờng cao hơn so với những lái xe có độ tuổi lớn hơn
Giảm phí bảo hiểm: Để khuyến khích các chủ xe có số lợng tham gia bảo
hiểm tại công ty mình các công ty bảo hiểm thờng áp dụng mức giảm phí so vớimức phí chung theo số lợng tham gia bảo hiểm Ngoài ra, hầu hết các công ty bảohiểm còn áp dụng cơ chế giảm phí cho những ngời tham gia bảo không có khiếunại và gia tăng tỷ lệ giảm phí này cho một số năm không có khiếu nại gia tăng Cóthể nói đây là biện pháp phổ biến trong bảo hiểm xe cơ giới nói chung và bảohiểm vật chất xe ô tô nói riêng
Biểu phí đặc biệt: khi khách hàng có số lợng xe tham gia bảo hiểm nhiều,
Cách tính phí bảo hiểm: Giống nh cách tính phí bảo hiểm nói chung, phí bảo
hiểm đợc tính theo công thức sau:
Trang 12nh sau:
Trong đó: + Si – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô số vụ tai nạn xảy ra trong năm thứ i
+ Ti – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô thiệt hại bình quân một vụ trong năm thứ i + Ci – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô Số xe hoạt động thực tế trong năm thứ i
+ Các chi phí khác hay còn gọi là phần phụ phí d bao gồm các chi phí nh : chi
đề phòng hạn chế tổn thất, chi quản lý, một phần bổ sung cho quỹ dự phòngnghiệp vụ, một phần để nộp cho ngân sách nhà nớc và các loại chi phí khác Nhvậy, phí bồi thờng đợc xác định dựa vào số liệu thống kê còn phụ phí thờng chiếm
từ 20 đến 30 % số phí thu đựơc
Vì đây là nghiệp vụ bảo hiểm tài sản cho nên số tiền bảo hiểm đợc xác địnhquá đơn giản, chủ yếu dựa trên cơ sở đánh giá thực tế chiếc xe khi tham gia bảohiểm hoặc chứng từ hoá đơn khi mua bán xe, sau đó hai bên toả thuận với nhau
về số tiền mua bảo hiểm Tuy vậy công tác này đòi hỏi nhân viên phải có đủ trình
độ chuyên môn nhất định khi đánh giá xe …Căn cứ vào số tiền bảo hiểm hai bênCăn cứ vào số tiền bảo hiểm hai bêncũng có thể xác định đợc phí bảo hiểm dựa trên tỷ lệ phí bảo hiểm:
Trang 13- Xác suất rủi ro đối với những vụ tai nạn giao thông phát sinh nói chung chotừng loại xe.
- Điều kiện thời tiết, khí hậu, địa hình từng vùng từng miền mà phạm vi chiếc
xe đó hoạt động là chủ yếu
- Tình trạng thực tế của chiếc xe
- Luật thuế của Nhà nớc
- Chi phí quản lý và lãi dự kiến của công ty
Chính vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh vậy cho nên hầu hết các công ty bảohiểm chia làm hai loaị tỷ lệ phí;
R = R 1 + R 2
Trong đó: + R1: tỷ lệ phí thuần (tỷ lệ phí cơ bản)
+ R2 : Tỷ lệ phụ phíThông thờng khi xác định tỷ lệ phí cơ bản R1 công ty bảo hiểm căn cứ vào tàiliệu thống kê của một số năm trớc đó :
Tổng số tiền bồi thờng trong một số năm trớc đó
R1= x 100
Tổng số phí thu đợc trong những năm trớc đó
Nếu công ty mới thành lập việc xác định tỷ lệ này thờng căn cứ vào tài liệu củacảnh sát giao thông ở các tỉnh, vùng hoặc trực tiếp tiến hành điều tra chọn mẫu đểxác định tỷ lệ phí và có một số trờng hợp mua biểu phí
Biểu phí bảo hiểm vật chất xe ô tô của Bộ tài chính :
Bảo hiểm toàn bộ 1,36% số tiền bảo hiểm
Bảo hiểm thân vỏ xe 2,27% số tiền bảo hiểm
Đối với những xe hoạt đông mang tính chất thời vụ, tức là chỉ hoạt đông một sốngày trong năm thì chủ xe chỉ phải đóng cho ngững ngày hoạt động đó theo côngthức sau:
Trang 14Số tháng xe hoạt động trong nămPhí bảo hiểm = Mức phí cả năm x
12 Tháng
Tuy nhiên, ở Việt Nam đối với những trờng hợp xe tham gia dới một năm thìnhiều công ty bảo hiểm đã áp dụng theo biểu phí ngắn hạn sau:
Dới 3 tháng : 30% phí bảo hiểm của cả năm
Trên 3 tháng đến 6tháng : 60% phí bảo hiểm của cả năm
Trên 6 tháng đến 9 tháng : 90% phí bảo hiểm của cả năm
Trên 9tháng :100% phí bảo hiểm của cả năm
*Trờng hợp chủ xe có nhu cầu tham gia bảo hiểm theo các điều khoản mở rộng
đặc biệt , công ty cần yêu cầu chủ xe kê khai đầy đủ, chi tiết những nội dung yêucầu mở rộng trong giấy yêu cầu bảo hiểm cùng với những thông tin cần thiết khác
để làm cơ sở tính phí bảo hiểm và tính toán bồi thờng khi có tai nạn xảy ra
Khi đã chấp nhận bảo hiểm, các công ty phải cấp cho chủ xe bản thoả thuận bổsung Bản thoả thuận bổ sung này đợc đính kèm và là một bộ phận của giấychứng nhận bảo hiểm đã cấp cho chủ xe
- Bảo hiểm không khấu trừ khấu hao thay mới : công ty phải đánh giá giá trịcòn lại thực tế của xe hoặc xác định thời gian đã sử dụng để áp dụng tỷ lệ phí
Biểu phí bảo hiểm vật chất xe ô tô không tính khấu hao thay mới :
Giá trị thực tế Tỷ lệ phí bảo hiểm cơ bản trên số tiền bảo hiểm
Bảo hiểm toàn bộ Bảo hiểm bộ phận
Xe mới đã sử dụng dới
hoặc giá trị còn lại dới
50%so với giá trị xe
mới
- Bảo hiểm bồi thờng theo giới hạn trách nhiệm: chủ xe có thể tuỳ ý lựa chọntham gia bảo hiểm cho chiếc xe đợc bảo hiểm theo một gía trị nhất định thấp
Trang 15hơn giá trị thực tế của xe Khi tính phí bảo hiểm cần phải lu ý đến các yếu tố : giátrị của xe, giá trị còn lại, số tiền bảo hiểm để làm cơ sở tính toán chính xác:
GTTT-STBH Phí bảo hiểm =số tiền bảo hiểm x tỷ lệ phí cơ bản (100%+ x 80%)
GTTT
Trong đó: GTTT-gía trị thực tế
STBH-Số tiền bảo hiểm
- Bảo hiểm có áp dụng mức miễn bồi thờng :chủ xe có thể lựa chọn mức miễnbồi thờng có khấu trừ tuỳ ý từ 1.000.000đ đến 10.000.000đ hoặc từ 100$ đến1.000$
Khi áp dụng mức miễn bồi thờng thì tỷ lệ giảm phí so với tổng phí đợc quy
Trang 18- Giảm phí theo tỷ lệ tổn thất : trờng hợp không có khiếu lại phải bồi thờng theo quy tắc bảo hiểm trong thời hạn quy định dới đây phí bảo hiểm tái tục có thể đợc giảm:
01 năm liên tục : có thể giảm đến 10%
02 năm liên tục : có thể giảm đến 15%
03 năm liên tục : có thể giảm đến 20%
- Giảm phí theo số lợng xe tham gia bảo hiểm:
Số l ợng xe tham gia Mức giảm phí
Từ 05 đến 10 xe có thể giảm tối đa 05% tổng số phí
Từ 11 đến 20 xe có thể giảm tối đa 10% tổng số phí
Từ 21 đến 30 xe có thể giảm tối đa 15% tổng số phí
Từ 31 đến 50 xe có thể giảm tối đa 20% tổng số phí
*Hoàn phí bảo hiểm.
Có những trờng hợp chủ xe đã đóng phí bảo hiểm cả năm nhng trong năm không hoạt động một thời gian vì một lý do nào đó ví dụ nh ngừng hoạt động để tu sửa xe Trong trờng hợp này thông thờng công
ty bảo hiểm sẽ hoàn lại phí bảo hiểm của những tháng ngừng họat động đó cho chủ xe Số phí hoàn lại
Trang 19Trách nhiệm nộp phí của chủ xe tuỳ thuộc vào thoả thuận giữa chủ xe với ngời bảo hiểm Thông thờng trách nhiệm của chủ xe là từ khi hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực.
Việc nộp phí có thể đợc tiến hành từ một hoặc hai lần Đối với các chủ xe có số ợng trên 50xe thì thờng nộp hai lần , mỗi lần nộp phải theo đúng thời hạn thoả thuận Nếu trong trờng hợp chủ xe không nộp phí đầy đủ và đúng theo thoả thuận thì hợp đồng bảo hiểm mất hiệu lực cho đến khi chủ xe tiếp tục nộp phí
l-5 - Giám định và bồi th ờng tổn thất
5.1 Giám định
Thông báo tại nạn : cũng nh các loại đơn bảo hiểm khác, ngời bảo hiểm yêu cầu
chủ xe (hoặc lái xe )khi xe bị tai nạn một mặt phải tìm cách cứu chữa , một mặt phải tìm cách cứu chữa và hạn chế tổn thất, mặt khác nhanh chóng báo cho công
ty bảo hiểm biết Chủ xe không đợc di chuyển , tháo dỡ hoặc sửa chữa xe khi cha
có ý kiến của công ty bảo hiểm , trừ trờng hợp phải thi hành chỉ thị của cơ quan cóthẩm quyền
Giám định tổn thất: thông thờng đối với bảo hiểm vật chất xe ôtô việc giám định
tổn thất đợc công ty bảo hiểm tiến hành với sự có mặt của chủ xe ,lái xe hoặc
ng-ời đại diện hợp pháp nhằm xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại Chỉ trong trờng hợp hai bên không đạt đợc sự thống nhất thì lúc này mới chỉ định giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp làm trung gian thực hiện giám định Kết luận của giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp đợc coi là quyết định cuối cùng Trờng hợp kết luận của giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp khác với kết luận của giám định viên bảo hiểm , doanh nghiệp chịu chi phí giám định Trờng hợp kết luận của giám định viên kỹ thuật chuyên nghiệp trùng với kết luận của giám định viên bảo hiểm thì chủ xe ô tô phải chịu chi phí giám định Trong trờng hợp đặc biệt, nếu doanh nghiệp bảo hiểm không thể thực hiện đợc việc lập biên bản giám
định thì có thể căn cứ vào các biên bản, kết luận của các cơ quan có thẩm quyền
và các hiện vật thu đợc (nh là ảnh chụp, lời khai của các bên có liên quan ) để xác định mức độ thiệt hại
Trong một vụ tai nạn thì chi phí giám định bao gồm chi phí cơ bản và chi phí biến
động
Chi phí cơ bản bao gồm chi phí định mức cho một ngày công giám định nh tiền lơng, công tác phí, chi phí lu trữ và khoản phụ cấp khác
Trang 20Chi phí biến động gồm những khoản chi phí thực tế cần thiết, hợp lý và cần thiết phục vụ cho công tác giám định nh chi phí quay phim ,chụp ảnh ,chi phí sao chụp
+Tờ khai tai nạn của chủ xe
+ Bản sao của giấy chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹthuật và bảo vệ môi trờng phơng tiện cơ giới đờng bộ, giấy phép lái xe
+ Kết luận điều tra của công an hoặc bản sao bộ hồ sơ tai nạn bao gồm : biên bản khám nghiệm hiện trờng, biên bản khám nghiệm xe liên quan đến tai nạn , biên bản giải quyết tai nạn, biên bản giám định thiệt hại ( nếu có )
+ Bản án quyết định của toà án trong trờng hợp có tranh chấp tại toà án
+ Các biên bản, tài liệu xác định trách nhiệm của ngời thứ ba
+ Các chứng từ xác định thiệt hại do tai nạn, ví dụ : chứng từ xác định chi phí sửachữa xe, thuê cần cẩu
Nguyên tắc bồi thờng tổn thất
Việc tính toán số tiền bồi thờng của cơ quan bảo hiểm cho các chủ xe ôtô đợc dựa trên cơ sở thiệt hại thực tế của xe ô tô Khi yêu cầu bồi thờng, chủ xe ô tô có tráchnhiệm chuyển cho cơ quan bảo hiểm những giấy tờ cần thiết liên quan đến tai nạn.Thông thờng việc tính toán vật chất xe ôtô và xác định số tiền bồi thờng nghiệp vụbảo hiểm vật chất xe ôtô đợc tiến hành nh sau:
- Trờng hợp xe tham gia bảo hiểm bằng hoặc dới giá trị thực tế số tiền bồi thờng
là :
số tiền bảo hiểm
số tiền bồi thờng = Thiệt hại thực tế x
Giá trị thực tế của xe
-Trờng hợp xe tham gia trên giá trị thực tế : theo nguyên tăc hoạt động của bảo hiểm để tránh việc “lợi dụng” bảo hiểm công ty bảo hiểm chỉ chấp nhận số tiền bảo hiểm nhỏ hơn hoặc bằng giá trị bảo hiểm, tuy nhiên nếu ngời tham gia bảo
Trang 21hiểm vô tình hoặc cố tình tham gia lớn hơn giá trị bảo hiểm trong trờng hợp này
số tiền bồi thờng cũng chỉ bằng thiệt hại thực tế và luôn nhỏ hơn hoặc bằng giá trị bảo hiểm Trờng hợp công ty bảo hiểm chấp nhận trên giá trị thực tế, ví dụ theo “ giá trị thay mới” trong trờng hợp này đợc gọi là bảo hiểm theo “ giá trị thay mới “ chủ xe phải đóng phí bảo hiểm khá cao theo các điều khoản bảo hiểm rất nghiêm ngặt
*Trờng hợp tổn thất bộ phận
Khi tổn thất bộ phận xảy ra, chủ xe sẽ đợc giải quyết theo một trong hai nguyên tắc trên
+ Nếu xe ô tô đợc bảo hiểm với số tiền bảo hiểm bằng hoặc thấp hơn giá trị thực
tế thì số tiền bồi thờng đợc tính theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm nhân với giá trị thực tế của xe nhng không đợc vợt quá tỷ lệ phần trăm của bộ phận h hỏng đó trong bảng tỷ lệ tổng thành giá trị của xe ô tô của công ty bảo hiểm Hà Nội so với
số tiền bảo hiểm của xe
+ Nếu xe ô tô đợc bảo hiểm trên giá trị thực tế thì công ty bảo hiểm Hà Nội sẽ bồithờng theo giá trị thực tế của bộ phận đó ngay trớc khi xe bị tai nạn nhng tối đa không vợt quá tỷ lệ phần trăm của bộ phận h hỏng đó trong bảng tỷ lệ tổng thành
xe của công ty bảo hiểm Hà Nội và giá trị thực tế của xe
+ Trong quá trình sửa chữa, khắc phục tổn thất, nếu phải thay thế bộ phận mới thì
số tiền bồi thờng tối đa của công ty bảo hiểm Hà Nội không vợt quá giá trị thực tế của bộ phận đó ngay trớc khi xe bị tổn thất
+ Nếu xe ô tô bị thiệt hại thân vỏ khi sửa chữa phải sơn lại mà diện tích sơn lại trên 50% diện tích thân vỏ thì công ty bảo hiểm Hà Nội sẽ bồi thờng cho toàn bộ chi phí sơn lại cho vỏ xe
*Trờng hợp tổn thất toàn bộ
Xe đợc coi là tổn thất toàn bộ khi xe bị mất cắp ,mât tích, bị cớp sau 60 ngày không tìm lại đợc hoặc bị thiệt hại này trên 75% hoặc đến mức không thể phục hồi đợc để đảm bảo lu hành an toàn, hoặc chi phí phục hồi lớn hơn hoặc bằng giá trị thực tế của xe
+ Nếu số tiền bảo hiểm bằng hoặc dới giá trị thực tế của xe số tiền bồi thờng bằng
số tiền bảo hiểm ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm
+ Nếu số tiền bảo hiểm trên giá trị thực tế của xe thì số tiền bồi thờng bằng giá trị thực tế của xe ngay trớc khi xe bị tổn thất
Trang 22Khi công ty bảo hiểm Hà Nội đã bồi thờng toàn bộ cho chiếc xe đó thì công ty bảo hiểm có quyền thu hồi, thanh lý chiếc xe đó Nếu xe ô tô bảo hiểm dới giá trị thực tế thì công ty bảo hiểm sẽ thu hồi giấ trị của xe theo tỷ lệ phần trăm giữa số tiền bảo hiểm nhân với giá trị thực tế của xe
Các công ty bảo hiểm thờng quy định khi giá trị thiệt hại so với giá tri thực tế của xe bằng hoặc lớn hơn một tỷ lệ nhất định nào đó thì đợc xem là tổn thất toàn
bộ ớc tính, tuy nhiên lại giới hạn bởi bảng tỷ lệ cấu thành xe
+ Đối với trờng hợp xe ô tô bị mất cắp ,mất tích thì chủ xe hoặo lái xe báo ngay cho cơ quan công an, công ty bảo hiểm để lập kế hoạch điều tra xử lý vụ việc Trong vòng 5 ngày kể từ ngày xe bị mất cắp, mất tích chủ xe phải gửi ngay văn bản cho công ty bảo hiểm
Trong trờng hợp quá 2 tháng mà xe bị mất cắp, mất tích không tìm thấy đợc thì công ty bảo hiểm Hà Nội sẽ bồi thờng cho chủ xe ô tô toàn bộ số tiền bảo hiểm
đã ghi trong đơn bảo hiểm Nếu sau khi bồi thờng mà tìm lại đợc chiếc xe ô tô đó thì công ty bảo hiểm có quyền sở hữu chiếc xe đó và thu hồi giá trị còn lại theo tỷ
lệ phần trăm giã giá trị bảo hiểm và giá trị thực tế của xe
*Đối với trờng bảo hiểm trùng: Trờng hợp tham gia bảo hiểm trùng theo hai hay nhiều giấy chứng nhận bảo hiểm (đợc cấp bởi hai hay nhiều công ty bảo hiểm trong và ngoài hệ thống Bảo Việt) thì số tiền bồi thờng theo mỗi giấy chứng nhận bảo hiểm sẽ chỉ giới hạn nh sau:
Mức trách nhiệm bảo hiểm ghi
Số tiền bồi thờng Thiệt hại thực tế trên giấy chứng nhận bảo hiểm
theo mỗi giấy chứng = thuộc trách nhiệm x
nhận bảo hiểm bảo hiểm Tổng mức trách nhiệm của tất cả
giấy chứng nhận bảo hiểm Trong mọi trờng hợp tổng số tiền bồi thờng theo mỗi giấy chứng nhận bảo hiểm không vợt quá mức trách nhiệm bảo hiểm ghi trên chính giấy chứng nhận bảo hiểm ấy
*Mức miễn bồi thờng
Các công ty bảo hiểm áp dụng mức miễn bồi thờng không khấu trừ đối với những
vụ tổn thất dới 200.000VNĐ
Trang 23*Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề xeô tô tham gia bảo hiểm thấp hơn gía trị thực
tế, trong đó cóp xe nhập khẩu miễn thuế các công ty bảo hiểm đã áp dụng theo các trờng hợp sau:
- Bảo hiểm theo gía trị thực tế tại thị trờng Việt Nam : khi có tai nạn xảy ra thì bồi thờng theo quy tắc kết hợp về bảo hiểm xe cơ giới hiện hành
- Bảo hiểm dới giá trị : số tiền bảo hiểm bằng giá trị chủ xe yêu cầu bảo hiểm Phíbảo hiểm áp dụng theo tỷ lệ cơ bản
Khi có tai nạn xảy ra thuộc phạm vi bảo hiểm thì sẽ bồi thờng theo nguyên tắc:Tổn thất bộ phận : Bồi thờng theo tỷ lệ phần trăm của số tiền bảo hiểm trên gía trị thực tế
Tổn thất toàn bộ: trả toàn bộ số tiền bảo hiểm
- Bảo hiểm bồi thờng theo giới hạn trách nhiệm :
Trong trờng hợp tổn thất bộ : trả theo chi phí sửa chữa và thay thế thực tế hợp lýnhng tối đa không vợt quá số tiền bảo hiểm
Trong trờng hợp tổn thất toàn bộ : trả toàn bộ số tiền bảo hiểm
- Trờng hợp tổn thất toàn bộ đối với xe miễn thuế :Theo nguyên tắc khi đã chấpnhận bồi thờng toàn bộ phải thu hồi xác xe, tuy nhiên việc thanh lý xác xe miễn thuế sẽ gặp rất nhiều khó khăn về thủ tục nộp thuế và không hiệu quả Nên gặp trờng hợp này các công ty bảo hiểm thờng giải quyết bồi thờng theo hai cách.+ Bồi thờng trên cơ sở đánh giá giá trị thiệt hại:
Dựa vào kết quả giám định, đánh giá giá trị thiệt hại của xe (trên cơ sở gía trị thiệt hại của các cụm tổng thành )
Số tiền bồi thờng = Tỷ lệ thiệt hại x số tiền bảo hiểm
Chủ xe tự ý xử lý xác xe
áp dụng phơng thức này vừa đơn giản, nhanh hiệu quả cao mà còn bỏ qua đợc thủ tục thu hồi, thanh lý tài sảnphức tạp, tốn nhiều thời gian
+ Bồi thờng toàn bộ, thu xác xe bán thanh lý trớc khi nộp thuế :
Dựa vào kết quả giám định, đánh giá giá trị còn lại của xe (trên cơ sở giá trị còn lại của các cụm tổ giữ , một bản chủ xe giữ Sau khi ký kết hợp đồng công ty bảo hiểm cấp giấy
Trang 24chứng nhận bảo hiểm để chủ xe dễ dàng lu giữ và mang theo ngời Giấy chứng nhận bảo hiểm cũng là một văn bản pháp lý đợc pháp luật thừa nhận.
Thời hạn bảo hiểm nghiệp vụ này thờng là :3 tháng, 6tháng, 9 tháng, 1năm để đápứng nhu cầu của mọi ngời tham gia và phù hợp với tình hình thực tế Hiệu lực hợp
đồng bảo hiểm tính từ lúc chủ xe nộp phí bảo hiểm
Có một số trờng hợp huỷ bỏ hợp đồng vì những lý do sau:
- Giấy chứng nhận bảo hiểm đã quá thời hạn có hiệu lực, khi đó giấy chứng nhận và hợp đồng bảo hiểm đơng nhiên bị huỷ bỏ
- Giấy chứng nhận hoặc hợp đồng bảo hiểm có dấu hiệu tẩy xoá, sửa đổi
- Chủ xe có hành vi trục lợi mà các cơ quan pháp luật phát hiện
Vì một lý do khách quan nào đó chủ xe yêu cầu huỷ bỏ hợp đồng để đợc miễn trách nhiệm nộp phí
Trong trờng hợp có yêu cầu huỷ bỏ hợp đồng bảo hiểm ,chủ xe ô tô phải thông báo bằng văn bản cho công ty bảo hiểm biết trớc 15 ngày.Trong vòng 15 ngày kể
từ ngày nhận đợcthông báo huỷ bỏ, nếu công ty bảo hiểm không có ý kiến thì hợp
đồng bảo hiểm mặc nhiên bị huỷ bỏ, công ty bảo hiểm phải hoàn lại cho chủ xe 80% phí bảo hiểm của thời gian huỷ bỏ, trừ trờng hợp trong thời hạn hợp đồng bảo hiểm đang có hiệu lực đã xảy ra sự kiện bảo hiểm liên quan đến chiếc xe có yêu cầu huỷ bỏ bảo hiểm
Khi đã ký kết hợp đồng bảo hiểm thì mỗi bên đều có trách nhiệm phải thực hiện và quyền lợi đợc hởng:
Đối với các chủ xe ô tô
Trách nhiệm của chủ xe ô tô
- Các ô tô phải nộp phí bảo hiểm đầy đủ
- Phải chấp hành dúng luật lệ giao thông, ngời điều khiển xe phải có bằng lái
- Xe không đủ điều kiện lu hành phải kịp thời báo cho công ty bảo hiểm biết
- Phải bảo dỡng và tiến hành giám định xe định kỳ
- Khi có yêu cầu bảo hiểm chủ xe phải kê khai đầy đủ và trung thực những nội dung trong giấy yêu cầu bảo hiểm
- Khi tai nạn giao thông xảy ra chủ xe ô tô phải có trách nhiệm:
Trang 25+ Cứu chữa, hạn chế thiệt hại về ngời và tài sản, bảo vệ hiện trờng tai nạn, báo ngay cho cảnh sát giao thông nơi gần nhất để phối hợp giải quyết tai nạn Trừ khi có lý do chính đáng trong vòng 5 ngày kể từ ngày xảy ra tai nạn, chủ
xe ô tô phải gửi cho công ty bảo hiểm thông báo tai nạn
+ Không đợc di chuyển, tháo dỡ hoặc sửa chữa tài sản khi cha có ý kiến của công ty bảo hiểm Trừ trờng hợp làm nh vậy là cần thiết để đảm bảo an toàn cho ngừơi và tài sản hoặc phải thi hành yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền
+ Chủ xe phải có trách nhiệm khai trung thực, chính xác về tình hình xảy
ra xung quanh vụ tai nạn, về điều này không những giúp cho công ty bảo hiểm tránh đợc những vụ kiện cáo, khiếu nại làm mất thời gian của các bên
+Chủ xe ô tô phải trung thực trong việc thu thập và cung cấp tài
liệu ,chứng từ trong hồ sơ yêu cầu bồi thờng và tạo điều kiện thuận lợi cho công tybảo hiểm trong quá trình xác minh tính chân thực của các tài liệu chứng từ đó
+Trừ trờng hợp thay đổi mục đích sử dụng xe chủ xe mới phải thông báo ngay cho công ty bảo hiểm biết để điều chỉnh lại tỷ lệ phí bảo hiểm cho phù hợp.Nếu chủ xe ô tô không thực hiện đầy đủ các trách nhiệm quy định trên thì công
ty bảo hiểm có thể từ chối một phần hoặc toàn bộ số tiền bồi thờng tơng ứng với thiệt hại do lỗi của chủ xe gây ra
- Quyền lợi của chủ xe cơ giới
+ Chủ xe ô tô có quyền đề đạt, bổ sung thêm hợp đồng, xác định lại đơn giá
+ Chủ xe ô tô sẽ đợc bồi thờng kịp thời, thoả đáng khi tai nạn rủi ro xảy ra gây thiệt hại
+ Chủ xe có quyền huỷ bỏ hợp đồng hoặc đề nghị thay đổi một số điều khoản trong hợp đồng Khi hợp đồng hết hiệu lực có quyền tái tục hợp đồng
Đối với các công ty bảo hiểm
Trách nhiệm của công ty bảo hiểm
- Cung cấp cho chủ xe ô tô quy tắc, biểu phí, ký kết hợp đồng bảo hiểm, chấp nhận tham gia theo đúng luật định Hớng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi để chủ xe
ô tô tham gia bảo hiểm
- Công ty bảo hiểm có trách nhiệm phối hợp với cơ quan công an để thu thập các giấy tờ cần thiết có liên quan tới vụ tai nạn thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm
Trang 26- Đối với những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng (tai nạn gây chết ngời hoặc bị thơng nhiều ngời, thiệt hại về tài sản từ 20 triệu trở nên công ty bảo hiểm phải phối hợp chặt chẽ với chủ xe ô tô và cơ quan chức năng ngay từ đầu để giải quyết tai nạn Trờng hợp cần thiết và hợp lý trong phạm vi trách nhiệm bảo hiểm nhằm khắc phục một cách tốt nhất hậu quả tai nạn.
- Khi hồ sơ bồi thờng đầy đủ và hợp lệ, công ty bảo hiểm phải tiến hành xét và giải quyết bồi thờng theo đúng nguyên tắc chính xác, kịp thời, trung thực
- Công ty bảo hiểm phải nộp thuế cho Nhà nớc
- Công ty bảo hiểm phải hực hiện đúng pháp luật quy định
- Phải thực hiện khiếu nại tố tụng theo luật định
Quyền lợi của công ty bảo hiểm
- Công ty bảo hiểm có quyền về mặt kinh tế
- Công ty bảo hiểm đợc Nhà nớc khuyến khích và công nhận t cách pháp nhân,
đồng thời tạo mọi điều kiện để triển khai nghiệp vụ này một cách thuận lợi
- Có quyền huỷ bỏ hợp đồng nếu có hiện tợng trục lợi bảo hiểm
Trên đây là những lý luận chung về nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô Để hiểu
rõ hơn về nghiệp vụ này chúng ta sẽ tìm hiểu thực tế việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô tại công ty bảo hiểm Hà Nội ở phần thứ hai
Trang 27Phần II : Tình hình triển khai nghiệp vụ Bảo hiểm vật
chất xe ô tô tại công ty Bảo Việt HàNội
I - Một số nét khái quát về công ty bảo hiểm Hà Nội
1 Lịch sử phát triển của công ty Bảo hiểm Hà Nội
Công ty Bảo hiểm Việt Nam ( Bảo việt )đợc thành lập từ ngày 15 1.1965 theo Quyết định 179/CP ngày 17.12.1964 của Chính phủ Việt Nam và đến năm 1989
đợc đổi tên thành Tổng công ty Bảo Hiểm Việt Nam Kể từ khi thành lập đến hết năm 1995 Bảo Việt là doanh nghiệp bảo hiểm nhà nớc đầu tiên và duy nhất ở ViệtNam hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm
Công ty Bảo Hiểm Hà Nội là một trong những tổ chức trực thuộc đầu tiên của BảoViệt đợc thành lập từ năm 1980 theo Quyết định số 1125/QĐ_ TTCB ngày
17/11/1980 của Bộ tài chính Từ khi mới thành lập, công ty Bảo Hiểm Hà Nội chỉ là phòng Bảo Hiểm Hà Nội trực thuộc công ty Bảo hiểm Việt Nam, đến năm
1989 thì đợc nâng lên thành công ty Bảo Hiểm Hà Nội trực thuộc Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam Công ty Bảo Hiểm Hà Nội là một trong bồn công ty lớn nhấttrong tổng số 61 công ty thành viên của Tổng công ty Bảo Hiểm Việt Nam Với nhiệm vụ là tổ chức hoạt động kinh doanh bảo hiểm thơng mại trên địa bàn Hà Nội, có chức năng thành lập quỹ dự trữ bảo hiểm từ sự đóng góp, tham gia bảo hiểm của các đơn vị xuất, kinh doanh và mọi thành viên khác trong và ngoài địa bàn Hà Nội , nhằm bồi thờng cho những ngời tham gia bảo hiểm không may gặp thiên tai, tai nạn bất ngờ gây thiệt hại, giúp các cá nhân, tổ chức đó mau chóng ổn
định sản xuất kinh doanh và đời sống
Đến nay, Bảo việt Hà Nội đă thành lập các văn phòng trực thuộc tại tất cả các quận huyện trên địa bàn thành phố để kinh doanh, khai thác các dịch vụ bảo hiểm Hoạt động của các phòng bảo hiểm này không những giúp công ty triển khai các dịch vụ bảo hiểm mà còn hình thành một mạng lới đảm bảo an toàn tài chính cho những thành viên tham gia bảo hiểm
Để phục vụ nhu cầu bảo hiểm của các tổ chức kinh tế, các nhà đầu t và mọi thành phần kinh tế khác, Bảo Việt Hà Nội đă và đang triển khai ba nhóm nghiệp vụ :
- Nhóm nghiệp vụ bảo hiểm con ngời
Trang 28- Nhóm nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm.
Với 3 nhóm nghiệp vụ này công ty Bảo hiểm Hà Nội đă triển khai đợc 36 nghiệp
vụ nh :
- Bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu và vận chuyển nội địa
- Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu
- Bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt
- Bảo hiểm phẫu thuật nằm viện
- Bảo hiểm học sinh
- Bảo hiểm xây dựng và lắp đặt
- Bảo vật chất xe ô tô , xe máy
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe ô tô, xe máy,
Trong những năm gần đây, kể từ khi nền kinh tế nớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng xoá bỏ cơ chế bao cấp khiến cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế phải nỗ lực vơn lên bằng chính khả năng của mình Để đảm bảo an toàn, tránh những rủi ro bất ngờ có thể xảy ra với mình, các doanh nghiệp, các tổ chức kinh
tế đều tham gia bảo hiểm Khi chuyển sang nền kinh tế thị trờng, nền kinh tế nớc ta ngày càng phát triển, đời sống của ngời dân đợc nâng lên, điều đó đă và
đang trở thành một trờng tiềm năng cho mọi lĩnh vực, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo hiểm
Sự phát triển của nền kinh tế một mặt tạo điều kiện thúc đẩy cho lĩnh vực bảo hiểm nớc ta phát triển, mặt khác nó cũng buộc Bảo việt Hà Nội phải đối mặt với những thử thách mới Nghị định 100/CP ban hành ngày 18/12/1993 và Nghị định 74/ CP ngày 14/ 6/1997 của Chính Phủ về việc cho phép nhiều doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, kể cả các doanh nghiệp nớc ngoài tham gia kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam đă phá vỡ thế độc quyền của Bảo Việt tạo ra một thị trờng bảo hiểm ngày càng sôi động và phức tạp hơn Hiện nay trên thị trờng
đă có 7 công ty bảo hiểm gốc, 1 công ty tái bảo, 1 liên doanh môi giới bảo hiểm
và nhiều văn phòng đại diện của công ty bảo hiểm , môi giới bảo hiểm , và tái bảohiểm nớc ngoài Sự xuất hiện của các công ty bảo hiểm trên buộc công ty Bảo Việt Hà Nội phải nỗ lực hơn nữa để phát triển và tự khẳng định đợc vị trí của mình trên thị trờng bảo hiểm
Cơ cấu tổ chức của công ty có thể chia thành 3 cấp:
- Ban giám đốc
Trang 29- Các phòng ban tại công ty
- Các phòng đại diện ở quận huyện cùng các đại lý và các cộng tác viên
Ban giám đốc chịu trách nhiệm trực tiếp trớc Tổng công ty về tình hình kinh doanh của đơn vị Ban Giám đốc chỉ đạo chung các phòng ban
Các phòng ban tại công ty chịu sự chỉ đạo của ban giám đốc và cùng ban giám
đốc chỉ đạo các văn phòng đại diện ở quận, huyện Các phòng ban còn trực tiếp khai thác và quản lý các nghiệp vụ bảo hiểm
Các văn phòng đại diện trực tiếp khai thác các nghiệp vụ và có liên hệ chỉ đạo cho các đại lý, các cộng tác viên nhằm tăng cờng triển khai các nghiệp vụ bảo hiểm ở địa bàn của mình
Mô hình tổ chức hiện nay của công ty Bảo Việt Hà Nội đợc thể hiện qua sơ đồ sau :
Giám đốc
Phó giám đốc
Phòng hành chính tổng hợp Phòng Kế toán tài vụ
Phòng bảo hiểm phi hàng hải Phòng kiểm tra nội bộ Và QL
đại lý
Phòng giám định bồi th ờng Phòng tin học
Phòng bảo hiểm
Quốc phòng Phòng bảo hiểm xây dựng lắp đặt
Các phòng bảo hiểm Quận, huyện
Phòng bảo hiểm Ba Đình Phòng bảo hiểm Thanh Trì
Phòng bảo hiểm Sóc Sơn Phòng bảo hiểm Đống Đa
Phòng bảo hiểm Hai Bà Tr ng
Trang 30
Nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ô tô đợc phòng bảo hiểm phi hàng hải và một số phòng trong công ty Bảo Việt Hà Nội cùng các văn phòng đại diện trực tiếp triển khai Việc triển khai nghiệp vụ này tại công ty Bảo Việt Hà Nội gặp nhiều thuận lợi nhng cũng gặp không ít khó khăn
2 Những thuận lợi và khó khăn
Công ty Bảo hiểm Hà Nội là một trong những doanh nghiệp kinh doanh nhằm mục đích lợi nhận Để tồn tại và phát triển trong điều kiện kinh tế thị trờng hiện nay , đòi hỏi công ty phải nắm vững tình hình để khai thác triệt để những mặt thuận lợi và hạn chế đợc tối đa những mặt khó khăn
Thuận lợi
Hà Nội có dân số vào khoảng 2.711.600 ngờivàcó thu nhập bình quân đầu ngời
t-ơng đối cao so với các tỉnh ,thành phố khác Cùng với trình độ dân trí cao vào dạng nhất Việt Nam là một thị trờng đầy tiềm năng và đầy hứa hẹn
Dân số đông và có mức thu nhập bình quân đầu ngời cao chứng tỏ lợng ngời có khả năng tham gia bảo hiểm là khá lớn Dân trí ở Hà Nội cao hơn so với các khu
Trang 31vực khác trong cả nớc giúp ngời dân Hà Nội hiểu biết về sự cần thiết của bảo hiểmnhiều hơn và nhu cầu đợc đảm bảo an toàn cho họ cũng cao hơn.
Hà Nội là nơi tập trung một lợng lớn các cơ quan đoàn thể, các tổ chức xã hội, cáccông ty xí nghiệp sản xuất kinh doanh và một lực lợng lao động rất đông đảo Cùng với những chính sách phát triển kinh tế – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô chính trị – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô xã hội đúng đắn của
Đảng và Nhà nớc trong những năm qua, tình hình kinh tế thủ đô ngày càng vững mạnh và ổn định Mặt khác, Hà Nội là trung tâm kinh tế, văn hoá của cả nớc do
đó lu lợng xe cộ cũng nh phơng tiện tham gia giao thông rất lớn và ngaỳ càng tăngvới mức chóng mặt Đây chính là tiềm năng lớn mà công ty bảo hiểm Hà Nội cần chú ý khai thác một cách triệt để
Cùng với sự phát triển kinh tế, môi trờng hoạt động kinh doanh của công ty bảo hiểm ngỳa càng trở nên phong phú và sôi động Năm 1993 Nhà nớc ban hành Nghị định 100/CP về kinh doanh bảo hiểm cho phép mọi thành phần kinh tế đợc thành lập doanh nghiệp bảo hiểm và các tổ chức bảo hiểm nớc ngoài đợc phép hoạt động bảo hiểm trên lãnh thổ Việt Nam Do vậy, từ chổ chỉ có một mình Bảo Việt nay đã có thêm một số công ty bảo hiểm khác kể cả công ty bảo hiểm nớc ngoài và liên doanh với nớc ngoài Sự xuất hiện của các công ty bảo hiểm này buộc công ty bảo hiểm Hà Nội phải có những ứng phó thích hợp đây chính là động lực cho sự phát triển của công ty qua việc phải mở rộng các quan hệ hợp tác, nâng cao trình độ và linh hoạt trong tất cả các khâu, các quy trình của nghiệp vụ Nh vậy, môi trờng cũng là động lực tào đà để công ty phát triển đúng với tiềm năng, và u thế sẵn có của mình.Công ty bảo hiểm Hà Nội là một doanh nghiệp bảo hiểm có quá trình hoạt động
và phát triển lâu dài do đó đã có một cơ sở khá đầy đủ và những kinh nghiệm tích luỹ đợc trong hơn 20 năm qua Đây cũng là thế mạnh trong cạnh tranh và việc phát huy đợc thế mạnh này đảm bảo cho việc tiếp cận và tìm kiếm khách hàng ngày một tốt hơn
Công ty bảo hiểm Hà Nội luôn đợc quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Tổng công ty, sự quan tâm ủng hộ của lãnh đạo Thành phố, chính quyền địa phơng, các
đoàn thể và các cơ quan chức năng của Hà Nội công ty còn đợc sự mến mộ và tín nhiệm của khách hàng truyền thống, sự chỉ đạo hớng dẫn, sự hỗ trợ tích cực của các phòng ban trên Tổng công ty, sự hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau của các công ty thnàh viên trong hệ thống Bảo Việt Ngoài ra cán bộ công nhân viên cuẩ công ty cũng đã trởng thành một bớc trong hoạt động cạnh tranh và trong sự nghiệp đổi mới
Trong những năm gần đây, Nhà nớc nhận thấy rõ vai trò quan trọng của bảo hiêm trong đời sống cũng nh trong hoạt động sản xuất kinh doanh Nhà nớc ta đã có những chính sách, văn bản và gần đây là ban hành luật kinh doanh bảo hiểm tạo cơ sở để hoạt động và thúc đẩy dịch vụ bảo hiểm phát triển Do đó, công ty bảo
Trang 32hiểm Ha Nội càng có điều kiện thuận lợi hơn để phát triển trong việc kinh doanh bảo hiểm của mình.
Tuy có những điều kiện thuận lợi trên, nhng công ty bảo hiểm Hà Nội vẫn gặp không ít khó khăn trong kinh doanh
Khó khăn.
Công ty bảo hiểm Hà Nội đang đứng trớc một hoàn cảnh cạnh tranh gay gắt Việc xuất hiện và đi vào hoạt động của các công ty bảo hiểm khác nh : Bảo Minh, PJICO, PTI, PVIC tất yếu dẫn đến cạnh tranh để thu hút khách hàng và chiếm lĩnh thị trờng
Các công ty bảo hiểm nớc ngoài và liên doanh với nớc ngoài đợc Nhà nớc cho phép mở rộng lĩnh vực kinh doanh có những hoạt động thâm nhập thị trờng mạnh
mẽ, làm cho thị trờng bảo hiểm vốn đã có sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty trong nớc nay càng thêm quyết liệt Đồng thời, dẫn đến việc phí bảo hiểm có xu h-ớng quốc tế hoá, điều này dễ dàng thấy đợc ở các nghiệp vụ đối ngoại
Hà Nội nơi tập trung các chính sách cạnh tranh mạnh nhất của tất cả các công ty bảo hiểm đang hoạt động trên thị trờng Do đó, hoạt động của công ty gặp nhiều khó khăn hơn do cạnh tranh trên thị trờng bảo hiểm
Bảo hiểm Việt Nam nói chung và bảo hiểm Hà Nội nói riêng ra đời và hoạt động
từ thời bao cấp, do đó khi chuyển sang nền kinh tế thị trờng đã có sự chuyển biến tích cực để đáp ứng đợc môi trờng kinh doanh Tuy vậy, sự ảnh hởng của cơ chế bao cấp là không thể tránh khỏi, điều này cũng gây tâm lý e ngại đối với khách hàng Ngày nay, đã có nhiều công ty bảo hiểm hoạt động kinh doanh vì vậy kháchhàng có thể lựa chọn và so sánh giữa các công ty bảo hiểm Đòi hỏi công ty bảo hiểm Hà Nội không ngừng nâng cao chất lợng dịch vụ bảo hiểm và tìm cách hạ giá thành sản phẩm
Cũng với quá trình thực hiện chủ trơng đa dạng hoá các hình thức sở hữu cua nhà nớc, các doanh nghiệp trong nớc đang có sự chuyển đổi mạnh mẽ về phơng thức
tổ chức hoạt động, nhiều doanh nghiệp Nhà nớc chuyển sang hình thức công ty cổphần, do đó việc vận động tham gia bảo hiểm bớc đầu gặp rất nhiều khó khăn
Do cạnh tranh trên thị trờng, rất nhiều hợp đồng bảo hiểm phải áp dụng chính sách giảm phí tối đa để giữ dịch vụ Đồng thời khách hàng ngày càng có yêu cầu cao hơn về chất lợng phục vụ và yêu sách về các điều kiện khác
Cũng giống nh các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam khác, tuy công ty bảo hiểm
Hà Nội có một đội ngũ cán bộ đã đợc đào tạo cơ bản Nhng để cạnh tranh với các doanh nghiệp khác, nhất là các doanh nghiệp bảo hiểm nớc ngoài thì rõ ràng là
Trang 33trình độ của cán bộ công ty vẫn còn non kém và thiếu kinh nghiệm trong cả lĩnh vực nghiệp vụ và cạnh tranh, nhất là trong vấn đề ngoại ngữ.
Khả năng tài chính của công ty là lớn so với các công ty bảo hiểm khác trong nớc,nhng so với các công ty bảo hiểm nớc ngoài thì cha đủ lớn Đây là một yếu tố tác
động đến quyết định tham gia bảo hiểm của khách hàng
Trình độ dân trí Hà Nội khá cao nhng hiểu biết về bảo hiểm nói chung là vẫn còn thấp Điều này đã hạn chế khả năng tham gia bảo hiểm của khách hàng, vì họ không bao giờ muốn mua một sản phẩm mà họ cha hiểu rõ tác dụng của nó Mặt khác, sản phẩm dịch vụ bảo hiểm là một sản phẩm đặc biệt, chỉ khi có rủi ro bất ngờ xảy ra thì mới biết đợc chất lợng của nó nh thế nào, vì vậy rất khó cho công tác quảng cáo, tiếp thị các dịch vụ bảo hiểm
Các chế độ chính sách của Nhà nớc ta trong những năm đầu mở cửa rõ ràng là chahoàn chỉnh Do đó việc giải quyết tranh chấp nhiều khi gặp khó khăn Nhà nớc ta vừa ban hành Luật kinh doanh bảo hiểm cha thống nhất, cha hoàn chỉnh cho nên việc kinh doanh bảo hiểm ở nớc ta cha hoàn toàn ổn định, vẫn còn nhiều thay đổi Năm 2000 kinh tế Thủ đô tiếp tục tăng trởng cùng với sự phát triển đi lên của đất nớc, nhiều chỉ tiêu kinh tế đề ra đã đạt đợc Tình hình kinh tế khu vực bắt đầu có
sự hội phục, tuy nhiên cha có sự phát triển ổn định Đầu t nớc ngoài cha có dẫu hiệu tăng, các doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài, các tổ chức nớc ngoài tiếp tục
có xu hớng thu hẹp hoạt động, hoạt động cầm chừng hoặc tạm thời đóng cửa làm
ảnh hởng đến hoạt động kinh doanh của công ty
Năm 2000, công ty bảo hiểm Hà Nôi cũng gặp khó khăn do tốc độ giải ngân các nguồn vốn đầu t cho các dự án trên địa bàn Thành phố Hà Nội chậm, làm ảnh h-ởng đến kế hoạch khai thác nghiệp vụ bảo hiểm xậy dựng lắp đặt và các dịch vụ
có liên quan Đồng thời, sự hỗ trợ từ Tổng công ty bị thu hẹp, nguồn doanh thu từ văn phòng Tổng công ty chuyển cho công ty quản lý giảm nhiều so với các năm trớc
II - Đặc điểm tình hình giao thông vận tải ở Hà Nội
Hà Nội là thủ đô , là trung tâm kinh tế ,văn hoá xã hội của nớc Nơi đây là đầu mối giao lu kinh tế, văn hoá với các địa phơng khác trong cả nớc Hà Nội với diệntích tự nhiên trên 900 km ,dân số khoảng 2.711.600 ngời, với mật độ bình quân gần 3013ngừơi /km2 thuộc vào dạng thành phố có mật độ dân c đông Hà Nội có
7 quận nội thành với dân số là 1.446.400 ngời và 5 huyện ngoại thành có dân số là1.265.200 ngời Trong những năm tới trở lại đây cùng với sự phát triển đi lên của
Trang 34đất nớc, của khu vực, Hà nội đã có những bớc thay đổi nhanh chóng về mọi mặt
đặc biệt là kinh tế
Trên địa bàn Hà Nội có rất nhiều công ty, xí nghiệp thuộc sở hu nhà nớc, cổ phần
và các liên doanh với nớc ngoài cho nên lợng xe cơ giới nói chung và xe ôtô nói riêng lu hành ở Hà Nội có khoảng 96.697 xe ôtô đang lu hành, hàng năm đăng kýthêm 6000 xe và khoảng 785.961 xe máy và khoảng 120.000 đến 130.000 xe Thêm vào đó là lợng xe của các tỉnh khác hàng ngày ra vào Hà Nội rất đông khiến cho tình hình giao thông ở đây đã phức tạp lại càng phức tạp hơn
III – Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe ô tô Tình hình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô tại công ty bảo hiểm hà nội
1 Công tác khai thác
Khai thác là khâu đầu tiên trong quá trình triển khai bất cứ một nghiệp vụ bảo hiểm nào Thức chất của công tác này là vận động, tuyên truyền cho các chủ xe thấy đợc lợi ích khi tham gia bảo hiểm vật chất xe ôtô Từ đó đi đến ký kết hợp
đồng bảo hiểm Khâu này thực sự quan trọng đối với doanh nghiệp bảo hiểm , doanh nghiệp phải vận dụng tốt những nội dung của Maketing dịch vụ nh: chính sách giá cả, chính sách sản phẩm, phân phối,k huyếch trơng, con ngời, chất lợng phục vụ Trong lĩnh vực bảo hiểm có lẽ chính sách giá cả và chất lợng phục vụ là quan trọng Giá cả của một sản phẩm bảo hiểm chính là phí bảo hiểm, nếu nh giá cả của các sản phẩm công nghiệp đợc tính toán dựa trên giá nguyên vật liệu, tiền công, chi phí sản xuất chung Trong bảo hiểm lại hoàn toàn khác, phí bảo hiểm đ-
ợc xác định dựa trên những số liệu thống kê các năm trớc về số tiền bồi thờng ,số
vụ tổn thất và kinh nghiệm của các chuyên viên bảo hiểm cộng với xác suất rủi ro
ớc tính đối với một rủi ro đợc bảo hiểm Mặt khác, chất lợng phục vụ cũng rất quan trọng, nó đợc thể hiện từ khâu tìm hiểu nhu cầu bảo hiểm của khách hàng
đến việc bán các đơn bảo hiểm và tực hiện các dịch vụ sau bảo hiểm
Khai thác có vai trò đặc biệt quan trọng, nó quyết định đến toàn bộ hoạt động của nghiệp vụ cũng nh quyết định trực tiếp đến doanh thu và hiệu quả của công ty.Có khai thác tốt thì mới đảm bảo quy luật “số đông bù số ít “ Làm tốt công tác khai thác sẽ khuyến khích đợc đông đảo các chủ xe tham gia bảo hiểm, chính làm tốt công tác khai thác có nghĩa là đã tạo lòng tin và uy tín của sản phẩm bảo hiểm
đối với khách hàng Việc thu hút đợc các chủ xe tham gia bảo hiểm mới có điều kiện để thu phí bảo hiểm làm cho quỹ bảo hiểm tăng dẫn đến khả năng chi trả bồi thờng cho những chủ xe ô tô không may gặp rủi ro, bị tổn thất giúp cho các chủ
xe ô tô thiệt hại về mặt tài sản nhanh chóng ổn định về mặt tài chính để sản xuất kinh doanh Mà việc bồi thờng quyết định đến chất lợng của dịch vụ, khi chất l-
Trang 35ợng của nghiệp vụ tăng lên có tác dụng thêm các chủ xe ô tô Theo vòng quay đó thì sự phát triển của nghiệp vụ cũng tăng lên đáng kể Bên cạnh đó, nó còn giúp cho công ty bảo hiểm có thể đáp ứng các nhu cầu chi tiêu khác nh: quản lý, chi đềphòng hạn chế tổn thất, chi hoa hồng, chi quảng cáo và có lợi nhuận để mở rộngkinh doanh.
Bảo hiểm vật chất xe ôtô là loại hình bảo hiểm tự nguyện, cho nên chất lợng của công tác khai thác phụ thuộc rất nhiều vào việc tuyên truyền, quảng cáo, thái
độ làm việc của những ngời làm công tác khai thác Để qua đó mới làm cho các chủ xe ô tô nhận thức đợc mục đích ý nghĩa của việc tham gia bảo hiểm vật chất
xe ôtô, để từ đó các chủ xe ô tô sẽ tự giác tham gia bảo hiểm nhiều hơn
Nhận thức đợc tầm quan trọng đó của khâu khai thác tong nghiệp vụ này, trongthời gian qua công ty bảo hiểm Hà Nội đã áp dụng tích cực nhiều biện pháp để nâng cao chất lợng khai thác nh: đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng cáo bằngcách thông qua cá phơng tiện thông tin đại chúng nh đài, báo để tuyên truyền sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân qua đó ngời dân có thể biết đợc sự cần thiết cũng nh tác dụng của bảo hiểm
Công ty bảo hiểm Hà Nội đã chỉ đạo các phòng trong công ty bảo hiểm và các văn phòng đại diện phải mở rộng đợc địa bàn hoạt động, huy động tất cả các mối quan hệ sẵn có nhằm khai thác triệt để khách hàng Công ty bảo hiểm đã tổ chức mạng lới đại lý, cộng tác viên rộng khắp để thực hiện việc thu phí và cấp giấy chứng nhận bảo hiểm nhanh gọn tạo điều kiện cho các chủ xe tham gia bảo hiểm
đợc thuận tiện và dễ dàng
Thông qua hội nghị tổng kết cuối năm, hội nghị khách hàng, các đợt thi tay nghề lái xe, các giải thể thao lớn Công ty bảo hiểm cử cán bộ của mình tranh thủ những việc nào để thực hiện việc tuyên truyền tới các chủ xe, lái xe để họ thấy
đợc tác dụng của việc tham gia bảo hiểm vật chất xe ôtô Đối với các chủ xe ô tô lớn cán bộ nghiệp của công ty bảo hiểm Hà Nội xuống tận nơi để vận động họ tham gia bảo hiểm
Song song với các biện pháp trên, ban giám đốc công ty quán triệt tinh thần tới các cán bộ nhân viên đó là : mỗi cán bộ phải luôn coi khách hàng là những ngời bạn, phải cải tiến và đổi mới phong cách phục vụ,l àm cho khách hàng luôn tin t-ởng và gắn bó với mình
Ngoài ra, công ty bảo hiểm còn kết hợp với các đội cảnh sát giao thông trên địabàn, một mặt nhắc nhở các chủ xe chấp hành đúng luật an toàn giao thông Mặt khác công ty bảo hiểm thông qua các đội cảnh sát giao thông nhắc nhở các chủ xetham gia bảo hiểm
Trang 36Trong những năm gần đây, công ty bảo hiểm đã phải đơng đầu với sự cạnh tranh quyết liệt của các công ty bảo hiểm khác nh : Bảo Minh , PIJICO, pti Quá trình đó đã tạo ra rất nhiều hình thức cạnh tranh không lành mạnh nh: giảm phí, nâng cao tỷ lệ hoa hồng một cách tuỳ tiện Điều này đã gây ra khó khăn rất lớp cho công ty bảo hiểm Hà Nội trong công tác khai thác Tuy nhiên, đợc sự chỉ
đạo sâu sát, kịp thời của lãnh đạo công ty và việc vận dụng linh hoạt các biện pháp khai thác, đặc biệt cùng vơisự cố gắng hết mình của cán bộ công nhân viên trong toàn công ty, công ty bảo hiểm Hà Nội đã đạt đợc một số kết quả về khai thác trong nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe ôtô nh sau:
Bảng 1.Tình hình khai thác bảo hiểm vật chất xe ôtô tại công ty bảo hiểm Hà Nội.
Trang 39(Nguồn: Báo cáo tổng kết cuối năm của Bảo Việt Hà Nội)
Nhìn vào số liệu bảng I chúng ta thấy : số xe ô tô hoạt động trên địa bàn Hà Nội ngày càng tăng nhanh, năm 1996 mới chỉ có 36.390 xe đến năm 2000 là 55.755
xe tăng 153,2% Nguyên nhân tăng nhanh là do nền kinh tế đất nớc phát triển nhanh chóng, nhất là khi Đảng và Nhà nớc có nhiều chính sách đổi mới, khuyến khích các doanh nghiệp trong nớc phát triển và tạo điều kiện để cho các công ty,
tổ chức nớc ngoài đầu t và làm việc tại Việt Nam Bên cạnh đó, từ khi chuyển sang nền khinh tế thị trờng đã thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển Chính vì lẽ
đó mà số lợng xe ô tô lu hành trên địa bàn Hà Nội tăng một cách nhanh chóng Nếu cứ tăng theo chiều hớng này thì đây sẽ là một thị trờng lớn có nhiều triển vọng
Nhng nhìn vào thực tế thì tình hình khai thác của công ty bảo hiểm gặp một số khó khăn do tình hình kinh tế của đất nớc có nhiều biến động vì ảnh của cuộc khủng hoảng tiền tệ Châu á và do hoạt động của nhiều công ty bảo hiểm khác đã
đi vào ổn định làm cho sức cạnh tranh trên thị trờng bảo hiểm nói chung và
nghiệp bảo hiểm vật chất xe ôtô nói riêng ngày càng trở nên găy gắt Để đánh giá công tác khai thác tốt hơn chúng ta sẽ xem xét từng năm một để thấy đợc những thuận lợi cũng nh khó khăn đã ảnh hởng đến chất lợng khai thác
Năm 1996 số xe ôtô tham gia bảo hiểm là 7680 xe, chiếm 21,1% số xe ôtô hoạt
động trên địa bàn Hà Nội